Алгоритм және алгоритмдеу ұғымдары

1 Алгоритм және алгоритмдеу ұғымдары 6
1.1 Алгоритмдер нұсқасы 6
1.2 Тарихи таныстырма 7
1.3 Алгоритмдеу және оның қасиеттері 8
1.4 Алгоритмдер көрсетімінің әдістері 12
1.5 Алгоритмдік тілдің жалпы ережесі 16
A.Z 21

2 Алгоритмдеу негіздерін оқытудың әдістемелік 24
ерекшеліктері 24
2.1 Алгоритмдеу негіздерін оқыту тәсілдері. 35
2.2 Сызықтық алгоритмдер 38
2.3 Тармақталған алгоритмдер 40
2.4 Қайталанатын алгоритмдер 41
2. 5 Алгоритм тақырыбы бойынша өтілетін сабақтардың жоспары 45
Әдебиеттер тізімі 73
Зерттеу объектісі: Информатика сабағында оқу процесі.
Зерттеу пәні: Мектеп курсында информатиканы оқыту процесінде алгоритмдік оқытудың әдіс – тәсілдерін тиімді қолдануда мұғалімдер мен оқушылардың іс-әрекеті.
Зерттеу болжамы: Егер мектеп курсында информатика сабағында алгоритмді қолданса, онда оқушылардың білім деңгейі артады. Өйткені, алгоритмдік оқыту балалардың тұлғалық қажеттіліктері, интеллектуалдық ерекшеліктерінің дамуына ықпал етеді.
Зерттеу міндеттері:
- алгоритм ұғымына түсінік;
- алгоритмге ғылыми теориялық әдебиеттер негізінде терминдік анықтама беру;
Зерттеу әдістері:
- ғылыми теориялық әдебиеттерді талдау;
- зерттеу материалдарын талдау, сараптау, жинақтау;
Зерттеу практикалық құндылығы: Дипломдық жоба негізінде ұйымдастырылған зерттеу жұмысының қорытындысы материалдары, ғылыми теориялық, ғылыми практикалық пікірлердің негізінде тұжырымдалып, нәтижелі жүйеде құрылуына байланысты, мектеп курсында мұғалімдері мен педагогикалық колледж мұғалімдеріне, мектеп оқыту теориясы мен әдістемесі бөлімінде оқитын студенттерге септігін тигізер дайын дидактикалық құрал болып табылады.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, 2 бөлімнен, қосымша, қорытындыдан және әдебиеттер тізімінен тұрады.


1 Алгоритм және алгоритмдеу ұғымдары
Қазіргі заманда адам көп істі компьютерді пайдалану арқылы атқарады. Кез келген міндеті орындау алгоритмнің болуын, яғни нәтиже алуға жеткізетін әрекеттердің алдын ала жазылып қоюын қажет етеді. Алгоритмнің негізінде бағдарлама түзіледі, яғни есеп шешуінің алгоритмі оны компьютерде орындауға жарамды түрде жазылады. Осыдан барып компьтердің көмегімен есепті шешу процесінің мәні алгоритмді құру екені көрінеді. Алгоритмдік алдын ала жазбаларды құрастыру процесі алгоритмдеу деп аталады. Қазіргі қоғам өміріндегі алгоритмнің ролі оны пайдаланудың техникалық аспектілерімен ғана айқындалмайды. Алгоритмдік қатынас адамдардың күнделікті өмірінен, олардың әдеттегі жұмысынан айырғысыз. Басым көп жағдайларда адам қызметінің нәтижесі оның өз әрекеттерінің алгоритмдік мәнін қаншалықты дәл білетіндігіне тәуелді: әр мезетте, қандай ретте не істеу керек; әрекеттер қортындысы қандай болу керек. Бұл белгілі дәрежеде алгоритмдерді құрастыру мен пайдалана білуге қатысты.
1.1 Алгоритмдер нұсқасы
Қазіргі замандық, жаңарған мектептердің оқу бағдарламаларында, сабақтарында, ғылыми - талпыныстық ізденістері мен тәліми - тағылымдық жұмыстары жүйесінде «алгоритм» деген ғылыми атаушытар және олардан туындап тараған: «алгоритм тіл» т.с.с әр алуан анықтамалық тіркестері жиі қолданылып жүр. Осы айтылғандармен байланысты «Алгоритмтану» деп аталатын жаңа ғылыми саласы өмірге келді.
«Алгоритм» сөзінің ұғыми мағанасы, оның жасалуы мен жаңарып таралуы туралы тарихи деректер «Информатика және есептегіш техника негіздері» пәнінің сабақтарына кеңінен талданып оқытылады.
Анықтама: Алгоритм деп, орындаушыға ұғынықты тілмен, қандай да бір есептер класында кіретін белгілі бір есепті шешуге болатындай етіп айтылған яғни жазылған, саны ақырлы, әмірлер тізбесін айтады.
Әдебиеттер тізімі
1. Есенжанов А. Е. Алгоритмдер және оларды мектепте оқыту. / Есенжанов А. Е. - Алматы «Мектеп», 1988 ж.
2. Халықова К. З. Информатикаы оқыту әдістемесі. / Халықова К. З. - Алматы.: “Білім”, 2000 ж.
3. С. Жагдал, Л. Чойжоованчиг. Мэдээлэл зүй. / С. Жагдал, Л. Чойжоованчиг. - Улаанбаатар хот, 2001 ж.
4. Ермеков Н., Қараев Ж., Криворучко В, Кафтуики В. Информатика. 9-сынып. Байқау оқулығы / Ермеков Н., Қараев Ж., Криворучко В., Кафтуики В. – Алматы. “Жазушы” баспасы, 2001 ж.
5. Кушниренко А. Г., Лебедев Г. В., Сворень Р. А. Информатика мен есептеуіш техника негіздері. / Кушниренко А. Г., Лебедев Г. В., Сворень Р. А. - Алматы “Рауан” баспасы.
6. Авербух А. В., Гисин В. Б., Зайдельман Я. Н. Изучение основ информатики и вычислительной. / Авербух А. В., Гисин В. Б., Зайдельман Я. Н. - Москва «Просвещение» 1992, г.
7. Әбдиев Қ. С., Сыдықов Б. Д., Нұрғалиева Д. Қ. Компьютермен танысу және алгоритмдеу сабақтары. / Әбдиев Қ. С., Сыдықов Б. Д., Нұрғалиева Д. Қ. Абай атындағы АлМУ. – Алматы, 1997 ж.
8. Лапчик М. П., Семакин И. Г., Хеннер Е. К. Методика преподавания информатики. / Лапчик М. П., Семакин И. Г., Хеннер Е. К. - Москва «Академия», 2004 г.
9. Қараев Ж. А, Есжанов А. С., Нақысбеков Б. Қ., Ермеков Н. Т., Тоқтбаев М. Х. Информатика мен есептеуіш техника негіздері курсы бойынша есептер мен жаттығулар. / Қараев Ж. А., Есжанов А. С., Нақысбеков Б. Қ., Ермеков Н. Т., Тоқтбаев М. Х. - Алматы «Рауан» 1993 ж. 20 бет – 79 бет.
10. Камардинов О., Азаматов С. Информатика негіздері. / Камардинов О., Азаматов С. - Алматы «Рауан» 1993 ж. 18 – 43 бет.
11. Нақысбеков Б., Мұхамеди А., Мадиярова Г. Информатика мен есептеуіш техника негіздері оқыту 9. Әдістемелік нұсқау. / Нақысбеков Б., Мұхамеди А., Мадиярова Г. - Алматы «Мектеп» 2005 ж (4 – 16 бет).
12. Беркінбаев К. М. Информатика. / Беркінбаев К. М. Оқулық – Алматы 2005 ж.
13. Касаткин В. Н. М. Информация, алгоритмы, ЭВМ. / Касаткин В. Н. М.: Просвещение, 1991 г.
14. Сыдықов Б. С. Алгоритмдеу және программалау негіздерін оқыту. / Сыдықов Б. С. - Оқу құралы. Алтамы, 2001 ж.
15. Вирт. Н. Алгоритм+структуры данных. / Н.Вирт. М:Мир, 1989 - 360 стр.
16. Алтынбек Шәріпбаев. Информатика. / Алтынбек Шәріпбаев. - Алматы, Қазақ Университеті 1992 ж.
17. Шуақбаева Р. Компьютерді пайдаланудың теориялық мәселелері. / Шуақбаева Р. - Қазақстан мектебі 2004. - №4
        
        СОДЕРЖАНИЕ
1 Алгоритм және алгоритмдеу ұғымдары 6
1.1 Алгоритмдер ... ... ... таныстырма 7
1.3 Алгоритмдеу және оның қасиеттері 8
1.4 Алгоритмдер көрсетімінің әдістері 12
1.5 Алгоритмдік тілдің жалпы ... ... 21
2 ... ... ... ... 24
ерекшеліктері 24
2.1 ... ... ... ... ... ... ... 38
2.3 Тармақталған алгоритмдер 40
2.4 ... ... ... 5 ... ... ... ... сабақтардың жоспары 45
Әдебиеттер тізімі 73
Зерттеу объектісі: Информатика сабағында оқу ... ... ... ... информатиканы оқыту ... ... әдіс – ... ... ... ... ... іс-әрекеті.
Зерттеу болжамы: Егер ... ... ... ... ... онда оқушылардың білім деңгейі артады. ... ... ... ... қажеттіліктері, интеллектуалдық
ерекшеліктерінің дамуына ықпал етеді.
Зерттеу міндеттері:
- алгоритм ұғымына түсінік;
- алгоритмге ғылыми ... ... ... ... беру;
Зерттеу әдістері:
- ғылыми теориялық әдебиеттерді талдау;
- зерттеу материалдарын талдау, сараптау, жинақтау;
Зерттеу ... ... ... жоба ... ... ... ... материалдары, ғылыми
теориялық, ғылыми практикалық пікірлердің ... ... ... құрылуына байланысты, мектеп курсында мұғалімдері мен педагогикалық
колледж мұғалімдеріне, мектеп ... ... мен ... ... ... септігін тигізер дайын дидактикалық құрал ... ... ... 2 ... қосымша, қорытындыдан және
әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 Алгоритм және алгоритмдеу ұғымдары
Қазіргі заманда адам көп істі ... ... ... ... ... міндеті орындау алгоритмнің болуын, яғни нәтиже алуға жеткізетін
әрекеттердің алдын ала ... ... ... ... ... ... түзіледі, яғни есеп шешуінің алгоритмі оны компьютерде орындауға
жарамды түрде жазылады. ... ... ... ... есепті шешу
процесінің мәні алгоритмді құру екені көрінеді. Алгоритмдік алдын ала
жазбаларды ... ... ... деп аталады. Қазіргі қоғам
өміріндегі алгоритмнің ролі оны пайдаланудың техникалық аспектілерімен ғана
айқындалмайды. Алгоритмдік қатынас ... ... ... олардың
әдеттегі жұмысынан айырғысыз. ... көп ... адам ... оның өз ... алгоритмдік мәнін қаншалықты ... ... әр ... қандай ретте не істеу керек; әрекеттер
қортындысы ... болу ... Бұл ... ... алгоритмдерді құрастыру
мен пайдалана білуге қатысты.
1.1 ... ... ... ... ... оқу ... ғылыми - талпыныстық ізденістері мен тәліми - ... ... ... деген ғылыми атаушытар және олардан туындап
тараған: «алгоритм тіл» т.с.с әр ... ... ... жиі
қолданылып жүр. Осы айтылғандармен байланысты ... деп ... ... ... ... ... сөзінің ұғыми мағанасы, оның жасалуы мен жаңарып таралуы
туралы тарихи деректер «Информатика және есептегіш ... ... ... ... ... оқытылады.
Анықтама: Алгоритм деп, орындаушыға ұғынықты тілмен, қандай да бір
есептер класында кіретін белгілі бір есепті шешуге болатындай етіп ... ... саны ... әмірлер тізбесін айтады.
Анықтамадан алгоритм ұғымының бастан анықтағыш белгілері ... ... ... ... ... ... ... болады;
– атқарушы ұғынықты тілі болуы тиіс;
– әмірлердің бір-бірінен айқын ... ... ... ... әмір ... жеткізуі тиіс;
– алгоритмдік нұсқау-ереже бір ғана есепті емес, соған ортақтас
есептер жинамының (класының) баршасына жарамды болуы керек.
Қолданыстағы ... даяр ... ... ол ұға ... ... ... тіл ... жеткізіледі. Компьютердің алгоритмдік тілі
«машиналық бағарлама» боп табылады. Алгоритм орындау қызметін адам ... ... тіл ... ... сөздері бола алады. Мұнда тарихи
тәжірибеден немесе оқытуда қалыптасқан: есептеу ережесі, салу ... ... және ... ... ... ... ... ойлау қағидалары мен ережелерінің баршысы алгоритмдік ... ... ... - ... ... алгоритмдік тіл тобына логикалық,
математикалық, физикалық, т.б ғылыми және ... ... ... ... т.с.с ... ... ... қосып қарауға болады.
1.2 Тарихи таныстырма
Тәжірибе жүзінде ... ... ... ... ... түсіндіру үшін алгоритмді эмперикалық дейді. Ғылымда оның пайда
болуы. Теория жүзінде ... ... ... ... ... химиялық, заңдары кезінде әр ... ... ... ... ... Азия мен ... ... ортақ және еншілес болып ... атты ... да ... елді - ... бары арғы ... аян шындық.
Сондай-ақ, әлеми тарих Хорезм өңірінде өмірге ... ... ер ... ибан Мұса әл - ... (783 - 850) яғни ... ... Мұса ... деген есімді, аса талантты әрі даңқты математик ғалым ... ... Мұса - ұлы ... ... ... ... ... ғылыми еңбегінде сандардың ондық цифр белгілемелері және сандардың
ондық санау жүйесінде ... әрі ... ... ... ... туралы жүйелі деректер мен мысалдар келтіреді
Орта ғасырлық ғалым өзінің ... ойын және ... есеп - ... ... ... лепті сөзбен бастап отырады Батыс Еуропа
математиктеріне Мұхаммед әл - ... ... XII ... ғана ... бастаған. Оның шығармасындағы ереже - есептердің Еуропа халықтарының
тіліне тәржімелеген кезде «Әлхорезми айтқан» деген тіркес ... ... ... ... ... немесе «Алгорифм айтқан» боп дыбыстық
өзгеріске түскен. Осыдан барып, қазіргі «алгоритм» ... ... ... ... ... келген.
Сөйтіп, «Алгоритм» деген айтулы ұғыми сөздің төркін жұрты-орта
ғасырлық Хорезм елі, ол оның түп ... - ... ... тумасы Мұхаммед Мұса
- ұлы атты математик болғанына көз жеткізді. Осылайша ... ... ... үшін ... ... ... кезде электронды машиналармен есептеуде бағдарламалаудың даму
сатысына оның қосатын үлесі зор екендігі ... ... ... және оның ... ... ... немесе қойылған мәселені шешуге
бағытталған әрекеттер тізбегін іске асыруда атқарушыға түсінікті және ... ... деп ... - деген тұжырым жазылған.
Математикалық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ұғымының мәнін ашатын жеткілікті ... білу ... ... ... ... ... айтылмағандықтан, көмек
ретінде алгоритм ұғымы және алгоритм қасиеттері туралы қысқаша мағлұмат.
Есептеу - ... ... ... көп ... процесс. Есептеуге
кіріспес бұрын есептерді шығару тәсілін тағайындау керек, яғни ... үшін ... ... қандай ретпен орындалатынын белгілеу қажет. Іздеп
отырған нәтижені алу мақсатында мәліметтермен атқарылатын ... ... ... ... ... дейміз.
Алгоритм - математика мен есептеу техникасының іргелі ұғымдарының
бірі. Әрқайсымыз күнделікті тұрмыста алгоритмдерді кең ... ... ... ... алгоритмі деп аталатын қосу ережесі бойынша
орындалады. Бізге квадрат теңдеудің ... табу ... ... алгоритмі т.б. белгілі. Сонымен алгоритм - есептерді шығару тәсілі,
яғни есептерді шығару тәсілдерінің математикалық көрінісі.
Алгоритм ... ... ... ... ... мен ерекшеліктері
туралы қысқаша мағұлматтар келтірейік.
Біріншіден алгоритм үздік (дискіретті) информациялармен атқарылатын
әрекеттерді тағайындау және ... ... олай ... алгоритмге тиісті
әрекеттер де үздікті. Ал ... ... ... мен ... алгоритм
жұмысына қажетті «материалдар».
Екіншіден, алгоритм - ... жол ... ... ... не ... керектігінің барлығы алдын ала анықталып көрсетіледі.
Есеп ... ... ... берілсе, онда оны атқару процесінде
ойланудың қажеті жоқ, ... не ... тек соны ... ... бұл – қасиеті - анықталғандығы ешқандай ақыл-ойы қабілеті жоқ
құрылғылардың көмегімен есептерді шешу ... ... ... құрылғыға қазіргі заманғы ЭВМ-дер жатады. ... ... ... ... ... ... шығармау керек.
Алгоритмде есеп шығару процесіне керектінің бәрі бір ... ... ... ... әрі ... ... ... алгоритмнің жалпылығы - көпшілгі бірдейлік қасиеті, яғни
бастапқы мәліметтер мәнінің жиынына арналған ... ... ... ... бір ... ... есептің табу үшін қолдану
кепілдігі.
Төртіншіден, алгоритмнің нәтижелігі - қадамдардың ... ... ... ... ... ... ... қортынды алу
мүмкіншілігі. Әр бір алгоритм біршама бастапқы мәлметтердің болуын ... және ... бір ... ... ... ... Мысалы, қосу
алгоритмі үшін бастапқы мәліметтерге ... ... ... да, ... ... болады (ол да сан).
Бұдан әрбір алгоритм ... ... ... іздеген
нәтижеге жеткізетін әрекеттер тізбегін көрсетуші ереже деген пікір туады.
Мұндай әрекеттер тізбегінің орындалуы - алгоритмдік ... ... ... ... ... ... ... алгоритм командалардың жиынтығы
атқарушының командалар жүйесі деп аталады.
Сонымен алгоритм ғылыми жаңалықтарды баяндау - ... ... ... шешу ... ... әрекеттерге басшылық, ой
еңбегін үнемдеуге мүмкіндік ... ... есеп ... табуды
автоматтандыруға қажетті іс-әрекет жаңа проблеманы зерттеу мен оны ... ... ... күрделі процестерді өрнектеу және математикалық
дәлелдеу құралы бола алады. Мұдай көріністі орындаушылар қатарында ... ... ... да ... ... компьютерлер болуы мүмкін.
Орындаушының белгіленген мақсатқа жетуіне бағытталға түсінікті де дәл
көріністі ... деп ... ... екі ... тұрады:
1) алгоритм құру;
2) алгоритмді орындау.
Бірінші кезеңен - шығармашылық, қойылған мәселеден, алгоритмді құру
тәсілдерінен хабардар адаммен орындалуы мүмкін.
Екінші кезең – ... - ... ... тек ... ... ... ... талап етеді.
Егер алгоритмдердің жасалу құрылымын қарасақ, олардың үш ... атап ... ... сызықтық, тармақталған, цикілдік.
Егер орындаушы командалары бірінен соң ... ... ... ... алгоритм сызықты деп аталады. Орындаушының әрекеттері
кейбір шарттарды тексеру ... ... ... ... болып саналады. Жеке командалар немесе команда топтары көп ... ... ... ... деп саналады. Іс жүзінде
алгоритмдердің көбінде үш құрылым да ... біз ... ... ... ... дыбыстық
деректерді өңдей алады. Бағдарламалау тілінің командаларымен өңделетін
деректер шамалар деп аталады. Шамалар садық ... ... ... ... ... ... түрімен (типімен) және мағынасымен сипатталады. Мысалы,
25,1.0134, «Мен информатиканы үйренемін» деректеріне ат бере ... ... деп ... 1.0132-ні В2 деп, ”Мен информатиканы үйренемінге ” С
деген ат меншіктейік. Осы жерде N-нің ... ... сан ... В2-нің
мағынасы заттық, С-тің мағынасы мәтіндік немесе бедербелгілік екенін атап
өтейік. Деректерді компьютер жадында сақтау және ... алар орын ... ... байланысты, шамаларға немесе деректерге жіберудің басқа
да мәні бар.
Деректерді өңдеу ... ... ...... тізімі”, “шамалар”, “шамалар тізімі”, “айнымалылар”, “айнымалылар
тізімі”, “параметрлер”, “параметрлер ... - ... ... ... ... ... ... әдістері
Алгоритмдер сипаттамасының, көрсетімінің әдістері көп. Біз төртеуіне
тоқталамыз: табиғи тіл, графикалық тіл, ... тіл және ... ... әр ... алгоритмдерді сипаттаудың өз орындаушысына
бағыттаған өзіндік құралдары бар:
(табиғи тіл (орындаушы-адам) - орыс, ... ... ... тіл ... - ... - әрекеттер сипаттамасы бар
графикалық схемалар (блок - ... тіл ... - ... - ... ... ... ... мағынасы берілетін табиғи тілдің белгілі сөздері.
(бағдарламалау тілі (орындаушы - ... - ... ... - ... ... алгоритмдер көрсетімі.
Алгоритмдердің құрылымын, құру әдістерін үйрену үш көрсетімде бірден
жүреді: блок - схемалар түрінде, алгоритмдік тілде, бағдарламалау тілінде.
Көрсетім ... ... ... ... ... қажеттігіне қарай еңгізіліп отырады.
Алгоритм көрсетімінің ең ... ... ... блок - ... графикалық көрсетім саналады. Алгоритм бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... жатқан әрекеттерді
түсіндіретін ақпарат орналасқан.
Блоктардағы сызықтар блоктар ... ... ... ... сызықтарының бағыттары, егер олар жоғарыдан төмен
немесе солдан оңға қарай бағытталған болса, үшкір ... ... ... 1 ... блоктар мен олардың кескіндері
|Блоктар кескіндемесі |Блоктар қызметі |
| ... басы |
| ... соңы |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... басы |
| ... ... |
| ... ... - ... ... ... алгоритм әрекеттер бірізділігі
көрнекті етіп көрсетуге мүмкіндік береді.
Сызықтық құрылым алгоритмнің блок - схемасы мынадай ... ... Y1, X2, Y2, X3, Y3 ... ... ... берілген Н
биіктігін, М медианасын, S ұшбұрыш ауданын анықтайтын алгоритм құру мысалын
қарайық:
Есепті шешу үшін формулаларды пайдаланамыз:
мұндағы А, В, ... ... мына ... ... ... ... .
Іздеудегі шамалар табу алгоритмі блок - схемалар түрінде мынандай
болады (сурет 2):
Сурет 2 Іздеудегі ... табу ... ... ... ... ... және олардың әрекеттері
анықталғаннан кейін осы алгоритмді жазудың нақты үлгі - ... яғни ... ... Егер ... ... ... арналған болса, бағдарламалау
тілінде жазылған деп ... ... ... ... құрушының өзіне ғана түсінікті
командалардың қандай тәртіппен неше рет қолданынатынын белгілеп, дәлме-дәл
жазылуына ... ... тілі өте көп. ... ... өзі де
олардың өте аз бөлігін ғана біледі. Бағдарламалау тілінде ... ЭBМ - де ... үшін ... алгоритм тексін машиналық кодпен,
яғни тікелей машинаға түсінікті ... ... ... ... ... деп ... ... программа қажет.
Алгоритмді басқаша жариялау үшін бағдарламалау тілі өте ... ... тіл ... Оқу ... ... құру ... ... мақсатында жазылған. Себебі, келешекте
оқушылардың бәрі ... ... ... тиіс ... ... қойылады.
Сондықтан алгоритмдік тілді оқып - үйрену үшін ол ... ... ... тілді оқытып үйретуде негізгі екі ... ... ... ... ... ... ... алгоритмдерді
бір үлгіге түсіріп, бірыңғай қалыпқа келтіреді және алгоритмизациялау мәнін
түсіну үшін маңызы бар ... ... ... түсініктерін
қалыптастырады.
Екіншіден, алгоритмдік тілді оқып – үйрену ... ... ... ... тіл ... және оның ... ... осы тілді бағдарламалау элементтерін оқытып
үйретудің бастапқы кезеңінде қолдануға ойдағыдай мүмкіндік ... ... ... мен ережесі көптеген бағдарламалау тілдерінің ... ... ... білу - ... ... ... тез
менгеріп, пайдалануға тиімді қадам. Алгоритмдік тілдің ... ... осы ... ... тез қабылдап менгеруге және болашаққа оқып -
үйренілетін ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Алгоритмнің үлкен бөлімін бір команда ... жазу және ... ... ... жазу ... ... ... әлі де ЭВМ жоқ кезде алгоритмді жазуда
алгоритмдік тіл ең қолайлы бола ... ... ... ... ... бір ... тілінде бағдарлама құру үшін көптеген
дайындық жұмыстарынан кейін, әрбір жай ... ... ... ... ... ... ... кең түрде жеке–жеке жазып
шығу керек. Бұл жұмыс өте күрделі, көп уақыт керек және қиын да, ауыр.
Бүгінгі кезде бұл ... ... ... ... яғни ... ... ... есеп шығаруды көп жеңілдетті, бағдарламашының жұмысы мағыналы, мәнді
тез орындала бастады.
Қазіргі кезде негізінде бағдарламалаушылар ... ... ... тек ... ... ... Алгоритм тілінде құрылған
бағдарламаны машина тіліне көшіру керек, яғни ... ... ... деп аталады. Ал машина тілінде құрылған бағдарлама, ... ... ... ... ... шығаруға дайын, яғни трансляция
жасау керек емес.
Әмбебап машиналарда алгоритмдік тілді ... ... ... құру ... автоматтандырудың ең жоғары сатысы ... ... ... ... есептің математикалық тілде
жазылған түрде өте ұқсас болады және программаны бұл ... құру ... ... ... ... ... ... өзі оны
жұмысшы программаға, яғни өз тіліне аударады. Бұл ... ... ... ... ... және программалайтын жүйелер) және ... ... ... ... ... ... іс ... “Транслятор” – деп аталады.
Алгоритмдік тілдерде кәдімгі математикалық символдар, байланыстар
және арифметикалық ... ... ... ... ... есептің математикалық текстісіне ұқсайды.
Қазіргі кезде дүние жүзінде мынадай алгоритмдік тілдер көп ... ... ... ... ... “Алгэк”, “Симула”,
“Симскрипт”, “Бейсик”, “Паскаль” және т.б. Бұл тілдердің әрқайсысы бірыңғай
бір класс есептерін ... ... ... ... “Фортран” ғылыми –
техникалық есептерін шығаруға программа құру үшін қажет, “Кобол”, ... ... ... ... ... ал “Симула”, “Симскрипт” тілдері
есепті моделдеуге қажет.
Жалпы программалау құруға қажетті тілдердің бір–бірімен байланысы 1 –
схемада көрсетілген.
Осы ... ... ... іс ... қолданатын программалау
тілдерін әр түрлі ерекшеліктеріне қарай былай бөлге болады:
- машинаға тәуелді;
- машинаға тәуелсіз.
Машинаға ... ... өзі екі ... ... ... (команда) тілі;
- машинаға бейімделген алгоритмдік тілдер.
Кейінгі топтарға ассамблер тілі және макро тілдер ... ... ... ... ... жатады. Бұл ... ... деп ... ... ... де екі ... бөлінеді.
- процедуралы бейімделген;
- проблемалы бейімделген.
Процедуралы бейімделген тілдерге символдық информацияларды ... ... ... “Си”, “Епсилон” және әртүрлі есептер ... ... тілі ... ... ... ... да проблемалы бейімделген топқа
жатқызуға болады. Бұл тілдерді программалаудың ең жоғарғы сатыдағы тілдері
деп ... ... 500 – ден ... әр түрлі программа құруға қажетті
тілдерді кездестіруге болады, ... осы ... ... тек 10 – шақтысы
ғана барлық ЭЕМ – ... ... ... ең ... ... саналады.
Программалау тілдерінің бір – бірімен байланысу схемасы
Сурет 1 Программалау тілдерінің бір – бірімен байланысу схемасы
Қазіргі кезде ең көп ... ... ... ... ... ... – 1980 ж ... жүйелік және іс жүзінде программа жасауға болатын
әмбебап тіл. Тарихтағы бірінші программашы ағылшын ... Лорд ... Ада ... ... есте сақтау үшін аталған.
Алгол – ағылшын әмбебап программалу тілдерінің бірі. ... ... ... ... – 60, 68, 80 және ... да түрлері дүние жүзінде ...... ... ... ... ... әр команда
бойынша операциялық бөлімде операция символдары жазлады да, ал ...... ... ... ...... ЭМЕ – де ... үшін, программаны “диалог” режимінде
құрады. Программа бойынша, машинамен пайдаланушы сөзбе–сөз қарым – қатынас
жасап отырады. Дербес компьютерлерде программа ... ... ... ең ... тіл ... есептелінеді.
Кобол – экономикалық есептерді шығаруға өте қажетті программалау тілі
болып дүние жүзіне көп тараған тіл.
Паскаль – блокты, модулды программа құрамын ... ... ... ... әр ... даму ... ... болып саналады.
PL – 1 - әмбебап, процедуралы бейімделген тіл, әр түрлі информацияны
өңдеуге, әр ... ... ... ... ... бар ... тіл.
Си – машинаға тәуелсіз тіл. Жүйелік ... құру үшін ... ... ету ... бір ... екінші машинаға көшіруге,
жазып алуға қажетті тіл.
Фотран – бірінші жасалған тіл. Қазіргі ... ... ... ... ... көп таралған тілдің бірі.
Қазіргі кезде дербес компьютерлерде ең ... ... ... ... ... Си және ... тілдері жатады.
Бейсик тілі дербес компьютерлер үшін тарихи ең бірінші тіл ... ... ... сипаттау бізге алгоритмдерді
бағдарламалау тілінде тиімді ұсынуға ... ... ... ... біз
қолданатын алгоритм тілі командаларының пішіні алдағы кезде ... Q Basic тілі ... ... ... ... ... ... болатыны: командалар ана тілінің
сөздерінен тұрады, жалпыға белгілі символикаларды ... ... ... адам және командаларының мағынасы адамның түсінуіне
ыңғайластырыған.
Кесте 1 Алгоритм тілінің командалары
|енгізу параметрлер тізімі |бұл ... ... ... ... ... енгізеді, олардың аттары |
| ... ... ... ... параметрлер тізімі |бұл команда бойынша орындаушы есептеулер |
| ... ... ... (X,Y), түс |бұл ... ... орындаушы |
| ... ... ... (Х,У), |
| ... ... ... ... түс |бұл команда бойынша орындаушы кескінді |
| ... онда (Х,У) - ... ... |
| ... ... - кесінді аяғының |
| ... ... ... ... (X,Y)-(X1.Y1), |бұл команда бойынша орындаушы тікбұрышты |
|түс ... онда (Х,У) - ... ... |
| ... координаттары, (Х1,У1)-диагональ |
| ... ... ... түсі; |
|шеңбер (X,Y), R, түс |бұл ... ... ... ... |
| ... онда (Х,У) - ... ... |
| ... ... ... ... (X,Y), түс |бұл ... ... орындаушы шеңбер ішін |
| ... онда (Х,У) - ... ... |
| ... ... ... |
| ... түсі. ... Y ... ... ... X-тің кез келген мәні ... ... ... шешу үшін ... ... ... ... орындау жеткілікті:
алг есептеу
басы
A*X көбейту; ... R1 ... R2 ... ... R2 ... ... нәтижесі R3 белгілеу
R3+D қосу; ... R4 ... ... нәтижесі Y белгілеу
соңы
Еңгізілген ... ... ... осы ... былай жазуға
болады:
алг есептеп шығару
басы
R1:=A*X;
R2:=R1-B;
R3:=C*X;
R4:=R3+D;
Y:=R2*R4;
соңы
Алгоритмдерді Q Basic бағдарламалау тілінде көрсету
Алгоритмдерді программалау тілінде көрсету бағдарлама деп аталады.
Алгоритмдерді көрсетудің бұл бағдарламасы ... ... ... ... Тіл ... дегеніміз-компьютерге әрекеттерді
орындауды ұйғаратын алгоритм командасы. Бағдарламалаудың тілі ... Q Basic ... PC ... ... үшін ... ең
үздік оқу тілдерінің бірі. Оның басқада кез-келген тілі сияқты алфавиті,
символдар жиынтығы өз ... ... ... мен ... ережелері бар.
Орыс алфавитінің әріптері мен пернетақтаның ... да ... Q Basic ... ... ... оларды қос тырнақшалар мен
түсініктемелерде пайдалануға ... 2 Q Basic ... ... ... ... ... ... |Бас ... |: |қос ... ... ... әріптер |+ |қосу белгісі ... ... |- ... ... |
| |бос орын |* ... ... |
|! |леп ... |/ ... ... |
|# ... |\ ... ... сызық |
|% |пайыз белгісі |^ ... ... |
|& ... ... |= ... белгісі |
|$ ... ... |< ... ... ... |қос ... |> ... белгісі |
|‘ |апостроф (жалқы |( ) |сол және оң ... |
| ... | | |
|. ... |? ... белгісі |
|, ... |- ... |
|; ... үтір |~ ... |
Q Basic ... жасалған программа жолма-жол жазылған осы тіл
операторлармен бірізділігінен тұрады. Бір жол бірнеше ... ... олар ... қос ... “:” ... ... программадан бастаймыз.
PRINT «Q BASIC-ТІ ӨТЕ ЖАҚСЫ БІЛГІМ КЕЛЕДІ»
Бұл программада бір ғана нұсқаулық, бір ғана PRINT ... ... ... ... қос ... ішіндегі сөздерді басып
шығару. Біздің программаны орындау барысында экранда мынадай жол шығады:
Q BASIC-ТІ ӨТЕ ЖАҚСЫ БІЛГІМ ... ... ... ... ... ... болса, онда PRINT
операторын бірнеше рет қайталануға ... «БҰЛ ... ... ПРОГРАММАМ»
PRINT «УРА!»: PRINT «ОЛ ЖҰМЫС ІСТЕП ТҰР»
PRINT «МЕН - ПРОГРАММИСПІН»
Кесте 3 Q Basic ... ... ... ... ... аты |QBasic ... пішіні |
|операциялар | ... | ... | ... | |
| ... ... |^ |2^3 |
|X ... |* |2*3 |
|: ... |/ |4/2 |
| ... бөлу |\ |5\2 |
|+ ... |+ |2+3 |
|- ... |- |5-2 |
Q Basic - те ... ... ... ... ... ... ... Арифметикалық өрнек Q Basic-те бір жоғала
жазылуы ... яғни ... алды мен ... жазу үшін ... ... ... ... “\”белгісін қою керек.
Әдеттегі математикалық өзгешелігі сол - ондық бөлшектерді жазғанда
үтір ... ... ... Мысалы: математикалық формулада 3,14 немесе 0,05
деген жазу болса, бұл сандар ... 3.14 ... 0.05 деп ... ... көп ... көбейту белгісі жазылмайды да, ... ... бұл ... ... ... жазу ... ... 5х деп жазуға болады, бірақ программада былайша жазу керек: 5*х,
өйткені 5х ... Q Basic ... қате аты деп ... да, ... ... ... ... кейбір тілдері үлкен және кіші
әріптерді ажырата алмайды. Екі ұштылық ... үшін Q Basic ... ... ... ... әріптерімен жазу керек. Тек қос тырнақшалардың
ішіндегі мәтіндерді ғана ыңғайына қарай жазуға ... ... ... ... ... арифметикалық
өрнегін қоятын болса, онда компьютер осы өрнекті есептеп шығарып, ... ... Бұл ... ... ... ... ... айтылады.
Q Basic тілінде ... ... ... үшін ... ... ... жазылу процесін және компьютердің оны
орындау процедурасын қарастыру керек. ... ... ... ... ... ... Q Basic ... жазбаларды келтіреміз.
Кесте 4 Q Basic тіліндегі жазбаларды
|Математикалық жазба |Q Basic ... ... |
| | |
| | |
| | |
| | |
2 ... ... ... әдістемелік
ерекшеліктері
Алгоримтизация. Стандарт жобасында міндетті түрде ең ... ... ... ... ... тізім бойынша анықталады:
алгоритм, алгоритм қасиеттері, алгоритмнің орындаушылары, ... ... ... ... ... ... алгоритмдік
құрылымдары, көмекші алгоритмдер.
Алгоритмдеуді мектеп информатикасында оқытудың екі ... ...... келе жатқан аспект, онда оқушылардың ойлау
қабілеті ... ...... ... ... ЭЕМ ... программа құруы алгоритмнің құрылуынан ... және ... ... ... ... дамыған алгоритмдік ойлау табылады.
Ең алғаш информатика оқулықтарында алгоритмдеудің негізгі аспектілері ... ... ал ... келе ... берілген тақырыптардың даму
ролі қарастырылады.
Алгоритм. «Алгоритм» сөзінің ... ... ... ... бастапқы болып табылды. Кітапта мынадай ұғым беріледі. Алгоритм
сөзінен орындаушының тізбектелігін іс - ... ... және ... ... ... кезінде шамалардың мәндері оның
зердесінде (есінде) сақталады» деп айтылған.
Әрбір іс - әректті жасау команда деп, ал ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Ең негізгі алгоритмдік қабілетте оны орындау кезде формальдық ... ... ... ... ... автоматты (машина, робот) бола
алады деген қорытынды шығады. Осы ... ... ... істеу
бағдарламалық басқарма ұстанымы негізделген, өйткені программа дегеніміз –
ол компьютерге «ұғынықты» тілде көрсетілген алгоритм.
Кітапта қалыптасқан ... ... ... ашуда келесі
информатика кітаптарында дидактикалық негіздер салды.
Сурет 1 ... ... ... жалпы сызба нұсқасы
Барлық информатика оқулықтарында алгоритм тақырыбын ашу ... ... ... ... ... ... ұғым болады.
Кітапта барлық алгоритмдік бөлімдер, орындаушыға – ... ... есеп ... міндетінде орындаушының жұмыс істеу
тәсілінде ... ... ... ... ... кестелерді
трассирленген кестелер деп атайды. ... ... ... ... көлем (ауқым) мәнісі (маңызы) оның ... ... ... ... ... ... орындаушыға қосымша ес (ақыл, жад)
рөлін атқарады – деп ... жол ... ... ... ... ... әдіс (тәсіл) болып табылады. Ол ... өзін ... ... ретінде сезінуге рұқсат етеді, алгоритмді орындалу
процесін қарастыруды, алгоритмдегі ... ... ... ... бар ... да, жоқ ... да осы тәсілден бас тартуға болмайды.
Мектеп информатикасына алгоритмдік тілді еңгізу ең ... ... ... П. ... ... ... структуралық программалауды оқытуға
арналған орыс тілдік бүркеніш код деп ... ... ... ... ... ... ... еш жерде қолданбаса да, осы жол іске
асырылады.
Атқарушының сипаттамалары және алгоритмнің қасиеттері. Бұл жүйедегі
орталық объект–алгоритмдерді орындаушы ... ... ... бұл ... ... ... басқаруға құрылған алгоритм.
Басқарудың көзқарасы бойынша, орындаушының ... ... ... ... болып табылады. Бұл орындаушы түсінетін,
яғни оларды орындай алатын көптеген соңғы командалар.
Кез келген жұмысты ... ... ... міндетті шешу үшін
орындаушы кіруде алгоритм және бастапқы мәліметтер алуы, ал шығуға ... ... ... өзіне тек ОКЖ–не енетін командаларды ғана ... ... бұл ...... қасиеті деп аталады.
Алгоримтдердің басқа қасиеті – нақтылар әрбір команда орындаушының
біркелкі іс-әрекетін анықтайтын етіп айтылуы ... ... ас ... ... ... ... ... үшін алгоритм ретінде
берілгені сияқты. Бірақ онда бір пункт ретінде жазылса: «Бірнеше қасық қант
салу керек» ... онда бұл ... емес ... ... қасық? Қандай
(кішкене, үлкен)?
Әрбір аспаз мұны өзінше түсінуі мүмкін және ... де ... ... команданың мысалы: «2 қасық қант салу керек».
Орындаушының ...... ... ... ... болып табылады. Осыдан автоматты орындаушыларды жасау
мүмкіндігі туралы қорытынды шығады. ... ... ... өңдеу
бойынша алгоритмдерді автоматты орындаушы болып компьютер табылады.
Оқу орындаушының архитектурасы. Оқу орындаушының ішінен ... ... ... ... жолы, бағдарлама өрісі және түзу ... ... ... ... Бір ... ... ... адым делік. Өрістің
барша мөлшері – ... 15 ... ... 19 ... ... ... ... іс-әрекеті орындалатын оқу
орындаушының қалыбы.
«Басқару – ... және ... ... ...... ... түрде орындау”. Бағдарламалық
тәртіп – мәтіндік бағыттаушы бағдарлама өрісінде тұрғанда анықталады. ... ... ... ... шығарса, онда тікелей басқару
тәртібі қойылады.
Бұл екі тәртіпті жүзеге асыру әдістемелік жағынан пайдалы. ... ... ... ... ... адам тарапынан объектіні
«қолмен» басқару жағдайына ... Адам тек ... ... ... басқарушылар орындаушы өрісіндегі жағдайды талдай келе шешіледі, өзі
қабылдайды.
Орындаушының бұйрықтар ... ... ... ... қою ... және кенгуру баласын басқару болып екіге бөлінеді.
Барлық командалар мәзірден таңдалынуы мүмкін.
1-ші түрдегі бұйрықтың ... сары ... 2-ші ... ... ақ түсті. Оларда қысқаша сары және ақ мәзір деп атайық. Бір ... өту [Tab] ... басу ... ... Әр ... белгілі
бір қызметті батырманы басу ... ... ... Сары ... ... болып табылады. Сары мәзірдің бірінші деңгейіндегі бұйрықтары және
оған жататын батырмалар:
[F1] – Пуск – адымдық ... ... ... ... шақыру;
[F2] – Отладка-әр командадан кейін кідіріс жасалынатын отладтық
режимде бағдарлама орындау.
[F3] - Құру ...... ... ауыстыру батырмасының
көмегімен Ру орнын орнату және өрісті тазалау;
[F4] - Әр ... ... - ... ... жұмыс бұйрықтары бар
мәзірлер;
[F5] - Нәтиже (результат) – бағдарлама жұмыстарының нәтижесін бір
мезетте алу.
Өз кезеңінде әр ... ... ... ... екі ... ... ... типтегі бұйрықтардан тұрады. 11.3.
[CTRL]+[H] пернесін басу арқылы мәлімет алуға болады.
Кенгуру батырмасын басқару командалар жүйесін оқушыларға бірден емес
міндетті шешу ... ... айту ... ... ... “ақ ... үш қарапайым бұйрықтары ғана
қолданылады.
1) қадам - Ру-дың түзу сызу арқылы бір қадам алға ... ...... тіліне қарсы 900-қа Ру – дың ... ...... түзу ... бір ... алға ... көшу ... «ақ мәзірі» өзгереді. Бұған келесі басқарулар
қосылады:
4) әзірге қайталау цикл соңы – цикл ... егер онда ... ... соңы ... ... егер онда тармақталыну соңы – ... ... істе - ... ... ... ... жұмыс кезінде мәліметтер болып кенгурудің өрісіндегі
жағдай есептеледі. Ол кенгуру ... ... және ... ... ... позициясы, бағыты (қай жаққа карап тұр). Мұнда жағдай орнату
режимінде орындалады. Жұмыс нәтижесі сурет ... ... ... ... ... ... ... архитектурасын
сипаттауға болады. Тура осындай схеманы қолдана ... кез ... ... орындаушының архитектурасын сипаттауға ұсыныс беріледі.
Алгортимнің орындаушысы. Анықтамадан алгоритм ұғымының бастан
анықтағыш ... ... ... ... ... ... бастапқы берілімдері болады;
– атқарушы ұғынықты тілі болуы тиіс;
– әмірлердің бір-бірінен ... ... ... берілуі
шарт;
– соңғы әмір нәтижеге жеткізуі тиіс;
... ... - ... бір ғана ... ... ... ... жинамының (класының) баршасына жарамды болуы
керек.
Алгоритмнің орындаушысы дегеніміз – құрастырылған ... ... ... мен субъект.
Қолданыстағы әрбір даяр алгоритм орындаушыға ол ұға алатындай белгілі
бір алгоритмдік тіл арқылы ... ... ... ... программа» боп табылады. Алгоритм орындау қызметін адам ... ... тіл ... ... ... бола алады. Мұнда тарихи
тәжірибеден немесе оқытуда қалыптасқан: есептеу ... салу ... ... және ... ережесі т.с.с. математикалық, ... ... ... мен ... ... ... нұсқаулар,
үлгілер қатарына жатады.
Адам-атқарушыға арналған алгоритмдік тіл ... ... ... т.б ... және оқыту пәндерінің формулаларын
кестелерін, сызбаларын, т.с.с белгілемелік (символикалық) ... ... ... ... ... ... айқын, дәл өрнектелу қасиеті. Алгоритмде келтірілген әрбір
іс-әрекет мағынасы ... ... ... ... түсінкті болуы тиіс.
Алгоритмде тек көрсетілген қадамдар ғана ... Есеп ... жолы ... ... ... ... ... ойланбай орындауына
болады.
2) Алгоритмнің үзіктілік қасиеті. Алгоритм ... ... ... тұрады. Алгоритм аральқ нәтиже ... ... ... ал олар ... ... әр ... өз кезегінде жеке
әрекеттерге жіктеледі. Бір қадамда бір немесе бірнеше әрекет орындалады.
Бұл ... саны ... ... ... ... ... ... әрекеттің керекті мәліметі ретінде қолданылады. ... ... ... ... көше алмайды.
3) Алгоритмнің нәтижелік қасиеті. Кез келген алгоритм белгілі бір ... ... да бір ... ... ... Алгоритм орындалып болғанда есептің
шешуін немесе "шешуі жок" деген нәтиже ... ... ... алгоритмде
бастапқы деректер болады, алгоритм ... ... ... шығады.
Мысалы, сандарды қосу алгоритмі үшін косылғыштардың мәні—бастапқы деректер,
нәтижесі - қосынды болады. Кейде алгоритмнің бірнеше ... ... ... ... Ондай алгоритм циклден шықпайтын, нәтижесіз болғандықтан
қайта құру ... ... ... ... ... ... ... бір алгоритм
жеке есепті ғана емес, оған ұқсас басқа да есептерді ... ... ... ... мәліметтерге қатысты нәтиже ғана өзгеше болады. Мысалы,
квадрат теңдеуді шешу ... кез ... a, b, c ... үшін ... берілген бұрыштың синусын анықтау алгоритмі кез келген алғашқы бұрыш
аргументі арқылы оның (sin) ... ... ... ... ... ... ... формалды орындалуы. Орындаушы алгоритм мағынасын,
есептің қойылуын түсінбегенмен, әр команданы (әрекетті) орындай отырып,
дұрыс нәтиже ... ... ... көрсетілген әрекеттерді дұрыс
орындау үшін, әрбір әрекет орындаушыға ... ... ... ... ... ... ... төменгі сынып оқушылары түсінбейді, ал оны «х
санын х санына көбейт» деп айтса, онда бұл айтылғанды олар ... ... ... ... бір орындаушыға (адамға, ... ... ... және т. б.) ... ... Құру ... ... жұмыс. (Алгоритма работы «в
обстановке»)
Алгоритмді құру. Аталған ... ... ... бірімен–бірі
байланыстағы бөліктерге бөлу, олардың рет тәртібін орнату, ... ... ... да бір ... ... және ... ... таңдалған әдісті жүзеге асыруға бола ма соны көрсету жүзеге асырылады.
Көптеген жағдайда қанағаттанатын нәтижені тез ала ... ... құру ... және ... ... ... ... нәтиженің соңғы вариантын алу үшін ... және ... ... қадамдар жасау талап етіледі.
Алгортимді құру белгілі бір дәрежеде жасампаздық, ойлап–тапқыштық
процесс ... ... ... ... ... ... емес және
дәстүрлі емес ыңғайымен есептерді шешуді талап етеді.
Алгоритмді құрастыру амалдарымен оқыту – ... ... ... қарастырылған бөлімі. Осы бөлімде салтты қолданылатын дидактикалық
құрылыммен алгоритмді оқу орындаушылары ... ... ... ... бірақ басқалары да белгілі, мыс, работтандырады. Негізінде барлық
орындаушылар жарайды, егер де ол ... ... ... ол ...... ... істейтін орындаушы болу керек.
- Ол орындаушы басқарама процесін шынайы объектімен еліктеу;
- Орындаушының ... ... ... ... ... болу ... ... көмекші алгоритмдерді қолдануға рұқсат етеді.
Ақырғы екі пункті осы орындаушы да алгоритмдеудің ... ... ... айтады. Барлық педагогикалық құрал осы қойылған
оқу мақсатына сәйкес келу керек. ... ... ... ... алгоритмнің құрылымының структуралық методикасын меңгеру.
Мұғалім қандай орындаушыны қолданбаса да бір методикалық схемаға еруі
қажет. Алгоритмнің орындаушысына ... ... ... оның ... ... керек: жұмыс тәртібі команда жүйесі, қоршаған орта,
мәліметтер. Осы ... ... ... ... ... ... ... алгоритмі. Ақпаратты өңдеуге байланысты
алгоритмдерде шамалар ұғымын енгізу ... Шама ... ... ... ұғымдарының бірі болып табылады. Шама дегеніміз типі анықталған,
мәні мен атауы бар объект шамалар ... ... ... және ... ... біз білетіндей, сандық, мәтіндік, графикалық, дыбыстық
деректерді өңдей алады. Программалау ... ... ... ... деп аталады. Егер алгоритмнің атқарылуы барысында мәні
өзгермесе, онда ... шама деп ... ал ... атқарылуы
барысында мәндері өзгеріп отыратын шамаларды айнымалы шама ... ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Сандық шамалар өз ... ... және ... ... ... ... тілде (МАТ) шамалар ... ... ... ... сөздермен белгіленеді.
Литерлік шама деп мәндері сөздер немесе ... ... ... ... ... ... ... жазылуының жалпы түрі
төмендегідей:
алг атауы (типтері көрсетілген аргуметтер мен нәтижелер тізімі)
арг аргуметтер тізімі
нәт нәтижелер тізімі
Алгоритм үші ... ... ... табылатын шамаларды
аргументтер деп ... ... ... арг ... ... ... ... аргументте, нәтижеде болмайтын шамаларды аралық шама деп
атайды, ол алгоритм тақырыбыннан кейінгі басы қызметші сөзіннен ... Енді ... ... ... түрін көрсетейік:
алг атауы (типтері көрсетілген аргументтер мен нәтижелер тізімі)
арг аргументтер тізімі
нәт нәтижелер тізімі
басы типтері көрсетілген аралық шамалардың ... ... ... Герон форумуласы бойынша есептеу.
алг аудан (нақ а, в, ... а, в, ... ... нақ ... ... ... ... символдық және логикалық болады. Шама
атымен, түрімен (типімен) және ... ... ... ... информатиканы үйренемін» деректеріне ат бере аламыз: 25-ті N ... ... В2 деп, ... ... ... ” С деген ат
меншіктейік. Осы ... N-нің ... ... сан ... ... ... ... мағынасы мәтіндік немесе бедербелгілік екенін атап өтейік.
Деректерді компьютер жадында сақтау және кейінгі алар орын бір ... ... ... ... ... ... ... да мәні
бар.
Деректерді өңдеу алгоритмдерінде қолданылатын сөздер – “деректер”,
“деректер тізімі”, “шамалар”, “шамалар тізімі”, ... ... ... “параметрлер тізімі” - бұлар өзінің мағыналары
жағынан бірдей.
2.1 Алгоритмдеу негіздерін оқыту ... ... ... ... ... болып есептеледі.
Алгоритмдеу негіздері мен программалау оқытудағы негізгі ... ... ... жазу тілі мен ... ... ... Ал, одан да аса ... ... ... ... ... әдісті таңдау.
Осы уақытқа дейінгі қалыптасқан тәжірибелерден, программалауды
оқытумен программа жасауда 3 негізгі ... ... ... болады:
1) дәстүрлі тәсіл;
2) алгоритмдік тәсіл;
3) жүйелік тәсіл;
Бірінші, ... ... ... жасауда төмендегі әрекеттерді
атқарудан тұрады: есеп-программа ЭЕМ. Ол төмендегідей ... ... ... ... ... ЭЕМ-ге еңгізу;
3) программаны ЭЕМ-де жүргізу;
Бұл әдістің ең қиын кезеңі программаны жүргізу. Программаны жүргізу
дегеніміз-бұл ЭЕМ-ге еңгізілген ... ... ... ... Бұл процестегі келеңсіз жайт программадағы қате санының авторға
алдын-ала белгісіздігі. ... ... ... пайдалану-ЭЕМ-де жұмыс істеу
икемділігі қалыптасқан оқушылар үшін ғана тиімді. Ал, қалған оқушылардың
өзінің программасындағы ... ... ... ... ... ... жұмыс орындау мүмкіндігінен айырады.
Екінші алгоритмдік тәсіл - программа тескін жазғанға дейін қойылған ... ... ... ... – алгоритм – прогамма-ЭЕМ
Құру жазу ... әдіс ... ... жазу ... ... ... ... құру;
2) программа жазу;
3) ЭЕМ-ге прогамманы еңгізу;
4) ЭЕМ-де программа жүргізу.
Бұдан, бұл технологияның ... жазу ... мен ... ... ... ... көрінеді. Мұндай жолды 1969 ... ... Э. ... ... Ол программа логикасын баяндауда
қатаң түрде құрылымдық алгоритмдерді пайдалануды негізге ... Э ... ... ... ... талапты да бірден көрсетті:
1) алгоритмді оқумен түсінудің қарапайымдылығы;
2) өзгерістер мен түзетулер ... ... ... ... ... ... жүйелік тәсілдің авторлары В. А. Каймин және т.б. бұл ... ... мен ... ... ... ЭЕМ – мен болатын диологтың
сценариін құру бірінші ... ... мен ... ... ... барлық ережесі мен принципі толық пайдаланылады. ... ең ... ... ... орындалатын программаның сценариін
алдын – ала ... ... жазу ... табылады. Бұл жүйелік тәсіл
машиналық графикасы бар, диалогты ЭЕМ–мен ... ... Осы ... 10 – 15 жас ... ... ... ... меңгеруге
болады деп есептейді. Бұның себебі, оқушылар шығармашылықпен жұмыс істеп,
ЭЕМ–де өзінің құрған ... ... ... ... ... отырып, экраннан көруге мүмкіндігі бар. Бұл әдіс ... ... ... қана ... ... алгоритмдік қателерді бірден таба
алады. Осы құрылған сценарий бойынша алгоритм мен ... ... ... қателерді табуға болады.
Бұл тәсілді жасаушылар информатика пәнінің мұғалімдеріне оқушылардың
жасаған жұмысын объективті түрде бағалайтын инструмент қана ... ... ... құру ... және оны енгізіп, машинада жүргізу кезеңінде
үлкен көмегін тигізеді.
Программадағы қатенің практикалық ... ... ... ... ... ... тексеру мұғалім мен оқушыларға ЭЕМ–де
өте қызықты, әрі күрделі есептерді шешуге ... ... ... ... ... ... ... оқушылар тек өзіне ... ... ғана ... қоймай, бүгінгі ЭЕМ–де шығармашылық
тапсырмаларды өз бетімен орындап, сценарийін ... ... ... өңдей алатынын көрсетеді.
Сонымен, орта мектепте информатика курсын оқытудың мақсатына сай,
алгоритмдеу мен программалау бастамасының ... ... ... ... ... ... арналған есептің қойылу техникасы жайлы
ұғымды түсіндіру;
2) әртүрлі мектеп пәндерінен қарапайым есептерді шешу әдісі мен ... ... ... және ... ... ... ЭЕМ-де есептер
шығаруға қарапайым алгоритм құру іскерлігін ... ... бір ... тілінде қарапайым программа құрып, оны
есептегіш машинада ... ... ... ... ... ... негізгі мүмкіндіктері мен оның даму
болашағы жайлы білім беру;
6) ЭЕМ-нен ... ... ... іскерлігі қалыптастыру.
Мұндай программаны жүзеге асырудың әдіснамалық негізі ретінде ... ... ... ... ... көрсетуге болады:
Есеп ... ... ... ... ... ... ... Таңдалған есепті шығару әдісін анықтау;
3) ЭЕМ-де жұмыс істеу сценарийін (ережесін) жазу;
4) ЭЕМ-де есеп шығару алгоритмін ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін алу.
Программалау бастамасы мен ЭЕМ-да есеп ... ... ... ... жұмыстарды меңгеруді талап етеді, бірақ бұл іс-әрекеттерді
меңгерудің реті дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... істеу ережесін; 2) ЭЕМ-да ... ... ... ... Одан ... ... ... белсенді жұмыс істей
алатын дәрежеге жеткеннен кейін; 3) ЭЕМ-ге арнап алгоритм мен ... 4) ... ... істеу ережесі мен сценарийін жазу құруды ... ... ... төрт ... ... кейін 5) ЭЕМ-да есеп шығару
модельдері мен әдістерін таңдау; 6) есептің математикалық ... ... алуы ... ... ... ... ... графикалық
мүмкіндіктерін пайдаланып оқыту тәсілі бойынша алгоритмдеу негіздерін
үйрену программалау бастамасын меңгерумен ... ... ... ... ... ЭЕМ-де программа жазу дағдысын бекітуге және ЭЕМ-де есеп шығару
алгоритмдерін құру іскерлігін ... ... ... ... ... іріктеуді талап етеді.
2.2 Сызықтық алгоритмдер
Орта мектепке арналған ... ... ... ... тіл (МАТ) ... ... ... есептер қатыстырылған болатын,
енді оны алгоритмнің жазылу ережесін ... ... ... ... ... ... жүйесінде алг, арг, нәт, басы, соңы
қызметші сөздері бірден ... ... бұл ... ... ... ... атқарушы ұғымына, оның командалар жүйесіне аудару
қажет.
Информатцияны өңдеуге байланысты алгоритмдерде шамалар ұғымын ... Шама ... ... ... ... ... бірі болып
табылады. Шама дегеніміз типі анықталған, мәні мен атауы бар ... ... ... ... және айнымалы. Егер алгоритмнің атқарылуы барысында
мәні өзгермесе, онда тұрақты шама деп ... ал ... ... ... өзгеріп отыратын шамаларды айнымалы шама ... ... ... ... және ... ... бөлінеді. Сандық шамалар өз
кезегінде бүтін және нақты болып ... ... ... ... шамалар бүт-бүтін, нақ-нақты, ... ... ... шама деп ... ... ... текст болып келген шаманы
айтамыз.
Е-практикум жүйесінде ... ... ... ... ... ... (типтері көрсетілген аргуметтер мен нәтижелер тізімі)
арг аргуметтер тізімі
нәт нәтижелер тізімі
Алгоритм үші бастапқы берілгендер ... ... ... деп атайды. Олардың тізімі арг қызметші сөзінен ... ... ... ... ... ... аралық шама деп
атайды, ол алгоритм ... ... басы ... ... кейін
жазылады. Енді алгоритмнің жазылуының жалпы түрін көрсетейік:
алг атауы (типтері көрсетілген аргуметтер мен нәтижелер тізімі)
арг аргуметтер тізімі
нәт ... ... ... ... ... ... тізімі
серия
соңы
Мысалы: Үшбұрыштың ауданы Герон форумуласы бойыша есептеу.
алг аудан (нақ а, в, с)
арг а, в, с
нәт S
басы нақ ... ... ... ... деп ... ... ... жазылу реті бойынша бірінен соң бірі орындалады. Бұл командалар
алгоримтдік тілдегі ... ... ... және ... меншіктеу командасы деп аталады. Меншіктеу командасының жалпы
жазылу түрі төмендегідей: атау:=өрнек
Бұл ... ... ... орындалады: алдымен меншіктеу
белгісінің оң жағында жазылған өрнек есептеліп, меншіктеу белгісінің ... ... ... меншіктеледі.
2.3 Тармақталған алгоритмдер
Тармақталу ұғымын оқушыларға түсіндіру үшін ... ... ... ... ... негізгі құрылымдарын бөліп
көрсеткеннен кейін (сызықтық, қайталану, тармақталу), бірнеше командалардың
ішінен тек ... ғана ... Ал, енді қай ... ... ... болады, әрине, ол қойылған шартқа тәуелді.
МАТ-дегі тармақталу командасының жалпы түрі:
Егер ... ... ... ... ... ... командасына кіретін екі командалар
сериясының біреуі ғана ... Егер шарт ... ... онда ... ал шарт сақталмаса онда екінші серия орындалады.
Кейбір алгоритмдер және, емес, немесе сөздерімен жалғастырылға екі
немесе ... көп ... ... ... шарттарды құрама шарттар деп
атайды. Мысалы:
Функцияның мәнін есептейтін алгоритм құру.
Алг есеп (нақ х, у)
арг х
нәт у
басы
егер ... ... ... ... ... төмендегідей: атқарушы сақталатын шарт
табылғанша шарттарды ретімен тексере береді. Ақиқат шарт ... оған сай ... ... да, ... ... ... ... Егер бірде бір шарт сақталмайтын болса, онда бірде бір
команда орындалмайды, яғи ... ... ... ... ... ... ... Кейбір алгоритмдерде белгілі бір
шарттардың ... ... ... ... бір ... бірнеше рет
қайталанады осы әрекеттерді жүзеге ... ... ... деп ... - практикум жүйесіндегі әзір қайталану командасының жалпы түрі:
Цб әзір
Серия
Цс
Цб-циклдің басын, ... ... ... Команда төмендегідей
ережеме орындалады: алдымен шарт тексеріледі, шарт сақтаудан ... ... ... сериясы қайталана береді. Егер шарт ... онда ... ... ... бір рет ... ... n ... саны қанша цифрдан тұратынын анықтау қажет. Бұл ... 10-ға бөлу ... ... рет ... ... ... ... 1-ден көп болса бөле беру керек екенін білеміз.
алг есеп (бүт n, k)
арг n
нәт k
басы лит м
k:=1
Цб әзір ... ... ... ... ... командасы. Бұл команда кестелі шамаларды өңдеуге
байланысты пайдаланылатыны белгілі. Оқушыларға қандай жағдайда ... ... ... ... пайдалану керектігін түсіндіру қажет.
Егер кестелерді реті бойынша іріктеу (берілген қасиеті ... ... ... т.с.с) қажет болса, онда “әзір” циклы пайдаланылады. Егер
элементтердің қосындысы, максимум, минимум, элементтер санын ... ... ... ... ... ... элементтермен біркелкі амалдар
орындалатын жағдайда “үшін” циклы пайдаланылады. Бұл, ... ... ... ... белгілі.
Осы ойымызды бекіте түсу үшін алгоритдік әдіспен шешілетін бір есепті
көрсетуге жөн көрдік. Қазақы жыл ... ... және ... ... ... ең ... ... екендігі талассыз шындық. Тапқыр
есепкерлердің таңдаулысын халқымыз «есепші» деп атаған. Оған қазақтың
дүлдүл - ... ... ... Жансүгіровтың «Күз» атты өлеңіндегі: «Ел
күйекті шешіпті, «Есепші айтты» десіпті » (Ілияс Жансүгіровтың. ... ... ... ... жолдары басты айғақ бола алады.
Ел есепшілері есептегіш–абақ құралының сандық белгілері (цифрлары)
ретінде: 1) отбасы ... мен ... ... 2) арқан мен жіптің
түйінділерін; 3) ағаг қиындыларын; 4) таспен құмалақ үйінділерін т.с.с ... және ... ... ... ... кеңінен
қолданған.
Халықтық тәжірибеде қалыптасқан түйіндік есептегіш сандар қатарына:
«үш» және де үшке ... ... ... ... «он екі», «алпыс»
және «үш жүз алпыс»-сандары жатады. Бұған дәйектік дәлел етіп, ... ... ... ... ... ... сөз тіркестерін атауға
болады.
Есептемелік ережелер
1-есептеме─ереже: Қазақ халық календарының (күнтізбесінің) жыл қайыру
есебі бойынша бір ай─отыз күн, бір ... екі ай, яғни 360 ... ... ... халықтық уақыт есептеу әдісі-мүшел есебін немесе «мүшелеп жыл
қайыру» дейді. Әр қайсысы бір жануардың атымен ... он екі ... ... бәрі-он екі жылды яки екіге еселі ... ... ... арқылы анықталады.
Мk=13+(k-1)12, мұндағы k=1,2,3,…, Мk─мүшел сандар,
М1=13─бірінші мүшел, М2=25─екінші ... ... жыл ... ... ... мүшел есебін
дұрыс және тез шешу үшін ... ... ... рет ... және ... жануарлары аттарын жатқа білу шарт.
Мүшелер жылдарының кестесі:
0-жыл (атаусыз жыл, мұы ... ... ... жыл деп ... ... ... ... 3-жыл─барыс жылы. 4-жыл─қоян
жылы. 5-жыл─ұлу жылы. 6-жыл─жылан жылы. 7-жыл─жылқы жылы. 8-жыл─қой жылы. 9-
жыл─мешін жылы. 10-жыл─тауық жылы. 11-жыл─ит ... ... ... ... жыл ... алгоритмі). Берілгені: 1)
Мүшел жылдардың кестесі (2-есептеме─ереже), 2) Г-қазіргі (григориадық) жыл
қайыру ... жыл ... ... ... жыл ... алгоритмі бойынша табылған жыл аты.
Мүшелдеп жыл қайыру алгоритмі.
1-қадам. Берілген Г-санына 9-ды қос A=Г+9.
2-қадам: Табылған А қосындыны 12-ге бөліп. R-қалдықты тап: ... ... ... пайдаланып, мүшел жылдарының
кестесінен (2─ережеден) Г-жылына сәйкес келетін М-мүшел жылын атап көрсет.
Алгоритмнің соңы.
Ескертпе: Егер ... R=0 ... онда ... ... деп аталады.
Мысалы: Қазіргі, яғни григориан жыл ... ... ... ... 1845 жылы ... ... ... есебі бойынша туған жылын тап, М-?.
Шешуі:
1-қадам: А=1845+9=1954, ... ... ... ... ... кестесі бойынша M=6-шы жыл=«жылан жылы».
Абай =«жылан жылы» туған. Алгоритмің соңы.
Мүшелдеп жыл қайыру ... ... деп ... ... ... ғылымтану пәндері «алгебра» деп амалдар ... ... ... ... ... ұғады.
2. 5 Алгоритм тақырыбы бойынша өтілетін сабақтардың жоспары
Алгоритм ғылыми жаңалықтарды ... ... ... зерттелген
проблеманы шешу негізінде орындалатын әрекеттерге басшылық, ой ... ... ... ... есеп ... табуды автоматтандыруға
қажетті іс-әрекет, жаңа ... ... мен оны шешу ... ... ... ... ... және математикалық
дәлелдеу құралы бола алады.
Осы айтылғандар туралы оқушыларға мағұлмат беру үшін алғашқы ... ... ... бойынша өтілетін сабақтардың жоспары
| |9 – ... | ... ... тақырыбы ... ... | ... |
| ... | |
|1 ... ... ... қасиеттері. |1 |
| ... ... ... Блок – | |
| ... ... | |
|2 ... ... ... ... |1 |
|3 |Алгоритмнің типтері. ... ... |2 ... нені білуі керек |Оқушылар нені үйренуі ... ... ... және ... ... |─ әр ... тәсілдермен |
|─ алгоритмді бейнелеу тәсілдерін; ... ... ... орындаушы командалар жүйесі түсінігін;| ... ... ... құрылымын; | |
9 ... ... 1 ... 1 ... ... 1. ... түсінігі және оның қасиеттері
"Алгоритм" ұғымы. Алгоритмнің қасиеттері.
Мақсаты: оқушылардың "алгоритм" ұғымын талдау және оның қасиеттеріне
мысал келтіру, қарапайым алгоритмдерді құру дағдысын
қалыптастыру.
Оқушылардың ... ... ... оқушылар алгоритмнің
анықтамасын айтып, мысал келтіріп, негізгі қасиеттерін сипаттай алуы ... ... мен ... ... талаптар: қарапайым
алгоритм құра білу, оның нәтижесін талдау.
Жоспары:
1) "Алгоритм" ұғымы.
2) Алгоритмдерге мысал келтіру.
3) Алгоритмнің қасиеттері.
4) ... ... ... ... Алгоритм құруға есеп шығару.
6) Жаттығу мен есеп шығару арқылы оқушылардың ... құру ... ... Алгоритм - берілген есептің шығару жолын реттелген амалдар
тізбегі түріне келтіру.
Алгоритм құруға мысалдар: ... өту", ... ... ... ... т.б. ... ... болады. "Күн
тәртібі", "Шай кайнату", "Үй тапсырмасын орындау", ... ... ... ... ... т.б. ... талдап мысал келтіруге
болады.
Мысалы. Студент болу үшін алгоритмніц ... ... ... ... Орта мектепті бітіріп, аттестат алу.
- Ұлттық бірыңғай тест ... ... ... Тест ... ... жинаған балл көрсетілген құжаттарды
конкурска тапсыру.
- Конкурстан ... ... ... дәл өрнектелуі.
- Үзіктілігі.
- Нәтижелілігі.
- Жалпыламалығы.
- Формальды орындалуы.
Алгоритмнің айқын, дәл ... ... ... келтірілген
әрбір іс-әрекет мағынасы айқын, нақты анықтальп, орындаушыға түсінкті болуы
тиіс. Алгоритмде тек көрсетілген қадамдар ғана орындалады. Есеп шығару ... ... ... орындаушы алгоритм ... ... ... ... ... ... орындау процесі бірнеше
қадамнан ... ... ... ... ... ... ықшам
бөліктерге, ал олар қадамдарға бөлінеді, әр қадам өз ... ... ... Бір ... бір ... бірнеше әрекет орындалады.
Бұл әрекеттер саны шектеулі ... ... ... ... қорытындысы
келесі әрекеттің керекті мәліметі ретінде ... ... ... ... ... көше алмайды.
Алгоритмнің нәтижелік қасиеті. Кез келген алгоритм белгілі бір уақыт
ішінде қандай да бір нәтиже ... ... ... орындалып болғанда есептің
шешуін немесе "шешуі жоқ" деген нәтиже беруі ... ... ... ... болады, алгоритм орындалып болғанда нәтиже шығады.
Мысалы, ... қосу ... үшін ... ... ... - ... ... Кейде алгоритмнің бірнеше қадамы қайталана беріп
нәтиже ... ... ... ... шықпайтын, нәтижесіз болғандықтан
қайта құру қажет.
Алгоритмнің жалпыламалық немесе ... ... ... бір
алгоритм жеке есепті ғана емес, оған ... ... да ... шешуге
мүмкіндік беруі тиіс. Берілген мәліметтерге қатысты нәтиже ғана ... ... ... ... шешу алгоритмі кез келген a, b, c мәндері
үшін ... Ал ... ... ... анықтау алгоритмі кез келген
алғашқы бұрыш ... ... оның (sin) ... мәнін есептеуге мүмкіндік
береді, т.с.с.
Алгоритмиің формалды орындалуы. Орындаушы алгоритм мағынасын, есептін
қойылуын түсінбегенмен, әр ... ... ... ... ... ... Алгоритм қадамдарында көрсетілген әрекеттерді дұрыс орындау
үшін, әрбір әрекет орындаушыға түсінікті болуы қажет. ... «х ... ... ... ... ... ... ал оны «х санын х
санына ... деп ... онда бұл ... олар ... ... ... белгілі бір орындаушыға (адамға, адамдардың білім деңгейне,
машинаға және т. б.) ... ... ... ... ... отырып, өзі атқарып отырған
істің мән - жайына көңіл аудармай-ақ белгілі бір ... ала ... ... ... ... ... ... бұл маңызды ерекшелігін оның
формальды орындалуы деп ... Бұл ... ... орындалуын
компьютерге жүктеуге мүмкіндік береді.
Бақылау сұрақтары:
Алгоритм деген не? Бұл сөз қайдан шықты?
Алгоритмнің негізгі қасиеттері қандай?
Алгоритмнің ... ... ... ... ... Мысал келтіріндер.
Алгоритмнщ бірмәнділігі дегенді қалай түсінуге болады? Мысал келтіріндер.
Алгоритмнін ... ... ... ... ... келтіріңдер.
Алгоритмнің нәтижелігі дегенді қалай түсінесіндер? Мысал келтіріңдер.
7) Алгоритмнің түсініктілігі ... ... ... ... формалды орындалуы дегенді қалай түсінуге болады?
Бірінші сабақ.
Сабақтың тақырыбы: Алгоритм түсінігі.
Сабақтың мақсаты: ... мен ... ... ... ... кеңейту. Оқушыларға алгоритм ұғымының ілгерлілігімен
алгоритмдердің қолданылу әдісінің кеңдігін көрсету, ... ... ... ... ... ... икемділігіне қойылатын талаптар. Оқушылар
алгоритмнің не екенін, алгоритмдердің ... ... ... ... ... ... алгоритмдерді командалар тізбегі
түрінде өрнектей алуы және алгоритмдерге ... ... ... ... ... ... (y=(Ax+B)(Cx-D) формуласын есептеу
алгоритмі) және 2-таблица (Евклид (ЕҮОБ-ті табу) алгоритмі).
Материалдың негізгі ... және оны ... ... ... ... ету үшін 1.1 ... ... бастаған жөн.
1.1 мысал. y=(Ax+B)(Cx-D) формуласы бойынша х-тің кез-келген мәні
үшін у-тің мәнін ... ... ... алгоритмі:
1) Ax=R1
2) R1+B=R2
3) Cx=R3
4) R3-D=R4
5) R2R4=y
осы таблицаға талдау жасап:
біріншіден, мұндағы әрекеттер тізбегі ... ... ... ... ... ... бұл ... 5 әрекет тізбегінен тұратынын немесе алгоритм
5 элементарлық операцияға жіктелетінін;
үшіншіден, алгоритм 5 ... ... ... ... әрі
түсінікті, әрі нақты екенін түсіндіру ... ... ... ал әр әрекет-алгоритм қадамы, ... ... ... ал ... ... жүзеге асуы-алгоритмдік процесс
деп аталатынына оқушылардың назарын аудару қажет.
Күрделі мәселелерді шешу процессінде ... құру ... ... жіктелу принципінің мәні зор екенін 1.2-мысалының
көмегімен түсіндіріледі.
1.2 мысал. m және n натурал сандарының ең ... ... ... ... керек.
Алдымен оқушыларға ЕҮОБ ұғымын мына мысалдар арқылы ... 25)=5 ... (9, 12)=3. ... ... ең үлкен ортақ бөлгішті ... құру ... ... ... ... айтамыз.
Егер m=n болса, ЕҮОБ (m, n) = (m, n)=m;
Егер m>n болса, ЕҮОБ (m,n) = ... ... m

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Информатика пәні, объектілері және құрама бөліктері56 бет
Алгоритм ұғымы7 бет
Ақпараттарды өңдеудің техникалық құралдары136 бет
Тұжырымдар алгебрасы41 бет
Дүниетану сабағында жаңа технологиялар28 бет
Мектеп жасына дейінгі баланың қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру әдістемесінің теориялық негізі48 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
DES (Data Encryption Standard) алгоритмін талдау21 бет
DES алгоритмі20 бет
Mario ойынның алғашқы ұғымдары12 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь