Кәсіпорынның маркетинг қызметін басқарудың теориялық негізі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ
3
1 КӘСІПОРЫННЫҢ МАРКЕТИНГ ҚЫЗМЕТІН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ 6
1.1 Маркетинг түсінігі, оның қызметі және принциптері 6
1.2 Кәсіпорынның маркетинг қызметін басқару әдістемесі 14
2 АҚ “ҚҰЛСАРЫМҰНАЙГАЗ” МАРКЕТИНГТІК ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
25
2.1 Мұнай саласындағы маркетинг қызметінің дамуы мен қалыптасуы
25
2.2 АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз”.дың экономикалық әлеуетін талдау
30
2.3 “ҚұлсарыМұнайГаз” басқармасының маркетинг қызметін ұйымдастыру
53
3 НАРЫҚ ЭКОНОМИКАСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНДІРІСТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ МАРКЕТИНГ ҚЫЗМЕТІН БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
64
3.1 Мұнай саласында маркетингті басқарудың шетелдік тәжірибесін қолдану
64
3.2 АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” басқармасының маркетингтік стратегиясын жетілдіру
71

ҚОРЫТЫНДЫ 76

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ 79

ҚОСЫМШАЛАР 82
КІРІСПЕ
Соңғы он жылдықтағы Қазақстан Республикасы әлеуметтік-экономикалық процестерінің динамикалық өзгерістерімен, саяси және әлеуметтік өрістерде институционалды қайта құрумен, қоғамның өміріндегі экология рөлінің күшеюімен, шетелдермен қатынастың дамуымен ерекшеленіп отыр. Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және қоғамдық өмірінде жүріп жатқан өзгерістер шаруашылық іскерліктің жаңа жолдарын іздеумен қатар экономикалық тиімділікті қамтамасыз ету үшін кәсіпорындар алдына бірқатар маңызды мәселелер қояды.
Осыған байланысты іс жүзінде өте маңызды және құнды мәселе ретінде маркетинг жүйесінің қалыптасуын атап өтуге болады. Еліміздегі халық шаруашылығы құрылымын қайта құру процесінде болып жатқан өзгерістер, өндіруші еркіндігі мен нарықтық ортаны игеру кезінде кәсіпорынды басқару маркетинг тұжырымдамасын қолдануды талап етеді.
Маркетинг тұжырымдамасы нарықта кәсіпорынның белсенді басымдық саясатының стратегиясы мен тактикасы, шаруашылық іскерлігі және барлық өндірістік ресурстар түрлерін тиімді қолдану нәтижелеріне әсер ететін маңызды құрал. Еліміздегі экономикалық реформаны әлем экономикасымен интеграциялау үшін нарық механизмін, нарықты зерттеу әдістерін және принциптерін, экономикалық конъюнктураны, стратегиялық жоспарлаудың негіздерін, кәсіпорындардың нарықтық жағдайдағы бәсекелестік мүмкіншіліктерін терең білу қажет. Мұндай білімді нарықтық басқару концепциясын зерттейтін маркетинг ғылымы береді.
Қазіргі замандағы маркетингтің мәні тұтынушының қажеттілігін кәсіпорынның пайдасына айналдыратын кәсіпкерлік қызметте көрініс алады. Қазақстанда маркетинг экономикалық сала ретінде біршама жақын уақыттан бастап қолданыла бастады, ал бұған дейін бұл капитализмге ғана тән теориялық түсінік және тәжірибелік әрекет ретінде саналып келді.
Нарыққа өту кезеңінде басқару мәселелері түбегейлі өзгерістерге ұшырайды, ондағы негізгі күштер сатып алушының тұтыныстарын қанағаттандыруға және фирма мен клиенттің арақатынастарының ұзақ уақыттық болуына арналады. Отандық өнеркәсіп орындарында маркетинг жарнама және тауарды өткізу ісіне бағытталған. Бұл жағдай бірқатар объективті және субъективті себептермен түсіндіріледі. Олардың ішінен келесі себептерді көрсетуге болады: нарықтық қатынастар дамуының төмен деңгейі; құқықтық және нормативтік заңдармен қамтудың жетіспеушілігі; нарықтық тауарлар инфрақұрылымның төмен деңгейі; кәсіпорында маркетинг қызметті алға қоятын тәжірибелі мамандардың жеткіліксіздігі; қаржының болмауынан туындаған қиындықтар; мәлімет жинау мен ақпарат бөлісу жұмысының шектелуі; маркетингтік қызметті сапалы түрде жүзеге асыруға мүмкіндік беретін әдістер, әдістемелер деңгейде қолданылуы.
Маркетингті жүзеге асыруға арналған еңбектер шетел тәжірибесін қолдануға бағытталған және біздің экономикалық жүйенің ерекшеліктері мен жағдайларын ескере бермейді. Маркетингтің негізгі заңдылықтары мен әдістері біріңғай болып келеді, сондықтан олар іс жүзінде экономиканың барлық саласында қолданылады.
Қазіргі кезде маркетинг кәсіпорындардың шаруашылық қызметін жоспарлау, өндірісті ұйымдастыру мен басқарудың барлық жақтарын қамтуы тиіс. Бұл жағдай осы замандағы маркетингтің рөлі мен маңызы туралы көзқарастарға сәйкес келеді. Кәсіпорын қызметін басқару үшін қазіргі замандағы маркетинг біртұтас және жүйелі бағытта дамуы қажет.
Қазақстан Президентінің «Қазақстан – 2030» атты халыққа жолдаған стратегиялық бағдарламасында бейнеленген сұраныс пен ұсыныс тепе-теңдігі нарықтың негізгі мақсаты болып табылатындықтан, өндірісті басқару шешімдерін қабылдаудың негізгі принциптері кәсіпкерлерді негізгі тұрақты экономикалық өсу басымдылықтарына бағыттайды [2].
Дипломдық жұмыстың тақырыбы кәсіпорындағы маркетинг қызметін басқару. Бұл тақырыптың өзектілігі– Қазақстан Республикасының ең маңызды саласы ретінде мұнай өндіру және мұнай өңдеу саласын жатқызуға болады. “Қазақстан 2030” стратегиялық дамуында мұнайгаз саласына ерекше көңіл бөлінген. Меншік формасының өзгеру жағдайында мұнай саласын басқару құрылымының даму проблемалары экономикалық және әлеуметтік мағынаға ие
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТ КӨЗДЕРІ
1. «Қазақстан Республикасының 2003 – 2015 жылдарға арналған Индустриялық – инновациялық стратегиясы»;
2. Назарбаев Н.А. «Қазақстан-2030» Елбасының қазақстан халқына жолдауы.
3. “Бәсеке және монопольдік қызметті шектеу туралы” Заң// Егемен Қазақстан, жыл,  қаңтар.
4. «Қазахстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында». Қазахстанның әлемдегі бәсекене барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы. Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауы. Астана, 2006 жыл.
5. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «Жаңа кезең – жаңа экономика», 2003 ж
6. «Закон о нефти» - 2003, ст. 5.6 – 1;
7. «Таможенный кодекс РК» - 2003, 5 апрель;
8. Котлер Ф. «Маркетинг негіздері» – Прогресс, Мәскеу, 2001 ж.
9. Котлер Ф. «Маркетинг менеджмент - Питер, 2000ж
10. Афанасьев М. “Маркетинг: стратегия и практика фирмы” - Москва,
11. Финстатинформ, 1998 г.
12. Божук С. Г «Маркетинговые исследования» - Питер, 2003;
13. Мэскон «Менеджмент» - Экономикс, 2002;
14. Ильющенко Е. В «Маркетинг на предприятии» - Минск, 2000;
15. Малхотра Н «Маркетинговые исследования и эффективный анализ» - Питер, 2002;
16. Данько «Управление маркетингом» - Минск – 1999;
17. Диксон П. «Управление маркетингом» Москва, 1998;
18. Бун Л. Куртц. Д «Современный маркетинг» - Юнити Дана, 2005;
19. Есимжанава С.Р. “Маркетинг в Казахстане”-Экономика, Алматы, 2003 ж.
20. Есімжанова С.Р. “Маркетинг негіздері” – Экономика, Алматы, 2003
21. Савицкая «Анализ хозяйственной деятельности», Москва 2003 г.
22. Ковалев В.В.”Финансовый анализ” – Финансы и статистика, Москва,2000
23. Алтынбаев Б.А «Основы маркетинга» - Экономика, Алматы, 2003ж.
24. Алтынбаев Б.А « Организация службы маркетинга» - Экономика, Алматы, 2000 ж
25. Ассэль Г. «Маркетинг: принципы и стратегии: Учебник для вузов.-М.: ИНФРА-М, 2002г.
26. Ман И. «Маркетинг на 100 %» - Питер, 2003;
27. Юлдашева О.У «Промышленный маркетинг» - Экономикс, 2002г;
28. Зайцев Н. Л «Экономика промышленного предприятия» - Москва, 2001;
29. Тоқсанбай Р. К «Русско – казахский словарь» - Алматы, 1999
30. Пасс А. « Экономический словарь» - Санкт – Питербург, 1998;
31. Қазақстан – 2004, 26 ақпан;
32. Нефть и газ – 2005, 2;
33. Нефть и газ – 2004, 5;
34. Нефть и газ - 2005, 3
35. Нефть и Газ – 2005, 5
36. Егемен Қазақстан – 2005, 7 қазан;
37. Транзитная экономика - 2002, 2;
38. Транзитная экономика – 2004, 6;
39. Промышленность Қазахстана - 2005, 6
40. КазЭУ хабаршысы – 2004, 4;
41. КазЭУ хабаршысы – 2005, 6;
42. Маркетинг – 2004, 1;
43. Маркетинг товаров и услуг – 2003, 8;
44. Экономика и статистика №5, Алматы, 2000 г.
45. Қаржы –Қаражат №3 – 4, Алматы, 2003 ж.
46. Өмір №4, Алматы, 2005 ж
47. Егемен Қазақстан – 11 мамыр, 2001 ж.
48. Саясат – 2002, 1
49. Заң газеті – 7 сәуір, 2001 ж.
50. Алматы ақшамы – 3 маусым, 2003 ж.
51. Астана ақшамы – 1 қараша, 2003 ж.
52. Мир качечтва - 2005, сентябрь;
53. Маркетинг в России и за рубежом - №3, Финпресс – Москва, 2003 г.
54. Маркетинг в России и за рубежом - №5, Финпресс – Москва, 2004 г.
55. Маркетинг - №2, - Москва 2003 г.
56. Маркетинг товаров и услуг - № 5, Алматы, 2002 г.
57. Маркетинг товаров и услуг - № 2, Алматы, 2003 г.
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ |3 |
|1 ... ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ |6 |
|1.1 ... ... оның ... және ... |6 ... ... ... қызметін басқару әдістемесі |14 |
|2 АҚ ... ... ... ТАЛДАУ | |
| |25 ... ... ... ... қызметінің дамуы мен қалыптасуы | |
| |25 ... АҚ ... ... ... ... |30 ... ... ... ... ... ... | |
| |53 |
|3 ... ЭКОНОМИКАСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНДІРІСТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ МАРКЕТИНГ | |
|ҚЫЗМЕТІН БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ |64 ... ... ... ... ... ... ... | |
|қолдану |64 ... АҚ ... ... маркетингтік стратегиясын | ... |71 ... |76 ... ... КӨЗДЕРІ |79 ... |82 ... он ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
процестерінің динамикалық өзгерістерімен, саяси және әлеуметтік өрістерде
институционалды қайта ... ... ... ... ... ... қатынастың дамуымен ерекшеленіп ... ... ... ... және қоғамдық өмірінде жүріп жатқан
өзгерістер шаруашылық ... жаңа ... ... ... ... ... ету үшін ... алдына бірқатар маңызды
мәселелер қояды.
Осыған байланысты іс жүзінде өте маңызды және құнды мәселе ... ... ... атап ... болады. Еліміздегі халық
шаруашылығы құрылымын қайта құру ... ... ... өзгерістер,
өндіруші еркіндігі мен нарықтық ортаны игеру ... ... ... ... ... талап етеді.
Маркетинг тұжырымдамасы нарықта кәсіпорынның белсенді ... ... мен ... ... ... және ... ресурстар түрлерін тиімді қолдану ... әсер ... ... Еліміздегі экономикалық реформаны әлем экономикасымен
интеграциялау үшін нарық ... ... ... ... ... ... конъюнктураны, стратегиялық жоспарлаудың
негіздерін, кәсіпорындардың ... ... ... терең білу қажет. Мұндай ... ... ... зерттейтін маркетинг ғылымы береді.
Қазіргі замандағы маркетингтің мәні ... ... ... ... ... қызметте көрініс алады.
Қазақстанда маркетинг экономикалық сала ... ... ... ... ... ... ал ... дейін бұл капитализмге ғана тән
теориялық түсінік және тәжірибелік әрекет ретінде саналып келді.
Нарыққа өту ... ... ... ... өзгерістерге
ұшырайды, ондағы негізгі күштер ... ... ... және фирма мен клиенттің арақатынастарының ұзақ уақыттық
болуына арналады. ... ... ... ... жарнама және
тауарды өткізу ісіне бағытталған. Бұл жағдай ... ... ... ... түсіндіріледі. Олардың ішінен келесі себептерді
көрсетуге болады: ... ... ... ... ... ... және
нормативтік заңдармен қамтудың ... ... ... төмен деңгейі; кәсіпорында маркетинг қызметті алға ... ... ... ... ... ... ... жинау мен ақпарат бөлісу жұмысының шектелуі;
маркетингтік қызметті ... ... ... ... ... ... әдістемелер деңгейде қолданылуы.
Маркетингті жүзеге асыруға арналған ... ... ... бағытталған және біздің экономикалық жүйенің ... ... ... ... Маркетингтің негізгі заңдылықтары мен әдістері
біріңғай болып ... ... олар іс ... ... ... қолданылады.
Қазіргі кезде маркетинг кәсіпорындардың шаруашылық қызметін ... ... мен ... ... жақтарын қамтуы тиіс. ... осы ... ... рөлі мен ... ... ... ... Кәсіпорын қызметін басқару үшін қазіргі замандағы маркетинг
біртұтас және ... ... ... ... ... ... – 2030» атты халыққа жолдаған
стратегиялық бағдарламасында ... ... пен ... ... ... ... болып табылатындықтан, өндірісті басқару
шешімдерін қабылдаудың негізгі принциптері кәсіпкерлерді негізгі ... өсу ... ... ... ... ... ... маркетинг қызметін басқару.
Бұл тақырыптың өзектілігі– Қазақстан Республикасының ең ... ... ... ... және ... ... ... жатқызуға болады. “Қазақстан
2030” стратегиялық дамуында ... ... ... ... ... Меншік
формасының өзгеру жағдайында мұнай ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік мағынаға ие және өте ... ... Бұл ... ... ... – маркетингтің теориялық және
әдістемелік мәселелерін зерттей отырып оның ... ... ... ... ... ... ... маркетинг қызметін
басқаруды жетілдіру этаптарының негізгі методологиялық принциптерін құру.
Қойылған мақсаттар ... ... ... ... маркетингтік ортасын және маркетингтік
стратегияны қолданудың дайындық деңгейін талдау;
▪ Маркетингтік қызметті жетілдірудегі ... ... ... ... ... өндіретін АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз”
мұнайгаз өндіру басқармасы болып табылады. Зерттеу заты осы ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіпорынды зерттеу әдістері болып келесілер болып табылады:
... ...... ... ... ... және әлсіз жақтарын зерттеудегі
аналитико-синтетикалық әдіс – SWOT-талдау;
Зерттеу мәліметтік базасы ... ... ... ... материалдары; Мұнайгаз саласындағы кәсіпорынның мәліметтері,
балансы қолданылды.
Зерттеудің теориялық және ... ...... ... ... маркетинг пен менеджмент саласындағы,
мұнайгаз өндірісінің экономикасы жөніндегі еңбектері, ... ... ҚР ... ...... ... мен ... 2030” даму стратегиясы және басқа да құжаттар болып табылады.
Бірінші бөлімде – ... ... ... марктинг және маркетинг
қызметін басқару түсінігі, басқару жүйесіндегі оның орны, зерттеу жүйесі
көрсетілсе, ... ... АҚ ... ... ... ... мен ... көрсеткіштер талданды, ал үшінші
бөлімде жалпы шетелдік тәжірибенің мұнай саласында қолданылуы ... ... ... қызметін жетілдіру бойынша
ұсыныстар қаралған.
1. КӘСІПОРЫННЫҢ ... ... ... ... НЕГІЗІ
1. Маркетинг түсінігі, оның қызметі және принциптері
Маркетингтің біздің бәріміздің өмірімізге қатысы бар. Маркетинг процесс
кезінде адамның қарауына тауар және ... ... ... пайдалану
нәтижесінде бірқатар өмір деңгейі қанағаттандырылады. Макетингтің құрамына
аса көп мағыналы жұмыс ... ... оның ... ... ... ... оны ... ұйымдастыру, баға тағайындау,
жарнама және жеке сату және т.б. ...... және ... ... ... ... ... адамзат әрекеттерінің түрі,
яғни маркетинг негізіне ... ... ұғым – ... ... ... сөзінен market – нарық) – мекемелер алдында тұрған
мақсаттарды шешуге қажетті тұтыныс мұқтаждықтарын ... ... және ... қажетті бірнеше жұмыс түрлерін үйлестіреді.
Маркетингтің мақсаты – тауар және ... ... ... ... ... алу жағдайларын жақсатру.
Маркетинг қызметіне келесілер жатады:
▪ әртүрлі тұтынушылар топтарының мұқтажын, ... ... ... ... және ... ... тауар
шығару;
▪ тауардың құндылығына сәйкес тұтынушыға қолайлы және ... ... ... қамтамасыз ететін баға қою;
▪ өндірген тауарды тұтынушыға ең ... және ... ... ... ... сұранысты қалыптастыруға және өтімді ынталандыруға
белсенді әсер ету ... ... ... ... әрқайсысының бағыттары, олардың құндылығы
және маңыздылығы тек оларды бірге қарастырып қолданса ғана өседі. ... ... ...... мен ... ... ... табуға көмектесу болып табылады [20].
Маркетинг – тұтынушылар сұраныстарына жауап беретін өнімнің жоғары
сапасын қамтамасыз ... ... ... ... ... ...... маркетинг жүйесін құрайтын
элементтер
1-ші суретте қазіргі ... ... ... элементтері
көрсетілген. Жоғарыда аталған маркетинг элементтері күнделікті жағдайда бір-
бірімен қарым-қатынаста болып, өндірістегі маркетингтің ... ... ... ... ... бәсеке кезінде тұтынушы нарығына
қызмет көрсетуді білдіреді. ... және оның ... ... өнімді
және ақпаратты тіке немесе үшінші жақ арқылы ... ... ... барлық қатысушыларына сыртқы орта факторлары бірдей әсер етеді
(демографиялық, экономикалық, экологиялық, ... ... ... ... ... құру үшін
маркетингтік ... ... ... өз еңбегін сіңіреді. Сондықтан,
компанияның сәттілігі тек компанияның өз қызметіне ғана ... ... ... ол ... ... ... тұтынушы қажеттілігін
қаншалықты жақсы қанағаттандыруына да тәуелді.
Маркетингтік бөлімдерінің қызметі ... ... ... және ... ... оның ... ... етуіне әсер етеді. Бұл
жағдайдағы ... ...... ... мен оларды зерттеу
[51].
2 сурет – Маркетинг түрлерінің жіктелуі және оларды қолдану аумағы
Маркентингтің шарушылық қызметі ретінде ... ... ... ... беру өте қиын. Сонымен бірге, кәсіпорынның мынандай сұрақтарға
жауап іздеуі маркетингтің рөліне шек ... ... ... нарыққа ұсыну керек (жаңа өнімді жобалау,
ескі ... ... ... оның ... тоқтату т.б)?
▪ өнімді кімге ұсыну керек (тұтынушыларды зерттеу)?
▪ қашан және қандай шарттарды (баға, ... ... ... ... қою керек?
▪ тауардың тұтынушыға қандай арнамен жетуі керек (өткізу жүйесін
құру, ... ... ... ... ... осы ... ... берсе, яғни оның маркетинг бөлімінің
қызметі оңтайлы екенін дәлелдейді. ... осы ... ... ... ... [12, ... ... – Бүгінгі кәсіпорындағы маркетинегтің орны
Бұл суреттен маркетингтің атқаратын қызметтері нарықта қалыптасқан
қажетіліктерді олардың ұқсастығына ... ... ... жақындатып, оларды
қанағаттаныру жалпы идеясына бағыттағанын көруге болады [8].
Жалпы маркетингтің ең маңызды ... ... ... ... көрсетуге болады. Өйткені нарықты, тұтынушыларды зерттеусіз ... бір ... жете ... ... ... жүйесі:
1. Тұтынушыларды зерттеу – тұтынушыларды зертеу олардың қажеттіліктерін
зерттеуден басталады. Кең тарағаны Маслоудың ... ... ... физиологиялық қажеттіліктен бастап (аштық, суық, шөл), өзін өзі сақтау
қажеттілігі ... ... ... ... ... ... (өзін өзі сыйлау, статус), өзін өзі
таныту қажеттілігі (өздігінен даму). Қазіргі ... ... тек ... ... ... ... ғана ... жете алады.
Маркетинг тұтынушылар мінез-құлқын зерттеумен айналысады, ал бұған оның
қажеттіліктері де ... ... ... – бұл маркетингтің ... ... бірі ... ... ... зерттеу кезінде ең
негізгі рөльді өнімді сатып алудың мативациялық факторлары алады. Бұл
факторларға: ... алу ... ... ... ... ... ... мотиві (қауіпсіздікке деген қажеттілік), таныту мотиві ... ... ... және дамуға деген қажеттілік.
2. Бәсекелестерді зерттеу – бәсекелестерді ... ... ... ... нарықта бәсекелестік деңгейді бағалау (монополия, т.б). Келесі
кезекте мынаны анықтау ... ... қай ... ... бақылайды,
қаншалықты тез дамып отыр, ... ... ... оның ... және ... ... ... жабдықтау. Егер де талдау дұрыс
жасалған болса, онда бәсекелестің артықшылығы мен ... ... ... бұл ең ... ... табыстылығына және дамуына
әкеледі.
3. Тауарлық нарықты зерттеу – ... ... ... ол – ... ... немесе тауарлар тобын зерттеу. Нарықты зерттеудің мақсаты –
белгілі бір тауарға ... пен ... ... ... ... ... ... бөлігін, нарық сегментациясын және
нарық конъюнктурасын анықтау болып ... ... ... ... ... – кәсіпорын қызметі мен нарық арасындағы
байланысты анықтау сұраныс пен ... ... ... ... зерттеу – ағымдағы кезеңдегі нарықты бағалау, нарық
көрсеткіштерінің өзгеруін жоспарлау, ... ... ... ... ... ... ұсыныстарды қамтиды [10, 14].
Нарық сиымдылығы – нарық өзінің құрылымын ... ... ... ... алатынын айтамыз. ... ... ... көрсеткіштерін зерттейді, берілгендерді қорытындылап талдайды
және осы талдау нәтижесінде шығарылатын өнім ... ... ... әсер ... ... ... ... немесе кішіреюін
жоспарлайды [16].
Қазіргі жағдайда ірі және орта ... ... ... ... ал олардың кейбіреулерінде департаменттер қызмет етеді.
Бұларға маркетинг бөлімдерін ұйымдастырудың ... ... мен ... әр
тұрлі болуы мүмкін, бірақ олар: нарықты маркетингтік зерттеу, ... ... ... баға және ... ... ... ... негізделеді. Нарық сегментициясы – бұл ... жеке ... не ... ... ... ... мүмкін айқын
топтарға бөлу. Сегменттеу келесі ... ... ... Геогрфиялық (тұрғылықты жердің ... және ... мен ... ... Демографиялық (халықтың жасы мен жынысына байланысты).
▪ Әлеуметтік-экономикалық ( ... ... ... табысы).
▪ Психологиялық (индивидтің ерекшелігін ескере отырып) [43].
Қазіргі кездегі кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... – маркетинг бойынша
өздеріне жүктелген міндеттер мен ... ... ... ... ... Маркетингті ұйымдастырудың әртүрлі формалары ... ...... мен ... ... ... қолданады. Басқарылатын процестің мамандануы, тауарлар
ассортиментінің аз мөлшерде тұрақты өндірілуі ... ... ... ... ... ... ... формасы
номенклатурасы шектеулі орта және шағын кәсіпорындарға тән. ... ... ... ... ... ... болмайды;
▪ Қызметкерлердің кәсіби мамандығының өсуіне әсер етеді;
Кемшіліктері:
▪ Тауар сапасына жеткілікті түрде мән берілмейді;
▪ Жаңа енгізулерге тез ... ... және жеке ... ... ... ұйымдастыру – мұнда өндіріс пен өткізудің ... ... ... өнім ... мен ... көлемі үлкен
кәсіпорындар үшін тиімді. Тауарлақ ұйымдастыруда маретинг бөлімі ... ... ... Бұл ... үлкен шығындарды талап етеді.
Оның артықшылықтары;
▪ Тауар бойынша маркетинг кешенін оңтайландыру мүмкіншілігі;
▪ Сыртқы орта жағдайларына жақсы бейімделу.
Кемшіліктері:
Тауарлар бойынша ... бола ... ... ... қызмет аясын
ескермейді.
Маркетинг қызметін ұйымдастырудың нарықтық үлгісі – бұл ... ... ... типі немесе нарық сегментіне байланысты.
Нарықпен жұмыс ... ... ... мен ... да ... ... немесе келешектегі жоспарды дайындауға жауап береді. Негізгі
ерекшелігі: фирманың маркетингтік ... ... ... байланысты құрылады.
Оның артықшылықтары:
▪ Өз тұтынушыларының талғамы мен қажеттіліктерін жақсы білу;
... ... ... ... ... ... ... Міндетті іс-әрекеттерінің қайталануы;
▪ Жұмысқа икемділіктің жоқтығы;
▪ Күрделі ұйымдастырушылық құрылым;
▪ Тауар ассортиментін нашар білу.
Маркетингті географиялық ... ... ...... кеңейтілген нарыққа өнім шығарған кезде маретингтік ... ... ... ұйымдастырады. Бұны үлкен өткізу аумағы ... ... ... Маркетинг қызметін ұйымдастырудың бұл түрі
бір аймақтағы тұтынушылар қажеттілігі басқа бір ... ... ... жағдайда тиімді. Ол аз шығынмен тұтынушы
қажеттілігін қанағаттандыруға ... ... ... ... салаларында маркетингті қолдану көлемі шексіз, ол
үкімет және кәсіпорын мүддесіне сәйкес неғұрлым аз ... ... ... алу
мақсатында қолданылады.
Сонымен, маркетинг – бұл ... ... ... ... нарықтың нақты сегменттерінің талаптарын талдап ескеретін, жаңа
тауардың анықталған талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... аспектілерді зерттей отырып,
маркетинг тиімділігі жоқ зонаға ... ... ... ... ... шығын жұмсаса да, келешекте ол ... ... ... дамуында келесі сипатты тенденцияларды бөліп
көрсетуге болады:
1. Маркетинг ғылыми-техникалық прогрестің ... ... ... ... ... көптігіне қарай
ақпараттық технологиялар ерекше орынға ие;
2. Тұрғындар ... ... ... өсуі маркетинг
сипатын анықтайтын айтарлықтай фактор ретінде қарастырылуда;
3. Қазіргі уақытта маркетинг ашық инновациялық сипатта болып,
үнемі жаңартуға негізделген;
4. ... кең ... тек ... коммерциялық аумақта
ғана емес, сондай-ақ барлық адам іскерлігі аумақтарын қамтуда.
[15].
1.2 Кәсіпорынның маркетинг қызметін ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейлері әркелкі елдерде кеңінен қолданылуымен қатар, нарық
жүйесін, тауар-ақша ... ... ... ... өндіріс-тауар өткізу процестерін, сондай-ақ баға
мен коммуникациялық ... ... және іске ... ... айналып
отыр. Қазіргі кездегі ... ... ... тек қана ... ғана ... ... қатар кәсіпорынның өндірістік саясатын
анықтайтын, басқарудың ... ... ... ... Маркетинг
принциптеріне негізделген басқарудың кешенді жүйесінің мақсаты – қолда бар
ресурстарды ескере отырып ... ... және т.б.) ... ... ... шешілуін қамтамасыз ету (ғылыми-техникалық,
өндірістік, коммерциялық және өткізу) [16]
Бүгінгі ... ... ... ... ... қайта құрылуы және
өндірушілер мен тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... өзекті
мәселелерді пайымды шешу маркетингті басқару ұстанымдары мен ... ... ... асырылады.
Басқарудың жүйесі ретінде және де ... ... ... ... ... ету ... нарық туралы нақтылы және ... ... пен ... ... ... яғни ... ... сыртқы жағдайлары
туралы ақпаратпен қамтамасыз ету;
... ... ... сұранысты
қанағаттандыратын, бәсекелестер тауарынан ... ... сай ... ... ... ... өндіріс сферасына максималды ... ... ... қамтамасыз ететін, нарыққа, сұранысқа ... ... ... ықпал жасау.
Филипп Котлер бойынша маркетингті басқару дегеніміз – кәсіпорын
пайда табу мақсатында тұтынушылармен қарым-қатынаста ... оны ... ... үшін ... ... ... ... бақылау және қолдану [9].
Маркетингті басқару – ақпарат жинауға, нарықта зерттеулер жүргізуге,
өткізу ... мен ... ... ... ... ... ... білдіреді және бұл қызметтер
маркетингке ... ... ... тиімділікті көтеруді қамтамасыз
етеді.
Маркетингті басқару мақсаты – ... алда ... ... жету
үшін сұраныс деңгейіне және сұраныс уақытына әсер ету. Қарапайым тілмен
айтсақ маркетингі басқару ...... ... ... сөз. ... басқару дегеніміз – тұтынушыларды басқару деген сөз [17]
Кәсіпорынның экономикалық және тиімді өсуі ... ... ... ... Ал өз ... ... құрылымы
болып табылатын маркетинг қызметін басқарудың тиімділігімен сипатталады.
Кәсіпорыдағы маркетингті басқару мақсаттары келесідей:
1. өндіріспен және ... ие ... ... шығарумен
байланысты шығындарды болдырмау;
2. кәсіпорынның мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... қажеттілігін ... ... ... ... ... ... және ... коллективінің сұранысы мен
қажеттілігін ескеретін әлеуметтік бағыттағы жағдайларды құру;
5. ... мен ... ... ... ... ... және өз
имиджін көтеру;
6. Кәсіпорынның барлық бөлімшелерінің қызметкерлерінің маркетинг
қызметті жүзеге асыру үшін ... ат ... ...... ... негізінде циклдық басқару
4-ші суретте көріп отырғынымыздай маркетингтік принцип негізінде басқару
бес ... ... және біз оны ... ... аламыз:
Жағдайлық талдау: кәсіпорынның жетістіктері мен сәтсіздіктерін ескере
отырып, ... ... ... себептерін анықтау, қызметкерлер
жұмысының тиімділігін бағалау, сонымен қатар болашаққа болжам жасау.
Маркетингтік ... ... ... ... ... дамудың
мақсаттарын құру, нарық конъюнктурасын ескере отырып мақсатты бағалау,
стратегиялық жоспарға негіз болатын шешімдерді ... ... ұзақ ... ... кәсіпорынның 10 – 15
жылға арналған ... ... Осы ... ... сыртқы
сауданың жалпы жағдайын, оның даму ... және ... даму ... ... Алға ... ... жету үшін
қаржылық, материалдық және тағы да басқа ресурстардың қандай мөлшерде қажет
екендігі белгіленеді, мақсаттарға жету ... ... яғни ... стратегиясын анықтау, мақсатқа жету үшін тактикалық қызметті
құру. Стратегиялық маркетингтік жоспарлау келесі үш деңгейден тұрады:
• стратегиялық жоспарлау;
... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді (бес жылдан көп
емес) кезеңге нақтыланады. Осының негізінде мәселелерді шешу үшін ... ... ... ... қызметіне бағытталған нақты
бір қызметті анықталады. Жедел жоспарды құрылып және оның ... бір ... ... ... нақты көрсеткіштердің жоспарлы көрсеткіштерден
ауытқу себептеріне және мазмұнына ... ... ... дайындау. Бақылаудың үш түрін ажыратады:
1. жылдық жоспарды орындауды бақылау;
2. табыстылық ... ... ... ... қолданыс табатын ақпаратты жинаудағы
бақылау [18].
Маркетингті басқару белгілі бір тұжырымдамалар арқылы жүзеге ... ... ... басқару белгілі бір тұжырымдарға ... ... ... ... ... ... қызметін бес
тұжырымдаманың негізінде жүзеге асырады:
1. өндірісті ... ... ... ... ... ... ... күшейту тұжырымдамасы;
4. маркетинг тұжырымдамасы;
5. әлеуметтік-этикалық маркетинг тұжырымдамасы.
Өндірісті жетілдіру ... ... ... ... ұсыныстан жоғары
және тауардың өзіндік құны жоғары болған ... ... ... ... ... ... ... өнімділікті
жоғарылатудың мүмкіндіктері қолға алынады. Тұтынушы тауардың кең ... ... ... ... таңдайды. Сондықтан маркетингті басқару
өндірісті жетілдіруді және тауардың кең ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылар сапасы аса жоғары,
қасиеттері сан алуан тауарларды талап етеді. Сондықтан тауар өндіруші ... ... оның ... ... ... жақсартуға көңіл
бөледі. Тауарға бағытталу технологияның жаңаруына ықпал ... ... ... ... ... ... жаңа әдісті
көрмей қалу мүмкін, мұнадай жағдай ... ... ... деп ... ... күшейту тұжырымдамасы сатушының өткізу мен
ынталандыру ... жете ... ... ... ... Сұранысы төмен
тауарларды осы тұжырымдаманы қолдану арқылы сатуға ... бар, ... – ең ... ... қажетті тауарды өндіру маңызды. Осы бағытта
мына тұжырымдаманы ... ... ... ... ... тұжырымдамасы ұйымның алға қойған мақсаттарына жетудің көзі
ретінде қажеттіліктерді ... және оны ... ... кешенді
элементтерін қолдануды білдіреді.
1 кесте – Коммерциялық іс-әрекет және маркетинг ... ... ... ... жету |Түпкі мақсаты |
| ... ... | ... |Тауар ... ... ... |
|іс-әрекет | ... және ... ... |
| | ... ... жету |
| | ... | ... |Тұтынушылар ... ... ... |
| ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... жаңа бағыты – элеуметтік-этикалық маркетинг.
Халықтың төлеу ... ... ... өтеу маркетингтің әлеуметтік
негізі ... ... ... бұл бағыттың адам мүддесіне тікелей
қатысын байқауға болады [20].
Келесі суретте жалпы ... ... ... ... схемасы
көрсетілген:
Кіріс (ресурстар) Шығыс (қорытынды)
Кірістің өзгеруі
5 сурет – Кәсіпорынды басқару процесі
Барлық кәсіпорындар басқару жағынан қарағанда ашық жүйе болып ... 5-ші ... ... ... ... және ішкі ... қарым-
қатынаста болады. Егер кәсіпорынның басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... т.б) қосылған құны пайда
болып, қорытындыда ... ... ... қосымша шығыстар (табыс, сатудың
өсуі, нарық бөлігінің ұлғйуы т.б) әкелуі ... Ал ... ... ... ... ... ... бола алады. Кәсіпорын маркетинг
арқылы алдыңғы ... ... мен ... ... ... ... ... Сонымен қатар, стратегиялық жаңа ... ... ... бір ... ... ... енгізу кезіндегі кәсіпорынды басқарудың ұйымдастырушылық
құрылымын дамытуды талдау негізінде келесі қорытындыларға келуге болады:
1. Нарықтық ... ... ...... ... ... сұранысты анықтау үшін, бәсеке
қабілеттілігін ... ету ... ... ... ... ... мақсататтарында маркетинг
қызметтерін құру керек.
2. Маркетинг қызметі кәсіпорынның басқа да бөлімшелерімен ... ... ... және қарсы байланыста болуы ... ... ... ... сұранысын, өнімнің нарыққа қажетті
көлемде және ассортиментте шығуын қаматмасыз ету үшін; сапалы
қызмет ... ... ... ... ... алу үшін осы
бөлімшелерге үнемі әсер етуі керек.
3. Маркетинг тек қана өнімді ... ғана ... ол ... ... ... ... өзгерту және әрбір жұмысшыны, әрбір
қызметті кәсіпорынның соңғы мақсатына бағыттайды. Осыны барлық
жұмысшылардың ой санасына әрқашан жеткізіп отырған дұрыс.
4. ... ... ... ... ... ... өте ... өйткені маркетинг тұтынушылардың
қажеттілігіне жауап бермейтін өнімді шығармайды. Қазіргі кездегі
кәсіпорынды басқарудың ...... ... ... тұтынушылар сұранысын және оның өзгерісін
біліп отыру.
Сонымен, кәсіпорынның маркетингтік ... ... – бұл ... ... ... ... Бұл жерде зерттеулер негізінде
қабылданған стратегияны іске асыру, сонымен қатар, нарықтар ... ... ... мен одан шығу ... ... ... немесе компания өз маркетингілік қызметін басқаруды
тиімді ұйымдастыру үшін қызығушылық ... ... ... ... ... ... қажетті мақсаты нарықты таңдауды, тиімді
маркетинг кешенін құруды, және күш ... ... ... ... ... қалай сәтті басқаруын білуі керек. Бұның ... ... ... құрайды [25].
Маркетингті ұйымдастыру – ... ... ... ... функцияларды басқару үшін құрамдастық құрылым.
Егер жауапкершілік өткізу, ... ... ету, ... итермелеу,
бөлумен байланысты болса, ... ... бола ... ... ... әрбір өнім тобы үшін тауарды басқарушы және
әрбір тауарлық марка үшін тауар ... ... ... ол ... қызметі бола алады; Нарыққа бағытталған прицип – функционалдық
принципке қосымша аймақтық нарықты және тұтынушы түрлерін басқару ... ... ... ... ... ... ... маркетинг бөлімі;
кәсіпорын өнімін нарыққа өткізетін үшінші жақ (маркетинг бөлімі тікелей
тұтынушымен ... ... ... сатушы; соңғы тұтынушы қатысады.
Маркетинг бөлімінің қызметі мен мақсатын анықтау үшін ... ... ... керек. Алынған қорытынды негізінде маркетинг бөлімінің
күшіменен проблемаларды шешу ... құру ... яғни ... құру ... сөз. ... ... дамуы мен марктингтік
бөлімінің мақсатына қарай біз марктинг бөлімінің рационалдығы ... құра ... Бұл ... ... табады: маркетинг бөліміңн
директоры тікелей бас директорға немесе ... ... ... ... координациялайды және оның қызметіне ... ... ... көлемі – 7 қызметкер.
6 сурет – ... ... ... ... ... ... келесідей:
1. маркетингтік ақпарат бөлімі өзіндік жеке құрылым және ол ... ... ... маркетингтік ақпарат бөлімінің басшысы ... бас ... ... ... және ... ... маркетингтік ақпарат бөлімі тікелей маркетингтік ақпарат бөлімінің
басшысына бағынатын келесі бөлімшелерден тұрады: маркетингті ... ... ... ... ... психоанализ секторы.
4. маркетингті зерттеу секторы: құрамы: а) маркетингтік ақпарат бөлімінің
басшысы; б) экономист; в) маркетингтік ақпарат ... ... г) ... Техникалық жабдықтау: компьютер, факс-
модем , телефон, принтер.
5. дизайн секторының құрамы: дизайнер.
6. жарнама ... ... а) ... жарнама-үгіт
бағдарламаларын құру; техникалық ... ... ... ... ... психоанализ секторының құрамы: кадрлар бойынша психо-аналитик.
Қойылған міндеттер мен ұйымдастырушылық құрылымына қарай, маркетингтік
ақпарат бөлімі келесі қызметтерді атқарады:
1. ... ... ... нарықты сегменттеу; тұтынушылардың
қажеттілігін зерттеу және «карт қажеттілігін» ... ... ... және ... ... және талдау;
нарықты кешенді зерттеу; тұтынушылардың негізгі бөлімін анықтау және
бағалау негізінде нарық ... ... ... ... ... ... тенденцияларын зерттеу; жарнаманың тиімділігін бағалау
және талдау; өткізудің тиімділігін бағалау және ... ... ... ... және өткізуді ынталандырудың
әртүрлі жүйелерін зерттеуді қоса алғанда); ... ... ... ... жаңа ... және қызметтерді кешенді бағалайды және
маркетинг стратегиясының негізгі элементтерін ... ... ... және ... ... секторы фирманың барлық жарнама бағдарламаларын құрады және
олардың өткізілуін ... Ол ... ... маркетингтік
зерттеу секторына фирмалық жарнаманы бағалау және талдауға байланысты
көмек көрсетеді.
3. Дизайн секторы маркетингтік ... ... ... ... ... ... жаңа тауардың дизайнерлік-
конструциялық параметрлерін құрастырады.
4. ... ... ... ... ... ... болуын, сонымен қатар коллестивтің, бөлімнің және ... ... ... ... талдайды.
5. маркетингтік ақпарат бөлімінің барлық қызметтері қабылданған жоспар-
график бойынша, ал ... тыс ... ... бас ... және ... ... ... хат негізінде орындалады.
Кәсіпорын қызметін талдау, қызметтің ... үш ... ... ... ... өткізу. Сонымен қатар кәсіпорынның
қызметінің жақсы жүруін қамтамасыз ететін басқа да ... ... ... ... ... ... кдрлық саясат.
Өнімнің өзіндік құны – кәсіпорын ... ... ... көрсеткіш болып табылады. Өнімнің өзіндік құны – тауарды
өндіру мен өткізуге байланысты кәсіпорынның ақшалай түріндегі шығыны.
Шығын көлеміне байланысты цехтық, ... және ... ... ... ... ... ... бөлек цехтардың өнімді өндіруге кеткен
шығындары кіреді. өндірістік ... ... ... ... өндіруге
кеткен шығыны. Оған цехтық шығындардан басқа жалпы зауаттыз ... ... ... ... өнімді өндіру мен оны өткізуге байланысты
барлық шығындар кіреді.
Өзіндік құнды төмендету екі көрсеткіш ... ... ... өнім және өнімнің 1 теңгеге шаққандағы шығыны. Салыстырмалы
тауарлық өнімге оның осы ... ... ... көп ... ... түрде өндірілетін өнімнің барлық түрі кіреді.
Өзіндік құнды төмендетуді көлемін жоспарлау келесі есептеулер бойынша
анықталады.
Салыстырмалы ... өнім ... ... Ең ... ... ... ... = NniCbi - NniCni
(1)
Жоспарланған уаққытағы абсолюттік үнемдеу көлемі ... ... ... ... құнды төмендетудің искомый пайызын анықтаймыз.
Sср.т.п = Эабс.ср.т.п / NniCbi * ... ...... ... өнімінің өзіндік құнын
төмендету абсолюттік үнемдеу, мың. ...... ... өзіндік құн бойынша салыстармалы тауарлық
өнімнің жоспарлы шығарылуы;
NniCni – ... ... ... құн ... ... ... ... шығарылуы;
n – салыстырмалы тауарлық өнім түрінің саны.
Өнімнің 1 теңгеге шаққандағы шығыны көрсеткіші бойынша. Жоспарлы ... ... ... құнының абсолюттік үнемдеу көлемі келесі формула
бойынша анықталады:
Эабс.т.п = ... – Зтпп ТП) / ... 1 ... ... ... ... өзіндік құнының шығынын
төмендету пайызы жоспарлы және ағымдағы уақытпен салыстырмалы ... = ... – Зтпп ) / Зтпб ) ... Зтпб – ... ... ... ... 1 теңгеге
шаққандағы ... ...... ... ... өнімнің 1 теңгеге шаққандағы
шығыны, тиын;
ТП – жоспарлы ... ... ... ... мың. ... ... көлеміне көптеген факторлардың әсер етуін ескерген жөн:
материалдарға бағаның өзгеруі, еңбек өнімділігінің ... ... ... және тағы да ... ... ... жалпы тиімділікте есептер
жүргізген кезде әрбіреуінің ықпал етуін анықтап алу керек.
2 АҚ “ҚҰЛСАРЫМҰНАЙГАЗ” МАРКЕТИНГТІК ҚЫЗМЕТІН
ТАЛДАУ
2.1 Мұнай ... ... ... дамуы мен қалыптасуы
Мұнай және газ өндіру Қазақстан өндірістік бағытының бірден бір ... ... және ең ... сала ... ... ... ... жуығы құрылып жатырған 180-нен астам мұнай кен орындары ... ... ... ... ... өте жоғарғы
деңгейде. Қазіргі кезде республикада 2,2 ... ... 0,7 ... газ конденсаты, 2,7 млр.куб метр газ және 12
млрд.тонна мұнай қорларын иемденеді. Бюджет ... ... ... ... ... ... көптеген саласын дамытуға өз үлесен
қосады. Қазіргі кездегі экономика жағдайында ... ... ... ... ... ... энергетикалық, транспорттық машина жасау, мұнайхимия,
жеңіл өнеркәсіп, тасымалдау ... және де ... ... алғы ... жасайды. Ал бұл өз кезегінде сол салалардағы ғылымның
және жоғарғы технологияның дамуына әсерін тигізеді [36, ... және ... ... жаңа ... біз өндіруші
өнеркәсіптің мұнай, газ және басқа салаларда терең өңдеуді дамыту ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытудың осы заманғы тұрмыстық қызмет
қызмет көрсетуден бастап, ең озық инженерлік және бағдарламалық ... ... ... ... ... ... тұтас аумақ ретінде
қарастырылуы тиіс.
тұтынушының алдында ... ... өнім ... ... ... ... ... ішінде Үкімет Қазақстанда мұнай-химия өнркәсібін дамытудың
таяудағы он жылға ... ... бас ... ... ... ... ... [4]
Шынында да мұнайдың арқасында біз экономикалық жүйені өзгерту процесін
жеделдете алдық. Елдің мұнай ... ... ... ... ... ... ... нарыққа тасымалдау үшін
инфрақұрылым жасаудың бұдан кем емес болатын. ... ... ... ... факторларының рөлін бағаламау мүмкін ... ... ... ... ... ... ... көмірсутегі шикізатын өндіру 1,3
еседен кем ... ... біз ... ... 225,4 ... ... алдық,
ал Ресей сексенінші жылдар кезеңіндегі деңгейді енді ғана ... ... ... ... мұнайгаз саласының алдына келесі мақсаттар мен
міндеттерді қояды:
1. ... ... ... ... ... ... ... реструктуризациялау үшін шетел инвестицияның
келуін қамтамасық ету;
3. ... ... ... ... және ... ... ... жоғарылату;
4. Мұнайгаз саласы бойынша ішкі нарық ... ... ... ... жоғарғы деңгейіне жету және оның ... ... ... жолдарын құру.
Қазақстан Республикасының мұнайгаз саласының тиімді ... ... үш ... ... ... кен ... әрі ... барлау (әсіресі Каспий шельфінде);
2. Мұнайгаз құбырларын салу;
3. мұнай өндіру, мұнай және газды тасымалдаудың ... ... ... жұмыс істейтін ірі мұнайгаз
компаниялары өз ... ... ... үшін ... ... қолданады.
Мұнай саласындағы марктинг жалпы тамақ, жеңіл өнеркәсіп маркетингтен өзгеше
болып келеді. Төменде мұнай саласындағы маркетингті ... ... Шикі ... өндіру;
2. Шикі мұнайды экспорттау немесе тасымалдау;
3. Мұнай ... ... ... ... ... Мұнайхимия өндірісіне шикізаттар алу (полистирол, полипропилен
т.б);
6. Соңғы мұнайхимия өнімдерін алу (синтетикалық шыбық, ... ... ... ... және т.б);
7. Дайын өнімді экспорттау.
Қазіргі кезде мұнай тасымалдау жүйесі мұнай саласындағы маркетингте ... ... ие. ... ... ... және тасымалдану бағыттына
қарай теміржол, су және мұнай құбырлары арқылы жүргізіледі. ... ... ... ... ішкі ... ... бар.
Келесі кестеде республиканың негізгі магистральдық құбырлары
көрсетілген.
2 кесте – ... ... ... құбырларының техникалық мінездемесі
|Мұнай құбыры ... ... ... |НПС саны |
| ... жыл |мың.км | | |
| | | | | ...... |1966 |142 |500 | |
| | | | |4 ...... |1970 |683 |1000 | |
| | | | |6 ... - |1979 |62 |500 |4 ...... | | | | ... - ... ... |678 |1000 |3 ... - ... |1986 |103 |500 |2 ... ... ... |4156 |200-500 |10 ... - ... |1977-1983 |1646 |800 |12 ... - ... |1990 |400 |500-700 |1 ... – Орск |1968 |400 |300 |4 ... маршруттарды таңдау үшін келесі көрсеткіштер ескерілуі тиіс:
... ... және оның ... ... ... да ... түрлерін қолдану мүмкіндігі;
• шикі мұнайға деген сұраныс;
• мүмкін болатын тариф негізінде құбыр иелерінен кепілдік алу;
• жобаның
• таритердің ... ... ... ... ... ... кезде қазақстандық мұнайдың тұтынушыларға тасымалдануы ... ... ... ... арқылы жүзеге асады:
1. Батыс Қазақстан мұнай құбырлары жүйесі. “Маңғыстаумұнайгаз”,
“Өзенмұнайгаз”, “Қаражанбасмұнай” мұнайлары Атырау мұнай өңдеу
зауытына, ... соң ... ... АҚ ... ... Орск мұнай өңдеу зауытына
тасымалдайтын мұнай жүйесі.
3. Шығыс Қазақстан және Орта Азия мұнай құбырлары жүйесі ... ... ... ... және Шымкен мұнай өңдеу
зауыттарына жіберіледі, сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... де ... және оның ассортименттеріне келетін болсақ, жалпы мұнай
ассортиментін, яғни мұнай өнімдерін мұнайды өңдеу арқылы ... ... ... мұнай өңдейтін үш зауытты атап ... ... ... және ... ... ... ... кесте – Қазақстан Республикасының мұнай өңдеу зауыттарымен негізгі мұнай
өнімдерінің түрлерін өндіру
|Зауыт, өнім |2002 |2003 |2004 |2005 ... ... ... ... |8433,3 |9253,6 |11127,1 ... |640,3 |2078,2 |1669,7 |2932,3 ... |3187,4 |3654,2 |3475,3 |3743,9 ... |1884,3 |2700,9 |4108,6 |4450,9 ... ... |1297,7 |1665,5 |1857,7 |2274,6 ... |240,2 |504,7 |483,7 |928 ... |796,7 |836,7 |872,3 |956,3 ... |260,8 |324,1 |501,7 |490,3 ... |71,1 |2387,9 |256,8 |268,6 ... |41 |62,2 |57,8 |119,6 ... |13,6 |146,4 |147,6 |128,8 |
| 3 ... жалғасы ... |16,7 |29,3 |51,4 |20,2 ... ... |1829,3 |2488,5 |2783,2 |3319,6 ... |216,2 |640,9 |470,1 |817,3 ... |961,4 |1013,1 |988,2 |1096,1 ... |651,7 |834,5 |1324,6 |1406,2 ... барлығы |2129,5 |2821,2 |3147 |3750,2 ... |142,9 |364,9 |405,9 |581 ... |1334,2 |1398,2 |1194,6 |1478,9 ... |652,4 |1058,1 |1545,5 |1690,3 ...... ... ... бойынша
3-ші кестеде көріп отырғанымыздай жыл сайын мұнай өнімдерін өндіру
ұлғайғанын көріп отырмыз. Бұл ... ... ... ... ... ... ... коэффициенті басқаларға қарағанда төмен
болып келеді, өйткені ол 100 пайыз Ресейден келетін мұнайға ... ... ... ... сібір мұнайына тәуелді екінші зауыт.
Ол құмкөл мұнай кен орнына құбырмен ... және ... жол ... шыға
алады. Сондықтан, тұрақты түрде шикізатпен қамтамасыз ете ... ... ... ... тасымалдау кезіндегі техникалық шектеулер өндірушілерді
мұнай игеруді тоқтатуға мәжбүр етеді. ... ... ... ... ... емес ... Бұған ескі құрылғылар, технологиялық процесті
басқарудың автоматтандырылмаған жүйесі себеп бола ... ... ... ... өңдеу зауттары өнім сапасын көтеру үшін реконструкцияға, техникалық
қайта қарулануға әр түрлі деңгейде инвестицияны қажет етеді.
Енді мұнайды ... заң ... ... ... ... мұнай
тасымалдау екі негізгі бағыт арқылы жүзеге асады, яғни темір жол және мұнай
құбырлары арқылы тасымалданады. Бұл екі ... ... ... жолы ... ... ... қарамағында. Жалпы әрбір мұнай
компаниялары Қазақстан мұнайын ... ... ... ... ... минералды ресурстар министрлігіне хабарлауы тиіс.
Қазақстан заңдары бойынша мұнай компаниялары келісім – шарт ... ... және оны ... ... және өзіне тиесілі мұнайдың бір
бөлігіне құқылы. Ал кеден кодексінде Қазақстан Республикасы территориясынан
басқа елдерге экспорттауға құқылы делінген. ... ... ... ... мұнайға тарифті және тарифсіз реттеуді жүргізіп отырады.
Квотаны қарастыратын тарифсіз реттеу үкімет қаулысымен қабылданады.
2003 жылы ... ... ... енгізілді. Жаңа өзгертулер бойынша
Үкімет құқықтары кеңейе түскен. Мысалы: экспорт ... ... ... ... енгізу және тағы басқалар.
2.2 АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз”-дың экономикалық әлеуетін талдау
Қазақстан Республикасы егемендігін жариялаған ... ... ... ... ... ... ... бастады. 1991 жылы шілдеде
“Қазақстан ... ... ... ал 1992 жылы ... ... “Қазақстанмұнайгаз” ұлттық компаниясы болып жарияланды. ... ... ... ... ... “Мұнайгаз” болып өзгертілді.
1992 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Үкіметі мұнайгаз ... ... ... Осы ... ... ... қатысуымен
көптеген кәсіпорындар ашылды. Ең ірілердің ішінде: ... ... ... ... ... ККО ( ... және т.б. Он ... ішінде көптеген жобалар жүзеге асырылды:
▪ Қазақстанкаспийшельфпен жүргізілген каспий ... ... ... ... ... жүз ... ... газ құрылымы ашылды ( 1997 жылы аяқталды );
▪ КТК Теңіз – Новороссийск мұнай құбыры ... ... жыл ... Қашаған мұнай орнының коммерциялық ашылуы ( 2002 жыл ).
“ҚұлсарыМұнайГаз” акционерлік қоғамы “ҚазМұнайГаз” акционерлік ... ... ... табылады. Қазіргі кезде ... ... ең ірі, тез өсу ... ең жас компаниялардың ішіндегі
ұлттық компания. “ҚазМұнайГаз” жабық акционерлік қоғам ретінде “Қазақойл”
ЖАҚ мен ... және Газ ... ЖАҚ ... ... 2002 жылы ... ... ... Президентінің №811 жарлығымен құрылды.
2004 жылдың 16 наурызында ... АҚ ... ... ... ... ... ... Құрылтайшысы – Қазақстан Республикасының
Үкіметі.
АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” – ... ... ... ... ... ... мұнай қорларын қазбалаумен. Мұнай мен оның ілеспе
өнімдерін өндірумен және сатумен шұғылданатын және өз ... ... мен ... ... ... ең жоғарғы стандарттарға сай жүзеге
асыратын кәсіпорын.
Компания – Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық ... және ... ... ... ... ... ... ресурстарды
рационалды және тиімді пайдалануды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... 2004 жылы “ҚұлсарыМұнайГаз”
мұнайгаз өндіру басқармасымен сегіз ... кен ... ... ... ... ... Ақінген, Терең-Өзек, Қаратон + ... ... Осы ... ... өндіруге байланысты 3 цех құрылған:
▪ Қосшағыл (Қосшағыл, Құлсары, Ақінген, Тұлұс)
▪ Терең-Өзек (Терең-Өзек, Қаратон + Қошқымбет)
▪ Қисымбай (Қисымбай, Аққұдық)
1989 жылы 7 ... ... ... кен ... ... теңізі сулары
астында қалып, экологиялық ластанудың алдын алу ... 1989 ... ... ... ... кен орыны: Атырау облысы, Ембі ауданы, Атырау қаласынан
онтүстік шығысында 160 км ... ... ... ... құрылысы
1939 жылы басталды. Бұл ... ... ... ... 1989 ... ... ... жобасымен жүргізіледі. 2005 жылға
қарай 6404,198 мың тонна мұнай және 36667,182 мың ... су ... ... ... коэффициенті 0,48 ал жобалық 0,53-ті құрайды.
Есептік жылда 2764 тонна ... және 143225 ... су ... Бір ... орташа дебит 0,45 тонна мұнай және 23,5 тонна су. Мұнай ... ... - 919 ... ... кен ... Тұлұс мұнай орынының өндірістік құрылысы 1958
жылы 12 ақпанда басталды. Бұл жердегі ... ... ... 1989 ... ... ... ... өндіру жобасымен
жүргізіледі. 2004 жылы бұл жерден 2627 тонна мұнай және 69637 ... ... Бір ... ... орташа дебит 1,01 тонна мұнай және 30,1
тонна су.
Қисымбай мұнай кенорыны – Атырау ... ембі ... ... ... ... 210 км жерде орналасқан. Оның құрылымы 1961-1963
жылдары гравиметрикалық және сейсмикалық ... ... ... ... 1976 жылы ... Мұнай кенорыны 1978 жылы ашылды.
Мұнай тығыздығы 871 - 881 кг/м3. газ ... ... – 68 - 72, этан 5 - ... – 0,09 - 4,38. Ал азот – 12,17 ... құрайды.
Терең - Өзек мұнай кен орыны: Терең-Өзек мұнай ... ... 1956 жылы ... ... кенорынында екі мұнай алаңы бар: негізгі
және солтүстік-батыс. Негізгі алаңда ... жеті ... ... Ал ... алаңында сегіз кеңістігі құрылған. Жалпы
мұнайдың алғашқы қоры: баланстық – 36414 мың ... ...... ... бері – 12875 мың ... ... және ... мың тонна
су алынған.
Компания қоғамның алдында табиғат ... ... ... жағдайын қауіпсіздендіру, компания қызмет істеп ... ... және ... ... қорғау, қоршаған ортаға өз
қызметінің әсерін төмендету деген сияқты бірқатар жауапкершілікке ие.
Компанияның сапа, ... ... ... ... ... және
қауіпсіздік техникасымен байланысты келесі мақсаттарды айтуға болады:
▪ Қабылданатын шешімдердің сапасын және ... ... ... еңбек жағдайларымен қамтамасыз ету және компания
қызмет істеп ... ... ... және халықтың
денсаулығын қорғау;
▪ Өндірістік қызметтің қоршаған ортаға әсерін төмендету.
Осы мақсаттарға ... ... бір ... ...... ... 9001, ISO 14001 стандарттарына жауап беретін сапаны басқару, қоршаған
ортаны қорғауды басқару және ... ... ... ... құру
және енгізу болып табылады.
Компанияның сапа, ... ... ... ... қорғау және
қауіпсіздік техникасымен байланысты келесі принциптерге негізделеді:
▪ Тауар, қызмет ... ... ... және ... және тұтынушылардың талғамдарына сай келуі керек;
▪ Қоршаған ортаға жағымсыз ... ... ... ... ... деңгейін көтеру;
▪ Компанияның қызмет көрсету және тауар ... ... ... ... ... жақсартып отыру;
▪ Сапа, қоршаған ортаны қорғау, еңбекті ... ... ... ... ... ... дәрежесін үнемі көтеру, сонымен ... ... ... және ... ... ... әр уақытта бағыттау;
▪ Сапа, қоршаған ортаны қорғау, еңбекті ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар, қоғам және де
басқа қызуғышылық көрсететін жақтардың алдында ақпараттың ашық
болуын қамтамасыз ету.
Экологиялық жағдайды ... үшін ... ... ... ... ... ... жүргізіліп тұрады. Жалпы еншілес компанияларда
шығындардың, лай сулардың және ... ... ... ... бір ... лимиттер қойылған. 2005 жылы компанияның
өндірістік бағдарламасын құру барысында прогрессивтік ... ... ... ... өте аз ...... орнату туралы сұрақтар
қарастырылды.
Компания еңбекті және қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... ... жылдары компания қоршаған
ортаны қорғауға байланысты бөлінетін қаражатты ... ... ... ... ... саясатқа инвестиция көтеруді ... АҚ ... ... ... экологияға байланысты
шығындары 2005 жылы 115,6 млн. ... ... ... ... ... ... Үкімет аралық Каспий экологиялық бағдарлама шеңберінде ұлттық
және стратегиялық жоспарларының экспертизасына және оны ... ... ... ... ... әлем ... келесі проблемалар тұр – ... ... орта ... және ... ... ... ... – барлық қызметтің дамуына, жақсаруына әкелетін саясаттың негізі
болып табылады. Сапа ...... ... деңгейінің сенімді
индикаторы. Сапа жақсаруы ғылыми-техникалық прогреске және қоғамдық өндіріс
тиімділігіне әсер етеді.
Кәсіпорынды басқарудағы әлемнің ең соңғы ... ... ISO ... 14000, OHSAS ... сериялы халықаралық стандарттарды басқарудың ең
тиімді құралы ретінде енгізу және сертификаттау ... ... ... сертификациялау – ішкі және сыртқы нарықта өнімнің және
қызметтің бәсеке қабілеттілгің қамтамасыз ететін, қазіргі кездегі кәсіпорын
дамуындағы ең ... ... ... табылады.
Уақыт талабына сай АҚ “ҚазМұнайГаз” басқару құрылымына ISO 9000, ... OHSAS ... ... ... ... ... туралы
стратегиялық шешім қабылдады. Бұл жүйені іске қосу және ... ... ... ... ... бұл жүйе АҚ “ҚазМұнайГаз” ... және ... ... және ... ... ... басқару аппараттарында енгізілу
стадиясында. Алға қойылған жоспарларды ... үшін ... ... ... және озық ... бар сапаны басқару бөлімдер
құрылған. ... ... ... ... ... ... бағытталған. Аталған технология – бұл әрдайым
сапаны жақсартуға бағытталу арқылы қызметті және ... ... ... ... болатын құрал ретінде қарастырылады. Ал қызметке үлкен
талаптар қойылған.
“ҚұлсарыМұнайГаз” жеткізу сапасын көтеру программасы сатып ... ... ... өйткені ол сапаны үнемі көтеруге және сатып алынған
өнімдердің жалпы құнын ... ... Осы ... ... ... жабдықтаушылардан, материалдық-техникалық жабдықтау
мамандарынан тұратын арнайы топтар құрылған.
Программаның негізгі этаптары: материалдарды таңдау, ... ... ... ... ... ... өнімнің жалпы құнын талдау.
Жабдықтаушыларды таңдау және бағалау.
Бағдарлама деңгейлері:
А. Товарды таңдау
1. Бұл жағдайда келесілерді ... жөн: ... және ... ... ... ... қызметкерлердің қызығушылық деңгейі;
тұтынушыларға, қызметкерлерге және ... ... ... ... ... алу ... ... Топты құру барысында келесі
талаптарды ескеру керек: ... ... көп ... қиын ... ... ... мат. техникалық жабдықтаумен басқару;
сапаны бақылау; ізденіс және жобалау; қаржыландыру.
Ескерту: материалдық-техникалық жабдықтау тобының ... ... ... ... ... ... Сатып алынған өнімнің жалпы құнына талдау жасау:
Сатып алыңған өнімнің жалпы құны әдетте кейбір жағдайларда ... ... тіке және ... ... құрылады. Бірақ бұған қарамастан
анализді ... ... ... бөлек алынғандағы сома, алынған өнім және
қызмет пен таурды ... ... тура ... шығуы мүмкін.
Д. Жабдықтаушыны таңдау және бағалау.
Жабдықтаушыны таңдау және бағалау келесі этаптарды қамтуы қажет:
▪ Жабдықтаушының “ҚұлсарыМұнайГаз”-ға қосатын салымдарды ескеру
▪ Ең жақсы ... ... ... ... ... ... ... келесідей:
▪ Тауар сапасы;
▪ Жабдықтаушымен жұмыс істеу тәжірибесі;
▪ Жабдықтаушының өз қызмет саласындағы жағдайы;
▪ Қаржылық тұрақтылық;
... және ... ... бар ... ... ... кезінде сапалы қызмет жасау.
2. Қарым қатынасты сапасын жақсарту тобы келесі факторларды қамтиды:
... ... ... ... ... ... кездесу;
▪ Компанияға жақсартулар енгізу және бағалау;
... ... ... ... үнемі өсуін және бақылауды қамтамасыз ету;
▪ Отырыстың протоколын ... ... және ... ... ... ... мұнай құбырлары бар.
Төменде мысал ретінде Қисымбай – ең ірі ... ... ... ... ... және ... ... сонымен қатар
мұнайдың физико – химиялық қасиеті көрсетілген.
4 кесте – ... ... кен ... ... ... ... бірлігі | интервал |
|Горизонттың орналасу тереңдігі |м |1650 ... ... ... |МПа |14,08 - 16,97 ... ... ... |10 - 11,5 ... ... ... ед |87 ... ... |0,11 - 0,33 ... |мкм2 |0,8936 ... |сст |0,001 - 3,39 ... ғы ... |% |30,68 ... |% |0,57 ... |% |7,5 ... |% |3,7 ... |% |0,56 ...... ... бойынша
Жоғарғы көрсеткіштерді талдасақ келесі нәтижелерге келе аламыз: ... ... кен ... ... ... ... барлық қазақстан мұнай кен
орындарынан өте қатты ерекшеленбейді. Кестеде ... ... ... ... өте көп, бұл өте ... ... ... яғни парафиннің
көптігінен мұнай өте қарапайым температурада тез қата береді, оны ... үшін ... ... жұмсалады. Парафиннің қалыпты көлемі 0,22 –
0,30 аспау ... Ал ... ... ол 0,56 ... ... тереңдігі басқа кен орындарға қарағанда жақынырақ орналасқан. ... оңай ... ... ... яғни 1650 метр қазақстан жағдайында
қалыпты тереңдік болып саналады.
Күкірт, смол және асфальтен құрамы бұл ... ... ... ... Мысалы, күкірттің көлемі – 0,30 дан, смоланың көлемі – 5,6, ал
асфальтен көлемі – 3,1 ... ... ... кен ... мұнай дайындау технологиялық регламенті
келесідей: 40 – 45 пайыздық сулы және 7 – 10 мың мг/л ... тұз ... ... және ... ... шығып мұнай 1-ші деңгейлі
мұнай газ себераторына (НГС – 1) бағытталады. Оған кіре берісінде 184 ... ... ... ... газ НГС – 1 – тен шығып
газ себераторы (ГС) арқылы ... ... ... және ... ал ... ОГ – 200 сияқты отстойникке келіп құяды. ОГ – 200 ... ... су ... ... буферлік сыймдылыққа жеткізіледі, ал мұнай
болса, мұнай қыздыру тұрба пеші (ПТ 16 – 150) ... 2-ші ... ... ... (НГС – 2) ... НГС – 2 ге кіре ... ... шайылатын мұнайдың сапасына байланысты жалпы көлемнің 12 пайызындай
60 – 80 t температураға сай келетін тұщы су беріледі. ... ... ... ... үшін ... ЭГ – 200 деп аталатын электро- ... ... ... ... ең ... ... (КСУ) өтіп
технологиялық резурвуарларға түседі. Резервуарлар толғаннан кейін мұнай
эмульсиясы 30 минуттан кем емес уақыт ... ... ... ... ... ... анықтау үшін мұнайдың аз ... ... ... (қалыпты) мұнай құрамын алғаннан кейін мұнай
центробеждік насос (ЦНС 60/264) ... ... ... өткізу (ПСН)
тауарлық паркіне жеткізіледі. Ал егер де алынған мұнай құрамы стандартқа
сәйкес ... ішкі ... (НБ 50) ... ... ... ... жіберіледі, сонымен болған процесс ... және ... ... ... су (БЕ –100) К –150
насосы арқылы патрондық фильтірі бар отстойникке (ОПФ – 200) ... соң ОПФ – ... ... V= 400 м3 және PBC №6 ... ... ... жиналған су, пластағы қысымды сақтау мақсатымен, НБ – 125 насосы
арқылы айдалады.
“ҚұлсарыМұнайГаз” басқармасының өндірісті басқару ... өте ... ... ... ... әртүрлі мұнай кенорындарын ... ... ... ... ... ... басшысына бағынады. Оған әртүрлі жағдайларда есеп беретін
алты құрылым бағынады:
... ... ...... ... ... ... Өзек, ИТР - 16
▪ Бас геолог – келесі бөлімдер үшін ... ... ... ИТР ... Бас ...... бөлімдер үшін жауапты:, ЦДНГ Қисымбай,
Қосшағыл, ИТР-8. Бұл жерде қосымша бас механик ООС, ОТ және ТБ,
ПРЦЭО ... ... Ал бас ... ... ... ... ... кіреді. Компьтер және байланыс бөліміне: ПТО ... ... ... ... ... ... – келесі бөлімдері
үшін жауапты: қаржылық бақылау, салық бөлімі, ішкі бақылау ... ... ... бөлімі.
▪ Материалдық қамсыздандыру мен транспорт басшысының орынбасары
бөлімі келесі бөлімдер үшін ... МТС ... ... және ... ... ... ... объектіні ағымдағы
ремонттау участігі.
▪ Әлеуметтік қамсыздандыру ... ... ... ... қорлар және бөлімдер кіреді: әлеуметтік даму
бөлімі, қонақ үй, ОКЦ ... ... ... ... ... ... Мұнайшы паркі.
2005 жыл Компанияның ішкі ресурстарының дамуына, мүмкіндіктердің
кеңеюіне және ... ... ... ... ... ... ... кадрларға және жұмыс шараларына көп көңіл ... ... ... және ... ішкі ... – бұл
компанияның алға қойылған стратегиялық мақсаттарды орындау мүмкіндігі.
Сондықтан ... жету үшін осы ішкі ... ... және ... ... ... жүргізіледі:
I. Капиталға салымдардың экономикалық тиімділігі жоғары болатын және
оны шығындарды азайтып және өндірісті ... ... ... ... сәйкес қауіпсіздік техникасың көрсеткіштерін
орындау.
II. Адамдар – компания ... оның ... , ... және
жетістікке жетуін “ҚұлсарыМұнайГаз” біріккен қызметкерлер
коллективі ... АҚ ... ... мен принциптерін негізге ала отырып, компанияның
ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... білімі мен тәжірибесінің дамуына
мүмкіншілік туғызады.
Сонымен қатар 3 негізгі пункттен ... “2004 ... ... сай бағдарлама құралған:
АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” – негізгі мақсаты бұл – ... ... ... әділ ... ақы ... Еңбек ақы төлемдері толықтай Қазақстан заңдарына
сай келеді, өйткені еңбек ақы ... ... ... ... ... “ҚұлсарыМұнайГаз” – еңбек ақыға байланысты ... бұл ... да ... ... ... және еңбек көлеміне байланысты бірдей
жалақы беру.
Компанияның базалық сағаттық ставка ... ... ... ... ... ... бойынша базалық сағаттық негізде еңбек ақы
алады. Бұл ставкаға жыл сайын ... ... ... отырып (мысалы
басқа компания жалақысы немесе Қазақстандағы инфляция) өзгерістер енгізіліп
отырады.
2005 жылғы еңбек туралы есеп беру ... ... ... ... ... ... ... саны – 853 адам, оның ішінде
әйелдер саны 266. Өндірістік персонал – 752, ... саны – 246; ... ... яғни ... сферада – 18 адам, оның ішіндегі ... – 11; ... ... ... ... персоналдың жалпы саны – 83,
оның ішінде әйелдер саны – 9:
▪ Ликвидациялық бригада – 29 ... ... ... ... – 22 ... ... бойынша бригада – 17 адам;
▪ Экология бойынша бригада – 15 адам.
Еңбек ақы негізгі және ... ... ... ... ... болса, қосымша – үстемақы мен сиақыдан ... ... ... ... ... үшін профессионалдық
шеберлігіне, ... ... ... ... ... ... үшін және
компанияның жылдық қорытындыларына қарай қосымша үстемақылар мен сиақылар
төленеді. Жыл ... ... ... жетілуіне қосқан үлесі үшін
марапаттау қорын жүргізеді. АҚ ...... ... Көптеген компаниялардың климаттық жағдайы және
экологиялық еңбек жағдайының қиын ... ... ... ... ... сферасындағы ең негізгі бағыт – мұнайшылардың
күнделікті өмірлік жағдайларын, тұрғын үй ... ... ... ... негізгі объектісі – жетік технологиялармен қамтылған асханалар,
қоғамдық мәдени объектілері, спорт кешендері, ... ... ... ... ... ... АҚ ... және оның еншілес компанияларының
қарамағында ... ... ... және ... жетік
технологияларымен қамтылған көптеген санаторлық-курорттық орындар бар.
Солардың ішіндегі ең ... ... ... “Мұнайшы” (Маңғыстау
облысы), “Атырау” санаториясы (Атырау облысы), ... ... ... ...... санатория-профилактикалық кешені (Оңтүстік
Қазақстан облысы) және т.б.
Келесі кестеде АҚ ... ... 2005 ... ... ... кешенінде адам саны көрсетілген:
5 кесте – АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” бойынша 2005 ... ... ... ... адам ... ... ... көтеру кешенінің, |Демалушы |
| |аты ... ... аты ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |АҚ ... ... ... |-  | - |
| ... | | |
| |" | | | |
|2 | ... "Таврида" Евпатория |  |280 |
| | |қ. | | |
|3 | ... ... Крым |2 |  |
|4 | ... "ЦВСА" Алушта қ |  |  |
|5 | ... ... ... |4 |  |
|6 | ... ... ... |2 |  |
|7 | ... ... ... қ |240 |  |
|8 | ... ... Құлсары қ |116 |  |
|9 | ... "Аян" ... |  |  ... | ... Карловы - Вары |  |  ... | ... да ТМД және ... |4 |  |
| | ... | | ... ... |  |368 |  ...... ... ... ... әлеуметтік саясаты – мұнайгаз саласындағы
жұмысшыларға және ... жан ... ... ... әлсіз қабатына
емделуі, демалу және жоғары өндірісітік ... ... ету үшін ... және ... ... ... Осыған байланысты компания, Ұлы Отан
Соғысындағы жеңіске – 60 жылдықта соғыс ... ... ... ... қайырымдылық акциясын өткізді. Осы айтылған акция
шеңберінде әртүрлі әлеуметтік көмектер көрсетілді, ... ... ... бір ... ... ... әртүрлі журналдар мен газеттерге тегін
жазылу, дәрі-дәрмек алу үшін ақшалай көмек, қарттар үйін әртүрлі техникамен
жабдықтау және ... ...... АҚ бойынша 2004 – 2005 жылдардағы негізгі
технико– экономикалық көрсеткіштер
|№ ... ... ... |2004 |2005 ... |
| | ... |жыл |жыл | |
| | | | | |+,- | (%) |
|1 ... ... |мың |1472 |2600 |928 |177 |
| | ... | | | | |
|2 ... ... |млн тг |32203017|38893365|6690348 |120 |
| ... ... | | | | | |
|3 ... ... |млн тг ... |122 |
|4 ... өнімінің |млн тг ... |118 |
| ... құны | | | | | |
|5 ... қоры |млн тг |694823 |785144 |90321 |113 |
|6 ... ... |адам |836 |853 |17 |102 |
| ... | | | | | |
|7 |1 ... ... ... |0,77 |0,70 |-7 |91 |
| ... | | | | | |
|8 ... шығындары |млн тг |10582653|12519380|1936727 |118 |
|9 ... ... |млн тг |9153308 ... |127 |
| |түрінен ... ... | | | | ... |Салыққа дейінгі табыс|млн тг |8831707 |12099111|3267404 |137 ... ... ... |млн тг |6475060 |8807174 |2332114 |136 ... ... ... |% |28,1 |32,3 |4,2 |- ... |Өндіріс |% |10,5 |13,3 |2,8 |- |
| ... | | | | | ... ... ... |% |20,1 |22,6 |2,5 |- ... |Қор қайтарымдылығы |млн тг |0,53 |0,6 |0,07 |113 ... |Қор ... |млн тг |1,9 |1,7 |-0,2 | ... ... ... |млн тг |72154 |76049 |3895 |105 ... ... ... |млн тг ... |91503 |100,1 |
| ... орт құны | | ... | ... ... ... |млн тг |1494689 |1596522 |101833 |107 |
| |жылдық орт құны | | | | | ... |1 жұм орт ... |мың тг |70540 |72756 |994 |105 ...... деректері бойынша есептелінген
6 – шы кестеде көріп ... ... ... көлемі 2004 жылы
1472 мың тонна мұнайды құраған, ал 2005 жылы өндіріс көлемі ... ... 2600 мың ... ... қатар, өткізуден түскен табыс, бұл жерде 2004 жылы 32203017
теңге болып, 2005 жылы 38893365 ... ... ... 120 ... Бұл АҚ
үлесін өсіру мақсатымен айқындалады. Яғни сапалы өнім шығару және өткізу
бойынша мамандарды ... ... ... келесі формуламен есептелінеді:
жалпы табыс = ... ... ... - ... өзіндік құны. 2005 жылы
жалпы ... 4427699 ... ... 24163660 ... ... ... ... өткізуден түскен табыс пен өнімнің өзіндік құнының
жоғарылауының ... ... ... жылы ... ... құны 21467056 тенге құрады.Екі жылдың
айырмашылығы 2262649 мың тг болды, яғни 2005 жылы бұл ... ... ... ... құн кәсіпорынның жалпы мінездемесі болып табылады,
сол арқылы кәсіпорынның ... ... ... ... көрсеткішті талдасақ, 2004 жылы Еңбек ақы қоры 6948230
теңгеге тең болды. Бұл ... 2005 жылы өсіп 7851440 ... ... ... ... адам саны ... яғни ... орташа тізімі
17 адамға немесе 102 % - ға өскен. Кәсіпорынның ...... ... ... оған ... ... ... айқын. Орташа айлық
жалақысы 2005 жылы 72756 тг құрады.
Пайда арасындағы тікелей ... бар ... ... ... ... ... өнімнің 1 тг кеткен шығыны. Бұл көрсеткіш жалпы және ... ... ... ... өткізудегі бағаның қатынасына тең.
1 тенге шығын = өзіндік құн+кезең ... ... ... жылы 1 ... ... шығын 0,77 теңгені құрады. Ал 2005 жылы бұл
көрсеткіш 0,70 - ке ... ... ... яғни бұл ... ... ... ... шығындары. Бұл көрсеткішке жалпы шығындар, өткізуге ... ... ... ... 2004 жылы бұл ... 10582653 млн ... 2005 жылы 12519380 млн тг ... Оған себеп болған өткізу ... мен ... ... ... ... ... жоғары болған.
Негізгі қызмет түрінен түсетін табыс 2004 жылы 9153308 теңгені құрады,
ал 2005 жылы бұл көрсеткіш ... ке тең ... ... ... ке тең. Оны біз ... есептейміз:
Негізгі қызметтен түскен табыс = жалпы табыс - кезең ... ... 2004 жылы 6475060 млн ... ... ал 2005 жылы ... 2332114 млн тенгеге жоғарылап 8807174 млн тенгені құрады.
Өнім рентабельділігін анықтау үшін келесі формула қолданылады:
Өнім рентабелділігі =Таза ... / ... ... құн * ... жердегі толық өзіндік құнды келесідей табамыз:
Толық өзіндік құн = өзіндік құн + кезең шығындары
Кәсіпорынның өндірістік қызметін есептеуде ең ... ... ...... ... ... ... рентабельділігіне
барлық әкімшілік шығындар жатады:
Өндіріс рентабельділігі = Таза табыс / ... ... ... ... яғни сату рентабельділігін келесідей
есептей аламыз: Сату рентабельділігі = Таза табыс/өтк. түскен табыс
Қор қайтарымдылығы. Бұл ... ... ... ... ... Бұл көрсеткіш өткізуден табыс алу үшін қаншалықты ... ... ... ... Ол ... өнім ... өндірістік қордың орташа құнына қатынасы. Оның көлемі 2004 жылы
53,4 – ке, ал 2005 жылы 112 ... ... 60 – қа ... Оны ... қайтарым =өнімді өткізуден түскен табыс/негізгі құрал (орт).
Қор ... ... кері ... бұл - қор ... ... көрсеткіштердің бірі болып табылады. 2004 жылы қор сиымдылығы 187
көрсетіп, 2005 жылы бұл көрсеткіш төмендеп 166,7 ... Қор ... ... ... үнемделуі мен ұлғаюы әсер етеді. Қор сиымдылығын
есептеу формуласы төмендегідей болады:
Қор сиымд =негізгі қордың (орт)/ өнімді өткізуден түскен түсім.
Қормен қарулану, 2004 жылы бұл ... 72153 мың ... ... ... 76049 мың ... ... Оны біз келесі формуламен анықтаймыз:
Қормен қарулану = негізгі қордың (орт)/жұмыс істейтін дер
Қорыта ... ... ... жылы ... ... ... ... Әрине бұл үшін арнайы жұмыстар жүргізіліп, ұқыпты
ұйымдастырылған, білікті ... ... іске ... Егер ... жыл ... жоғарыласа, компанияның стратегиялық мақсаты, яғни
мұнай көлемін арттыру мұмкін болады.
Қаржылық бөлім қаржылық қызметті басқарып, ... ... ... да ... ... ... мен ... ақпаратпен қамтамасыз етіп ... ... ... бөлімі бас менеджер басқаратын төрт негізгі
бөлімшелерден тұрады.
|экономика бөлімінің ... ... ... ... – бақылаушы|Персоналмен жұмыс |Салық бөлімі |
| | ... ... | |
7 ... – “ҚұлсарыМұнайГаз” компаниясының қаржы бөлімінің құрылысы
Бас менеджер қаржылық қызметті бақылайды.
Қаржылық – бақылаушы келесі топтардың жұмыстарына жаупты: ... ... ... ... ... ҚР мемлекттік органдарына есеп беру,
бюджет және жоспарлау, маркетингті және тасымалдауды қаржыландыру,
Салық бөлімі салық ... ... ... ... барлық сұрақтарға
жауап беру, яғни консультациялар өткізу.
Ішкі бақылау бөлімі ішкі бақылауды жүргізуге, ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу бөлімі – банк операцияларын жүргізу, сатандыру
және несиелеумен, персоналмен жұмыс істеу,жұмысшыларды жетілдіру.
Компанияның қаржылық ...... ... бар қаржыны
айтады. Қаржылық ... ... ... ... ... сферасын, тұтынуды, дамуына бағытталады, сонымен қатар
қаржылық ресурстар резервте қалуы да ... ...... ... ... ... ... ақшалай түрде капиталды көрсетеді.
Осыған байланысты капитал бұл – қаржы ... бір ... ... ... ... төлем қабілеттілігін, ... ... ...... ... ... ... | |2004 | 2005 |
| ... |жыл |жыл ... ... | Тқ = ... ... |1,67 |
|коэффициенті ... ... ... | ... коэффициенті |Аk=өтк өнімнен түс ... |0,54 |
| ... ... |0,52 | ... ... ... өнімнен түскенс | | |
| ... ... |2,46 |1,82 ... рентабельділігі |Өр = Таза табыс / ОС+ОПС | | |
| |*100% |14.7 |18,7 ...... ... ... ... ... ... 2004 жылға қарағанда біршама
жоғарылағанын көреміз. 2005 жылы 0,85 тен 1,67 ге ... Бұл ... деп ... Оған ... ... ... ... Мұнайға
2005 жылы баға көтерілу себебінен айналым коэффициенті 2005 ... ал ... ... ... ... төмендегенін көреміз,
яғни айналым коэффициенті 0,52 – ден 0,54 – ке ... ал ... 2,46 – дан 1,82 ... ... ... ... ... кестеде 2005 жылғы компанияның материялдық базасын нығайту үшін
капитал салымы көрсетілген.
8 кесте – ... 2004 – 2005 ... ... салымының көлемі
(млн теңге)
|Капитал салымның бағыты |2004 г |2005 г ... |
|1 |2 |3 |4 ... |738 |1821 |246 ... ... |642 |1621 |252,4 |
| Б) ... емес |96 |199 |207 ...... ... ... алу|1363 |2011 |147,54 ... |1009 |2078 |206 ... |63 |244 |387 ... |3174 |6153 |194 ...... ... ... мәлеметтерге қарасақ, компания 2004 жылы 2005 жылға қарағанда
капитал салымының ... ... ... ... бұл – ... және ... құралдарды жаңартуға
кеткен шығындар көлемі, яғни ... бір ... ... ... және компанияның материалдық базасын ары қарай жетілуін
қажет етеді, ал екінші жағынан ... ... осы ... мұнай
және газды өндіру көлемін жоғарлату жоспарын жүргізе отырып, ... көп ... ... ... ... ... отырмыз.
Инвестицияның көп бөлігі құрылысқа бағытталғанын, соның ішінде өндірістік
құрылысты дамытуға, сонымен қатар бұрғылау саласына бағытталған. 2005 ... ... ... ... 246 ... ... Оған негізгі себеп,
жаңа мұнай кен орындарының ашылуы.
Келесі 9 – шы ... ... ... ... ... ... – Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын бағалау
|№ |Көрсеткіштер |2004 жыл |2005 жыл ... |
| | | | |+/- |% ... ... |79283220 |90610110 |11326890 |124 |
| ... с.і. | | | | ... ... капиталы |61539675 |71962002 |14981769 |117 ... ... ... ... |18648108 |904563 |105 ... ... |0,77 |0,79 |0,02 |103 |
| ... | | | | ... ... |0,22 |0,21 |-0,01 |95 |
| ... | | | | ... |Қаржыландыру |3,47 |3,86 |0,39 |111 |
| ... | | | | ... ... және ... |0,29 |0,26 |-0,03 |90 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... – “ҚұлсарыМұнайГаз”-дың мәләметтері бойынша есептелген
9 – шы ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын активтерін қалыптастыру көзінің жалпы
көлеміндегі үлесін сипаттайды. Ол ... ... ... бөлу ... анықталады. Бұл көрсеткіш бойынша кәсіпорынның
қаншалықты деңгейде қарыз-қаражатқа тәуелді ... және ... ... ... ... ... 2005 жылы ... өсуіне байланысты тәулсіздік коэфициенті де 0,76 – ... ... ... ... ... капиталдағы
үлесін сипаттайды. ол тартылған капитал мен авансталынған ... ... ... ... капиталдағы қарыз үлесі
неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... тәуелді болады. Біздің кәсіпорында 2005 жылы
тәуелділік коэффициенті ... ... ... ... Кәсіпорын үшін
ол жаман емес, өйткені ... ... ... сәл де ... ... Қаржыландыру коэфициенті меншікті және тартылған капиталдың
арақатыныасын ... Бұл ... ... қызметінің қандай
бөлігі өз қаражатымен, ал ... ... ... ... көрсетеді. Қаржыландыру коэффициенті >1 болуы керек.
Біздің кәсіпорында бұл ... 2005 жылы 3,86 – ға ... яғни ... Бұл ... ... ... тікелей байланысты.
Қарыз және меншік ... ... ... қай ... ... ... ... қаржылатындығын
білдіріп, 1 теңгеге қанша қарыз тартылғандығын ... Ол ... ... ... бөлу ... табылады. Бізде ол көрсеткіш
2005 жылы төмендегенін көре ... ...... ... ... ... |Көрсеткіштер |2004 жыл |2005 жыл ... |
| | | | |+/- |% ... ... ... ... |6690348 |120 |
| ... : | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |19735961 |24163660 |4427699 |122 ... ... ... |9153308 ... |2942498 |127 |
| ... ... | | | | ... |Салық салынғаннан |6358171 |8421611 |2063440 |132 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... табыс |6475060 |8807174 |2332114 |136 ... ... |8,07 |9,8 |1,73 |121 |
| ... : | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |Ұзақ мерзімді |9,65 |12,9 |3,25 |134 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |Ағымдық активтердің |49,5 |41,1 |-8,4 |83 |
| ... | | | | |
| 10 ... ... ... |Сату көлемінің |20,1 |22,6 |2,5 |112 |
| ... | | | | ... ... ... |39,7 |42,7 |3 |107 |
| ... | | | | ... ... ... |8,99 |14,3 |5,31 |159 |
| ... | | | | ...... деректері бойынша есептелінген
Бұл кестеден біз, ағымдық активтерді қоспағанда жалпы кәсіпорынның
барлық көрсеткіштер бойынша табыстылықтың ... ... Бұл ... өте ... ... ... ... 2005 жылы кәсіпорынның
активтілігінің табыстылығы 9,8, яғни 121 пайызға жоғарылаған. Ұзақ ... ... да ... 12,9 – ды көрсетті. Бірақ ағымдағы
активтер төмендегенін көреміз Сату ... ... 2004 ... 22,6 – ға ... ... ... қызметтің және меншікті
капитал табыстылығы да 2005 жылы ... ... ... ... ... ... атқарғанын байқаймыз.
11 кесте –Кәсіпорын активтерінің өтімділігі мен ... ... ... |2004 жыл |2005 жыл ... |
| | | | |+/- |% ... |Ағымдағы |1,02 |1,39 |0,37 |136 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ағымдық|0,4 |0,35 |-0,05 |87,5 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |13,8 |8,29 |-5,51 |60 |
| ... | | | | ... |Меншікті |5,49 |2,88 |-2,61 |52 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ...... ... ... есептелінген
11 – ші кестені талдай отырып ... ... ... ... ... ... ағымдағы активтер мен ... ... ... анықталып, ағымдық активтердің қанша есе
ағымдағы ... ... ... ... ... кәсіпорынның тек дебиторлармен уақытылы есеп айырысу мен ... ... ғана емес , ... ... жағдайда материалдық
айналым қаражаттарын сату ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді жабатындығын
анықтауға мүмкіндік береді , сол арқылы ... ... ... ғана емес , ... қатар , кәсіпорынның ағымдық
міндеттемелері ... тез есеп ... ... ... ... >2 ... тең ... керек. Сонымен, 2005 бұл көрсеткіш өсіп 1,39
– ға тең ... Бұл 2005 жылы ... ... көп ... ... ... ағымдық активтеріндегі
үлесі ағымдық активтердің қанша бөлігін ...... ... ... Бұл көрсеткіш 2005 жылы азайғандығын байқаймыз.
Ағымдағы активтер 2005 жылы ... ... ... ... ... ... азайған. Ал ТМҚ-ның өтелу коэфициенті
қорлардың ... ... ... ... ... өтелетіндігін
көрсетеді және меншікті айналым қаражаттарын тауарлы-материалдық
қаражаттарға бөлу ... ... және > 0,6 + 0,8 ... ... ... сай ... 2005 жылы оның ... байқаймыз. Бұл
меншікті айналым қаражаттардың жоғары болуымен байланыстырамыз.
Меншікті ... ... ... ... ... ... қаражаттарымен ағымдық активтер арақатынасы арқылы
анықталады және кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... Ол бізде 2005 жылы 5,49 ... 2,88 – ге ... ... ...... мүліктік жағдайын бағалау
|№ |Көрсеткіштер |2004 жыл |2005 жыл ... |
| | | | |+/- |% ... ... |0,66 |0,62 |-0,04 |94 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... |0,16 |0,24 |0,08 |150 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... және |0,2 |0,31 |0,11 |155 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |0,98 |0,66 |3 есе |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... құралдардың|0,2 |0,23 |0,03 |115 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... |0,1 |0,16 |_ |_ |
| ... тозу | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |0,84 |_ |_ |
| ... | | | | |
| ... | | | | ...... ... ... есептелінген
12 – ші кестені талдайтын ... 2005 жылы ... ... ... 94 ... ... 0,62 – ні ... Бұл
көрсеткіш кәсіпорынның өндірістік әлеуетін сипаттайды. Ол ... ... ... және ... ... ... қатынасы арқылы анықталады.
Келесі ... ... ... ... қозғалыс
коэффициенті. Ол қарызды ... ... ... ... ... өскен сайын кәсіпорынның үздіксіз жұмысты қамту ... есеп ... ... де арта түседі. 2005 жылы 0,24-ке
өскенін байқаймыз. 2004 жылы ... тең ... ... және ... активтерінің арасындағы қатынасты ... ... ... ... қаражаттардың арақатынас коэффициенттері. Бұл
ағымдағы актив- ... ... ... Ол қарызды өтеуге арналған
қаражат үлесін ... ... ... сайын кәсіпорынның
үздіксіз жұмысты ... және ... есеп ... мүмкідігі
де арта түседі. 2005 жылы бұл ... 0,31 – ге ... ... ... бұл ... ... кем ... тиіс.
Келесі көрсеткіш бойынша, яғни кәсіпорын мүліктерінің жалпы
құнындағы негізгі ... ... ... ... 2005 жылы ... ... 0,98-ді құрады. Бұл жалпы активтер құнының өсуімен байланысты.
Ал негізгі құралдадың құны 2005 жылы 20,5 %-ға ... ... ... ... оның ... ... үлесі
жалпы машиналары мен көліктің қосындысын негізгі құралдарға бөлгенге ... ... ... ... ... еңбек құралдарының үлесін
сипаттайды. Жалпы кәсіпорында 2005 жылы оның ... ... ... 0,23-ті
құрады.
Келесі көрсеткіш – бұл осы негізгі ... ... Ол ... құралдың тозу сомасы мен бастапқы құны
арақатынасы арқылы ... ... ... бұл ... өсті,
яғни құралдар тозу үстінде деген сөз. Жалпы ... ... ... емес деген қорытындыға келуге болады.
2.3 “ҚұлсарыМұнайГаз” басқармасының ... ... ... ... ... ... маркетинг, тек қана нарықтық саясатты
ғана емес, ... ... ... ... ... ... негізгі функциясы ретінде қарастырылады. Маркетинг принциптеріне
негізделген басқарудың кешенді жүйесінің мақсаты – қолда бар ... ... ... ... және т.б.) ... алдына
қойылған мақсаттардың шешілуін қамтамасыз ету (ғылыми – ... ... және ... ... жүйесі ретінде және де
ерекше қызмет ретінде макетинг келесілерді қамтамасыз ету керек:
- нарық туралы нақтылы және ... ... ... ... ... ... қалауымен, яғни кәсіпорын қызметінің
сыртқы жағдайлары туралы ақпаратпен қамтамасыз ету;
- тұтынушы ... ... ... қанағаттандыратын,
бәсекелестер тауарынан жақсы, ... ... сай ... тауар
ассортиментін, тауарды шығару;
- өндіріс сферасына максималды мүмкін ... ... ... ... ... ... және тұтынушыға қажетті түрде ықпал
жасау.
8 сурет – «ҚұлсарыМұнайГаз» басқармасының ... ... ... ... ... ... ... басқарады,
яғни өнімді өткізу, тасымалдау және тағы да ... ... ... ... және ... Оған ... ... қызметпен
айналысатын қызметкерлер бағынады, ал ол өз кезегінде компанияның
директорына ... есеп ... ... ... ... және ... тобы ... және
стратегиялық маркетингтік жоспарларына жауапты. Бұл топтың мамандары әрбір
мұнай кен ... ... ... ... ... ... ... тобы жоғарыдан, яғни басқа еншілес компаниялардан
(«ЕмбіМұнайГаз», «МаңғыстауМұнайГаз») алынған маркетингтік ақпаратты жинау,
жоспарлау және ... ... Бұл ... ... мұнай
тасымалы және экспорты, мұнай өндіру көлемі, сонымен қатар бәсекелес
компанияларының қызметімен ... ... және ... ... тобы ... ... және ... талдап отырады. Бірақ бұл топтың ... ... және ... ... ... кірмейді. Топ мамандары
компанияның баға саясатын ұйымдастырады.
Мұнайды өткізу тобы мұнай келісім – шарттарын құрып, сатып алушылармен
келісім ... ... және ... қай ... жүргізілетінін
жоспарлайды, «КазТрансОйл» компаниясымен үнемі байланыста ... ... ... ... қабылдайды.
Мұнай тасымалдау тобы мұнайды ішкі нарыққа өткізу. Мұнайды мұнай ... ... ал ... ... ... ... ... тасымалдау.
Өнім ассортиментін басқару тобы мұнайды жер қойнауынан алу және оны
тазарту процессін басқарады. Бұл билікті олар ... ... ... АҚ – ның тағы бір ...... және ... ... және халықаралық нарыққа сату болып табылады. Негізгі ...... ... ... дамуының максималды стратегиялық
көрсеткіштеріне жеткізу, мұнайгаз ... ... ... жоғарғы
тиімділігін қамтамасыз ету. Компанияның маретинг және ... ... ... мен міндеттері:
1) Әлемдік бағамен неғұрлым көп мұнайды сату, өткізу.
2) Максималды таза табысты және өндірісте қауіпсіздікті ... АҚ ... ... ... ... ... ... мен оқытуды қамтамасыз ету.
4) Сатудың және өндіріс көлемінің тым өсуіне дайын болу.
5) Транспорттық ... ... ... және ... ... ... ... арқылы теңіз шикі мұнайының құнын
максималды көбейту.
Маркетинг бөліміне өнімді өткізу кезінде ... ... ... мұнай
өнімінің тобы кіреді. Бұл топтың негізгі мақсаты ... ... ... және ... ... табу үшін ... өнімдерінің барлық
түрлерін жабдықтау, сонымен қатар компанияның негізгі шарттарына сәйкес
экспортты жоғарылату.
Компанияның мұнайды ... ... ... бағыттары:
▪ Мұнай және газ өнімдерін өңдеуді бөлшек және көтерме сауда
арқылы жүргізу;
▪ Мұнайдың ... ... ... ету;
▪ Транспорттық – экспедициялық, жүк бағыттау қызметтерін
жүргізу
АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” шет елге шикі ... ... ... ... ... ... жүйесі арқылы жеткізу болып табылады.
Бұл маршрут келесі бағыт бойынша жүреді: Батыс Қазақстан облысынан Ресей
Федерациясы мен ... ... ... ... ... жеткізіледі.
Содан соң Қара теңізі мен Жерорта теңізінің терминалымен Батыс Еуропаға су
жолы арқылы жеткізіледі. Компанияның маркетинг ... ... ... үшін ... ... көмегін пайдаланады. Бұл жерде
артықшылыққа ие болатын “НКТН КазТрансОйл” ... ... - ... ... ... тасымалдау, экспорттау және импорттау, ... ... ... ... пайдаланушылар үшін бір тарифтік
саясатты қолдану мақсатында құрылған. ... ... ... ... ҚР ... ... 2030” ... құрылған, яғни бұл – энергетикалық тәуелсіздік, экономикалық
потенциалының нығаюы, мемлекет ... ... ... ... ... ... және Қазақстанда өндірілетін мұнайдың
90 пайызын мұнайгаз компаниялары осы “ҚазТрансОйл” ... ... ... ішінде 54 пайызы “ЕмбіМұнайГаз”, “ҚұлсарыМұнайГаз” және
“ӨзенМұнайГаз”, үлесіне тиеді. “КазТрансОйл” компаниясының мұнай мен суды
тасымалдаумен ... ... ... ... материалдық – техникалық
жабдықтау, мұнай ... ... және ... ... және эксплуатациялау, сонымен қатар инженерлік – техникалық және
әлеуметтік – шаруашылық қызметтер. “ҚазТрансОйл” ... ... ...
қазақ мұнайын өткізетін нарықтың ауқымын мейлінше кеңейту болып табылады.
“КазТрансОйл” компаниясының міндеттері:
▪ Ішкі нарықты ... ... ету ... ішкі ... ... жүйесінің дамуы;
▪ Магистральдық мұнай құбырларының экологиялық қауіпсіздігін және
эксплуатациялық сенімділігін жоғарылату;
▪ Алдағы уақытта ... ... ... орындау арқылы
қазақстандық мұнай құбырларының экспорттық потенциалын көтеру;
▪ Қаржылық жағдайдың тұрақтандыру.
Төмендегі кестеде 2004 және 2005 ... ... ... көлемі
көрсетілген.
13 кесте – 2005 жылғы НГДУ ... ... ... және суды пластқа айдау көлемі
|Көрсеткіштер |Бірлігі |2004 ж |% | 2005 ж |% |
| | ... ... | ... ... | ... |Мың тн |1460 ... | | ...... ... ... |
|1 ... |1661,2 |1680,3 |19 ... |Алыс шетел |1 101,40|1 ... ... ... - Самара |626,4 |954,3 |328 ... |КТК |475 |470,3 |-5 ... |КТК ... |20 |46,8 |27 ... ... шетел |559,8 |255,7 |-304 |
|2 ... ... |889,8 |909,8 |20 ... ... |750 |790,5 |41 ... ... |14,9 |8,1 |-7 ... ... |124,9 |11,2 |-14 ... |Барлығы |2551 |2590,1 |39 ...... ... бойынша
“ҚұлсарыМұнайГаз” АҚ-ның негізгі мұнай құбырларының бағыттары: Өзен –
Атырау – Самара, Каламкас – Қаражанбас – Ақтау, Жанажол – ............... АҚ – ның ... төрт еншілес
компания бар:
▪ Батыс;
▪ Шығыс;
▪ Есептеу орталығы;
...... ... мұнайдың негізгі бөлігі Ресей бағытымен экспортталады:
Атырау – Самара, сонымен қатар қазақстандық Теңіз мұнай кенорынын ресейлік
Черноморск портымен қосатын КТК ... ... ... Ал ... ... бөлігі Ақтау портынан Каспий теңізімен және
темір жол транспортымен экспортталады. ... ... ... мен ... ... компаниясы бірігіп Атырау – ... ... ... ... 20 – 25 ... ... өсіру
көзделуде.
Ал Газ тасымалдау АҚ “КазТрансГаз” компаниясы арқылы жүргізіледі. ... 10,8 мың км және 296 газ ... бар 22 ... ... ... Компания халықаралық және қазақстандық газды экспортерлерге
тасымалдаумен қатар ішкі нарықты газбен қамсыздандырады. ... ... ның ... ... бағыты:
▪ Табиғи газды халықаралық тасымалдау;
▪ Табиғи газды экспорттау және импорттау;
▪ Табиғи ... ... ... жобалар құру;
▪ Газды ішкі нарыққа тасымалдау;
▪ Халықты газбен қамтамасыз ету;
▪ Табиғи газды сатып алу, сату және сақтау;
▪ Экология;
▪ Электро және жылу ... ... ... ... ... ... өтеді: “Оренбург –
Новопсков”, “Союз” (ресейлік газ), “Орталық Азия – ... ... ... ... “Бұхара – Орал” және “Бұхара – Ташкент – Бішкек – Алматы”
(өзбек газы).
2004 жылы ... ... газ ... – 121,6 млрд куб, оның ішінде
109,5 млрд куб газ ... ... және 5,1 млрд ішкі ... ал 7 млрд ... ... ... ... келісім сөздер жүргізу. Жалпы компанияның мұнайды
экспорттау және келісім сөздер ... ... ... ... және ... ... және ... өтеді. Сатып
алушылармен келісім сөздер жүргізу екі формада ... ... ... ... ға өнімнің қай түрін болса да ... ... ... ... –“ҚұлсарыМұнайГаз” өзі сатып алушыларға ұсыныс
жасайды. Екі жақ өздерініің үсынысын ... ... ... ... ... сай ... өзінің контрактысын үсынады.
Келісім сөздер жүргізгенде ... ... ... ... ... талпынады. Әдетте сатып алушының өзінің ... ... ... ... ... қолдануға ұсынады,
өйткені келешекте келісім шартта кей жағдайында кеткен қателіктерді және
проблемаларды болдырмау үшін ... ... ... шарт ... ... ... Ал жұмыстың ең жоғарғы дәрежесіне жету ... ... ... қамтамасыз ету керек. Бөлімдер ... өте ... ... ... ... өндірістік бөліммен өте тығыз
байланысты. Бұл бөлімде ол ... ... ... көлемі және
мінездемесі туралы ақпарат алады. Қаржылық ... ... ... беріледі. Маркетинг бөлімі оларды жабдықтау туралы ақпаратпен
қамтамасыз етеді, есептің дұрыстығын тексереді т.б.
Компания қызметінің ... ... ...... ... ... қатысу арқылы Қазақстан Республикасына ... ... ету. ... ... 3 негізгі қызметтің бағытталуынан
тұрады:
▪ Компанияның құнын жоғарылату арқылы акционердің экономикалық
пайдасын максималдау;
▪ Мемлекеттің стратегиялық пайдасын қамтамасыз ету;
... ... бар ... ... құру.
2005 жылы “ҚұлсарыМұнайГаз” келесідей стратегиялық мақсаттары
қабылданды:
1) Қауіпсіз жұмыс ...... ... ... ... басқару;
3) Жұмыстың ең жақсы көрсеткіштеріне ұмтылу;
4) Сыртқы ұйымдармен байланысты әрқашан жетілдіріп отыру;
5) Бөлім қызметкерлерінің профессионалды ... ... ... ... және ... ... ... жоғарғы көрсеткіштерге ұмтылу;
7) Компания беделдігін арттыру;
8) өндірістік – экономикалық көрсеткіштің жоғарғы ... қол ... ... 2005 – 2008 ... ... ... жоспары
негізі мұнайдың өндірілу және мұнайдың тасымалдау көлемін максималды өсіру,
яғни 4500 – 5500 мың ... ал ... 3200 мың ... ... ... ... – қазіргі кезде және болашақта КТК ... ... ... ... ... ... ... кеткен
стратегиялық мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйесін;
▪ Жедел басқару жүйесін;
▪ Персоналды дамыту және ынталандыру жүйесін;
▪ Негізгі бизнес – ... ... ... ... тұтынушыны қанағаттандыру мақсатында келесі
жағдайларды ескеріп, оны ... түсу ... Сапа – ... ... және ... ... болуы;
• Жеткізу сенімділігі – нақты ұйымдастырылған өткізу жүйесі;
• Баға және төлеу шарттары.
Бірақ осының бәріне қол ... үшін екі ... ... ... ... және ... басқару құрылымы. Басқару
құрылымының қолда бар ресурстарды тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... табылады. Кәсіпорынның
ресурстық және құрылымдық мүмкіншіліктерін ... ... ... қажет.
Келесі 15-ші кестеде «ҚұлсарыМұнайГаз»-дың күшті, әлсіз, мүмкіншілік-
тері және ... ... яғни SWOT ... ... ... threats) ... ... кесте – «ҚұлсарыМұнайГаз»-дың SWOT талдау
|Күшті жақтар ... ... ... ... ... |Мобилизация және демобилизацияға ... ... ... ... ең ірі ... ... ... жеткіліксіздігі; |
|еншілес компаниясы; ... ... ... ... ... ... ескіруі. |
|Мұнай сапасы; ... ... ... ... ... жағдайдың өзгеруіне тез |қосымша тазалауды қажет етеді. |
|әсер ету ... | ... ... жағы ... процестерді және |Мұнайға әлемдік бағаның ... ... ... ... және қызметке бағаның |
|Қауіпсіздікті жоғарылату (өндіріс ... ... ... ... ... ... ... шығындарды төмендету;| ... ... ... | ... да ... ... сату ... | ... ... | ...... ... ... және ... ... ... болып табылады. SWOT талдауы арқылы біз ... ... ... ... оның болашақта даму тенденциясын, яғни
мүмкіншіліктерін, сонымен қатар ... өз ... мен ... ... ... өндірісті кеңейту шараларын ұйымдастыруға мүмкіндіктер
туғызады.
SWOT – талдау матрицасы компанияның ... ... ... ... шараларды құруға мүмкіндіктер береді. Маркетинг бойынша
менеджер компания қызметіне әсер ... және ... ... мен қауіпті жағдайларды алдын – ала ... ... ... ... ... ... ... келесілер ескерілуі керек:
1.Саяси – құқықтық орта; 2. ... ... 3. ... ... ... 4. ... 5. Әлеуметтік – мәдени орта. Барлық қауіптер
ерекше көңіл бөлуді қажет ... ... ... менеджерлері әрбір
қауіпті жағдайды бағалап, қауіптілік деңгейін ... ... және ... ... ... ... қажет [28].
«ҚұлсарыМұнайГаз» географиялық жағдайлары өте қолайсыз болып келеді,
өйткені мұнайды ... ... ... ... ... ... ... шығындарды, соның ішінде эксплуатациялық, мобилизация
және демобилизация, барлау шығындарының жоғарылауын айтуға болады.
3 НАРЫҚ ЭКОНОМИКАСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНДІРІСТІК ... ... ... ... ... ... ... басқарудың шетелдік тәжірибесін
қолдану
Қазақстан экономикасының мұнайгаз саласындағы ... ... мен ... және ... субъектілердің қоршаған орта
факторларының қағидаларын пайдалану барысында ықпал ету ... ... ... жағдайына орай анықталады. Қазіргі кезде Қазақстанның мұнайгаз
саласының ірі инвесторлары АҚШ, ... ... ... Норвегия,
Германия т.б болып табылады. Мысалға, ... ... ... мұнай кен орнына 40 жылға созылған 25 – 30 млрд. АҚШ ... ... ... ... мұнай нарығындағы импорт және экспортты келесі
кесте ... көре ... ...... ... мұнай нарықтарының сипаттамасы | |
| ... (-), ... (+) млн. ... ... ... | |
| |1995 |2000 |2005 |2010 ...... еуропа |-174 |-167 |-210 |-280 ... және ... ... |-53 |-63 |-74 |-80 ... |-247 |-214 |-234 |-234 ...... мұхиты |-420 |-582 |-748 |-911 ... ... |+660 |+720 |+872 |+1053 ... ... |-363 |-341 |-368 |-431 ...... ... ... ... ... байқап отырғанымыздай мұнайға бай, тек қана экспорты
басқа елдерді асып ... жер бұл – ... ... 2010 ... дейін бұл
өңірдің мұнайын экспорттау жылына 1053 млн тоннаны ... ... ... ... тапшылығын байқаймық. Мұнайды тым қажет ететін Азия – ... ... ...... ... ... ... компанияларын құру
ерекшеліктері
|Мұнай ... орны ... ... ... ... ... |
|компаниясы | | ... ... |
| | | ... | |
| | | ... | ... |Еншілес |1. Саладағы ... ... ... ... ... | ... |
| ... ... | ... ... |
| | ... | | |
| | |ету; | | |
| | ... | |
| | ... | | ... ... |1. ... |  |1. ... ... | ... | |басшысын мемлекет |
| | ... | ... |
| | ... | |тағайындайды; |
| | |ету; | ... |
| | ... ... |
| | ... | ... ... |
| | | | ... шарттары |
| | | | ... ... |
| | | | ... үлес ... | | | |- 80 ... ... ... |1. ... |Төмен |1. Компанияның бас |
|Мексика | ... | ... ... | ... | ... |
| | ... | ... |
| | |ету; 2. | |2. ... |
| | ... | ... ... |
| | ... | ... болмайды. |
| | |3. Ішкі | | |
| | ... | | |
| | ... | |
| | |. ... | | ... |40 пайыздан астам|1. Саладағы |Дамушы |1. Директорлар |
|Норвегия ... ... | ... 9 |
| | ... | ... 6 |
| | ... | ... таңдайтын |
| | |ету; | ... ... |
| | ... |-норвеждік өндіріс |
| | ... | ... |
| | |3. ... | ... табысының |
| | | | |бір ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... бір |
| | | | ... ... |
|JNOC |  |1. Ішкі | |1. ... ... | ... | |тәуелсіз органы, |
| | ... |JNOS ... |
| | |. ... | ... |
| | |3. ... бір| |2. ... қор |
| | ... банк | ... |
| | ... | ... және |
| | ... ... ... ... |
| | |60 ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | ... шетелдік мұнай саласындағы маркетингті басқару мен ұйымдастыру
біздің елге ... ... ... ... ... ... ... өз
елдерінде капиталдан, бюджеттен немесе ... ... ... алып ... ... ... ... мен
экономикасының дамуына ең жақын норвеждік және ... ... ... ... ... ... негізгі
компаниялардың қызметін қарастырып кетсек.
Енді Малайзия тәжірибесіне келсек, PETRONAS негізгі қызметі – мұнай
өндіру. Бұл ... ... ... ... ... ... ... және газ өндіру, оларды өңдеу, маркетинг, дистрибуция,
нефтехимиялық заттар және т.б. ... ... ... ... қызметтің
стратегиясының дамуына мүмкіндік беретін мұнай бизнесіне қатысы ... да ... ... негізгі мақсаты:
▪ Жаңа өнім шығару;
▪ Материалдар және коррозия;
▪ Табиғатты пайдалануды реттеу;
... ... ... ... ...... 18 платформасымен қамтылған және 17 жеке
пайдаланатын су транспорты бар 20 шақты ... және газ кен ... ... кен ... ... ... Норвегияның
өндіру және барлау басқармасы өткізеді. Басқарудың негізгі қызметі:
▪ Мұнай және газ кен ... ... және ... қамтамасыз ету;
▪ Барлау аумақтарына кіруді қамтамасыз ету;
▪ Тиімді мұнайгаз кен орындарына кіруді ... ... Жаңа ... салу және ... ... ... бөлімі Еуропаға газды өңдеу, тасымалдау
және маркетинг қызметтеріне жауапты. Компания Норвегия газының үштен ... ... газы ... ... Италияға, Испанияға,
Нидерландыға, Бельгияға, Австрияға, Польшаға, Чехияға және Ұлыбританияға
экспортталады. Маркетинг және ... ... ... ... мұнай және мұнай өнімдерін сату мен таратуға, сонымен қатар,
электр энергиясы және басқа да ... ... ... ... ... ... кездегі маркетинг 50 жылдарда пайда болды.
Жапониядағы маркетинг қызметі Батыс елдеріне қарағанда ... ... ... елдің құрылымдық, геогрфиялық, ... ... ... ... ... факторлар Жапониядағы маркетинг
қызметіне тікелей және жанама әсер етеді:
1. Өндірістер мен үкімет арасындағы қарым – қатынас;
2. Өндірістік атмосфера;
3. Әлемдік ... ... ... үкіметі 40–50 жылдардан ... ... ... қаржыландырып отырды. Сол кезден-ақ болашақта Жапония өндірісін
дамытуда стратегиялық рөлді атқаратын жаңа технологиялар елге ... ... ... ... ... алты ... ... бар
саланы атап көрсетеді (ұшақ жасау, қарулану, жарылғыш заттар, ядролық
энергетика, космос, есептеуіш ... ... ... ... ... ... жоғары
дамыған – оның қажеттілігі ескереліп, ең жоғарғы сапа мен қызмет көрсетулер
арқылы қанағаттандырылады. Марктинг ... ... ... ... қызмет көрсету саласында үлкен статусқа ие. 70 –
жылдардан бастап ... ... ... және аппараттық болып бөлінді.
Өткізу арналарының бірнеше ... ... ... бөлімінің басқаруымен компанияда өз меншігінде болатын
бірнеше өткізу арналарын құру;
2. өткізуге арналған бөлек компания құру;
3. бөлшек және көтерме сауданың ... ... ... бөлімі – негізінен өнімді сату және онымен байланысты
қызметтерге жауап береді.
Өткізуді ... ... – оның ... қызметі маркетинг саласында
жоспарларды дайындау және ... ... ... ... ... бұл ... ... құрылымын, бағаны, және сапалы өнімді
жоспарлау да осында өтеді. Баға белгілеу стратегиясы өндіріс ... ... ... да ... экономикасын басқаруды жақсартудың негізгі шарты болып, кәсіпорынның
шаруашылық ... ... ... ... ... ... нарық
экономикасы елдерінде кәсіпорынды басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... экономикасына маркетингті енгізу
идеологиялық ... ... ... ... ... шаруашылық
басқарушылардың арасында өріс алған үш маркетинг ... ... ... жоспарлы экономика негізінде құрылған,
яғни ... ... үшін ... Концепцияға сәйкес,
өнімді өткізуге емес, өнім шығаруға барлық көңілді бөлу
керек. ... ... ... жағдай, тұтынушы талғамы
зерттелмейді. Бұл ... ... ... ... Бұл өте елеулі проблемаға айналуда.
2. Бұл концепция тұтынушының қажеттіліктерін қанағаттандырмайды,
бірақ ... ... ... ... негізгі мақсаты
– өнімді өткізу және максималды табыс алу. 40 пайыз кәсіпорын
осы концецияны ұстанады.
3. Қазіргі кездегі ... ... ... Ол ... ... негізгі мақсаты тұтынушының қажеттіліктерін
қанағаттандыру. 48 пайыз кәсіпорындар осы ... ... ... ... өту ... ірі ... ... қазіргі кездегі маркетингті қолдануға қадам жасап, оны
жетілдіру үстінде.
Қытай ... ... ... ... Қытайда өткізу арналары өте
қарқынды даму үстінде. Мысалы, қазіргі кездегі дүние жүзіндегі киім-кешекті
тігу мен өткізудің 70 ... осы ... ... ... ... ... ... мемлекетінің осал жерлерін атап айтуға болады. Келесі
кестеде Қытайдағы маркетингтің дамуын тежеп отырған ... ... ... – Қытайдағы маркетингтің дамуын тежеп отырған факторлар
|Негізгі проблемалар |% ... ... ... |
|Құралар жетіспеушілігі |48,6 ... ... |42,9 ... ... ... ... |40,0 ... ... ... |23,9 ... өте қиын | ... ... ... коор- |8,6 ... ... | ... |14,3 ... ... келе ... ... ... ... жетіспеушілігі деп көрсеткен яғни олар маркетингті ... ... ... ... ... үлкен шығындарды
қажет етпейді. ... ... ... ... мен ... ... ... яғни бұл жерде кәсіпорындардың маркетингті
түсінбеушіліктен туады. Ұлттық мұнайгаз компаниясы ... етуі ... ... ... Иран ... МОК мұнай компаниясын атауға
болады. Мұнай өндіру бойынша компания екінші, ал газ өнімі бойынша ... ... ... негізгі артықшылықтары төмендегідей:
... ... және ... ... болып келеді;
▪ Ішкі нарықтың болуы және оның жан-жақты дамуы;
... ... ... тұрақты болуы;
▪ Ұлттық кадрлардан тұратын, ... ... ... ... ... үшін ... құбыры, порт – танкер)
транспорттық инфрақұрылымның болуы.
Бірақ, әлемде жетекші орынға ие ... да ... ... ... ... базаның ескіруі (капитал салымдарының
жетіспеушілігінен және ... ... ... ... ... мен компания арасындағы
келіспеушілік.
АҚШ “Эксон” ...... және газ ... ... ... барлау, өндіру, өңдеу, транспорттау және мұнайгаз маркетингінде және
көмір сату ... ... ... ... ие. ... өңдеу саласында
“Эксон” бар зауыттарды модернизациялауға және ... эфир ... ... ... (МТБЭ). Компания қаржының көп бөлігін ғылыми ... ... бұл өз ... ... жаңа ... және
құрылғыларды шығарудан алғашқылардың қатарында болуға мүмкіндік береді.
Корпорацияның химиялық ... ... 23 ... 58 ... ... өз қызметін келесі үш бағыт бойынша жүргізеді: негізгі химиялық
өнімдер (олефин, парафин, күкір, мұнайлы ... ... ... ... ... ... этиленпропилен т.б) және
арнайы өнімдер (мұнайхимия өндірісіне, мұнай ... ... ... ... ... және т.б ... ... заттардың
қосындысынан тұрады).
90–жылдардың басында әлемдік экономикада интеграциялану қарқынды ... ... ... ретінде “Эксон” және “Мобил” АҚШ ... ... ... ... және ... өнімдеріне конъюнктура өзгерістерінің әсерін
төмендету мақсатында аса ірі ... ... ... ... он ... ... ... табысты қайта бөлу есебінен ... ... ... ... ... іске асыруда. Осымен бір
мезгілде дамыған елдер экономикасынан кіріс алу мақсатында басқа елдерге
капитал ... ... ... ... ... өнеркәсібіне
жылдан – жылға көбейіп келе жатқан инвестиция ... ... ... ... орта ... табылады [50].
Әлемдік тәжірибені зерттей отырып Касспий теңізіндегі ... ... үшін ... үш ... ...... ... өндірудің бастапқы деңгейі, консорциумның шетелдік
қатысушылармен келісім – сөздер жүргізу;
Екінші – мұнай және газ ... және ... үшін ... жерге негізгі
құрал-жабдықтарды тұрғызу;
Үшінші – кешенді мұнайхимия индустриясын құру, тек қана касспий өңірі
аймағын ғана ... ... ... Қазақстанның бүкіл шаруашылығын қамтамасыз
ететін болуы керек.
Осы үш деңгей Касспий өңірі аймағындағы әлеуметтік инфрақұрылымды ... ... ... ... дамуын талап етеді. Бұл өз
кезегінде ... ірі ... ... ... байланысты жаңа
өндірістік және ауылшаруашылық қызмет көрсетуге бағытталуын ынталандырады.
Осы бағдарламалардың сәтті жүруне байланысты 1997 жылы ... ... ... мен консорциум акционерлері ... ... 6 мың км2 ... ... ... ... өнімді бөлу
туралы келісім – шартқа қол қойылды. ... ... ... ... ... ... ОКИОК (Аджип) компаниясы құрылды.
Сонымен нарық экономикасының әлемдік тәжирибесі ... ... ... ... үшін ... өз өміршеңдігін сақтап
қалу және және күшейту мақсатында оңың жұмысының екі негізгі кезеңі ... ... мен ... ... ... ... жаңа ... маркетинг іс-әрекетін пайдалану қажеттілігін тудырады.
3.2 АҚ “ҚұлсарыМұнайГаз” басқармасының маркетингтік стратегиясын
жетілдіру
Қазақстан Республикасының алдында тұрған ... ... ... компанияларының тиімді қызмет ету проблемалары ең бірінші
орынды иемденеді. ... ...... маңызды шикізат, ал мұнай
кешені – мемлекеттің экономикалық дамуына ықпал жасайды.
«ҚұлсарыМұнайГаз» ... ... ... ... ... ... ... жалпы Қазақстан бойынша мұнай жағдайын
қарастыруды ұсынады. Өйткені біріншіден «ҚұлсарыМұнайГаз» ... ... ... ... ... ... әсіресе мұнай саласындағы
қайшылықтар әрбір мұнайгаз компаниясына өз ... ... ... ... және жалпы шетелдің мұнай кәсіпорындарымен салыстыра
отырып ... ... ... маркетингтің дамудың негізгі
проблемалары мынада:
▪ Қазіргі кезде Қазақстанда ... ... ... ... ... ... табылады, ал көптеген
шетелдік мемлекеттерде әртүрлі коммерциялық базаларға жол
ашылуы күрт жоғарылаған;
... ... ... ... ... ... зерттеулерді жүргізу барысында жаңа
технологиялар мен компьютерлік ... ... ... ... әлі ... дейін “логистика” термині
мағынасы туралы даулар жүруде;
▪ Шетелдерде тұтынушылар мен ... ... ... сұрақ-
жауап анкеталар жүргізу туралы үлкен күмән келтіруде, олар
көбінесе эксперттік әдістерге, яғни ... ... ... ... ... ал
біздің Қазақстанда маркетингтік зерттеудің негізі болып,
сұрақ-жауап және анкеталар болып табылады;
▪ Ақпарат – қазіргі ... ең ... ... ... ... көбінесе сәттілік әкеледі. Бірақ Қазақстанда қазіргі
кезде ақпарат ресурс немесе өнім ретінде ... мән ... ... ... шикізат қорының байлылығына қарамастан
ішкі нарықта мұнай өнімдеріне деген дифицит және ... ... ... ... ... стратегиялық саласы ретінде
мемлекеттің ұзақ бойы тұрақты дамуын, ... ... ... ... ... етуде. Ол ең біріншімен
мұнай ... ... ... ... Бірақ мұнай
экспортының көлемінің өсуіне қарамастан жалпы ... ... әлі де ... ... Республикасының мұнай компанияларының ерекшелігін, дамуын,
қазіргі жағдайын, олардың тиімді ... ... және ... ... ... отырып төмендегі бағыттарды ұсынуға болады:
▪ Трансферттік бағаны қатал бақылауға алып мұнай ... ... ... ... өңдеу зауыттарының және ішкі ... ... ... ... ... ... анықтау;
▪ Өзінің өңдеу қуатын көбейту;
▪ Шикізат өнімдерін тиімді пайдалану;
▪ Экологиялық бақылауды күшейту және ... ... ... ... қаталдату;
▪ Мемлекеттің стратегиялық қызығушылығын ... ... ... құру ... алыс және ... ... ... өнімдерге
деген тәуелділікті төмендету.
Каспий өңірі көмірсутегін өндірудің өсуіне, магистральдық, оның ішінде
экспорттық мұнай және газ құбырларын, жүктерді ... және ... ... ... ... мен порт ... ... құятын және газ толтыратын
темір жол терминалдарын салуға Қазақстанның ... ... ... көлемде әсер ететін инвестициялық және өндірістік белсенділіктің
қуатты өсуін бастан кешіретін болады.
Каспийде көмірсутегінің ... ... ... индустриясы үшін
отандық шикізат базасының қалыптасуына ... ... ... ... сұйық және бастапқы компоненттерінің ауқымды бөлігін этан,
пропан, бутан, гексан, этилен, пропилен, ... ... ... және
басқаларын, олардың негізінде пластикалық массалар мен элостомерлер алуға
мүмкіндік береді.
Алдағы он бес ... ... ... ... дамытуға 80 млрд. АҚШ
долларынан астам қаржы салуға ... ... Бұл ... іске ... ... ... ететін өндірістік, инфрақұрылымдық және
әлеуметтік объектілер салуға жұмсалатын болады.
«ҚұлсарыМұнайГаз» басқармасының ... ... ... ... яғни ... ... ... тасымалдау кезіндегі қосымша шығынның ... ... ... ... ... ... ... Маркетинг бөлімінің кей кездері басқа да бөлімдердің қызметін
атқару;
▪ Мұнай-газ саласында білімді мамандардың жетіспеушілігі.
«ҚұлсарыМұнайГаз» басқармасының ... ... ... ... ... ... ... дамыту принцитерін ұсынамыз:
1. Өнімділік. Өнімділік принципі – бұл әлемдік баға деңгейіне және басқа
өндіріс салаларға теріс әсер ... ... және ... нарықтарға
шикізатты өндіру және сату қабілеті. Осы жағдайда ... ... ... ... ... жаңа ... және ... әдістерін
енгізуге әсер ету, сонымен қатар, мұнай мен газдың әлемдік бағасына әсер
ететін ... ... ... ... ... ... ... Сапа. Мұнайды құю кезінде жоғалту деңгейін қысқарту керек. Мұнай
өңдеу зауыттарында мұнай өңдіру тереңдігі 10 – 15 ... ... ... өз ... мұнай мен газ өндіру 20 пайызға көбейеді, мұнай және мұнай
өнімдерінің экспорттау ... ... ... ... басқару он жыл
ішінде үш есе ұлғайған күкіртсутекті шикізаттарды эспорттау емес, ... ... ... ... ... ... жағдайының өнімділігі. Басқарудың ғылыми әдістерін енгізу және
еңбектің өнімділігін көтеру ... ... ... ... ... АҚШ – қа ... 59,8 %, ал ... 79,6 ... ... кең өріс ... тік ... жүйе ... тиіс. Тік
маркетингтік жүйе ... мен ... ... жоғары
дәрежеде келісілген түрде іске ... ... ... ... ... саясаты тәжірибесінің оңтайлы жақтарын ескере отырып, ... ... ... жолдарын қолдануымыз қажет. Бұл жағдайда ... ал ол өз ... ... және ... ... зор ... ... Біртұтас маркетингті қалыптастыру, тұтастай маркетинг бөлімінің рөлін
өзгертеді. Тек осы ... ғана ... үшін ... өте маңызды.
Компанияның өзі маркетингтің үлкен бөлімі, яғни ... ... ... көтеру.
6. Кадрлық қамсыздандыру. Зерттеу бөлімінің мамандары тек маркетингтік
білімді ғана емес, сонымен қатар статистиканы, психология, әлеуметтануды да
білулері ... ... баға ... ... мен өнім ... ... ... жөн;
7. Тұтынушылармен қарым қатынаста маркетинг рөлінің күшею ... ... ... ... үшін ... келесі кешенін енгізу және әзірлеу қажет:
1. Нарықты, әлуетті потенциялды сатып алушыны, оның ... ... ... ... зерттеу;
3. Тиімді дәрежедегі баға бойынша, өнімді сату үшін ... ... ... ... ... бағаның және өзіндік құнның қалыптасу үрдісін
тереңірек зерттеу қажет. ... ... баға құру ... ... ... ... ... мүмкіндік береді
Жоғарыда айтылған шараларды орындау барысында ғана кәсіпорын белгілі бір
жетістіктерге жете алады, яғни бұл ... ... ... ... ... ... жағдайын дамытуға мүмкіндік алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық қатынастардың дамуына орай, экономикалық субъектілердің
қызметін басқарудың нарықтық тұжырымдамасы ... ... ... қажеттілігі туындады.
Қазақстан Республикасындағы кейбір мекемелердің маркетинг ерекшеліктері
қазіргі заманға беймәлім. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... факторлар, атап айтқанда:
1. Қаржы немесе ... ... ... ... ... ... ... алғандағы қатаң жобасы, жұмыссыздықтың
жоғары деңгейі,өнімді өткізу қиындықтары;
3. Импорттық өсу жағдайында ұлттық ... ... ... ... ... ... атап ... деректерге сүйенсек, олар нақты бір фирмаға жан-жақты жасалған
талдау арқылы құралған ғылыми негіздемесі болған жағдайда ғана, маркетингті
табысты түрде ... ... деп, ... ... Өткізіліп отырған
реформалардың бір ізділік дәрежеде болмауынан, нарыққа өту ... ... ... ... ... ... қиындай
түседі. Сондықтан маркетингті іс жүзінде ұйымдастыру және оның тиімділігі
мен сапалылығын көтеру маңызды ... ... ... кездегі қазақстандық компаниялар маркетингілік қызметін дәрежелі
түрде іске асыра алмайды, осыған себеп ... ... ... экономикасында маркетингке кететін шығындар өнімнің өзіндік
құнының 25 пайызын құрайды, ал оны ... ... ... ... ... компания мүмкіншілігінше маркетинг шығындарын
жоғарылатуы керек, өйткені экономикалық ... ... тек ... ... айтарлықтай дәрежеде көмек көрсете алады. Ф.Котлер 1998
жылы ... ... ... ... Мәскеулік маркетинг
конференциясындағы сөзін ... ... ... ... ... үшін ... төмендету керек. Бірақ маркетингке кеткен шығындарды
не болса да азайтудық қажеті жоқ. Өйткені тек қана маркетологтар ғана ... таба ... Егер ... ... ... ... өнуі үшін ... болса, ал кризис жағдайында фирманың өмір сүруін
қамтамасыз ететін жалғыз ғана механизм».
Маркетингтік ... және ... ... ... ... ... екендігін де ескірген жөн. Шетелдік маркетинг жолдарын
қазіргі Қазақстан экономикасына енгізуді қолға ... жөн. Оның ... ... ... коммуникация және техникалық ерекшеліктерін
ескеруіміз ... ... ... ... нығайту жолында
маркетингті тек қана қолдап, ... ... ... ... ... ... қызметтерінің негізгі – маркетингтік
саясаттың дұрыс жүргізілуі болып табылады, соның ішінде мұнайды ... ... ... ... ие.
Маркетинг қызметін басқару басқа да басқару қызметі сияқты оны құраушы
негізгі элементтерден ... ... ... және ... ... және ... жоспарлау;
• Маркетинг қызметін басқаруды ұйымдастыру.
Маркетингтік талдау және аудит – компанияның ішкі және сыртқы ортасын,
яғни оның ... және ... ... ... және ... қажетті
ақпаратпен қамтамасыз ететін маркетингті басқару қызметін құрайтын негізгі
элемент. Маркетингтік анализ бен аудиттің ... ... ... көрсеткіштерін талдау, макро және микро ортасын талдау, SWOT
- талдау, нарықты ... ... ... жан – ... талдау барысында алынған ақпарат
жоспарлау кезінде ... ... ... үш ... ... ... және стратегиялық. Стратегиялық жоспарлау, жоспарлау
процесінің ең ... ... ... табылады және өзінің құрамына
комапния миссиясын, мақсаттары мен міндеттерін және ... ... ... және ... ... ... соң компанияда
маркетинг қызметін ұйымдастыру процесі орын алады. Әрбір бөлімшелердің
маркетинг қызметін ... ... және ... ... ... орталығының болмайынша бұл процесс іске аса қоймайды.
Жалпы бұл қызмет компания ... ... мен ... ... сай ... ... ... бөлімшелерге
жүктеледі.
Маркетинг шараларын өткізгеннен кейінгі қорытындылар маркетингілік
бақылаушымен жинақталады және талданады. Бұл маман әр уақытта ... ... ... мен ... ... ... отырады.
Маркетингілік бақылаушымен жасалған жалпы қорытындылары ... ... ... ... ... ... ... дипломдық жұмыста кәсіпорындағы маркетинг қызметні басқару және
ұйымдастыру терең ... ... ... ... ... дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты, яғни маркетинг қызметін
басқарудың негізгі териясы мен методологиялық ... ... ... ... саласында оның қолдану аумағы анықталды. Сонымен ... ... ... ... ... ... артықшылық және әлсіз жақтары мен мүмкіншіліктері мен қауіпті жағы
SWOT талдауы арқылы анықталды, ... ... ... ... және ... басқармасының қазіргі жағдайы мен даму
тенденциялары көрсетіліп, соңында негізгі проблемалары айқындалып оларға
нақты ... ... ... ... ... ... 2003 – 2015 ... арналған Индустриялық
– инновациялық стратегиясы»;
2. Назарбаев Н.А. «Қазақстан-2030» Елбасының ... ... ... және ... ... ... туралы” Заң// Егемен
Қазақстан, ... (( ... ... өз ... жаңа ... ... қарсаңында». Қазахстанның
әлемдегі бәсекене барынша қабілетті 50 елдің қатарына ... ... ... Президентінің жолдауы. Астана,
2006 жыл.
5. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсылтан ... ... ... ... кезең – жаңа экономика», 2003 ж
6. «Закон о нефти» - 2003, ст. 5.6 – 1;
7. «Таможенный кодекс РК» - 2003, 5 ... ... Ф. ... ...... Мәскеу, 2001 ж.
9. Котлер Ф. «Маркетинг менеджмент - Питер, 2000ж
10. Афанасьев М. ... ... и ... ... - ... ... 1998 ... Божук С. Г «Маркетинговые исследования» - Питер, 2003;
13. Мэскон ... - ... ... ... Е. В ... на ... - ... 2000;
15. Малхотра Н «Маркетинговые исследования и эффективный анализ» - Питер,
2002;
16. Данько «Управление маркетингом» - Минск – 1999;
17. ... П. ... ... ... 1998;
18. Бун Л. Куртц. Д «Современный маркетинг» - Юнити Дана, 2005;
19. Есимжанава С.Р. ... в ... ... 2003 ... Есімжанова С.Р. “Маркетинг негіздері” – Экономика, Алматы, ... ... ... хозяйственной деятельности», Москва 2003 г.
22. Ковалев В.В.”Финансовый анализ” – Финансы и статистика, Москва,2000
23. Алтынбаев Б.А «Основы маркетинга» - ... ... ... ... Б.А « ... ... ... - Экономика, Алматы,
2000 ж
25. Ассэль Г. «Маркетинг: принципы и стратегии: Учебник для вузов.-М.:
ИНФРА-М, 2002г.
26. Ман И. ... на 100 %» - ... ... ... О.У ... ... - ... 2002г;
28. Зайцев Н. Л «Экономика промышленного предприятия» - Москва, ... ... Р. К ...... словарь» - Алматы, 1999
30. Пасс А. « ... ... - ...... ... ... – 2004, 26 ақпан;
32. Нефть и газ – 2005, ... ... и газ – 2004, ... ... и газ - 2005, ... Нефть и Газ – 2005, 5
36. Егемен Қазақстан – 2005, 7 ... ... ... - 2002, ... ... ... – 2004, ... Промышленность Қазахстана - 2005, 6
40. КазЭУ хабаршысы – 2004, 4;
41. КазЭУ хабаршысы – 2005, 6;
42. Маркетинг – 2004, 1;
43. ... ... и ... – 2003, ... Экономика и статистика №5, Алматы, 2000 г.
45. Қаржы –Қаражат №3 – 4, Алматы, 2003 ж.
46. Өмір №4, Алматы, 2005 ... ... ... – 11 ... 2001 ... ... – 2002, ... Заң газеті – 7 сәуір, 2001 ж.
50. Алматы ақшамы – 3 ... 2003 ... ... ақшамы – 1 қараша, 2003 ж.
52. Мир качечтва - 2005, сентябрь;
53. Маркетинг в ... и за ... - №3, ...... 2003 г.
54. Маркетинг в России и за рубежом - №5, Финпресс – ... 2004 ... ... - №2, - ... 2003 г.
56. Маркетинг товаров и услуг - № 5, Алматы, 2002 г.
57. ... ... и ... - № 2, ... 2003 ... звенолар (3 жақ)
Тұтынушы нарығы
Қолдану аумағы
Түрлері
Жіктелу белгісі
макродеңгей
макромаркетинг
Пайдалану деңгейі
микромаркетинг
Фирма, компания
Ұйымдар мен мекемелелер арасындағы қызмет
Өнеркәсіптік
Тұтынушылар
Тұтынушылық
Негізгі тұтынушы арасындағы қызмет
Қызмет көрсету
Қызмет ... іс ... ... ... ... көрсету сипаты бойынша
Жедел
Маркетинг жедел қызметі
Ұлттық
Ел ішінде
Жүзеге асыру сипаты бойынша
Халықаралық
Шетел нарықтары
Глобальды
Әлемдік ... ету ... ... ... сұраныс
Сұраныстың болмауы
Ынталандырушы
Дамытушы
Жасырын сұраныс
Сұраныс жағдайына байланысты
Құбылмалы сұр-с
Синхромаркетин
Төмендеуші сұр-с
Ремаркетинг
Шамадан тыс сұр-с
Қарсы әрекет етуші
Сұр-с ирроционалды
Толық сұраныс
Демаркетинг
Телефон,интернет
Қолдаушы
Тұтынушылармен ... ... ... ... ... ... дайындау
Өнімді шығару
Маркетинг
Сатып алушыны, оның қажетін белгілеу
Фирманың қаржы экономикалық жағдайын қамтамасыз ету
Өндірісті қамтамасыз ету
Жағдайлық талдау
Маркетингтік синтез
Маркетингтік бақылау
Тактикалық ... ... ... ... өнім ... Табыс
• Нарық бөлігі
• Қызметкер лерді қанағат тандыру
• Әлеуметтік жауапкершілік
• Материалдар
• Капитал
• Еңбек ресурстары
• Ақпарат
Басқру обьектісі
▪ Маркетинг
... ... ... ... және сыртқы факторлар әсері
Маркетинг бөлімінің директоры
Жарнама және Public Relation бөлімі
Маркетингтік зерттеу бөлімі
Ақпаратты ... ... ... (ішкі нарық)
Өнім ассортиментін басқару
Мұнайды өткізу
Эк. талдау және баға ... ... ... ... және ... ...

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Компанияны басқарудағы қаржылық есептілік9 бет
Азық–түлік өндіруші кәсіпорындардың маркетингтік іс-әрекетін талдау79 бет
Кәсіпорын процестерін басқарудағы маркетинг қызметі29 бет
Кәсіпорындардың маркетингтік қызметтері35 бет
Кәсіпорындағы маркетингтің мәні, міндеттері және дамыту жолдары71 бет
Туризм кәсіпорынында маркетингтік зерттеу68 бет
Туристік кәсіпорындағы маркетинг ақпарат жүйесімен қамтамасыз етудің маңыздылығы22 бет
Қазақстанның туристік нарығында жұмыс жасайтын кәсіпорындарды маркетингтік зерттеу және олардың бәсекелестікке қабілеттілігін арттыру жоладры63 бет
Қонақ үй кәсібіндегі маркетингтік зерттеу19 бет
"Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен мазмұны."38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь