Инвестициялық салық преференциялары

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I Инвестициялық салық преференциялараның теориялық негiзi
1.1.Инвестиция туралы жалпы түсiнiк ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Инвестиция типтерi мен түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13

II Инвестициялық салық преференцияларын қолдану және тоқтату тәртібі
2.1 Инвестициялық салық преференцияларын қолдану тәртiбi ... ... ... ... ... ...19
2.2. Преференциялардың қолданылуын тоқтату тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

III Қазақстан Республикасындағы экономиканы өркендетуде инвестицияны тартудың және оларға инвестициялық салық преференцияларын берудің маңызды жақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
Кіріспе
Инвестициялар – мүлiктiк қазыналардың және оларға құқықтардың, сондай-ақ пайда мақсатында инвесторлар кәсiпкерлiк қызмет обьектiлерiне салатын интелектуалдық меншiкке құқықтардың барлық тұрлерi. Инвестиция (ағылшынның invistor - салымшы) бұл өндiрiстiк, кәсiпкерлiк және басқа да қызметтерге өнiм өндiрудi, жұмысты және қызметтi Ұйымдастыру және пайданы алу немесе басқа да түпкi нәтижелерге (табиғатты қорғау, тұрмыстық өмiрдiң сапасын арттыруы және таға басқаларға) жету мақсатында ұзақ мерзiмдi қаржылық салымдар. Олар материалдық және интелектуалдық бағалықтар болуы мүмкiн. Сонымен қатар инвестиция өндiрiстi дамытуға немесе өнiдiрiстiк емес сфераға күрделi қаржыны жұмсауды да айтамыз.
Елiмiздiң геосаяси жағдайы жерасты қазба байлықтың молдығы шетел кәсiпкерлерiнiң аңсарын аударып отырғанымен инвестициялық салада проблемаларда баршалық. Соның ең бастысы өндiрiс орындарының өнiм өндiру көлемiн мүмкiндiгiнше қалыптастыра алмай тұрғандығы дер едiк. Осының салдарынан кейбiр салаларды инвестиция үшін берген қаржының бiраз бөлiгi сол кәсiпорындардың жалақы мен зейнетақы қарыздарын төлеуге жұмсалды. Мысалы, үстiмiздегi жылы инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асыруға бағытталған қаржы мөлшерi 1,2 миллиярд теңге қысқарды. °сiлi, бұл қаржы кәсiпорындарының iшкi құрылымын жетiлдiруге, техникамен жарақтандыруға, тағы басқа мақсаттарға жұмсалуы тиiс болған.
Жалпылай алғанда, кез-келген сала инвесторға зәру әсiресе ауыл шаруашылығы қатты мұқтаж. Инвесторлар осы салаға, өмiрдiң өзi көрсетiп отырғандай, қаржы салуға онша көп ынталы емес. Оның тұрлi себептерi бар. Олар ауыл шаруашылығынан айтарлықтай пайда көрмейтiнiн жақсы бiледi.
Жасыратыны жоқ, АҚШ пен Канада дүкендегiлердiң басым көпшiлiгi шеттен әкелiнген тауарлар. Олар сол тауарлар арзан болған үшін ғана пайдаланады. Ал өздерi өндiретiн өнiмдердiң бағасы қымбат, өзiндiк құны жоғары. Оның есесiне, бұл елдерде техншика қатты дамыған.
Ел экономикасын көтеруден ендiгi бiр Үшы шағын және орта кәсiпкерлiктi дамытуда жатыр. ұзақ мерзiмдi қамтитын даму стратегиямызда бұл анық көрсетiлген. Шағын және орта бизнестi, шаруа қожалықтарын мүмкiндiгiнше дамытып, жаңа жұмыс орындарын ашуға кемiнде 100 миллион доллар берiледi делiнген. Егер осы қаржы уақытысында бөлiнiп, шаруалар мен кәсiпкерлердiң қолына тиер болса, ауыл адамдарының жағдайы бiршама жақсаратыны анық. Бұл ретте осы неше қаржыны беретiн банктерге үлкен жауапкершiлiк жүктелмек.
Инвестициялық салық преференциялары инвестициялық жобаны iске асыруды жүзеге асыратын салық төлеушi заңды тұлғаларға берiледi. Преференциялар салық төлеушiлерге преференцияларды қолданудың басталу күнiн белгiлейтiн келiсiм-шартқа (оның нотариалды куәландырылған көшiрмесi салық төлеушiнiң тiркелген жерi бойынша салық органына берiледi) сәйкес мынадай мерзiмдерде:
келiсiм-шартты жасасу кезiнде шаруашылық қызметтi жүзеге асыратын салық төлеушiлер - тiркелген активтер пайдалануға берiлген жылдан кейiнгi жылдың 1 қаңтарынан бастап;
жаңадан құрылған салық төлеушiлер тiркелген активтердi пайдалануға берген кезден бастап берiледi.
Қызметiн жаңа өндiрiстердi құру жөнiндегi инвестициялық жоба (жобалар) шеңберiнде ғана жүзеге асыратын жаңадан құрылған салық төлеушiлер үшiн корпорациялық табыс салығы бойынша преференциялар осы Кодекстiң 125-бабына сәйкес есептелген корпорациялық табыс салығын жүз процентке азайтуға құқық бередi. Қолданыстағы өндiрiстердi кеңейту және жаңарту жөнiндегi инвестициялық жобаны iске асыруды жүзеге асыратын және осы баптың 3-тармағындағы талаптарға сай келмейтiн салық төлеушiлер үшiн корпорациялық табыс салығы бойынша преференциялар амортизацияға жатпайтын, көрсетiлген тiркелген активтердi қоспағанда, жылдық жиынтық табыстан инвестициялық жоба шеңберiнде пайдалануға қосылатын тiркелген активтердiң құнын преференцияларды қолдану мерзiмiне байланысты тең үлестермен шегерiмге жатқызуға құқық бередi.
Преференциялар беру тәртiбi мен шарты Қазақстан Республикасының инвестициялар туралы заңдарында айқындалады.
Инвестициялық преференциялар беруге өтiнiм берiлген кезге дейiн күнтiзбелiк он екi ай iшiнде мемлекеттiк тiркеуден өткен салық төлеушiлер жаңадан құрылған салық төлеушiлер деп танылады.
Курстық жұмысым үш бөлімнене тұрады. Жұмысымның бірінші бөлімінде:инвестициялық салық преференциялараның теориялық негiзi онда:инвестиция туралы жалпы түсiнiк, инвестиция типтерi мен түрлерi, екінші бөлімінде: инвестициялық салық преференцияларын қолдану және тоқтату тәртібі: инвестициялық салық преференцияларын қолдану тәртiбi, преференциялардың қолданылуын тоқтату, ал үшінші бөлімінде: Қазақстан Республикасындағы экономиканы өркендетуде инвестицияны тартудың және оларға инвестициялық салық преференцияларын берудің маңызды жақтары қарастырылған.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Салық кодексі 2001 жыл( 2007 жылғы өзгертулер мен толықтыруларды қоса алғанда)
2 Аблиакимов К Бюджет-1999. “Баға және талдау” Іазхстанская правда 1998 жыл N12 .
3 А.И. Худяков, Н.Е. Наурызбаев. Налоги: понятие, элементы, установление, виды. Алматы 1998г. ТОО Баспа.
4 Салық жинауда салғырттық болмасын. І. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
5 Мемлекеттiк салық саясаты Заң газетi. 1999 жыл 3 желтоқсан.
6 Бюджетке жаңаша қарау қажет. Қаржы-ақпарат.- N5- 03.2006
7 27.Салық және бюджет саясаты Қазақстан ХХI ғасырға жол 2004 ж. N2
8 28.Салық- халық несiбесi Еегемендi Қазақстан, 2004ж.1 қазан
9 29. Салық бюджеттiң қайнар көзi// Заң газетi 2004 жыл шiлде.
10 30.Облыс бюджетiнiң басты бағыты. Оңтүстiк Қазақстан N81.29.06.2006.
11 31.Қазақша - орысша, орысша – қазақша терминологиялық сөздiк: Под общ. Ред. А.К. Кусаинова. – Алматы: Рауан, 2004-288 с.
12 Дуканич Л.В. ''Налоги и налогообложение'' Ростов-не-Дону Феникс 2006г.
13 Деловой мир Казахстана –2004г. N3,с 20-22.
14 Дамудың бiр кепiлi салық Заң және заман 2004 ж. N4 47-51б.
15 Дербисов Е.Ж., Ержанов С.Ж. Налоги в Казахстане. Алматы, ЮКЗЭ, 1999 ж.
16 Егемендi Қазақстан Салық және бюджетке түсетiн басқа мiндеттi төлемдер туралы Салық кодексiнiң жобасы, 2004.2 қараша.
17 Салыққа салаутты көзқарас керек Зерде N3 2004ж.
18 Салық жинауда салғырттық болмасын. І. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
19 О налогах и других обязательных платежах в бюджет и закон РК с изменениями и дополнениями 1 января 2004 г. Алматы
20 А.И. Худяков. Налоговое право РК. Алматы Жетi жарғы 1998г.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
.................................3
I Инвестициялық салық преференциялараның теориялық негiзi
1.1.Инвестиция туралы жалпы
түсiнiк...........................................................5
1.2. Инвестиция типтерi мен
түрлерi................................................................13
II Инвестициялық салық преференцияларын қолдану және тоқтату тәртібі
2.1 ... ... ... қолдану
тәртiбi .......................19
2.2. ... ... ... ... Республикасындағы экономиканы өркендетуде инвестицияны
тартудың және оларға ... ... ... ... ... ... – мүлiктiк қазыналардың және оларға құқықтардың, сондай-
ақ ... ... ... ... қызмет обьектiлерiне салатын
интелектуалдық меншiкке құқықтардың барлық тұрлерi. ... ... - ... бұл ... ... және ... да ... өндiрудi, жұмысты және қызметтi Ұйымдастыру және пайданы алу немесе
басқа да ... ... ... ... ... өмiрдiң сапасын
арттыруы және таға басқаларға) жету мақсатында ұзақ ... ... Олар ... және ... бағалықтар болуы мүмкiн.
Сонымен қатар инвестиция өндiрiстi дамытуға ... ... емес ... ... ... да айтамыз.
Елiмiздiң геосаяси жағдайы жерасты қазба байлықтың молдығы шетел
кәсiпкерлерiнiң ... ... ... ... салада
проблемаларда баршалық. Соның ең бастысы өндiрiс орындарының өнiм ... ... ... ... ... дер едiк. ... ... салаларды инвестиция үшін берген қаржының бiраз бөлiгi
сол ... ... мен ... ... төлеуге жұмсалды.
Мысалы, үстiмiздегi жылы инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асыруға
бағытталған қаржы мөлшерi 1,2 ... ... ... ... бұл қаржы
кәсiпорындарының iшкi құрылымын жетiлдiруге, техникамен ... ... ... ... тиiс ... ... ... сала инвесторға зәру әсiресе ауыл
шаруашылығы қатты мұқтаж. ... осы ... ... өзi ... ... салуға онша көп ынталы емес. Оның тұрлi ... ... ауыл ... ... ... көрмейтiнiн жақсы бiледi.
Жасыратыны жоқ, АҚШ пен Канада ... ... ... ... ... Олар сол тауарлар арзан болған үшін ғана пайдаланады.
Ал өздерi өндiретiн ... ... ... өзiндiк құны жоғары. Оның
есесiне, бұл елдерде техншика қатты дамыған.
Ел экономикасын ... ... бiр Үшы ... және орта ... ... ұзақ ... ... даму стратегиямызда бұл анық
көрсетiлген. Шағын және орта бизнестi, ... ... ... жаңа ... ... ... кемiнде 100 миллион доллар берiледi
делiнген. Егер осы қаржы уақытысында ... ... мен ... тиер ... ауыл адамдарының жағдайы бiршама жақсаратыны анық. ... осы неше ... ... ... ... ... ... салық преференциялары инвестициялық жобаны iске асыруды
жүзеге асыратын салық ... ... ... берiледi. Преференциялар
салық төлеушiлерге преференцияларды қолданудың басталу күнiн ... ... ... ... ... салық төлеушiнiң
тiркелген жерi бойынша салық органына берiледi) сәйкес мынадай мерзiмдерде:
келiсiм-шартты жасасу ... ... ... жүзеге асыратын
салық төлеушiлер - тiркелген активтер пайдалануға ... ... ... 1 ... бастап;
жаңадан құрылған салық төлеушiлер тiркелген активтердi пайдалануға
берген кезден бастап берiледi.
Қызметiн жаңа ... құру ... ... жоба (жобалар)
шеңберiнде ғана жүзеге асыратын жаңадан құрылған салық төлеушiлер үшiн
корпорациялық табыс ... ... ... осы Кодекстiң 125-бабына
сәйкес есептелген корпорациялық табыс салығын жүз процентке азайтуға құқық
бередi. Қолданыстағы ... ... және ... ... жобаны iске асыруды жүзеге асыратын және осы баптың ... ... сай ... салық төлеушiлер үшiн корпорациялық
табыс салығы бойынша преференциялар ... ... ... ... қоспағанда, жылдық жиынтық табыстан инвестициялық жоба
шеңберiнде пайдалануға ... ... ... ... ... ... байланысты тең үлестермен шегерiмге
жатқызуға құқық бередi.
      Преференциялар беру тәртiбi мен ... ... ... туралы заңдарында айқындалады.
Инвестициялық преференциялар беруге өтiнiм ... ... ... он екi ай ... ... ... ... салық төлеушiлер
жаңадан құрылған салық төлеушiлер деп танылады.
Курстық жұмысым үш ... ... ... ... ... ... ... негiзi
онда:инвестиция туралы ... ... ... ... мен түрлерi,
екінші бөлімінде: инвестициялық салық преференцияларын қолдану және тоқтату
тәртібі: инвестициялық ... ... ... тәртiбi,
преференциялардың қолданылуын ... ал ... ... ... ... ... инвестицияны тартудың және
оларға инвестициялық салық преференцияларын берудің ... ... ... ... салық преференциялараның теориялық
негiзi
1.1.Инвестиция туралы жалпы түсiнiк
Инвестициялар – мүлiктiк қазыналардың және ... ... ... ... ... инвесторлар кәсiпкерлiк қызмет обьектiлерiне ... ... ... ... тұрлерi. Инвестиция (ағылшынның
invistor - салымшы) бұл өндiрiстiк, кәсiпкерлiк және ... да ... ... ... және ... Ұйымдастыру және пайданы алу немесе
басқа да ... ... ... қорғау, тұрмыстық өмiрдiң сапасын
арттыруы және таға ... жету ... ұзақ ... ... Олар ... және интелектуалдық бағалықтар болуы мүмкiн.
Сонымен қатар инвестиция өндiрiстi дамытуға немесе өнiдiрiстiк емес ... ... ... да ... Инвестицияның деңгейi қоғамның Ұлттық
табысының көлемiне маңызды әсер етедi.Ұлттық экономикада көптеген ... оның ... ... ... ... ... ... қайта өндiрiстiк процесiн ... ... ... ... үйлердiң салынуы инвесторлау процесiне
байланысты болып келедi. Инвестицияны ... және жеке ... ... ... ... тiкелей, портфельдiк, аннуитет болып
бөлiнедi. Венчурлiк инвестиция – шаруашылықты қаржыландыруда ... ... жаңа ... шығару формасындағы инвестициялар. Венчурлiк
инвестиция орташа және ұзақ кәсiпорындардың өмiр ... ... бiрi ... табылады: әдетте тәуекелмен байланысты./2/
Тiкелей инвестициялар – шаруашылық субьектiнi басқаруға қатысуға құқық
алу мен табыс алу мақсатымен экономикалық ... ... ... ... ...... алу ... акцияға, облигацияға
және басқа ұзақ мерзiмдi сипаттағы бағалы қағаздарға қаражат жұмсау.
Аннуитет – кредитордан алынған қарызды, пайыздарын ... өтеу ... ... ... ұзақ ... ... белгiлi бiр мөлшерден жыл сайынғы
ақша сомасы (рента).
Қазақстан экономикасының өзектi проблемаларының бiрi ең ... ... ... ... iс-әрекеттi ынталандыру болып
табылады. Қазақстан экономикасының құрылымды ... ... ... қаржыландыру көздерi болып табылады. Қазақстанда ... ... ... ... Кәсiпорынның өз акцияларын сатудан кен қаражаттары: акционерлiк
компаниялародың өнеркәсiптiк қаржы топтарының қайтарымсыз негiзгi
бөлiцнетiн ... ... ... ... ... ... қайтарымсыз
негiзiнде iскерлiктi қолдау;
3. Шетел инвестициялары;
4. Қайтарымды негiзде мемлекет ұсынған несие ... ... ... несиелерi, облигациялық займдар, коммерциялық
банктер ... ... және ... ... ... ... ... және өзара
қорлардың қаражаттары.
Инвестицияның қайнар көзi болып ... ... ... ... тек бiр шаруашылықпен айналысатын субьектiлердi iске асыра ... ... ... ... ... пайда нормасының күтiмiне немесе ... ... ... ... Егер бұл ... ... ... тым төмен болса, онда қаржы бөлу iске аспайды.
- ... ... ... ... ... байланысты.
Инвестор өзiнiң ақшасын жаңа зауыттың немесе фабриканың құрылысына сала
алады, яғни ол сонымен ... ... ... де ... ... Егер
пайыз нормасы пайда нормасының күтiмiнен жоғары болса онда ... ... және ... егер ... ... ... ... төмен болса, онда кәсiпкерлер капиталды қаржы бөлудiң жобасын
iске асырады. ... ... мен ... ... ... арасындағы
өзара байланыс келесiдей сипаттан көрiнедi.
S1=J
Сурет –1
Графикте, инвестиция мен жинақтың арасындағы ... ...... ...... ... – пайыз нормасының мағынасы (r); Абцисса өсiнде –
жинақ және ... ... ... J=J (r) бұл ... ... пайыз
ставкасының деңгейi жоғары болғанда инвестиция ... ... ... ... ... ... S=S(r). Бiрақ ол артушы функция ... ... ... ... ... ... пен ... қамтамасыз етедi,
r1 және r2 деңгейi осы күйден ... Яғни ... ... ... ... ал ... ... функциясы болып табылады.
Салық салу деңгейiне және жалпы берiлген ... мен ... ... ... ... ... тым ... деңгейi инвестицияға жағдай
жасамайды./7/
Инвестициялық процесс ақшаның инфляциялық құнсыздануының қарқынына
септiгiн тигiзедi.
Инвестицияның, табыстың жинақтың ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады:
Y = C+S, яғни Ұлттық табыс өзiнiң пайдалануында тұтыну шығыны (C) ... (J) ... тең. ... – табыс функциясы болып табылады, яғни
C =C(Y).
Басқа жағынан, туындалған Ұлттық табыс Y= C+S –ке тең. S – ... да ... ... S=S(Y). Ендеше егер C+J=C+S онда J=S бұл ... - r:J=J(r) ... ал ... - Y:S=S(Y) ... ... ... пен ... тең болуындағы Ұлттық табыстың деңгейiн анықтаймыз.
Ол үшін график қолданамыз. Абцисса өсiнде – Ұлттық табыс ... ... ...... және ... (SJ). JJ ...... µТ-
ның кез-келген деңгейiндегi айнымас көлемi. Графикте Ұлттық табыс өскен
сайын жинақ арттатыны көрiнiп тұр.
Е- ... JJ және SS ... ... N ... J және S нүктесi
арасындағы кеңдiктiң бұзылуы кезiнде елдiң экономикасының ... ... ... ... ... жағдайын бiлдiредi.
S N F ...... SS ... JJ ... ... ... онда ... масштабы қоғамда
инвесторлау масштабын арттырады. Ал егер SS ... JJ ... ... ... болады.
Мемлекеттiң инвестиция процестердi реттеушi ретiндегi ... ... ... ... ... инвесторлар үшін бiрдей
жағдай жасауда салық жеңiлдiктерi ... ... ... ... ... несиенi қамтамасыз етуде жалпы қолайлы
инвестициялық ауа-райын қалыптастыруда болып табылады. Инвестицияларға
байланысты ... ... және ... ... ... ... ... филиалдарын құру, бақылау олардың жұмыс iстеуi,
ұсталуы және ... ... ... мен орындау. Интелектуалдық меншiк
құқығын қоса алғанда, алуан тұрлi мүлiктi ... алу, ... және ... ... ... мен ... да ... қағаздарды сатып алу,
шығару және ... ... ... ... ... тиiм салынбаған. Жердi және өзгеде табиғи ресурстарды сатып алу,
кепiлге салу, ... ... және ... ... қолданудың
басқа да нысандары./6/
Сонымен “Инвстициялар” түсiнiгi көп қырлы құбылыс, оның ... ... ... ең ... инвестициялар жөнiнде сөз ... ... ... айтылады. Оларды енгiзу арқылы өндiрiстiк процесс
жүзеге асырылады;
✓ соңғы кездерi бағалы қағаздарды, акцияларды ... алу ... ... ... анықтама бiрнеше шектеушi сипатта болады, ... кең ... ол әр ... тектi операциялардың тiзбектеп орындалуы бар белгiлi
бiр процесс болып табылады;
✓ осы процестiң әлеуметтiк-экономикалық салдары бойынша оны экономиканың
дамуын қамтамасыз ... ... бiр ... ... ... ... үшін инвестиция - әрқашан күрделi қаржының нақтылы заттай
тұрi, ал халық тұрғындар инвестицияның өздерiнi ң ... ... ... алу сақтық кассаларындағы есеп ашу деп түсiнедi. Егер адамдар
қоғамдық, өндiрiстiк мүмкiндiктерiнiң бiр ... ... ... ... ... пайдаланса, экономикалық есеп оны өндiрiс көлемi деп бағалап,
жалпы Ұлттық өнiмге қосады. Сондықтан анықтамаларымызды ... ... ... өнiм – ... соңғы өнiмнiң сомасы, ... ... ... қоса ... ... кiредi. Таза және жалпы
инвестиция жыл бойы жасалған ... ... мен ... ... олар ескi ... ауыстыру үшін сатып ... ... ... ... ... ... тең ... инвестиция шығып
қалған капиталға – аммортизациялық төлемдерге тең). Жалпы ... ... ... алмай-ақ дәл анықтауға болады. АҚШ-тың
ашық экономикасы бар. Олар ... ... және ... ... ... және шетке шығарады. Бұл Ұлттық есепке таза шеттен шығаруды экспорт
инвестицияның бiр ... ... ... ... енгiземiз. Егер Ұлттық шетке
шығару саудасы оңды болса, шеттен сатып алуға қарағанда көп сатады, ... шет елге ... ... ... ... ... – инвестиция.
Бұл макроэкономикада екi тұрлi атқарады. Бiрiншiден, шығындардың компонентi
болғандықтан инвестициядағы күрт ... ... ... сөйтiп
өндiрiстiң көлемiне, жұмыспен қамтуға шешушi әсер етедi. Екiншiден,
инвестиция капиталдық ... алып ... ... қуаттардың көп
болмауы өндiрiстiң көлемiн ... және ... ұзақ ... ... ... ... ... жалпы инвестицияның 70 ... ... мен ... ... жұмсалады. Инвестицияның
мәнiн ашуға мына үш элемент қажет: табыс, шығындар, нәтиже ... ... ... ... жалпы дәрежесiне не болмаса
жалпы Ұлттық өнiмге, яғни табыстың деңгейiне ... Олар ... ... қайнар көзi.
Шығындар. Кәсiпкерлер мен үй сатып алушылар, әдетте инвестиция үшін
заемдық қорлар тұрiнде төлейдi. Оның бағасы ... ... ... ... ... пайыз ставкасы ерекше орын ... ... әсер ... ... ол ... ұсынысты анықтайды.
Инвестицияның құрылымына белсендi ықпал етушi тағы бiр ...... ... ... ... арқылы бақылау жасайды. үкiмет, мысалы,
Президент Кеннеди түсында енгiзiлген салық, неше ... ... ... ... олар жаңа ... алу үшін 10 ... салық
қарызын бередi. Инвестициялық мақсат – ... ... ... ... табыс алу мақсатынмен ... ... ... мыналарға байланысты:
а) жаңа инвестиция арқылы өндiрiлген өнiмдерге сұраныс болу керек;
б) инвестицияға әсер ететiн пайыз ставкасымен салық және экономистер
бағалануына ... өнер ... ... ... және ... ... Нақты пайыз ставкасы – тауарлар мен қызметтерге төленген
заем иелерiнiң ақша сомы. Болашақ пайда ... ... ... ... күшейуiнен инвестицияның долларлық курсы өседi. ... ... ... ... ... ... шығады. Яғни ол
инвестицияны тұрақты бағамен алу дегендi бiлдiредi. ... пен ... ... ... мен инвестиция туралы қазiргi ... бiр ... атап ... керек: қазiргi комплекстi экономикадан
жинақ пен инвестицияның бiз қалайтын дәрежесiн автоматты тұрде теңестiруге
болмайды. ... ... ... ... - ... ... ... де
әртұрлi, сондықтан нарық жинақ пен инвестицияны тез сәйкестiре алмайды.
Еркiн бәсеке ... ... ... саны ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайды. Жылдар бойы,
ондаған жылдар бойы ... ... ... ... ... ... әкелiп соғады, не болмаса басқаша болады. Банктер мен
басқа да қаржылық ресурстар мен ... ... ... ... болады:
1. Ағымдағы қызметтiң iске асырылуы;
2. Инвестиция қызметтiк iске асырылуы;
Ағымдағы қызмет:
▪ айнымалы қаржылрдың толықтырылуы. Шикiзат, ... және ... ... ... және сату ... ... операциялық қызметке сбасқа да шығындардың тұрлерi.
Инвестициялық қызмет:
□ құрал – жабдықтарды, технологияны сатып алуға үзақ мерзiмдi қаржы бөлу;
... емес ... және тағы ... ... инвестиция дегенiмiз – жарғылық капиталдағы инвестициялар,
кәсiпорын және ... ... ... ... және ... ... облигациялары. Іаржылық қаржы бөлу. ұзақ ... ... ол яғни ... ... ... және ... ұзақ мерзiмдi инвестиция келесiдей ... ... ... орындау әдiсi бойынша (өндiрiстiк, өндiрiстiк емес
тағайындалу); негiзгi құралдарды қайта өңдеу бейнесi ... ... ... ... қайта қарулану); техникалық құрылым бойынша
(құрылыс ... ... ... ... ... ... да шығындар).
Инвестициялық саясат экономиканың тауарларында және салаларында
капиталды қаржы бөлiду пайдаланудың негiзгi ... ... ... ... мен ... жиынтығын бiлдiредi.
Инвестициялық саясаттың рыноктық қатынасқа өту кезеңiнiң ... ... ... өңдеу салалары арасындағы байланыс ... ... ... ... ... ... болашақтағы есептерiнiң этаптары бойынша мемлекеттiк инвестициялық
саясат негiзiнде iске асырылады. Бiрiншi этаптың мiндетi макроэкономикалық
тұрақтылықтың ... және ... ... ... көзiн кеңейту
үшін шарт құру болып табылады (1996-1998 жж). Екiншi этаптың ... ... және ... өсудiң бастамасы үшін шарт құру болып
табылады. Мемлекеттiк ... ... ... ... құрылымды
саясаттың басты бағыттары мен басымдылықтарын өткiзуге көзделген. 1996-2000
жыл ... ... ... ... мен ... ... бiрте-бiрте тенденциясын жеңуi ... iске ... және бiр ... ... мәселелердi шеше алады:
• экономиканың құлдырауын ұстап тұратын шаруашылықтандырудың ... ... ... және оны ... iшкi және ... ... үшін перспективтi өндiрiстiң дамуы;
• жеке инвесторларды ынталандыру, шетел инвесторларын қоса.
Жақын арада, экспорт мамандырудың ... ... ... ету және ... ... инвестицияны бюджеттiк
қаржыландырудың толығымен бас ... ... ... Осы ... ... бюджетiнде сәйкес шығындар қаралуы тиiс. ... ... ол ... ... 8-9 ... құрау мүмкiн. Қаржыландырудың
ерекше мақаласы ретiнде мемлекеттiк және мемлекеттiк емес ... ... ... Олар өндiрiстiк белгiлердiң капиталды қаржы
бөлуiнiң жалпы көлемiнiң 80-81 ... ... Оның ... ... кәсiпорынның жеке қаржысын құрайды, ал ... ... ... Есеп ... ... ... қаржылық жағдайда,
акция сатып алуға, дивидендтерге төлеуге, өндiрiстiк емес ... ... ... ... жеке ... ... ... Осыған байланысты несиелiк ресурстардың салалардағы
қажеттiлiгi. қайтымсыз қаржыландырудың кепiлдемесiнiң болмауы ... ... ... бұрынырақ қабылдаған жобаларды қайта ... ... ... ... ... iстеп тұрған өндiрiстерге
капиталды қаржы бөлудi, өздерi жоспарлайды. Яғни олар ... ... ... ... ... қатар, әр салада iшкi басымдылықтың
блiнуi ескерiлген. Электр ... ... ГРЭС – 2, ... ГРЭС ... жалғасуы, Экiбастұз – Агадырь, Алматы ТЭЦ ... ... ... беру ... ... ... ... бiр
ыңғай энергия жүйесiнiң құрылуы. Мүнай және газ iздестiру ... ... ... ... комплексте бұл:
▪ түстi метеллургияның кең базасының ары қарай дамуы;
▪ Қызылорда облысының ңШалқияң кеңi, ... ...... ... Қарметкомбинаты, Шымкент қорғасын зауыты, ґскемен қорғасын – ... ... ... ... және кеңейту;
▪ Васильков, Ақбасай алтындарын, кәсiпорын және ... ... ... және ... ... ... тездету;
▪ Жезқазған және Торғай облыстарында мал өсiру ... ... ... және Ақмола ет комбинаты құрылсының жалғасы және
аяқталуы ... ... ... ... ... көзi ... ... қаржы бөлудiң
құрылымы келесiдей мәлiметтербойынша суреттеледi. Капиталды қаржы бөлудiң
жалпы көлемiнен кәсiпорындар мен Ұйымдардың қаржыларының есебiнен – ... ... ... Ол ... ... – 78,4 ... ... Бюджет
қаржылар есебiнен 596,7 милллион теңге игерiлген. Олардың өндiрiстiң барлық
элементтерiнiң әр ... ... және ... болып табылады. Барлық осы
жағдайлар нарықтың корньюктураларын өркейту, болашақта қандай құрылым керек
екенiдiгi сияқты, әртұрлi ... ... ... Шет ел ... ... жобаларымен байланысты болып келедi./9/
Инвестор - салым иесi, инвестицияларды жүзеге асыратын жеке адам ... ... – 3. ... және ... ... ... көзi.
Сурет – 3-те инвестицияны жүзеге асырушы инвесторлар, ал инвесторларды
жүзеге асырушы қандай ... яғни олар ... ... ... екенi туралы көрсетiлген.
Сонымен қорыта айтқанда, инвестиция дегенiмiз – ақша қорын сатып қалу
және оны ... үшін ... ... ... ... елдегi компанияның қызметiн
бақылап, басқару үшін капиталдың мақсатты тұрде ауысуы;
- тiкелей инвестиция деп- капиталды ... ... ... ... ... ... сөзбен айтқанда, инвестиция дегенiмiз – өз ақшаңды бiр iске сала
тырып, одан қайтарым бола ма, болмай ма, оған ... ... ... iшкi ... дұрыстығынан шығатын нәрсе. Ақшаны саласың, пайда өзiңе
байланысты. ... ... ... бiрдей, тең болатын жағдайды,
шаррты заңмен бекiтiп бередi. Егер компания кепiлдiк сұрайтын болса, онда –
бұл инвестиция ... ... ... ... ... кредит те емес. Кредит о
бастан белгiлi бiр проценттiк үстеме ... ... алу үшін ... мен 100 ... 25 ... несиемен беремiн, сен 3 айдан соң 125
теңгенi қолыма ұстатасың. Оған ... ... ол ...... ... ... қауiп қатерге бас тiгу жоқ, ал бизнесте ... ... ... ... не ... не де болса, бел шешiп, кiрiсiп кетесiң.
1.2. Инвестиция типтерi мен түрлерi
Пайданы алу ауқымы мен оның ... ... ... ... ... мен салыстырғанда жоғары тиiмдiлiкке қол жеткiзумен
ерекшеленедi./10/
Инвестициялардың экономикадағы ролi мен орны ... ... iшкi ... ... ... ... әсер етедi, жаңа ... ... ... мен ... жаңа ... ... ... және т.б. сонымен бiрге Ұлттық ... ... ... ... ... қауiп бойынша Ұлттық меншiк
шетелдiк инвестор полюсiне қарай ... ... ... ... ... ... 80-шi жылдар аяғында болды.
Бұл әлемдегi миграцияланатын капиталдың тепе-тең күшейуi арқылы жүрiп
отырады. Жиынтық капитал 1995 жылы 1258 ... ... ... ол ... деңгейiмен салыстырғанда үш есе көп ... ал ... ... ... ... ... едәуiр ұлғайды. Оның
деңгейi 1995 жылы 325 миллярд долларға жеттi, яғни 80-шi ... 3,5 есе ... ... ... ... ресурстардың ағымын екi
себеп ынталандырады жекелеген елдердiң дамуының бiркелкi ... ... ... ... өсуi. ... инпорттының жоғары деңгейi
өндiрiстiк саламен салыстырғанда әлемдiк сауданың жедел өсуiне ықпал ... ... ... ... ... ... қатысуымен жасалған өнiмнiң өтуiне зор-зор ықпал етедi, ал
тармақталған жүйесi 250 мың ... ... 40 мың ... ... ... 2/3-шi ... ... олардың
жартысы iшкi фирмалық жеткiзушiлердi құрады.
Капитал жинақтаушы ... ... мен ... ... ... сатып алу негiзiнде инвестициялық фактор жүйесi
арқылы iске асады./9/
Бiрнеше жағдайда өнеркәсiпке инвестор ... ... ... ... қорындағы айналымда функциональды тұрде сақтап, өз
өндiрiс капиталын көбейтудi көздеп, капитал қорын жинақтайды. Ал ... ... ... ... ... арқылы дивидент алу негiзiнде өз
капиталын толықтырады. Сонымен қатар инвестиция жанама және ... ... ... Республика зандарында көрсетiлген тiкелей ... ... ... ... ... белгiлi бiр
мемлекеттiк және жеке техникалық көмектермен гранттарға ие ... ... ... тұрлерi енедi. Ал жанама инвестиция дегенiмiз – бұл
портфельдiк жинақ былайша айтқанда құнды қағаздармен ... ... ... Мысалы: инвестор тұрлi фирмалардың құнды қағаздар жинағы
болып табылатын несие қорынан акция акция ... алуы ... ... ... ... пен ... сатылу мерзiмi, рентабельдiлiгiне
байланысты.
Егер инвестициялық жобаның рентабельдiлiгiне келетiн болсақ, мыслаы
кiрiс пен шығыс 13,5 миллион доллар ... ... олар 38,9 ... 22,9 ... ... ... ... 28,6*22,9=1,96 яғни 69%
құрайды. Қаншалықты осы көрсеткiш үлкен болған сайын инвестициялық жоба
тиiмдi болып ... ... ... ... – келетiн болсақ, мысалы
шығындар мен қоса есептегенде 100 миллиярд доллар, жыл ... 20 ... кiрiс ... онда ол 5 ... ... ие ... инвестор сатып алу арқылы белгiлi бiр ... ... ... ... табыс әкелiп қана қоймайды,
инвестор сол құнды қағаздардың белгiлi бiр мөлшерiн иемденедi. Осыдан ... ... бiр жер ... иемдену мүлiктiк құқыққа ие болу
(ақша эквиваленттерiмен бағалану) ... ... ... және ... ... мен патент тұрлерi, жаңа технологияға
анықтама өндiрiстiк тиiмдi моделдер,товар ... мен ... ... өндiрiс технологиясы, өнiм сертификаты, жердi пайдалану құқықтары
негiзiнде жүзеге асады, жүредi.
Ал ендi ... ... ... ... ... фирманың
негiзгi қызмет сферасы айналымдағы қаржы, жобалардың iске асуы, әрбiр
фирманың ... ... ... ... инвестициялық операция жүйесi болып
табылады. Коммерциялық практика инвестицияның физикалық ... ақша ... ... ... емес активтегi
инвестиция типтерi бар.
Физикалық активтегi ... ... ... мен ... ... ... ... бiр жыл мерзiмдегi тұрлi машина, техника,
материалдық мүлiктердi жатқызамыз.
Ақшалай активтегi ... ... ... және ... ... бiр ... ... қарым-қатынасын жатқызамыз. Бұл
банктердегi депозиттер, облигациялар, акциялар, кредит, ... ... ... емес ... ... материалдар мен ... өнiм ... ... ... ... иелiк құқықтары,
Жекеменшiктiк лицензиялар, патенттер мен сертификаттар енедi. ... ... 3 ... де ... ... дамуы мен кiрiс көзiнiң
өсуiне тiкелей ықпал етедi. Инвестиция классификациясы ... ... ... ... ... ... ... және тиiмдi
пайдалану арқылы фирманың шығындарын азайтып, өндiрiске ... ... ... технологиялау, фирма мүшелерiнiң шеберлiетерi мен
нарықтық экономикадағы сұранысқа қарай инвестициялық жоба жасау жүйелерiнен
тұрады. Сонымен ... ... ... ... ... мен
байланыс, ал экономикасының жағдайы, экологиялық стандарт, шығарылатын
өнiмнiң ... ... тиiс. ... ... ... типi ... мен ... сферасындағы жүзеге асады.
өндiрiсаралық тұрде кездеседi. Мега жобалар өзiндiк ерекшелiктерге ие.
Жоғары құндылығымен 1 ... ... ... одан ... ... керек етушiлiк
Еңбек үшін жоғары деңгейде қажет ету 2 миллион адам ... ... ... ... адам ... ... ұзақтығы 5-7 немесе одан да көп.
өзге елдердiң араласуы.
Адам мен мемлекеттердiң экономикалық және ... ... ... ... ... ... сақталуы мен
дамуына кәсiпорын қызметi мен менеджмент, инвестор шеберлiктерi қажет.
Инвестициялық қызмет ... ... ... iске ... физикалық және заңды жеке тұлғалар, тапсырыс ... ... ... ... мен ... ... және сақтандыру (қауiпсiздендiру) қызметкерлерi, инвестициялық
процеске қатысушылар енедi. Сонымен қатар ... ... ... ... ... жеке ... бастап, заңды тұлғалар,
мемлекеттiк органдар, шет ... ... ... ... ... ... жарлығы бойынша салық және бюджетке төленетiн
мiндеттi төлемдер, ... ... мен ... ңIшкi ... қарыздар”, ңҚазақстан Республикасының инвестиция қорлары”, және өзге де
нормативтiк актiлерiн тұрiнде елiмiздiң заңында өмiр алған.
Нарықтық ... ... ... ... ... елдердiң
тәжiрибиесi көрсеткенiндей, шетелдiк инвестизациясыз экономика ... ... ... ... мүмкiн еместiгiне бүгiнде көпшiлiктiң
көзi жетiп отыр. Бұл ... ... ТМД ... ... ... тұр. өзiндiк тәжiрибиесi бар бағыт бағдары айқын. Инвестицияны
жөнiндегi мемлекеттiк комитеттiң құрылып, ... ... ... ... бiр
дәлелi. Мынадай мысал келтiрейiк: 1996 жылы елiмiзге шетелдерден инвестиция
ретiнде 1904,527 миллион доллар берiлдi. Оның 235,194 ... ... 252.000 ... несиеге, ал 1417,333 миллион доллары тура
инвестиция ретiнде берiлген.
Байқар болсаңыз берiлiп ... ... 80 ... ... ... құрап отыр. Ал соңғы төрт жылдағы тура ... ... 3448,9 ... ... жеттi. Бұлар негiзiнен халық шаруашылығының
салаларындағы өндiрiс орындарын қалпына келтiруге, оларды технологиялық
жағынан ... ... ... ... кәсiпорындар мен шетелдiк
инвесторларды басқаруына берiлген өндiрiс орындарының үлес ... ... ... капиталдағы құрылысқа инвестицияны жалпы мөлшерi
8,9 миллиярд теңгенi құраған. Оның 49,6 проценттi ... ... ... ... инвесторлардың басқаруындағы компаниялармен
фирмаларға, 14,7 проценттi жеке өндiрiс орындарына, ал 3 ... ... ... мен Ұйымдарға берiлiптi. бұл қаржыларды шаруашылық
жүргiзудегi меншiк тұрiне ... ... ... ... ... мемлекет
меншiгiндегi кәсiпорындаға 245 миллион ... жеке ... ... ... ... ... 4426 ... шетелдiк кәiпорындарға
2780 миллион теңге тиесiлi болған.
Ал бұларды жекелеген салаларға бөлiп қарастырсақ, жұмсалған инвестиция
мөлшерiнде мүнай –газбен көмiр ... үлес ... ... ... ... қиын ... Мысалы мүнай-газ өндiрiсiне 2166 миллион, көмiр
өнеркәсiбiне 1334 миллион теңге инвестиция пайдаланылған. Ең аз ... ... бiлiм беру мен ауыл ... ... ... ... iшiнде елңмiздiң көптеген салалары шетел инвестициясының
арқасында ... ... ... ... өз ... айқындап
келе жатыр. Алғашқы жылдары, мәселен, 1992-1993 жылдары несиелер үкiметтiң
кепiлдiк беруiмен алынып келген болса, ... ... оның ... ... ... ... ауыстырды. Бұл қаржылар келiпжолдарын дамытуға,
Ақтау теңiз портын қайта жарақтандыруға, тағы басқа да ... ... ... ... жүзеге асыру үшін пайдаланылмақ.
Мүндай жобалар Халық шаруашылығына ... ... бар. ... инвестициясының қодауы нәтижесiнде бүгiнде ... ... ... ... ... ... Алматы қаласында қонақ үйлер,
Солтүстiк Қазақстан облысында сүт өнiмдерiн өңдейтiн кәсiпорын, т.б.
құрылыстар ... ... ... ... ... өзегi деп тегiн
аталып жүрген жоқ. ... ... ... үлгi ... ... ... ... Тайвань т.б. да мемлекеттер сол инвестициясының арқасында
экономикасын түзетiп, даму жолына түсiп ... ... ... ... Азия
елдерi алудың салдарынан тез ... ... ... iшкi өнiм ... орта есеппен 25 процентке көтерiлген. Сондай-ақ Қытайдың жылдық
экономикадлық өсуi 1978-1996 жылдардың аралығында 10 ... ... ... Ал ... ... 1983 –1993 жылдарда өзiнiң iшкi жалпы
өнiмiн 30 процентке дейiн жоғарлата ... ... түп ... – инвестор
тарту мен инвестицияны асқан бiлгiрлiкпен өз орнына жұмсай ... ... дау ... мен ТМД ... ... ... қаржы жинақтау
жылдамдығы онша жақсы емес. Бiзде ол ... iшкi ... 4/3 ... ... мен, ... ... қарағанда, соңғы жылдары шетелден
инвестор тарту бiршама жандана түстi. Оған ... ... ... ... ... инвесторларды заң жүзiнде қорғау басты рол атқарып
тұр. әсiресе, Президентiмiз Нұрсұлтан ... ... ... ... ... мен Польшаға сапарлары күткен ... ... ... дамыған, өркениеттi басқа да мемлекеттер де тартынып
отырған жоқ./16/
Деректерге сүйненетiн болсақ, қазiргi кезге дейiн ... ... 40 ... АҚШ, 25 ... ... ... 13 ... инвесторлары құрайды екен. Жалпы көлемi 9,5 миллиярд доллар тұратын
Қытай ... ... ... жасалған келiсiм өз алдына бiр бөлек.
Нарықтық экономикада инвестицияның ... үш түрi кең ... ... займ ... несие беру және тура ... ... ... ... ... әрi тиiмдiсi- тура инвестиция. ... ... ... ... берiлген кәсiпорындар мен бiрлескен
кәсiпорындар өздерiн өздерi қаржымен қамтамасыз етiп бар ... ... ... ... ... бұл нәтижесiн берiп ... ... бар ... жұмыс iстейдi. Екiншiден, өндiрген өнiмiне қарай
заңда белгiленген тәртiппен салық төлеп отыр. Үшіншiден, ... ... ... ... жылдары белгiлi бiр өндiрiс орындарын шетелдiк компаниялармен
фирмалардың басқаруына беру арқылы ... ... ... ... қолданылып жүр. әсiресе, бұл шикiзат өндiрушi ... ... ... ... ... отыр. ґйткенi әбден тiс
қаққан, не нәрсе ... ... ... ... ... ... оны экспортқа шығарып ... ... ... ... олар ... ... қызығушылықпен капитал салып отыр.
Бұл дәл ... екi ... ... ... ... жекешелендiрген
өндiрiс орындарының саны бүгiнде 60-тан асады. Оның ... ... мен ... ... ... ... ретiнде үстiмiздегi жылдың ... ... үш ... ... және 17 газ ... ... болады. жоғарыдағы үш мүнай өндiру кәсiпорындарын жекешелендiрудегi
жасалған келiсiм-шарттың жалпы құны 9233 миллион ... Оның ... ... ... ... 560 ... долларға, Маңғыстау
мүнайгазң акционерлiк қоғамы 4348 миллион ... ал ... ... ... 4325 миллион долларға бағаланды. Сондай-ақ, тендер
жариялау арқылы Қазақтелеком Ұлттық акционерлiк ... 40 ... ... да мол қаржы түстi. Ол 1370 миллион долларды құрайды.
Мүның 1 миллиярд доллары тура ... ... ... ұзақ ... мүндай жобалар алдағы уақытта да ... ... ... геосаяси жағдайы соған сұранып –ақ тұр.
Елiмiздiң геосаяси жағдайы ... ... ... молдығы шетел
кәсiпкерлерiнiң аңсарын аударып отырғанымен инвестициялық ... ... ... ең бастысы өндiрiс орындарының өнiм өндiру
көлемiн мүмкiндiгiнше қалыптастыра ... ... дер едiк. ... ... салаларды инвестиция үшін берген қаржының бiраз бөлiгi
сол кәсiпорындардың жалақы мен зейнетақы ... ... ... ... жылы инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асыруға
бағытталған қаржы мөлшерi 1,2 миллиярд теңге ... ... бұл ... iшкi ... ... ... жарақтандыруға,
тағы басқа мақсаттарға жұмсалуы тиiс болған.
Жалпылай алғанда, кез-келген сала инвесторға зәру ... ... ... ... Инвесторлар осы салаға, ... өзi ... ... ... онша көп ... ... Оның ... себептерi бар.
Олар ауыл шаруашылығынан айтарлықтай пайда көрмейтiнiн жақсы бiледi.
Жасыратыны жоқ, АҚШ пен Канада дүкендегiлердiң басым көпшiлiгi шеттен
әкелiнген ... Олар сол ... ... ... үшін ғана пайдаланады.
Ал өздерi өндiретiн өнiмдердiң бағасы қымбат, өзiндiк құны жоғары. ... бұл ... ... қатты дамыған.
Ел экономикасын көтеруден ендiгi бiр Үшы шағын және орта кәсiпкерлiктi
дамытуда жатыр. ұзақ мерзiмдi қамтитын даму ... бұл ... ... және орта бизнестi, шаруа қожалықтарын мүмкiндiгiнше
дамытып, жаңа жұмыс орындарын ашуға кемiнде 100 ... ... ... Егер осы қаржы уақытысында бөлiнiп, шаруалар мен кәсiпкерлердiң
қолына тиер ... ауыл ... ... ... ... ... ... осы неше қаржыны беретiн банктерге үлкен жауапкершiлiк жүктелмек.
1996-2000 жылдар ... ... ... ... ... тура ... жалпы көлемi 18 миллиярд доллардан асқан.
Бұларды әр жылдарға бөлсек, бұлай болады: 1997 жылы – 5281 ... ... – 6941 ... 1999 жылы – 5848 ... 2000 жылы – 4249 ... ... Инвестициялық салық преференцияларын
қолдану және тоқтату тәртібі
2.1 Инвестициялық салық преференцияларын қолдану тәртiбi 
Инвестициялық салық ... ... ... iске ... асыратын салық төлеушi заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ... белгiлейтiн
келiсiм-шартқа (оның нотариалды куәландырылған көшiрмесi салық төлеушiнiң
тiркелген жерi бойынша ... ... ... ... ... мерзiмдерде:
келiсiм-шартты жасасу кезiнде шаруашылық қызметтi жүзеге асыратын
салық төлеушiлер - тiркелген активтер пайдалануға ... ... ... 1 ... ... ... салық төлеушiлер тiркелген активтердi пайдалануға
берген кезден бастап берiледi.
Қызметiн жаңа өндiрiстердi құру ... ... жоба ... ғана ... ... ... ... салық төлеушiлер үшiн
корпорациялық табыс салығы бойынша преференциялар осы Кодекстiң 125-бабына
сәйкес есептелген корпорациялық ... ... жүз ... ... ... ... ... кеңейту және жаңарту жөнiндегi
инвестициялық жобаны iске асыруды ... ... және осы ... ... ... сай ... ... төлеушiлер үшiн корпорациялық
табыс салығы бойынша ... ... ... ... активтердi қоспағанда, жылдық жиынтық табыстан инвестициялық ... ... ... ... ... ... қолдану мерзiмiне байланысты тең үлестермен ... ... ... ... беру ... мен ... Қазақстан Республикасының
инвестициялар туралы заңдарында айқындалады.
Инвестициялық преференциялар беруге өтiнiм берiлген кезге ... он екi ай ... ... ... ... салық төлеушiлер
жаңадан құрылған салық төлеушiлер деп танылады.
Корпорациялық табыс салығы ... ... ... үшiн салық
төлеушi жаңадан iске қосылатын тiркелген активтер бойынша олардың құнын
iшкi топтың, топтың құн ... ... және олар ... ... ... Мүлiк салығы мен жер салығы бойынша ... ... ... кейiн салық төлеушi белгiленген тәртiппен мүлiк салығын
және жер салығын төлей бастайды.
      Егер осы тармақта ... ... ... ... ... преференцияларды қолдану мерзiмi аталған күннен бастап ... ... ... тиiс және ол ... ... жағдайда қызмет түрлерiне
және тiркелген активтерге инвестициялардың көлемiне қарай айқындалады.
Қазақстан ... ... ... ... және тiркелген
активтерге инвестициялардың көлемiне қарай корпорациялық табыс ... ... ... ... ... ... күнтiзбелiк он
жылдан аспайтын өзге мерзiмiн белгiлей алады.
      Мүлiк салығы мен жер салығы бойынша преференцияларды ... ... ... ... ... ... ... көлемiне
қарай айқындалады, бiрақ аталған күннен бастап бес жылдан аспауға тиiс.
            2.2. Преференциялардың қолданылуын тоқтату тәртібі
      Преференциялардың ... ... ... ... не ... ... ... дейiн тоқтатылуы мүмкін.
      Преференциялардың қолданылуын мерзiмiнен бұрын тоқтату тараптардың
келiсiмi бойынша жүзеге асырылуы, ... ... ... ... ... ... ... оны тараптардың
әрқайсысы бiржақты тәртiппен жүзеге асыруы ... ... ... бұрын тоқтатылған кезде салық
төлеушi салықтарды төлейдi ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк- экономикалық салаларын ескере
отырып, Қазақстан экономиканың қаржылық тұрақтануы ... ену ... ... ... ... бұл әдiстер төмендегiдей ... ... ... мен ... ... (өйткенi үкiметтiк несие
алдын-ала ақы төлеудi, кепiлдемелердi ұсынуды және белгiлi сомалардың
поцентiмен қайтарылуын талап етедi.) ... ... елге ... ... ... ... ... мүмкiндiктер кеңейiп жатыр.
Капиталды тартудың мүндай формасының ... әр ... ... Тiкелей шетел инвесторлары донордың ұзақ мерзiмдiк мүдделерiнiң жүзеге
асуына мүмкiндiк бередi;
□ Донордың өндiрiстiк ... ... ... ... ... ... Елеулi көлемде қаржылық ресурстардың ағылып келуiн қамтамасыз етедi, ол
сыртқы ... ... ... әсер ... Тiкелей шетел инвестициялары iскердiк және шаруашылық белсендiлiктi
қамтамасыз ете отырып, өндiрiстiк және ғылыми-техникалық ... ... ... кең тұрде таралуына ықпал етедi.
Мүның барлығы ¶кiметтiң ота мерзiмдiк инвестициялық бағдарламасын
қабылдау және ... ... үшін ... ... ... ... жылы ... етiп жатқан бiрiккен кәсiпорындардың жалпы саны 1388,
ал шетел ... ... ... ... саны ... ... ... экономикасына татылатын айналым капиталының ұлғаюы жеке
жобалар бойынша жекешелендiру процесiнде көрiнiс тапты. Оның ... ... ... ... ... сияқты түйiндi ... ... ... ... ... және ... өту ... жеделдетуге мүмкiндiк бередi.
ҚР-ның инвестициялық саясатын дамытушы елдер тәжiрибесiмен салыстыра
отырып, Аргентина ... ... бiр ... бар ... атап
өтуге болады. ґйткенi Қазақстанда жүргiзiлген 4 кезең төмендегiдей
нәтижелерге әкеледi:
реформалаудың ... ... ... ... ... және ... ... кепiлдемесi арқылы тартылатындығына
жағдай жасады.
екiншi кезең- ... ... ... ... және ... пакеттерiнң 80%-ке дейiн шетелдiк инвесторларға ... еттi, осы ... ... ... және ... тауар
өндiрушiлердiң банкротқа Үшырауы проблемалары қабат-қабат жүрiп отырды.
үщiншi кезең- жекешелендiру ... ... ... шетелдiк
банктердiң рөлiн “тереңiрек” өттi, ... ... ... ... ... атап ... аз шығынды әдiс өңдеу,
ғылыми ... ... ... ... жасамай, керiсiнше
дәстұрлi салалар экспортын кеңейту құралдарының дамуына жағдай жасады.
Тиiмдi инвестициялық саясаттың жоқ болуы “өсу нүктесi” ... ... бiр ... ... мүмкiндiк бермедi, ол сыртқы экономикалық
саясатты “өсу локомотивiнен” “тежеу ... ... ... ... ... ... ағымдық табысының төмен деңгейi, сонымен
бiрге тұтынушылық несиенiң ... ... ... ... белсендi субъектiлерiнiң бiрiне айналдырды. Бұл ... ... ... банкротқа Үшырауы шетел ... ... ... ... және Ұлттық валютаны жоюда. Қазақстандағы саны 1300-
ден астам бiрiккен кәсiпорындар жаңа, яғни 20 мың ... орны ... ... ... еттi, осы кезде кiшкентай ... ... ... орындарының саны 70 мыңға жеткен ... ... ... ... ... енуi ... ... жүйесiне кiру нәтижесiнде мемлекет рөлiн ... ... ... ... етiп ... ... ... шетелдiк, сондай-ақ ... ... ... ... байланысты. ґткен кезеңде
инвестициялық қызмет көрсету барысында негiзiнен, инвестицияның басты әрi
нақты көзi болып ... ... ... ... мен ... назар аударылды.°йтсе де, мемлекеттiң шетел инвестициясын
ынталандыруға бағытталған құқықтық базаны ... және ... ... ... жасау секiлдi шараларды жүзеге асырғанына қарамастан,
қазiргi шетелодiк инвестициялау моделi ... ... бере ... ... ... ... ... салаларын кеңiнен қамтыған,
әсiресе өндiрiс саласындағы терең инвестициялық ... ... ... ... келiп мынадай заңды сұрақ туады, шетел инвестициясын
тарту мен ... ... ... ... ... ... ... неде? Сондықтан бiз аталмыш сұраққа өткен кезеңдегi
шетел инвестициясын ... ... ... ... ... ... ... 1. Сырттан тартылған инвестициясының
көлемi; 2. ... ... ... мен ... 3. ... ... жасалған бақылауға сүйене ... ... ... ... өз ... ... күннен 1997 жылдың соңына дейiнгi
аралықта сырттан 6,4 млрд. доллар алды. Оның ... 3,2 ... ... ... ... ... ... бөлiгi – әр тұрлi қарыздар. 1997
жылы Қазақстан шетел инвестициясы көлемi жағынан бiздi бiрнеше орап ... өзiн ... ... 1-шi ... ... ... кейiнгi 2-шi
орында тұрады. Сол уақытта ... ... ... деген
сұранысы шұғыл артып, мамандардың болжауынша ол 50 млрд. ... ... те ... ... ... ... ұстай отырып, қазiргi
тартылған күйiндегi ... ... ... ... iрi ... проблемаларын шеше алады деп айту қиын. Жүйелей айтсақ, пайда ... ... ... және ... емес ... салынған барлық
шетел капиталдары екi үлкен топқа : ... ... және ... ... ... ... Іазiргi кезде халықаралық қаржы институттары мен шет
мемлекеттер Қазақстанға тiкелей инвестициядан гөрi, кредит беруге ... ... анық ... ... ... ... ... үкiмет
кепiлдiгiмен жақсы қорғалған. Ал ... ... ... ... ... ... әрi ... тәуекелдiң үлесi жоғары. Экономикалық
қауiпсiздiк жағынан алып қарағанда займның да белгiлi бiр ... ... бар. ... ... ... қарызын көбейтедi, оның өтемi елдiң
валюталық түсiмiнiң қомақты бөлiгiн қажет ... Ал ... ... ... ... қаржысын өзi қалаған ... ... ... ... ... еткен сала ескерусiз қалады. Тiкелей
шетелдiк ... ... да ... несие алу мемлекеттiң сыртқы
қарызын өсiрiп жiбередi. Егер ІР-ның сыртқы қарызы 1996 ... ... ... 1997 жылы-5,2 млрд. долларға жеткен, мүны жою мақсатында 1996-
1997 жылдары ... ... 700 млн. ... ... тура келедi, бұл
жалпы экспорттық түсiмнiң 14-15 процентiн құрайды. 1998 жылдың 1 қазанында
Қазақстанның жалпы сыртқы қарызы 6981,1 млн. ... ... яғни ... қарызы 1993 жылмен 1997 жыл аралығында 197,6 процентке өскен, оның
орташа жылдық өсу қарқыны 46,4 проценттi құраған. ... ... ... бұл ... ... ... 31,97 процент пен 5,7 процентке
сәйкес келкдi. Бұдан ... ... ... ... ... Ресеймен
салыстырғанда 8 есе жылдам өсiп отыр деген сөз. Мүның сыртында ахуалды
қиындата түсетiн тағы бiр ... 1999 жылы ... ... ... ... берiлген кезеңнiң бiтетiндiгi, сондай-ақ, еурооблигациялық займ
(200 млн. доллар көлемiнде) мен ЕБРР-ның мiндеттемелерiн өтеу уақытының
тууы ... ... ... де ... ... ... ... несие алудың
жай-күйiн салыстырмалы тұрде қалыпты деңгейде деуге ... ... өтеу ... ... ... ахуалды қалыпты деп айта
алмаймыз. Алайда, сырттан несие алу мен ... ... ... ... осы ... ... тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз ете
алмайтын болса, онда таяу ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн. Жалпы алғанда, ІР-ның инвестициялық
құрылымында халықаралық қаржылық Ұйымдардың займы-22 проценттi, кредиттiң
қаржысы-28, ... ... ... ... ... ... ... тартудың басқа тұрлерiмен салыстырғанда, тiкелей
инвестиция анағұрлым тиiмдi. Ол қызмет көрсету мен тауар ... ... ... көзi ... ... Сол ... ... маркетинг пен
өндiрiс саласында қолданылып жүрген тиiмдi әдiстердi, озық ... ... ... ... Қазақстан шетелдiк тiкелей инвестиция тарту көлемi
жағынан ТМД ... ... ... ... ... ... инвестиция,
негiзiнен, бiрлескен кәсiпорындар ... ... ... ашу ... кәсiпорындарды жекешклендiруге шетел капиталын қатыстыру
есебiнен iске асырылуда. ґкiнiшке орай, ... ... ... мен ... ... ... ... секторларын ғана
қамтып отыр, әрi оған қомақты қаржы салмауда. Тағы бiр ... ... ... алып-сатарлық мақсатты ғана көздеген ұсақ-түйек
кәсiпорындар келуде. Ал өзiнiң ... ... ... ... саны ... санарлықтай-ақ. Шетелдiк инвесторларды
қызықтыратыны, негiзiнен, өнеркәсiптiң жылу шикiзат саласы. Бұл ... ... ... басым. Іазiргi кезде, Қазақстандағы тiкелей
инвестицияның 60 процентi – мүнай-газ саласының ... ... ... ... бойынша инвестицияның үлесi мардымсыз. Мәселен, қара
металлургияда-5 процент, тамақ ... ... ... ... ... iшiнде, түстi металлургияда ғана оның үлесi көптеу-28
проценттi құрайды. Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... түсiмiнiң негiзгi көздерiнiң бiрiне айналды. Бұған
Республика үкiметi де айрықша ... ... ... ... экономика
саласындағы мамандардың атап көрсеткенiндей тек өндiрiстiң бiр ғана саласын
инвестициялауға басымдық беру, экономиканың басқа саласының туралауына ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк потенциалы
мен табиғи байлығының мол қорының болуына жоғары бiлiктi маман кадрларының
көптiгiне қарамастан әлемдiк рынокта тек ... ... ғана ... ... бұл ... ... жауапкершiлiкпен, парасатпен, бiлiктiлiкпен
қарап, жағдай ... ... ... ... тек ... ... бiлетiн
мамандардың көп болуы ғана. Жалпы, қазiргi кезде тiкелей инвестицияның көп
тартылған саласы мүнай-газ ... (47%), ... ... (24%),
энергетикалық кешен (5%), қара металлургия (4%) болып қалып отыр. Бiрақ ... ... ... ... ... ... ғана көтерiлген
экономика, түбiнде тығырыққа треледi, мүнда индустриялық даму ... өзi ... ... атап ... шикiзат саласын жедел
дамытуға бағытталған инвестициялық салымдар өндiрiстiң өңдеушi ... ... ... ... ... ... ... сала iшкi
рынокта энергия құны мен жұмысшы күшінiң бағасы өсуiне ... ... ... жоғалтады. Отандық өндiрiстiң жоқтығы, не ... ... ... ... ... етедi. Бұл дегенiмiз мемлекетке
енеулi ... алып ... ... ... ... ... айтқанда, жоғарыда
термеленiп өткен барлық ... ... ... ... ... отыр және бiрте-бiрте өзiнiң қорқынышты салдарының көлемiн ... ... ... ... ғана салынуының тағы бiр терiс әсерi
мынада: ... ... ... құн ... аз ... өндiрiс тиiмдiлiгiн
азайтады. Бұл, әрине халықтың тұрмыс деңгейiнiң де төмендеуiне елеулi тұрде
ықпал ететiнi айтпаса ... Оның ... ... ... ... ... ... арзан екенi белгiлi. /16/
III Қазақстан Республикасындағы экономиканы ... ... және ... ... ... ... ... маңызды
жақтары
Дамыған елдердiң инвестициялық саясатының ерекшелiктерi: ғылыми-
техникалық революция жағдайында инвестициялық ағымдардың ... ... ... ... ... турде жүргiзiлуде. 60-80 жылдары өндiрiс пен
сыртқы саудаға қарағанда ... ... өте ... ... ... /17/
Мысалы, егер 1960 жылы тiкелей шетелдiк инвестициялар көлемi 66 млрд
доллар болса, онда 80 жылдары олар 8 есеге өстi. Бұл ... ... ... ... ... ... елдер экономикасынан шығатын
шетел капиталының қозғалу векторларын түбегейлi өзгерттi.
Бұл бәсекелестiк күрестi қатаң жүргiзудiң негiзi болып ... ... жаңа ... ... ... қалыптастыру бойынша iс-
қимылдар белсенлi тұрде ... ... Бұл ... ... ... экономикалық және саяси ынтымақтастықтың ... ... ... ... қозғалысының тарихында
аталған кезең былайда ерекшеленедi, яғни ... ... ... ... де ... ... ... Салыстыру үшін
төмендегiдей мысал келтiруге болады:
Екiншi Дүниежүзiлiк ... ... ... ... ... болды, оның үлесiнде жалпы көлемнiң 40 пайыздан астам болады, ал
АҚШ үлесi 20 пайыздан аз ғана ... 1960 ... ... ... ара
қатынасы сәйкесiнше 20% және 55% болды.
АҚШ –тың алдыңғы қатарлы ролi 60-жылдардың ортасына дейiн байқалды,
бiрақ-та осы ... ... ... ... ... барлық тұрлерi
едәуiр көп болды. /18/
Сонымен бiрге соғыстан ... ... ... ... ... ретiнде мемлекеттiк және жекеменшiк саудалық ... АҚШ ... үлес ... және олар көп ... ... ... бағытталады. Бұл жердегi мақсат – сол елдерде американдық ықпал ету
орбитасын енгiзу. ... ... ... атап өту ... яғни ... инвестициялардың iрi формаларының бiрi ретiнде тiкелей шетел
инвестициялары ... Бұл ... ... мәлiметтер
көрсеткендей, кәсiпорындар мен тiкелей ... ... ... ... ... ... ... болды.Бұл американдық
корпорацияларға, бәсекелестерге қарағанда өте жоғары көрсеткiштерге ие
болуға мүмкiндiк бередi. Ал ... ... ... көпшiлiгi елдiң
төлем балансындағы пассивтiң белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ресурстарды толықтырады. Енгiзiлген
американдық капитал дамушы ... ... мен ... ... ... яғни оның ... АҚШ- тағы өңдеу салаларының
жартысына ... ... АҚШ ... ... шығарудан мынандай
экономикалық тиiмдiлiк алады, яғни АҚШ – тан шығатын ... ... ... ... ... қозғалысы 5 есеге көп болады.
Бiздiң ойымызша, шетелдiк американдық кәсiпорындар ... ... ... деп ... өте ... ... ... ресурстарын
капиталды тартушы үкiметiнiң басқару және ... ... ... ... ... қабылдау, сонымен бiрге оларды тарту стратегиясына
деген мемлекеттердiң позитивтiк қатынастары мынаған ықпал еттi, ... ... ... шаруашылығының жетекшi салаларының ... ... ... бiрге, Батыс Еуропадағы АҚШ-тың ... 40%-не жуық ... осы ... олар дамыған өндiрiстiк
инфрақұрылымы бар, өнеркәсiптiк өндiрiстiң жоғары деңгейi бар және қолайлы
инвестициялық климаты бар өнiмдi өткiзудiң ... ... ... ... қолдану жүйесiнiң салалық палитрасын сан ... ауыл ... ... ... ... ... мүнай
химиясы, әскери өнеркәсiптiк саларын. әлемдiк аренада 60-жылдардың соңында
күштердi орналастыру күрт өзгердi, ол ... ... ... ... ... энергия ресурстары болмады да, белгiлi бiр ... ... ... ... 60-жылдары доллар бағамының төмендеуi
орын ... ... және ... кәiпорындық мүмкiндiгiн арттыру
жеделдетiлдi, ол әлемдiк аренада ... ... ... ... ... ... қарай көптеген американдық өндiрiстер Батыс-
Еуропадағы өз қызметiн тапты және ... ... ... ... ... өсу қарқыны Батыс-Еуропалық және Жапондық
капиталдар ағымынан артта қалды./22/
Сонымен бiрге айта ... ... ... ... ... ... ... елдер экономикасы ЖИЕ және мүнайды экспорттаушы
мемлекеттер тобын туындатты, ... өз ... ... ... себептерi бар. Капиталдың күштi экспортерларының бiрi ... ... орын ... ол ... ... болмаған ұзақ мерзiмдiк салымдар
құнын жинақтады. Егер 60-жылдары тiкелей инвестициялардағы Жапонияның үлесi
0,5 ... ... 1985 жылы ол 10-15 ... ... ... арасында,
Жапонияның өз капиталын орналастырудың негiзгi ... ... ... ... ... ... ЖИЕ ... табылады. Бiрақ, дамыған әлемдегi оның
үлесiнiң кеңейгендiгiн атап өтпеуге болмайды. 1985 жылы ... мен ... ... 10 ... доллардан асты. Ол жалпы көлемнiң 1/4-
не тең. Жапон капиталының шетке ... ... ... ... үшбұрышында өткiр қақтығыстарды туындатты. 70-
жылдардың басына ... ... ... 725 ... долларға жеттi.
Іазiргi кезде Жапония капиталдың өте белсендi экспортеры бола отырып, шетел
тауарларына ңашық ... ... ... ... ... ... Жапония өзiнiң даму молделiне АҚШ-қа әскери тәуелдiлiгi жағдайында
жеттi, АҚШ-пен Батыс-Еуропаның ... ... ... капитал импортын
ырықтандыруға тырысуда.
80-90 жылдарда Канада елеулi инвестор болып отыр, ол ... ... ... мен ... арттырды. Оның айырықша
белгiлерiнiң бiрi мынау: шетелдердегi ... ... өз ... ... ... елдер кәсiпорындарына несиелiк қызмет көрсетедi.
Көптеген шетел фирмаларының жарғылық қорларына Канадалық капиталдың қатысуы
айқын көрсетiлген. Осылайша, әлемнiң ... ... ... бөлiгi Жапония,
Батыс Еуропа, Солтүстiк Америка банктерiнiң қатаң ... Осы ... ... ... ... ... ... орап тастады. Тармақталған жүйенiң едәуiр бөлiгi халықаралық
валюталық- ... ... ... ... ... қазiргi
таңдағы кезеңiнiң ерекшелiгi мынадай: яғни банктiк институттар шетелдегi
белгiлi бiр банктердi сатып алуда. Бұл ... рөлi 1978 ... ... заңы ойнады. Мынаны зор сенiмдiлiкпен атап ... ... ... заңды қабылдау-барлық шетел банктерiнiң ... ... ... ... күреске жаңа импульс ... ... ... сонымен қатар, Азия Тынық мұхиты ... ... ТМД ... де ... бiр ... ... ... басып
кiрулерiн жүзеге асырғандарын айрықша атап өткен жөн.
Дамушы елдердiң ... ... ... ... ... Чили өнеркәсiбiнiң әлемдiк деңгейден артта қалғандығын
анықтады. Чилидiң экономикалық саясатындағы күрт ... ... ... ... ... ... реттелетiн модельдер қолданылады.Осылайша
Чилидегi реформалардың бiрiншi кезеңi сыртқы саудамен салыстырғанда капитал
нарығын қажеттi ырықтандырумен қамтамасыз ... ... ... ретiнде
мыналар қарастырылады, 70-жылдардың ұсақ кәсiпкерлерге, инвесторларға,
фермерлерге бұрын-соңды ... ... ... ... ... едәуiр таралды. Дегенмен, капитал нарығын ырықтандыру
жолындағы кейбiр қадамдардың болып жатқандығын атап өту ... Оған ... ... ... еттi, ол ... ... ... өз әсерiн тигiздi.Проценттiк мөлшерлемелер, банктiк
депозиттердiң шарттары мемлекеттiк бақылау шеңберiнен шыға бастады, ал елде
туындап ... жаңа ... ... ... ... ... алды. Шетелдiк банктер белгiлi бiр жеңiлдетiлген шарттарға ие
болды және шектеулер ... ... ... Осы ... ... ... ... салаларына iрiктелген қолдау жасады.
Бiрақ бұл кезең елге келiп жатқан инвестициялық ағым 60-жылдар ... ... ... ... ... ... ... екiншi кезеңiнде инвестициялар деңгейiнде бiртiндеп даму ... ... ... ... ... ... бiр деңгейде тұрды,
ал инфляция қарқындары бақылау аймағында болды, инвестиция ... ... ... ... ... өсiп бара ... ... мiндеттемелер
реформалардың осы кезеңiнде жылына 1 млрд. ... ... және 1989 ... ... ағымдағы жылдың жалпы Ұлттық өнiмнiң (Жµґ) 80 пайызына жуық
болды. /25/
Шетел инвесторларды өз ... ... ... саласына
енгiзу мүмкiндiгiн алды, ал пайданы шетелге аудару белгiлi бiр дәрежеде
шектелдi. Инвесторлар ... ... ... ... ... құқылы
субьектiсi болуға мүмкiндiк алды, сонымен бiрге он жыл iшiнде кепiлдеген
тұрақты салық салу ... ие ... Ол елге ... ... ... бiр ... өсуiне мүмкiндiк бердi, ол реформаның
бiрiншi кезеңiмен салыстырғанда екi есеге ұлғайды. Тiкелей инвестицияларды
қатар ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк алды және
олардың 1994 жылғы ара қатынасы 2,6-2,0 ... ... ... ... ... (ЖИЕ) ... ... инвестициялары. Азия
елдерiнiң өнеркәсiбiн гүлдеген елдерге айналдырған факторлардың бiрi ... ... ... ... ... индустрияландыру процесi үш
кезеңге бөлiнедi және оның ... ... ... ... стратегияны дамыту.
Экспорттық потенциал мен базалық салаларды құру.
ғылыми салаларды дамыту.
Импортты алмастыратын салалардың даму саясатын ... ... ... ... мен ... ... қаржыларды үнемдеу және iшкi рынокты
тұтыну тауарлармен ... ... ... ... ... аяғы) халықаралық еңбек
бөлiсiндегi өзгерiстер мен және дамыған елдер экономикасындағы құрылымдық
қайта құрулармен ... ... Осы ... дамушы елдердiң саясаты
жаппай тұтыну өнiмдерiн ... ... ... ... Бұл ... ... ... еңбек бөлiнiсiнде елдердiң мамандануын анықтайтын
салаларды құруға мүмкiндiк бередi.
ЖИЕ-ге ... ... ... ... ... жаппай өнiмдi
өндiрушi рөлiн бекiту (70-жылдардың аяғында және 80-жылдардың ... ... ... ... ... мен өзiндiк ғылыми техникалық базаны
құру iсiне өтудi туындатты. Бұл кезеңнiң негiзгi қасиетi ... ... ... – құрылыстық жұмыстардың ... ... ... ... ... ... 1980-1987 жылдар кезеңiнде шығындар Жµґ-де 0,6%-тен
2,2%-ке өстi, 1991 жылы олар 3%-ке тең болды, ал 2001 жылы ... ... ... ... ... ... ... электрондық және электротехникалық өнеркәсiп, метал өңдеу,
автомабильдiк химиялық, ... және ... ... өте
жедел қарқынмен дамыды. Жоғары технологиялық тауарларды өндiруге ... ... ... ... ... ... даму қарқынын төмендегi деңгейге
жеткiзуге ... ... ... 9,94%, Тайланд-10%. 1990 жылы Корея,
Сингапур, Гонгконг, Тайвань ... ... ... ... Жµґ-i ... долларға жеттi. 1960 жылдарға ... ... ... АҚШ ... өмiр ... оның ... ... Жµґ-нiң 6%-нен 14%-не дейiн
өзгерiп ... Бұл ... ... ... импорт алмастырушы сипстта
болды.60-жылдардың басынан бастап Оңтүстiк Корея дамудың ... ... ... ... ... Мөлшерлеме дайын
өнеркәсiптiк өнiмнiң экспортына жасалды, бұл күрделi ... жоқ ... бар ... тән ... ... ... ... кезiнде
экспорттық өндiрiстi құру көзделедi. Шетел капиталын нысаналы және тиiмдi
қолдану “Сеулдық экономикалық ғажайып құпияларының бiрi” ... ... ... аралығында шетел капиталы iшкi күрделi салымдардың 44%-тiн
қамтамасыз еттi. ... ... ... ... ... ... 3 есе, ал жеке ... несиелерi 2,5 есе ұғайды. Ақш-пен Жапониядан
алынатын мемлекеттiк қарыздар өте тиiмдi ... ... 1-3% ... ... 9 ... ... ... қарыздардың өте тартымдылығы
арқасында, 1967-1978 жылдары ... ... ... ұсынатын қарыздық
қаржыларының жалпы сомасындағы ... ... 21%-ке тең ... жылдар аралығында қаржылық құралдардың жалпы ағымы ... ... жуық ... ... ... көзi ... тiкелей
инвестициялар шетелдiк қарыздармен салыстырғанда өте қарапайым орынды алып
тұрды. Осылайша, 1981 жылы ... ... 32,500 млн. ... ... ... ... көлемi 1758 млн. долларға тең болды.
1981 жылға дейiн тiкелей Жапондық инвестициялардың жалпы санының ... ... ... ... болды. 1981 жылдың аяғына таман тiкелей шетел
инвестицияларының жалпы санының 1%-i қазба ... 75%-i ... және 24%-i ... ... саласына салынды. Бұл ... ... ... ... ... ... отыр:
елдiң материалдық құндылықтарының 70-i сыртқы айырбас арналарына тартылды,
iс жүзiне ол Тайвань мен Нидерландыдан кейiнгi ... ... ... ... ... батыс технологиясы мен менеджментiне негiзделдi,
оның өзi Американдық және Жапондық фирмалардың тiкелей бақылауында ... ... ... ... экономикасына 10000-ға жуық шетел технологиясы
импортталды, ал өнiмнiң Кореяның үлгiлерiнiң жасау ... ... ... ... ... алуды қолдану арқылы ақыл ой потенциалын
тартуды талап еттi. ... ... ... ... ... ... типiн қалыптастырды, жалпы активтегi шетел капиталы бар бiрiккен
кәсiпорынның үлесi 2% көлемiнде тергелiп отырды, осы ... ... ал ... 15%-ке тең ... ... ... ... өте қатаң және шатысқан регламенттеуi тән.
Оңтүстiк Кореядағы сияқты барлық азиялық ЖИЕ-де несиелiк ... ... ... жеке меншiк жолдар бойынша жеңiлдетiлген және
коммерциялық шарттар негiзiнде жүзеге ... ЖИЕ үшін ... iрi ... АҚШ пен ... ... ... Кореяда Американдық
көмектiң 51%-i, ал ... 23%- i ... ... Жапондық
несиелермен қарыздардың 85%-ке ... ... ... ... ... ... ... Корея-18%. 1986 жылы ... ... ... ... 166 млн. ... ... бен ... алды, олардың
91%-i Малайзияның үлесiнде болды. 1986 жылғы халықаралық Ұйымдар тарапынан
Оңтүстiк Корея 8,9 ... ... ... млрд. доллар, Малайзия-3,3
млрд. доллар болатын несие мен қарыз алды. ЖИЕ ... ... ... ... ... АҚШ ... табылды. Қазба өнеркәсiбi,
өңдкушi өнеркәсiп қызметтер саласы- Американдық капиталды ... ... ... ... 1981 ... ... ... барлық ЖИЕ- дегi күрделi
қаржылар көлемi 26,5 млрд. долларға тең болды, олардың 36,2%-i ... ... ... ... ... ... ... орнын- Жапония алды. ... ... ... ... ... ... ... 11,3 млрд. долларға
тең болды.ґңдеушi және шикiзат ... ... үшін ... ... болып табылды.
Тiкелей инвестициялар көлемi бойынша µлыбритания үшіншi орынды алды.
80-жылдардың ортасында күрделi қаржылар 5,3 ... тең ... ... ТµК-
ның күрделi қаржыларының көп бөлiгi (52,5%) ... ... ... ... ... ... саласы мен сауда) бағытталған. 1987 жылдың
аяғында Азиялық ЖИЕ экономикасындағы ... ... ... 29,3 ... ... Оңтүстiк Шығыс Азиядағы (ОША) Қытай ... ... атап өту ... ... салу үшін жедел және тиiмдi қайтарымдылықты
беретiн салаларды мұқият ... ... ОША ... ЖҰӨ-нiң 60%-ке жуығын
Іытай кәсiпкерлерi өндiредi. Бұл кездегi ... ... ... бiрi- ... үш ... ... ... Сингапур,
Тайвань) атқарған рөлi, сонымен бiрге, осы ошақтардан тыс жерлерде ... ... ... ... ... Шығыс Еуропа елдерiнiң дамудың жаңа
моделiне көшу тұжырымдамасы өз күштерiне сену және шетел капиталын белсендi
тарту идеяларына сүйену едi. ... он ... ... ... ... әлеуметтiк-экономикалық салдары сан алуан болып келедi.
Оның пазетивтi аспектiлерiне мыналар жатады:
экономикалық дамуына ықпал ету;
жұмыспен қамтамасыз ету;
жаңа технологиялар ... ... ... ... ... ... әсерiнен бүкiл экономикалы реформалау
үшін Шығыс Еуропа мемлекеттерi шетел ... ... ... ... Капиталдың өсуiнiң жоғары қарқындары 90-жылдардан ... 1990 ... ... ... 5 жылға қойылған инвестициялар
көлемi 43 есеге ... және ... ... ... жеттi.
Инвесторлардың өз капиталын салу мынындай себептерге байланысты болды:
тауарлар мен қызметтер нарығының толығуы;
бiлiктi жұмысшы күшi, ... пен ... ... ... ... ... ... инвестициялар мен тұтыну тауарларын өткiзудi
кеңейтуге мүмкiндiк бередi, аймақтың ыңғайлы географиялық жағдайы елеулi
тұрде оның ... мен ... ... Шетел инвестицияларын
барлық формаларының iшiнде Шығыс Еуропа капиталдың тiкелей салынуына көңiл
аударды. ґйткенi, бұл ... ... ... нарығындағы тәуекелдiлiктi
жойды, қаржыландыру шарасын жеңiлдеттi және капиталды ... мен ... ... ... ... Еуропаға тартылған барлық тiкелей
инвестицияның 90%-ке жуығы Венгрия, Польша мен Чехияның ... ... бiр ... ... ... ... сомасы тиiсiнше
692$, 342$ және 142$ болды. ... ... бұл ... ... ... ғана ... тартудың мүндай сандық параметрлерi төмендегiдей :
- әлеуметтiк және саяси жағдайдың тұрақтылығы ;
- жекешелендiру процесiнiң ... ... ;
- ... есiк” саясатын тезiрек қолдану.
Тәжiрибе көрсетiп отырғандай, жекешелендiру қарқыны төмен, экономика
мен саяси жағдайдың ... ... ... болуы бар
елдерде (Болгария, Словакия, Румыния) капиталдың динамикалық ағымының болуы
мүмкiн емес. Шетел капиталы ағымының ... ... ең ... ... Еуропа
елдерiне сүйенедi, ал олардың 1/3-i ғана АҚШ-тың үлесiнде. Шығыс ... ... ... бұл ... ... ... ие. ... капиталын
басқарудың институционалдық құрылыиы көп қырлы және онда ... ... ... ... ... Сонымен бiрге, Шығыс Еуропадағы
капитал ... ... ... ... ... бөлудiң маңызды ерекшелiктерi
бар. Мысалы, Венгрияда АҚШ капиталы, ал ... мен ... ... ... мол.
Еуропадағы шетел капиталын тартудың төмендегiдей ерекшелiктерi бар:
салалық құрылым ... ... ... ... ... әр ... жылдары қаржылар өнеркәсiптiң дәстұрлi салаларына салынды;
өндiрушi өнеркәсiп сферасына капиталды ... ... үлес ... ... жоғары технологиялық салаларына тiкелей ... ... ... ... ... жоғары үлесi, көлiк өндiрiсiнiң (жеңiл,
жүк көлiктерi, автобустар), сонымен ... ... ... және қаржылық
секторы;
жердiң сауда айналымына кiру проблемасы, сонымен бiрге оны алу шарасы ауыл
шаруашылығы сияқты салаға мұқият ... ... ... ... шетел капиталы белгiлi бiр елге әр ... ... ... ... ... кәсiпорын құру сияқты жол кеңiнен
таралған. ґйткенi, жаңа ... ... ... ... ... ... ... бередi. Мүнда жинақталған тәжiрибе мен серiктестiк
iскерлiк байланыстарда негiзгi құралдар болып табылады.
Бiрақ бiрлескен кәсiпорындардың 50%-тен астамы шетел капиталын ... ... ... (үлестi сатып алу есебiнен ... ... ... ... ... ... Болгария, Венгрия және Румыния сияқты
елдерде кеңiнен таралған.
Салыстырмалы тұрдегi аз уақытқа қарамастан, капиталды ... ... ... ... ... ... көрiнiс тапты:
жекешелендiру процесi жеңiлдеттi;
бәсекелестiк ортаны қалыптастырды;
өндiрiстердiң халықаралық бiрлесуiне ... ... ... ... тарихи қысқа мерзiмдерде автомобиль, компьютерлiк жүйелер
өндiрiсi және тағы басқалар едәуiр өстi:
банктiк және сақтандыру жүйелерiн реформалау белсендi тұрде ... ... ... ... шығаруда өз орнын кеңейттi.
Шетел капиталдарын тарту салдарынан туындайтын негативтi
параметрлер ... ... атап өту ... экспорттық саясатын инвестор елдiң iшкi нарығындағы мақсаттарға бұру;
Шығыс Еуропа елдерi территориясындағы жоғары рентабельсiз, ... ... ... айта орналастыру.
Шикiзатқа деген әлемдiк сұраныстың күрт азаюы тек өндiрiс қарқынының
бәсенсуiне ғана әкелiп соқтырған жоқ, ... ... осы ... ... көлемiнiң кемуiне де өз ықпалын тигiздi. Соңғы ... ... тек ... өндiрiске бағыт ұстаған экономикалық саясат,
iшкi экономикалық тұрақсыздыққа Үшыратады. µлттық ... ... ... ... ... ... ... әсерi бар. Сөйтiп,
зертеушiлердiң атап көрсеткенiндей, ... ... ... ... ... жiберетiндiгi туралы әңгiменi айту әлi әзiр
ертерек. Тiкелей шетел инвестициясының негiзгi бөлiгi қаржы саласына ... заем ... ... Оның ... ... ... 65% ... тең келедi. Несие мен заемға салынған қаражат қысқа мерзiмдi болып
келедi. Ол тек шикiзат ... ... ... салымының жалпы сомасының
акционерлiк және теңестiрiлген капитал 707 млн. ... (77%) ... ... ... бар ... 17 млн. доллар немесе 1% қана тидi.
Қазақстан көз жетер ... ... ... ... болуын
тiкелей мүнай саласымен тығыз бiрлiкте қарастыруда. Сөйтсе де кейбiр
ғалымдар, атап ... ...... ... ... ... және ... шығару жөнiнде керемет жоспарлар жасауының ғылыми
негiзi жоқ деп санайды. Шындығында да мүнай өндiру көлемiн арттыру және ... ... ... ... ... ... әрi ұзақ мерзiмдi
нәтижесiн беруге қабiлетсiз. Бiздiң ойымызша, ғалым ... ... жаны бар. ... кездегi Қазақстанның мүнай саласын
дамытуға байланысты стратегиясын қайта қараған жөн. Мүнда негiзiнен, ... даму ... ... ... ... отырғандығын
аңғармасқа болмайды. Қазақстанның ... ... ... ... ескi ... толықтай бас тартып, Қазақстан мүнайын жан-
жақты пайдалануға, яғни кешендi және ... ... ... ... мүнай, химия және мүнай өңдеу секiлдi секторларын дамытқан
орынды болмақ. Жәй ... ... ... мен оны сол ... шетке шығаруға
қарағанда, мүнай өнеркәсiбi саласын түбiрiмен қайта құрып, оны ... сол ... ... ... пайдасы зор. Сонымен, шетел
инвестициясын тарту мен ... ... ... ... ... ... сап, сыртқы инвестициялаудың бұрынғы
моделiнiң тиiмсiз болуының негiзгi себептерi мынадан көрiнедi:
шетел ... ... ... ... аз ... ... ... жан құрылымы;
сырттан алынған несиелердiң өндiрiстiк емес мақсатқа, яғни ... ... ... ... ... ... экономиканың нақты секторларынан гөрi,
қызмет көрсету, сауда-саттық саласында пайдалануы;
шетел инвестициясын барынша ... ... ... ... ... ... экономиканың өзге секторларының ... ... ... ... ... ... сыртқа кетуi, т.б.
Қорытынды
Қорыта келгенде жоғарыда тiзiлiп ... ... ... ... ... ... оны ... сай түбегейлi өзгертудiң
қажеттiлiгiн көрсетедi. Басты назар сырттан ... көп ... ... оны ең ... ... ... пайдалана бiлуге аударылуы керек. Бұл
жайында президентiмiз Н.А.Назарбаевтың өзi жаңа Үкiмет ... ... ... ... ... атаған едi: “Бiзге инвестиция қажет”. Уақыт
үкiметiмiздiң сапа емес, сан ... ... ... ... Жалған
көтерiңкi мәлiмдемелердiң жетегiнде жүрiп бiз қайтарып ала алмадық.
Сөз соңында бiңз шетел инвестициясын тиiмдi ... ... ... ... көрсетпекпiз:
сырттан алынған заем иен ... ... ... ... ... оны ... озық технологиясын алуға жұмсау;
мүнай-газ саласының даму стратегиясын қайта ... ... ... және ... ... негiзiнде жан-жақты пайдалану бағытына көшу;
шетел инвестициясын шағын және орта ... ... ... компаниялардың басқаруына берiлген iрi кәсiпорындарға мемлекеттiк
бақылауды күшейту;
шетел капиталына берiлген жеңiлдiктердi шектеу және ... оны ... және ... ... бiрдей жағдай жасайтын инвестициялаудың
Ұлттық режимiне көшу.
Сонымен елiмiзде қолайлы инвестициялық ... құру үшін әр ... ... қажет, яғни жеңiлдiктердi беру және ынталандыру бойынша,
салық және кедендiк тарифтер бойынша құқықтық базаны жетiлдiру, ... ... ... ... реттеу, нарықтық инфрақұрылым мен
валюталық нарықты дамыту, банк секторын тұрақтандыру және т.б. ... де ... ... ... ... ... саны
саусақпен санарлықтай десе де болады. Қазақстандық кәсiпкерлер күрделi
қаржыларын негiзiнен жеке ... ... ... салуда. Ендi
бiр қатарлары қаржыларын сауда, банк, қор рыногтарына ... ... ... есеп ... сақтауда.
Инвестициялық қорларды тиiмдi пайдалану үшін төмендегi талаптарды
сақтаған орынды:
экспорттық шамамызды көтерiп, ... ... ... елiмiзде
өндiру;
елiмiздiң валютаны заңсыз жолмен сыртқа шығаруға жол бермей, валюталық
бақылау жүйесiн жетiлдiру;
шетел капиталын ... ... ... ... ... ... өсу тұрақты болуы үшін оны отандық ... ... ... ... ... ... елiмiздiң алдында екi басты мiндет тұр:
Инвестициялық белсендiлiктi ... ... ... ... ... ... келгенде айтарымыз, шетелдiк және отандық инвестицияларды қайда
жұмсауды, ... ... ... басшылармен мамандар болып мықтап
ойланып, айқын бағыт алған жағдайда, одан ... ... мен ... ... ... ... ... пiкiрiмiзше, қарыздарды түпкi пайдаланушылардың қайтару тетiгi
өте келелi мәселе болып табылады. ... бұл ... ... ... ... ... iшкi несиелiк мәмiлелер жасалуда. Алайда
министрлiктердiң, ведомствалардың инвестициялық жобаларды жүзеге асыру
жетекшiлерiнiң ... ақ ... ... алынған қарыздарды игеруi,
мониторнингi және қайтаруы үшін жауапкершiлiгiн күшейткен жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Салық кодексі 2001 жыл( 2007 ... ... мен ... ... ... К ... ... және талдау” Іазхстанская правда 1998
жыл N12 .
3. А.И. Худяков, Н.Е. Наурызбаев. ... ... ... ... ... 1998г. ТОО ... Салық жинауда салғырттық болмасын. І. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
5. Мемлекеттiк салық саясаты( Заң газетi. 1999 жыл 3 ... ... ... ... қажет. Қаржы-ақпарат.- N5- 03.2006
7. 27.Салық және бюджет саясаты( Қазақстан ХХI ғасырға жол 2004 ж. N2
8. 28.Салық- халық несiбесi ... ... 2004ж.1 ... 29. Салық бюджеттiң қайнар көзi// Заң газетi 2004 жыл шiлде.
10. 30.Облыс бюджетiнiң басты бағыты. Оңтүстiк Қазақстан N81.29.06.2006.
11. ... - ... ...... терминологиялық сөздiк: Под
общ. Ред. А.К. ...... ... 2004-288 ... ... Л.В. ''Налоги и ... ... ... ... мир ... ... N3,с ... (Дамудың бiр кепiлi салық( Заң және заман 2004 ж. N4 ... ... Е.Ж., ... С.Ж. ... в Казахстане. Алматы, ЮКЗЭ,
1999 ж.
16. Егемендi Қазақстан (Салық және ... ... ... ... туралы Салық кодексiнiң жобасы(, 2004.2 қараша.
17. Салыққа салаутты көзқарас ... ... N3 ... Салық жинауда салғырттық болмасын. І. Ашутов. Қаржы-қаражат 1998/8.
19. (О налогах и ... ... ... в бюджет и ... РК ... и ... 1 ... 2004 г. ... А.И. ... Налоговое право РК. Алматы (Жетi жарғы( 1998г.
-----------------------
I
E
F
S
S1I
0
E
S
S
I
r
r1
rd
r2 2
r
Мемлекеттiк басқару органдары
Инвесторлар
Холдингтiк компаниялар
Заңды және жеке ... ... ... ... ... Инвестициялық қорлар
2. Зейнетақы қорлары
3. Сақтандыру компаниялары
Акция шығару
Пайда
Инвестициялық капиталдың
негiзгi қайнар көзi
Аммортизациялық есептеулер
Банктiк несиелер
Шетел капиталын өзiне тарту

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жапония мемлекеті туралы ақпарат6 бет
Жапонияның саяси жүйесі12 бет
Зат есім мен сын есімнің жасалу тәсілдері38 бет
Кедендік төлемдер және олардың мемлекеттің сыртқы экономикалық байланыстарын реттеудегі атқаратын рөлі(мысалға қазақстан республикасы)51 бет
Клиникалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жайында11 бет
Салық әкімшілігі37 бет
Эмпатия мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау35 бет
Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың мәселелері мен перспективалары24 бет
Қазақстан Республикасында қаржыларды басқарудың өзіндік ерешеліктері145 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь