Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қалыптасуы

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2 . 4

І тарау. Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қалыптасуы ... ... ...5 . 18
1.1. Нарықтық экономикадағы банк және банктік жүйенің ролі ... ... . ... 5 . 14
1.2. Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасу кезеңдері ... ... ... ... ... ... ..14 . 15
1.3. Қазақстан Республикасындағы банк саласындағы бәсеке ... ... ... ... 16 . 18

ІІ тарау.Қазақстан Республикасының банктік жүйесіндегі ААҚ «ТұранӘлемБанкі» экономикалық қызметінің қазіргі сипаттамасы ... ...19 . 64
2.1. ААҚ «Тұран Әлем Банктің» мәні және оның алатын орны ... ... ... 19 . 29
2.2. ТұранӘлем Банкінің негізгі банктік операцияларды ұйымдастыру қарқындылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30 . 33
2.3. ААҚ «ТұранӘлем Банктің» Талдықорған бөлімінің қаржы.шаруашылық қызметінің сипатты белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33 . 53
2.4. Банк ісінде кешенді басқаруды қолдану тиімділік шешімі ретінде ... .53 . 64

ІІІ тарау. Қазақстанда банк жүйесінің дамуын жақсарту жолдары. ... ... .65 . 80
3.1.Банктердегі меншік капиталы мен несиелік
белсенділігін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65 . 70
3.2. Активтер сапасын жақсарту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .70 . 80

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ...81 . 83

Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...84 . 85
Кіріспе.

Қазақстанның нарықтық қатынастарға өтуі күрделі және қайшылықты жағдайларда жүруде. Бұл өз кезегінде Қазақстанның банк жүйесіне және республикадағы экономикалық өзгерістердің қарқынына, бағытына және тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді.
КСРО-ң ыдырауынан кейін аз уақыт ішінде екі деңгейлі банк жүйесінің құрылуы жүзеге асып, оның қызметінің негізін республиканың Ұлттық банкі анықтады. Қазіргі кезеңде Ұлттық банк- елдегі мемлекеттік басқару жүйесінің маңызды экономикалық ұйымдарының бірі.Дербестілік алған 10 жыл ішінде Қазақстанның банк жүйесінің екі деңгейінің қалыптасу сатылары бір мезгілде және қатарлас өтті. Қазіргі уақытта Республикадағы банк жүйесі мәнді өзгерістерден өтіп,белгілі бір нәтижелерге қол жеткізді.
Бүгінгі таңда банк жүйесінің экстенсивті даму кезеңі аяқталып,бұл процесті интенсивтендіруге өту басталды. Ол банк капиталының шоғырлануымен,тиімсіз банктерді жою қарқынының және масштабтарының ұлғаюымен қатар жүруде.
Алайда, экономиканың банктік секторындағы қиындықтар әлі де болса аз емес.Мысалға, Қазақстанның бүгінгі экономикалық болмысының нақты көрінісі болып экономиканың нақты және қаржылық секторларының дамуының арасындағы пайда болған сәйкессіздіктердің тереңдеуі табылады.
Сонымен бірге Қазақстан дамыған елдің де, дамушы мемлекеттің де белгілерімен ерекшеленеді. Дамыған ел ретінде, Қазақстан халқының жалпы білімділігімен, ғылыми-зерттеу институттарының кең желісіне ие болуымен, космостық зерттеулермен және т.б. кең ауқымды бағыттағы қарекеттерді жүзеге асыру мүмкіндігімен сипатталады. Дамушы мемлекет ретінде Қазақстанға экономиканың шикізатқа бағытталуы, қоршаған ортаның ластануы, шетелдік инвестициялар мен жаңа технологиялардың импортына қажетті тәуекелділік, артта қалған инфрақұрылымдар тән. Мұнымен қоса, территорияның үлкендігі,табиғи ресурстардың мол қорлары,халықтың көп ұлттылығы.Осылардың барлығы Қазақстанның дүние жүзілік қауымдастықтағы орнын, республиканың даму стратегиясын анықтайды. Сөзсіз түрде, бұл Қазақстанның ерекшеліктері республикада банк жүйесі дамуының негізгі бағыттарын белгілейді және оған өзіндік нақыш береді.
Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың қалыптасуы және дамуы банк ісін жүргізуге жаңаша тұрғыдан келуді талап етеді. Республикадағы қаржы ресурстарының көп көлемдегі шоғырлануы қуатты банк жүйесінің құрылуының алғышарттары болып табылады. Нарықтық реформалау процесінде экономиканың нарықтық реттеу механизмдері жұмыс істей бастады,инфляция деңгейі төмендеді. Сонымен қатар, банк жүйесінің құрылуы мен дамуы макроэкономикалық тұрақсыздық жағдайында өтуде: өндірістік қиыншылықтар коммерциялық банктерде өтімді қаражаттардың және депозиттердің азаюына әкелді, мемлекеттің бюджеттік қуатының шектеулілігі, инвестициялық және төлемдік дағдарыстар, өзара несиелеудің негізгі формасында болып қалыптасқан төлемеушіліктер және т. б. өзіндік ықпалын байқатады.
Дегенмен де, Қазақстанның қазіргі коммерциялық банктері аз уақыт ішінде айтарлықтай сыннан, дамудан өтті. Бірақ нарықтық қызмет етудің бастапқы кезеңінде бұл сандық жағынан өсу болды және банктердің жаңа макроэкономикалық жағдайларға бейімделуі эмпирикалық сынаулармен және қателіктермен қабаттас келуде.
Жаңа ғасыр басында Қазақстанның банк жүйесі республика экономикасындағы құрылымдық өзгерістер ықпалында болып отыр. Болып жатқан өзгерістердің органикалық бөлімі болып банк жүйесінің жаңа институционалдық құрылымының қалыптасуы табылады, бұл жаңа типтегі несие мекемелерінің пайда болуын негіздейді.
Қазақстанның экономикалық өміріне дамыған мемлекеттердің Оңтүстік Корея, АҚШ, Франция, Германия, Турция және т.б. қатысуы осы елдердің банк жүйесімен байланыс орнату үшін тұрақты және бүгінгі күн талаптарына жауап беретін банк жүйесін құру қажеттілігін, оны одан әрі жетілдіруді талап етеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі :

1. «Қазақстан Республикасының банктер және банктік қызмет туралы» заң.
2. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» заң.
3. «Қазақстан Республикасында валюталық реттеу туралы» заң.
4. Абдильманова Ш. Влияние рекламы на формирование имиджа банков в Казахстане. Аль-Пари. 2000, № 5.
5. Банковское дело. Под редакцией профессора В. И. Колесникова, профессора Л. П. Кролевицкой. Москва, «Финансы и статистика», 1995.
6. Банковский надзор и аудит. Учебное пособие под редакцией профессора И. Д. Мамановой. Москва: Инфра-М, 1995
7. Батракова Л. Г. Экономический анализ деятельности коммерческого банка: Учебное пособие.- М.: Логос, 1999.
8. Бертисбаева Ш. Роль банковской системы в стабилизации экономики. Қаржы-қаражат. 1997, № 10.
9. Бертисбаева Ш. Способы оценки собственного капитала банка. Қаржы-қаражат.1999, № 4.
10. Введение в банковское дело. Учебное пособие. М.: 1997.
11. Давлетова М. Т. к.э.н.,доцент КазГАУ. Современное состояние банковской системы и перспективы развития рынка банковских услуг в Казахстане. Қаржы-қаражат. 2000, № 9-10.
12. Деньги, кредит, банки. Под редакцией Е. Ф. Жукова. М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1999.
13. Деньги, кредит, банки. Под редакцией Сейткасимова Г. С.- Алматы: Экономика, 1999.
14. Ержанов С. Главное завоевание- доверие населения. Қаржы-қаражат. 2000, № 11-12.
15. Жунусова Г. Некоторые особенности банковской конкуренции в Казахстане. Аль-Пари. 2000, № 3-4.
        
        Мазмұны:
Кіріспе.--------------------------------------------------------------------
----------------2 - 4
І тарау. Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қалыптасуы-----------5 -
18
1.1. Нарықтық экономикадағы банк және ... ... ... ----5 -
14
1.2. Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасу кезеңдері.------------------------
-14 - 15
1.3. Қазақстан Республикасындағы банк саласындағы бәсеке.---------------16
- 18
ІІ ... ... ... ... ... экономикалық қызметінің қазіргі
сипаттамасы.------19 - ... ААҚ ... Әлем ... мәні және оның ... орны ... -
29
2.2. ТұранӘлем Банкінің негізгі банктік операцияларды ұйымдастыру
қарқындылығы.---------------------------------------------------------------
-----------30 - ... ААҚ ... ... ... ... ... сипатты белгілері.-----------------------------------------------
---------33 - 53
2.4. Банк ісінде кешенді басқаруды қолдану тиімділік шешімі ретінде.----53
- 64
ІІІ тарау. Қазақстанда банк ... ... ... ... ... ... меншік капиталы мен несиелік
белсенділігін жетілдіру жолдары---------------------------------------
--------65 - 70
3.2. Активтер сапасын жақсарту.---------------------------------------------
-------70 - 80
Қортынды.-------------------------------------------------------------------
------ ---81 - 83
Әдебиеттер.-----------------------------------------------------------------
-------------84 – 85
Кіріспе.
Қазақстанның ... ... өтуі ... және ... ... Бұл өз кезегінде Қазақстанның банк жүйесіне және
республикадағы ... ... ... ... ... айтарлықтай әсер етеді.
КСРО-ң ыдырауынан кейін аз уақыт ішінде екі ... банк ... ... ... оның ... ... ... Ұлттық банкі
анықтады. Қазіргі кезеңде Ұлттық банк- елдегі мемлекеттік ... ... ... ... бірі.Дербестілік алған 10 жыл ішінде
Қазақстанның банк жүйесінің екі деңгейінің қалыптасу ... бір ... ... ... Қазіргі уақытта Республикадағы банк жүйесі мәнді
өзгерістерден өтіп,белгілі бір нәтижелерге қол ... ... банк ... ... даму ... аяқталып,бұл
процесті интенсивтендіруге өту ... Ол банк ... ... жою ... және ... ... жүруде.
Алайда, экономиканың банктік секторындағы қиындықтар әлі де ... ... ... ... ... ... нақты көрінісі
болып экономиканың нақты және қаржылық секторларының дамуының арасындағы
пайда болған сәйкессіздіктердің тереңдеуі табылады.
Сонымен бірге ... ... ... де, ... ... де
белгілерімен ерекшеленеді. Дамыған ел ретінде, ... ... ... ... ... кең ... ие болуымен,
космостық зерттеулермен және т.б. кең ауқымды бағыттағы қарекеттерді жүзеге
асыру мүмкіндігімен сипатталады. Дамушы ... ... ... ... ... ... ортаның ластануы, шетелдік
инвестициялар мен жаңа технологиялардың импортына қажетті тәуекелділік,
артта ... ... тән. ... ... ... ... мол қорлары,халықтың көп ұлттылығы.Осылардың
барлығы Қазақстанның дүние жүзілік қауымдастықтағы ... ... ... анықтайды. Сөзсіз түрде, бұл Қазақстанның ерекшеліктері
республикада банк жүйесі ... ... ... белгілейді және оған
өзіндік нақыш береді.
Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың қалыптасуы және
дамуы банк ісін ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарының көп көлемдегі шоғырлануы қуатты ... ... ... болып табылады. Нарықтық реформалау
процесінде ... ... ... ... ... істей
бастады,инфляция деңгейі төмендеді. Сонымен қатар, банк жүйесінің құрылуы
мен дамуы ... ... ... ... ... коммерциялық банктерде өтімді қаражаттардың және депозиттердің
азаюына әкелді, мемлекеттің бюджеттік қуатының шектеулілігі, инвестициялық
және төлемдік ... ... ... ... формасында болып
қалыптасқан төлемеушіліктер және т. б. өзіндік ықпалын байқатады.
Дегенмен де, Қазақстанның қазіргі коммерциялық ... аз ... ... сыннан, дамудан өтті. Бірақ нарықтық ... ... ... бұл ... ... өсу болды және банктердің жаңа
макроэкономикалық ... ... ... ... ... қабаттас келуде.
Жаңа ғасыр басында Қазақстанның банк ... ... ... ... ... болып отыр. Болып жатқан
өзгерістердің органикалық бөлімі болып банк жүйесінің жаңа институционалдық
құрылымының қалыптасуы табылады, бұл жаңа ... ... ... ... негіздейді.
Қазақстанның экономикалық өміріне дамыған мемлекеттердің Оңтүстік
Корея, АҚШ, ... ... ... және т.б. ... осы елдердің банк
жүйесімен байланыс орнату үшін тұрақты және ... күн ... ... банк ... құру ... оны одан әрі ... талап
етеді.
Нарық құрылымында банктер тиесілі орнын алуы үшін банктік сектордың
тиімділігін арттыру мәселелерінің теориялық ... ... ал бұл ... ... саясаттың маңызды шарты болып табылады.
Қазақстан Республикасы нарықты қатынастарға өтудің қиын да, күрделі
жолын ... ... бұл банк ... ... өзгерістермен
белгілі болып, ол өз қызметінде Қазақстанның ұлттық экономикалық ... үлес ... ... Осы ... ... ... ... тұратын бітіру жұмысы өз алдына мынандай мақсаттарды қояды:
- елімізде банк жүйесінің қалыптасу ... ... ... ... заңдармен, құжаттармен танысу арқылы оның
қалыптасу ... ... осы ... ... және отандас ғалымдардың ... ... ... білімдерді тереңдету;
- банк жүйесіндегі түбегейлі өзгерістердің келбетін Казкоммерц Банкі және
оның бөлімшелерінің ... ... ... ... отырып
сараптамалау;
- Қазақстан Республикасы банк жүйесінің экономикадағы орнын нақты
мәліметтермен сипаттау ... ... ... ... ... ... ... айқындау.
І тарау. Қазақстан Республикасындағы банк жүйесі.
1.1. Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасу кезеңдері.
Кеңес ... ... ... өз банк жүйесі болған жоқ, өйткені
республика территориясында ... ... ... ... мен бөлімшелері жұмыс істеді. Осыған байланысты банк жүйесінің
тарихы КСРО-ң ... және ... ... ... өте ... ... ... банк жүйесіне Мемлекеттік банк, акционерлік
банктер, өзара несиелеу қоғамдары, қалалық банктер, ... ... және ... ... ... ... революциясынан кейін банк ісін ұйымдастыру мемлекеттік деңгейде
жүзеге асырылды. Алғашқыда Мемлекеттік банк, содан ... жеке ... және ... да ... ... ... ... салалық және территориялық банктер құрылды.
Барлық кеңестік республикаларда, оның ішінде, Қазақстанда да барлық
банктердің республикалық ... ... ... банк ... принципі сақталды, банктік мекемелер жоғары банк органдарына
бағындырылып, қайсы бір жергілікті ережелерді орнатуға жол берілмеді.
Орталықтандырылған жоспарлы экономикада банктік жүйе «жалғыз ... ... ... яғни мемлекеттің қаржы нарығында монополиясы түрінде болды.
Мемлекеттік банк бір мезгілде орталық және ... ... ... ... Бір ... банк ... ... қаражаттар
жеке банктер арасында бөлінбеген болатын. Әрбір банк несиелер мен ... ... ... ... ... сәйкес төлем қаражаттардың
жиынтық мөлшерін пайдалануға құқық алған. Осы ... ... ... ... ... емес. Несиелерді бөлу кезінде процент нарқы
есепке алынған жоқ, сонымен бірге ... ... ... ... ... банк ... толық тәуелді болып, өзінің тәуелсіз және еркін
ақша – несие саясатын жүргізе ... Ол ... ... емес ... несиелеу және шоттарды жүргізу қызметін атқарды, сонымен
қатар, ақша ... ... ... ... ... ... ... несиелер салықтық жеңілдіктермен
берілді, бұл оларда нақты нарықтық бәсекені шектеді. Сонымен бірге, ... бір ... ... ... асырылды, яғни әрбір кәсіпорын,
ұйым немесе мекеме тек бір банкте ғана өз ... ... ... ... ... ... Бұл ... олар өз қаражаттарын сақтап,
несиелер алып, қолма-қол ақшасыз есеп айырысуларын жүзеге асырды.
Дамыған елдердің экономикасында ертеде ... екі ... ... ... Ал ... мұндай жүйені құру тек 1987 жылы СОКП ОК
және КСРО Министрлер Кеңесінің № 821 ... ... ... ... және мемлекеттік мамандандырылған банктердің).
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру бойынша жүзеге асырылған іс –
шараларға қарамастан , ол ... ... қала ... 1987-1988 ж.ж.
жүргізілген банктік реформа нәтижесінде Мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... Агроөнеркәсіпбанкі және
Тұрғын әлеуметтік банкі құрылды. Жинақ кассалары жүйесінің негізінде ... ал ... ... ... ... ... экономикалық банк құрылды.
КСРО-ң Мемлекеттік банкі мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... – Өнеркәсіп құрылыс банкі,
Агроөнеркәсіп ... ... ... банкі, Жинақ банкі – ... ... ... ... негативті белгілерге ие болды. Ол кезде
үш банк: Мемлекеттік банк, Құрылыс банкі және Сыртқы сауда ... ... Бұл ... ... ... ... ресурстардың еркін ағылуын
қамтамасыз ете алмады, сондықтан ... ... ...
қатынастар орнатылмады, Мемлекеттік банктің жалпы ақша айналымын басқарудың
тиімді әдістері болмады. Несиелік ... ... ... ... 5-8 ... болып, олар тиімсіз, төмен рентабельді ... ... үшін ... ... ... ... қалыптастырды.
1988 жылы «Кооперация туралы» Заң ... ... ... банктер құрыла бастап, олар банктік қызмет сферасында
нарықтық қатынастардың қалыптасуына негіз ... Осы ... ... ... ... ... кезеңі басталды. Кеңес Одағында мұндай
банктің алғашқысы Шымкенттегі «Союзбанк» ... ... ... ... ... ... шарттары мен мерзімдерін,
проценттік ставкалар деңгейін белгілеуге еркіндік берді. Ол банк қызметінің
әртүрлі формаларының ... ... ... пайдалануға, материалды –
техникалық базаның ... және ... да ... ... берді.
Мамандандырылған банктер өз қарекетін әкімшілік территориялық принцип
бойынша ... ... ... ... ... ... басқармалары ұйымдастырылды. Аудан немесе қала ... өз ... ... Жетпіс жыл бойы КСРО-ң банк жүйесінде,
оның ішінде, Қазақстанның банк жүйесінде ... ... ... орын алып, әкімшілік басқару басым болды. Қалыптасқан ақша ... ... ... және ... ... ... ... сәйкес келмеді. Бұдан кейінгі жылдары банк
жүйесі елдегі саяси және ... ... ... дамуымен
ерекшеленеді.
1990 жылы 10 қазанда Қазақстан Республикасының ... ... ... ... өз бетінше экономикалық саясатты жүргізуге
ынталандырды. Осы ... 1990 ... ... ... ... ... банк ... дамуының екінші кезеңін басталып, «Қазақ
ССР – гі банктер және банктік қызмет туралы» Заңын қабылдады. Бұл заң ... банк ... ... ... ... Қазақ ССР – ң Мемлекеттік
банкі, ал ... ... ... ... және т.б. несиелік мекемелер
кірді. Нарықтық экономикадағы Орталық банктің қызметтері орталықтандырылған
жоспарлы экономикадағы функцияларынан ерекшеленеді. Біріншіден, ол ... ... ... банк және ... – ақша жүйесінің тұрақты
қызмет етуін қамтамасыз етеді. Екіншіден, ол ақша ... ... ... ... ... және ... жұмыспен қамтылуды» қамтамасыз
ету болып табылатын ақша – несие саясатын жүргізеді. Қойылған мақсаттарға
жету үшін ... банк ақша – ... ... ... ... ... дамуының екінші кезеңінің айырықша белгісінің бірі ... ... ... мен ... Бұл бірнеше себептерден:
- біріншіден, коммерциялық банктер санының тез ... ... ... ... яғни бұрынғы банк жүйесінің ыдырауынан;
- үшіншіден, нарықтық типтегі екі ... банк ... ... ... Мемлекеттік банктің қаражаттарының жетіспеуінен,
қызметкерлердің біліктілік деңгейінің сәйкессіздігінен болды.
Банк санының ... ... ... жарғылық капиталы да қарқынды
ұлғайды. Мысалы, 1992 жылы КРАМДС – ... ... ... 50 ... ... ... коммерциялық банктердің қорлары осы кезеңде 12 ... ... ... өсу ... үлкендігіне
қарамастан, олар несиелік ресурстар нарығында активті операцияларды жүргізу
үшін жеткіліксіз болды. ... 1991 ... ... Ұлттық банк несиелік
аукциондарды пайдалануға мәжбүр болды. Оның жалпы ережесі: ... ... ... ... ... ... және ... көрсете отырып, өз тапсырыстарын жібереді. Олардың негізінде
орталық банк аукциондық несиелердің жалпы сомасын , ... ... ... ... ... несие – банк жүйесінің дамуының бағыттарын ... ... ... 1993 жылы сәуірде жаңа заңдардың қабылдануы болды:
«Қазақстан Республикасының ... ... ... «Қазақстан
Республикасындағы банктер және ... ... ... және ... ... ... туралы» заңдар. Бұл бірнеше факторлармен
негізделді, оның ішінде, маңызды орынды ... ... ... әлемдік қауымдастықта танылуы, өзіндік ұлттық банк ... ... ... Ұлттық банкі туралы» заң Ұлттық банктің
өкіметтен және ... да ... ... ... ... Бұл заң
орталық банктің қызметтерін, мақсаттары мен міндеттерін нақтылады және оны
Қазақстанның Жоғарғы Кеңесіне және ... ... етіп ... ... екінші деңгейдегі банктерді құру, оларды тарату, экономикалық
нормативтерді белгілеу ... ... ... ... ... ... Алайда Ұлттық банктің екінші деңгейлі банктердің
оперативтік қызметіне ... ... ... жоқ. ... ... бақылау
және қадағалау функциялары негізінен несие – ақша ... ... ... ... ... ... несие – ақша
эмиссиясын асырмауға бағытталған. «Қазақстан ... ... ... қызмет туралы» заң екінші деңгейлі банктердің қызметтерін,
құқықтарын, ... ... Ол ... ... ... ақша – ... жүйесін реттеуге көмек
көрсетуге, оның ... ... ... Жаңа ... ... банк тәжірибесіне сәйкес банктерді құру тәртібіне ... ... ... Сонымен бірге, банк басшыларына ...... ... ... ... ... туралы» жаңа заң бұл
саладағы қарым – ... ... ... ымырашылдық етті. Оларға
валюталық құндылықтарды еркін әкелу және шығару құқығы берілді. ... ... мен ... ... ... ... алуға
мүмкіндік берілді. Сонымен қатар, бұл шетелдік инвесторлардың қазақстандық
экономикаға қаржыларын ... ... жылы 15 ... ... Республикасы өз ақша бірлігін енгізу
арқылы еркін өзіндік ақша – несие саясатын ... тағы да бір ... Бұл ... банк ... ... ... ... басы
еді. Жаңа банктік заңдарды қабылдап, Қазақстанның ... ... ... және ішкі ... ... ... банктік жүйенің
дамуын бақылау механизмін жетілдіруге мүмкіндік туды. Алға ... және ... ақша ... қамтамасыз ететін банктердің
мәселесі қойылды. Дүние жүзілік тәжірибе көрсеткендей, ... ... саны ... бойынша әртүрлі келеді. Мысалы, АҚШ – та олардың саны
– 10922 ( 2000 ж.), ... – 270 (2000 ж.), ... 176, ... ... ... бар. ... мәні ... санында емес,
олардың төлем қабілеттілігінде, тиімді қызмет етуінде.
Өзінің сандық өсуінің шегіне Қазақстанда коммерциялық ... ... ... ... ол ... олардың саны 204 бірлікті құрады.
1993 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... тұрақсыз және әлсіз банктер бір-бірімен қосылды немесе толық
жойылды.
Біріншіден, ... ... ... ... және жаңадан
құрылған коммерциялық фирмаларды жоғары проценттермен ... ... ... Бұл ... ... ... өнеркәсіптік
кәсіпорындардың өндірістік циклдердің ұзақтығынан жоғары проценттерді
төлеуге мүмкіндіктерінің болмауынан байланысты еді, ал ... ... ... бере ... және ... ... ... төмен
еді.
Екіншіден, дағдарысқа кеңейту саясатын жүргізген банктер, яғни өзіне
ұсақ банктерді ... ... ... ... ... ... банктер
ұшырады.
Үшіншіден, инфляция қарқынына сәйкес меншік капиталын көбейте алмаған
ұсақ банктердің лицензиялары ... Олар ... ... ... бойынша жұмыс істей алмады. Себебі оларда капиталдың жетіспеуі
және банктік пайда ... ... ... ... ... қажет еткен банктер ақшаны жоғары
проценттермен алып, пайдасыз жұмыс істеді.
Жалпы алғанда 1990 – 1993 ... банк ... бес ... ... ... ... банк, Әлеуметтік несие
банкі, Әлем банк және ... ... ... ... 1994 жылы жалпы экономикалық
процестердің ықпал етуімен құрылымдық өзгерістер Ресейдің банк жүйесінің
дағдарысымен ... ... ... ... Банк 28 ... айырылды. Олардың ішінде ең ірісі – КРАМДС – банк.
Алғашқыда бұл ... ... ... ... алайда ол активтерді
орналастыру тиімсіздігімен және ірі клиенттердің бәсекелес банктер жағына
өтуімен байланысты ... ... шеше ... ... портфелінің 60
пайызы пайдасыз несиелерден , 4 пайызы ... ... тек 0,5 ... ... ... етілетін несиелерден тұрды.
Дағдарыс Тұран банк және Әлем банк сиякты Қазақстанның ірі банктерін
де шарпыды. Елдің ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банктің ұсынысымен мемлекет бұл банктерді
25 млн. АҚШ долларына сатып алып, жаңа мемлекеттік банк ... ... ... бері ең жоғары қысқару 1995 жылы болып, банктердің саны
54 бірлік құрады. Осындай ... ... 1998 ... ... 458 ... 71 банк ... істеді. Қалған банктерді келесі
топтарға ... аз ... ... ... ... ... ... жүргізген
мемлекеттік банктер, бұл Халық жинақ банкі, Тұрғын құрылыс банкі;
- өкіметпен сатып алынған ... бұл ... ... Әлем банк және
Әлеуметтік несие банкі;
- билік құрылымдарынан ... ... ... ... ... аз ... ... асырған банктер: Орталықнесиебанкі,
Темірбанк, Мұнай банкі;
- шетелдік капиталдың қатысуымен құрылған банктер, Абн АМРОбанк, Тексака
банк, КЗИ ... жылы ... ... ... үш ірі ... ... енді:
«Банк Сосьете Женераль Казахстан» жабық акционерлік қоғамы, «HSBC Банк
Казахстан» жабық акционерлік қоғамы, «Ситибанк ... ... ... ... ... банктер мемлекеттік ... ... банк –1, ... ... ... –23, ... ... бөлінеді.
Банктердің жартысынан көбі Алматыда орналасқан (44 банк немесе 62 %),
Ақмола мен Қазақстанның басқа облыстарына 27 банк және 442 ... ... ... ... ... ... аймақтардың экономикалық
дамуына кері әсерін тигізді. 1990 – 2000 ... ... ... шоғырлану дәрежесі үлкен қарқынмен өсті. 5 млн. ... 80 ... ... ... капиталы бар аз қуатты банктердің сана 94 –тен 12 –
ге ... ... ал ... ... ... жалпы көлеміндегі үлесі
73,31 % – дан 16,98 % – ға ... ... ... ... ірі банктердің
позициялары біршама нығайды. 130 және 1300 млн. ... ... ... бар ... ... ... саны 3 есеге көбейді. Банктік
операцияларды жүзеге асыруға ... тек ... қоры 500 мың ... болатын банктерге берілді. Шетелдік валютада операцияларды жүзеге
асыру , халықтың ақша ... ... және өз ... желісін құру
үшін банктің капиталы 1997 жылдың аяғына 1,5 млн. доллардан немесе 113 млн.
теңгеден кем болмау талабы қойылды. Бұл өз ... ... бір ... ... банк жүйесіне деген сенімділігінің артуына ... 1994 – 1998 ... ... ... ... сомасы 5371,32
млн. теңгеден 31261,0 теңгеге дейін немесе 5,6 есеге ... ... ... ... сипатқа ие. Ол көбіне Халық Жинақ банкіне тараған, оның
салымдардың жалпы сомасындағы ... 54,3 % ... 1994 жылы 66,3 % – ға ... жылы ... Бұл сенімділікті арттыру мақсатында ... ... және ... ... ... Оны ... Қазақстан
Президенті Н. Ә. Назарбаев қатысты. Қаржы мамандарының ... ... – нің ... ... ... жеке ... депозиттерін
міндетті ұжымдық ережелерінің» жобасы қаралды. Оған барлық банктер қатысуы
керек: Сақтандыру объектісі – жеке ... ... және ... ... ... ... ақшалары. Сақтандыру қоры
жабық акционерлік қоғам болып табылады, оның құрылтайшысы – Қазақстанның
Ұлттық Банкі. Қордың ... ... ... ... алуы ... және ... ... босатылады.
Қор таратылған қатысушы банк салымшысына келесі тәртіпте оның салымын
қайтарады:
- 200 мың теңгеге дейінгі ... ... – 100 %
- 200 мың ... 400 мың ... ... ... бойынша – 200 мың + 200
мыңнан асатын соманың 80 % – т. с. ... ... ... ... ... ... ... орын алды, бұл мұнайға бағаның төмендеуіне және Ресейдегі
қаржылық дағдарысқа байланысты болды. 1998 жылы 1997 ... ... ... 15 % - ға ... теңге ресейлік рубльге және т ... ... ... ... ... ... ... төмендеді. Осы жағдайда өкімет пен Ұлттық банк 1999
жылы сәуірде теңгенің еркін бағамына өту ... ... Жеке ... ... қамтамасыз ететін іс – шаралар жүргізілді. 2000 ... ... ... бойынша тұрғындардың салымдары 36,9 млрд. теңгені
құрады, яғни 1999 жылдың 1 –ші қаңтарымен салыстырғанда 18 % – ға ... ... 56,1% –ға ... ... ... Екінші деңгейлі
банктер бойынша 1999 жылдың бірінші жартысында ... ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру ресми ставкасы 3 %
–ке төмендеп, 22 % – ды құрады. ... ... – 120,5 ... ... жылы 86 млрд. теңге), 1999 жылы қаңтар – шілде айларында баға 103,9 %
– ды құрады.
1.2. Нарықтық ... банк және ... ... ... ... ... ... маңызды құрылымдарының бірі.
Банктер халық шаруашылығының барлық ... ... және ... болады. Олар қаржылық делдалдар ретінде шаруашылық ұйымдардың
капиталдарын, тұрғындардың ақшалай қаржыларын, ... ... ... басқа да бос ақша қаражаттарын тартады және оларды
уақытша пайдалануға береді, ақша есептеулерін жүргізеді және ... ... да ... қызметтерді көрсетеді. Бұл арқылы олар өндірістің
тиімділігіне және қоғамдық өнімнің айналымына әсер ... ... ... негізгі қаржылық делдалдар болып табылады.
Өз қызметі барысында олар ақша ... жаңа ... ... ... сонымен бірге қаржылық ресурстардың қозғалуы мен
жылжуын, ағылуын және олармен байланысты қаржы ... ... Ақша ... ... оның ... ... шоғырландырып,
оларды іс-әрекеттегі капиталға айналдырады және несиеге деген ... ... дер ... ... ... бүкіл елдің
экономикалық дамуының қарқынына және несиелік-қаржылық механизмнің тиімді
және үздіксіз қызмет ... әсер ... Бұл өз ... ... ірі қаржымен жұмыс істеуіне әкеледі.
Банк жүйесінің мақсаттары мен міндеттері жалпы ... ... және ... ... ... ... ... ерекше
жүйесі ретінде экономиканы басқарудың жалпы мақсаттарына жетуді қамтамасыз
ететін ... ... ... ... ... ... банк ... ұйымдыстырудың принциптерімен айқындалады.
Банктер басқару процесінде экономикалық ... ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыру арқылы әсер етуге
болады, мысалы, несие беру , экономиканың ... ... ... ... және т. ... ... ... ұйымдары болғандықтан, олардың
клиенттер ... ... де ... ... ... ... жауапкершілігі, ең алдымен, ... ... ... ... ... ... ... Банкердің төңірегінде оған ... ... оның ... ... мен ... ... Оны төменде көрсетілген
схема арқылы өрнектеуге болады.
Банктер ... ... ... ие. Ең ... бұл
клиенттердің негізгі қызметі жөніндегі информация. Бұл мәліметтер банкке
кәсіпорындар қызметінің көп ... ... ... ... береді.
Банк жүйесінде қоғамның барлық ақша қорлары мемлекет және шаруашылық
буындардың қаражаттары, тұрғындардың қаржылары және т.б. ... бұл ... ... ... ... ... ... жасайды, ақша айналымын реттейді және сол арқылы өндіру процесінің
барысына әсер етеді.
Қазақстан экономикасының нарыққа өтуіне ... ... ... мүмкіндіктер ашылды. Сонымен бірге нарықтық қатынастардың ... ... ... ролі ... Олардың жұмысында бірінші
орынға әкімшілдік-әміршілдік әдістердің орнына экономикалық әдістер ... ... ... банк ... ... ... - әміршілдік экономикасында тек
мемлекеттік банктер қызмет етті, олардың ... ... ... жылы екі ... банк жүйесін құру процесінің басталуымен нарықтық
ортаның реттеуші механизмі – бәсеке пайда бола бастады. ... ... ... және бәсекесінің ерекшеліктері ресейлік ерекшеліктерімен
ұқсас. Қазақстандық банктер өз дамуында екі кезеннен өтті: қалыптасу ... ... даму ... ... даму ... ... ... құрылды және қайта құрылды. Біртіндеп коммерциялық ... ... ... ... және ... ... банктердің интенсивті,
сапалық дамуының кезеңі өтуде. ... бір ... ... ... ... өз ... ... басқара алмады. Банктік сфераны
сауықтыру мақсатында банктерді мемлекет ... алу және ... ... шаралары жүргізілді. 2000 жылдың аяғына республикадағы екінші деңгейлі
банктердің саны 48 ... 1993 жылы ... саңы 204 ... ... ... ... ... болып коммерциялық
банктердің құрулуына негіз болған базаның салыстыруға келмейтіндігі
табылады. ... бір ... ... ... ... ... ұйымдастырылды. Бұрынғы мемлекеттік банктер негізінде
құрылған коммерциялық банктердің активтерінің бүкіл банктер активтеріндегі
(Халық ... ... ... ... 20 ... ... Мемлекеттік
банктердің коммерциялық банктерге трансформациясы кезінде олардың көбісі өз
бәсекелестік позицияларын нығайту үшін ... ... - ... ... мен ... ... пайдалана алмады.
Нарықтық бәсекеде бәсекелес мүмкіндіктерінің ... бұл ... жаңа ... ... себеп болды.
Банктік бәсекенің үшінші ерекшелігі – активтердің үлкен көлемдерінің
ірі банктерде шоғырлануы. Қазақстанның үш ірі ... ... ... ... ... ... ... активтерінің шамамен
52 пайызды құрайды.
Банктік бәсекенің келесі бір ерекшелігі болып көрсетілетін қызметтер
түрлерін көбейту арқылы нарықта клиенттерді жаулап ... жаңа ... ... ... ... тағы бір ... оның шекараларын қаржы
нарығында жаңа субъектілердің – ... емес ... ... ... кеңейту болып есептеледі. Банк жүйесінің қалыптасуының бастапқы
кезеңінде 1993 –1994 жылдарда көптеген қаржылық фирмалар ... ... ... ... ... ... қызметтің жоғары инфляция
кезеңінде ерекше ... ... еді. ... күні ... ... қорларының, брокерлік компаниялардың пайда болуы бос
қаржыны тартумен ... ... ... бәсекені күшейтті.
Банктік бәсекенің ерекшелігінің бірі- ... ... ...... 67 ... ... ... орналасқан.
Сондықтан бәсекенің максималды интенсивтілігі осында байқалады. Сонымен
қатар, банктік бәсекенің спецификасы ... ... ... ... ... интенсивтілігін анықтайтын
ерекшеліктерді бағалау келесі қорытындыларды жасауға мүмкіндік береді:
- Қазақстанның банктік ... ... ... ... ... деп сипаттауға болады. Бәсекелестік субъектілердің арасындағы
басым позицияларды коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... емес. «ТұранӘлем Банкі» ашық акционерлік қоғамы,
«Қазақстанның ... ... ... ашық ... ... ашық ... ... және «АВN AMRO Bank» ... ... ... ірі ... ... ... ... ие
болады.
- Батыс елдерінің банктері арасындағы бәсеке сияқты қазақстандық банктер
арасындағы бәсекеде ... ... ... ... ... Шетелдік мамандардың пікірінше, нарықтық құрылымның бұл түрі ең
тиімді болып табылады.
- Сапалы және дифференциацияланған қызметтердің ірі пакетін ... ... тек ірі ... ... Орта және ұсақ ... тек ... ... – кассалық, дилингтік операцияларды жүзеге асыруда
және шағын жобаларды кредиттеуде бәсекеге түсе алады.
- Бәсекелестік күрестің нәтижесінде ... ... ... Банктік қызметтердің кейбір сегменттерінде таза бәсекенің ... ... ... ... ... ... ставкалармен және
тарифтермен қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... арқылы ғана озып шығуға болады.
- Қазіргі кезде қаржылық ... ... ... ... ... болып саналады. Нарықтың дамуы, бәсекенің қағидаларын сақтау,
әртүрлі ... және ... ... ... ... нарығының
шекарасын кеңейту бәсекенің күшеюіне әкеледі.
- ... ... ... субъетілер секілді нарықтық экономика
заңдарының негізінде қызмет етеді. INTERNET -ке шығумен байланысты пайда
болған жаңа ... ... ... ... ... ... ... ауқымды бәсекеге дайын болуын
талап етеді.
ІІ тарау. Қазақстан ... ... ... ААҚ
«ТұранӘлем Банктің» экономикалық қызметінің қазіргі сипаттамасы.
2.1 ААҚ «ТұранӘлем ... ... мәні және оның ... орны.
Банктік қызметті ұйымдастыру негіздеріне келсек, банктік заңдарда
банктердің жарғылық қорының құрылуының ... ... ... жеке ... ... аралас және шетелдік ... ... ... ... ... ... ... «Шаруашылық серіктестіктер және акционерлік қоғамдар
туралы» заңға сәйкес,біріншіден,акционерлік қоғам-бұл заңды тұлға,онда
құрылтайшылардың меншік құқығы ... банк ... ... ... расталады.Акционерлердің меншіктегі үлесі және банк табысы
сатып алынған ... ... тура ... ... ... ... ... шектелген.Акционерлердің
банкті басқару бойынша жауапкерші-ліктері басқарманы таңдаумен және жылдық
жиналыстарда банктік саясат ... ... ... ... ... ... емес формалары (жарналық меншік
формасы) қатысушылардың меншік құқығын растайтын белгілі бір ... ... ... ... қызметімен байланысты тәуекелді
мойнына алып,оның барлық міндеттемелері бойынша ... ... ... ... де, ... ... да ... олар
өздерінің барлық мүліктерімен жауапты болады. Екіншіден, акционер ... өз ... ... ... ... ... етуі бөлек
акционерлердің шығуына тәуелді емес. Ал жарналық формада қатысушы өз үлесін
басқа ... ... бере ... ... ... оны ... ... функциялар анық бөлінген. Акционерлер басқарманы
таңдайды, ал басқарма - ... ... ... аппаратты
таңдайды, ол өз кезегінде ... мен ... ... ... ... ... басқаруға тікелей қатысады және администраторлар
болып табылады, басшылықтың тиімділігі олардың жеке ... ... ... ... ... нысанының кемшіліктері:
акционерлік банкті құрудың қиындығы, өзгерістерге бейімделудің ... ... Бұл ... ... банктерді
ұйымдастырудың акционерлік формасы – ең тиімді, нарықтық ... ... ... ... ... ... ... компаниялар формасында немесе корпорациялар формасында
ұйымдастырылған.Сондықтан іс – ... ... ... ... жұмыстың екінші бөлімінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ашық ... қоғамының
экономикалық қарекет – қызметтері мысалында сабақтастыруды жөн көрдім.
Банкті ұйымдастыру күрделі процедура болып табылады және әдетте ... ... ... Ұлттық банк Қазақстан Республикасының
территориясында ... ... ... ... ... және ... ... жұмыстарын жүргізеді. Ұлттық банк рұқсат бергенде
орындалатын банктік операциялардың шеңберін белгілейді. ... ... заң ... ... ашу және ... ... ... ережелері
белгіленген.
«ТұранӘлем» Банкі Қазақстанның Ұлттық Банкісі мен өкіметінің шешімі
негізінде «ӘлемБанк Қазақстан» акционерлік ... және ... ... ... ... ... ... екі мемлекеттік банкті қайта құру
және оларды біріктіру нәтижесінде 1997 ... 15 ... ... қоғамы ретінде 4,7 млрд. теңге меншік капиталмен ... ... ... ... ... ... жылы ... айында қаржы министрлігі Банктің 100 процент акция ... үшін ... ... ... ... 100 ... ... пакетін
қазақстандық жеке меншік компаниялардың консорциумы сатып алды. Бұл
консорциумға Қазақстанның 12 ірі ... ... ... ... ... ... ... ЖШС, (Қостанай)
2. «Аралтұз» ЖШС
3. «Каблан» ЖШС
4. Семей ұн тарту комбинаты
5. «Кустанайасбест» ЖШС
6. «Корр» ЖАҚ
7. «RISMI COMMERCE» ЖШС
8. «Яссы» ... ... ... «Смат Компаниясы» ЖШС
11. «Мақтаарал» ААҚ
12. Басқалары.
ТұранӘлем Банкі қазіргі кезде Республикадағы ірі әмбебап ... ... жеке және ... ... банктік қызметтердің барлық түрлерін
көрсетеді.
Банк жүргізетін негізгі операциялар:
- саудалық қаржыландыру және қысқа мерзімді қаржыландыру;
- ...... ... ... ... ұзақ ... және орта ... жобалық қаржыландыру;
- корпоративтік клиенттер үшін ... ... ... ... кіші және орта ... ... ... белсенді қаржыландыру;
- сақтандыру бойынша қызметтер;
- зейнетақы қорларының қызметтері;
- активтерді ... ... ... ...... ... ... Республикасы Халық Банкісінің
диллері.
ТұранӘлем Банкі бүкіл республика бойынша филиалдардың тармақталған
желісін құрып отыр. Республиканың ірі өнеркәсіптік орталықтарында оның ... және 24 ... ... бөлімдері бар.
Бүгінгі таңда банктің жарғылық акционерлік капиталы Қазақстанда ірі
капиталдардың бірі болып ... және 9 ... ... ... кезде банктің клиенттері болып энергетиканың, сауданың,
транспорттың, мұнай өндірісінің , ... ... ірі ... ... ... ТұранӘлем Банкі жеке тұлғалармен жұмысына көп
көңіл бөледі. ... ... ... ... ... ... орын ... (3,3 млрд.теңгеден артық ).
«ТұранӘлем Банкі» ашық акцонерлік қоғамы соңғы жылдары белсенді
түрде дамып, ... және ... ... ... ... ... ... түсуде. Дамудың анық жоспарланған стратегиясы,
қызметті әмбебаптау, қызметкерлердің біліктілігі, басқарудағы ... ... ... база ... ... ... сақтауға мүмкіндік
берді. Банктің тұрақтылығы бір жылға қалыптасады және өз ... ... ... ... . ... Банкі үшін бұл, ең
алдымен, банк дамуының жоспарланған ... өз ... ... ... банкті басқарудағы оперативтілік, тұрақты
клиенттер. 2000 ... 1-ші ... ... ... 1999 ... 386993 клиентке қызмет көрсетілді.1
1999 жылы «ТұранӘлем Банкі» 5 млрд.150млн. теңгеге өз акцияларының
екі ... ... ... ... банктің жарияланған капиталы 12
млрд.870 млн. теңгеден асты. Жарғылық төленген ... 2000 ... ... ... 697 млн. ... ... Банктің меншік капиталы 37 процентке өсіп, 5
млрд.057млн. теңге болды.
Сенімділікті қамтамасыз етуде және ... ... ... ... пайданың абсолютті мөлшерінің өсіміне бағытталған
банктің бағдарланған саясатының арқасында қаржылық нәтижелер ... ... ең ... ... ... Даму стратегиясына сәйкес банк
қызметінде негізгі көңілді ресурстық базаны кеңейтуге және нығайтуға ... ... ... өсуі , жаңа ... ... ішкі және ... тартылатын ресурстар көлемінің ұлғаюы жатады. Операциялар
көлемінің ... ... ... ... сомасының өткен кезеңмен
салыстырғанда 2,5 есеге өсуіне әкелді және 2000 ... ... ол ... ... ... Екі ... ... банк өз активтерін 3,3 есеге, ... ... ... 5,5 ... ... ... Банкі» ашық
акцонерлік қоғамының басшылығы көрсетілетін қызмет түрлерін ... ... ... жоғарлатуға бағытталған стратегияның ең негізгі
принциптерін жүзеге асырды. ТұранӘлем ... ... ... ... ... келесі және № 1 кестеде берілген.
Кесте № 1.
ААҚ «ТұранӘлем Банкінің» 1997-1999 жылдардағы ... ... ... ... ... |1997 |1998 |1999 |1997 |1998 |1999 ... қаражаттары |2,579 |4,030 |8,508 |34,2 |48,1 |61,6 ... ... |2,850 |599 |3,132 |37,8 |7,1 |22,7 ... ... | | | | | | ... |5,657 |10,645 |27,094 |74,8 |127,0 |196,0 ... |25 |88 |164 |0,3 |1,1 |1,2 ... қорлар |1,453 |2,223 |3,610 |19,2 |16,3 |26,1 ... ... |1,526 |786 |3,519 |20,2 | |25,4 |
| | | | | |19,6 | ... ... |14,090 |18,371 |46,027 |186,5 |219,2 |333,0 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ҰБ-ң ... |42 |1,299 |700 |,6 |15,5 |5,1 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |335 |3,009 |9,023 |4,4 |35,9 |65,2 ... ... |10,550 |9,651 |28,224 |139,6 |115,2 |204,2 ... ... |2,164 |736 |2,400 |28,6 |8,7 |17,4 ... ... |13,090 |14,695 |40,347 |173,2 |175,3 |291,9 ... мүддесі | | |597 | | |4,3 ... ... | | | | | | ... ... |6,781 |7,931 |8,758 |89,8 |94,6 |63,4 ... бағалау резерві | |331 | | |3,9 | ... ... |(5,781) |(4,586) ... |(26,6)|
|Меншік капитал барлығы | | | | | | |
| |1,000 |3,676 |5,083 |13,3 |43,9 |36,8 ... мен | | | | | | ... ... |14,090 |18,371 |46,027 |186,5 |219,2 |333,0 ... | | | | | | ... динамикада салыстыру үшін 1997-1999 жылдардың ... ... ... ... берілген.
Кесте № 2.
Баланстық ... |1997 |1998 |1999 ... |40,1 |57,9 |58,9 ... |74,9 |52,5 |61,3 ... ... |30,3 |31,9 |32,9 ... ... | | | ... ... ... |11,0 |21,6 |12,7 ... | | | ... негізгі көрсеткіштердің жақсаруына Банк дамуының
интенсивті, әрі экстенсивті факторлары ... қол ... бұл 1999 ... ... ... тұрғыдан негізгі аймақтарының барлығында
танылған республиканың ірі қаржы-кредиттік ... ... ... ... ... ... ... жұмысының қажетті шарттарының бірі ... ... ... ... ... 1999 ... 1-ші ... жарғылық капиталы 7,931 млн. теңгені құрады. 1999 жылдың шілде
айында Банк ... ... ... ... ... ... ... қабылдады, осыған сәйкес 1999 жылы желтоқсанда 4 млрд. теңге
сомасына бағалы қағаздардың ... ... ... ... 2000 жылдың 1-ші қаңтарының мәліметтері бойынша Банктің төленген
жарғылық капиталының ... 8,758 млн. ... ... жылдың соңына
меншік капитал 5,083 млн. теңгені құрап, 1998 жылмен ... ... ... ( 38,3 %-ке) , екі ... ... 5,1 есеге артты. 1999 жылдың
қыркүйегінде Халықаралық Қаржы Корпорациясының Дүниежүзілік Банкісімен
кредиттік келісім жасалды, онда ... 5 млн. АҚШ ... ... ... Банк ... конвертациялау көзделген. Осылайша, Халықаралық
Қаржы Корпорациясы жақын арада Банктің алғашқы шетелдік ... ... ... ... Банк ... өсімі байқалды, олар алдыңғы
жылмен ... 2,5 ... ... 18,371 млн. ... 46,027 ... ... ... несиелер және бағалы қағаздар нарықтарында өз қызметін қарқынды
дамытты, бұл баланстың актив бөлімінің құрылымында ... ... ... ... кредиттік салымдар 27,094 млн. теңгені ... ... ... ... 58,9%-н ... Сонымен бірге бағалы қағаздарға
қаражаттарды салудың көлемі 5,2 есеге артты, ал олардың ... ... үлес ... ... ... дейін көбейді.
Қаржы айналымдылығының жоғары жылдамдығы және икемді несиелік саясат
баланс құрылымындағы төмен ... ... ... 18-20% деңгейінде
ұстап тұруға мүмкіндік берді, бұл Банк активтерінің табыстылығына әсер
етеді.
Сонымен бірге, корреспонденттік ... және Банк ... ... 2,1 ... ... 8,508 млн. ... құрады, бұл банк
тұрақтылығын сақтайтын өтімділік деңгейін ... ... ... жылдың ішінде ақша қаражаттарының құрылымы өзгерістергн ұшырады:
шетелдік ... ... ... ... 64%-ке дейін өсті.
Банктің операциялық қызметінің одан арғы диверсификациясы көрсетілген
кезеңнің ... ... ... ... сипатына оптимальды түрде және
Банктің осы нарықта атқаратын функцияларына сәйкес ... ... ... ... ... ... Активтік операциялардың
кеңеюіне ресурстық база көлемінің өсімі себепші болды. 1999 жылдың соңына
Банк міндеттемелерінің ... 40,347 млн. ... ... және 1998 жылмен
салыстырғанда 2,7 есеге ... ... ... ... ... ... 1,8 ... өсіп, 2000 жылдың басына 8,700 млн.
теңге болды немесе міндеттемелер сомасының 21,7%-н құрады. Бұл ... ... ... сенімділіктің жоғары екенін білдіреді.
Сонымен қатар, 1999 жылы Банкке салынған корпоративті және ... ... ... көлемі артты.(олардың мөлшері 1,703
млн. теңгеден 4,338 млн. теңгеге дейін өсті). Банк ... ... ... ... депозиттерді белсенді түрде тарту
өтімділік көрсеткіштерін жақсартуға, ал Банк клиенттеріне өздерінің уақытша
бос ... ... ... ... ... жылы ... банктерден тартылған қаражаттардың үлесі біршама
өсті. Бұл банк аралық ... ірі ... бірі ... Банк статусының жоғарлауын бейнелейді.Тартылған ... ... бір жыл ... 3 ... көбейді, немесе
міндеттемелердің жалпы сомасынан 22,4%.
Банк пайдасының ... және ... ... ... ... ... жалпы көлемі 1,4 есеге өсіп, 5,083 млн. теңгені ... ... ... қаражаттардың үлесі 11% құрады.
Табыстар мен шығындар құрылымына келсек, 1999 жылы Банк 7,637 ... ... ... алды және 6,726 млн. ... ... шығындар
жұмсады.
Кесте № 3.
ААҚ «ТұранӘлем Банктің» пайда және залал есебі
млн. теңге
|Көрсеткіштер |1997 |% |1998 |% |1999 |% ... ... |2,368 |68 |1,954 |41 |3,747 |49 ... ... | | | | | | ... |1,778 |51 |1,637 |35 |3,536 |46 ... ... |374 |11 |253 |5 |116 |2 ... ... | | | | | | ... |215 |6 |64 |1 |95 |1 ... ... |872 |29 |573 |22 |1,582 |31 ... ... | | | | | | ... |595 |20 |435 |16 |1,125 |22 ... ... | | | | | | ... |172 |6 |125 |5 |455 |9 ... ... ... | | | | | | ... |105 |3 |13 |1 |2 |0 ... проценттік табыс |1,496 | |1,382 |67 |2,165 |84 ... ... үшін | | | | | | ... және ... | | | | | ... | | | | | | |
| |510 |15 |571 |12 |855 |11 ... ... | | | | | | ... және ... | | | | | ... ... | | | | | | |
| |405 |12 |822 |17 |1,564 |21 ... да ... ... | | | | | |
| |178 |5 |264 |6 |766 |10 ... ... | | | | | | |
| | |0 |1,119 |24 |705 |9 ... емес ... |1,093 |32 |2,776 |59 |3,890 |51 ... барлығы |3,461 |100 |4,731 |100 |7,637 |100 ... және ... | | | | | | ... |1,077 |35 |850 |32 |1,328 |26 ... ... |612 |20 |540 |20 |929 |18 ... ... шығындар| | | | | | |
| |482 |16 |696 |26 |1,232 |25 ... емес ... | | | | | |
| |2,171 |71 |2,086 |78 |3,489 |69 ... ... |3,043 |100 |2,659 |100 |5,071 |100 ... ... емес | | | | | | ... |-1,079 | |690 |33 |401 |16 ... ... ... | | | | | | ... және ... | | | | | | ... ... |418 |- |2,072 |100 |2,566 |100 ... ... ... | | | | | | ... |121 | |545 | |1,639 | ... дейінгі пайда |297 | |1,526 | |927 | ... ... ... | | | | | |
| | | | | |16 | ... ... |297 | |1,526 | |911 | ... ... ... табыс банк табысының құрылымында 46%-
ті құрай отырып, (1998 жылы 35%) өз мәнін сақтады. Бұл ... ... ... ... үлес салмағының артуына ықпал етті (1998 ... 1999 жылы ... ... операцияларды жүргізу көлемінің ұлғаюы
берілген операциялар бойынша табыстар үлесінің өсімін 1998 ... 4%-ке ... ... база ... өсуі ... құрылымының өзгеруінде көрініс
тапты. Алдыңғы кезеңмен салыстырғанда тартылған қаражаттар бойынша төленген
проценттердің үлес ... өсті (1998 жылы ... 1999 жылы ... ... ... кеңеюіне, қызметкерлер санының
(509 адамға) өсуіне және аймақтық даму бағдарламаларын ... ... ... мен ... ... саны ... 205-
ке дейін өсті) қарамастан, персоналға және әкімшілік ... ... ... ... азайды, сәйкесінше, 6%-ке және 2%-ке (26% және 18%).
Басқа ... ... да 1%-ке ... ТұранӘлем Банкінің негізгі банктік операцияларды ұйымдастыру
қарқындылығы.
Соңғы жылдары ... ... ашық ... ... ... ... ұлттық валютада да, шетелдік валютада да белсенді түрде
өсіруді жалғастырды. Мысалы, банктің несиелік портфелінің көлемі ... жыл ... 10,645 млн. ... 27,094 млн. ... дейін көбейді,
немесе 154,4%-ке. Валюталық кредиттер үлесіне 51,5%, ал ... ... 48,5% ... ... ... ... шетелдік кредиттерді және халықаралық қаржы
институттарының инвестицияларын тарту, импортты алмастыруды және ... ... ... ... бағдарламасына қатысу
кредиттік белсенділікті сақтауға және арттыруға мүмкіндік берді. ... ... ... оның ... жалпы сомасындағы үлесі ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі меншік формаларындағы
өнеркәсіптік кәсіпорындар, ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... және жеке ... табылады. Ірі
борышқорлармен қатар Банк кіші және орта кәсіпорындарға қызмет көрсетеді.
Банк ... ... ... ... және ... кіші және орта ... қолдау мен
дамытуға бағытталған «Кроссроудз» Азиялық ... ... ... ... АҚШ ... сомасына жеңіл, тамақ және
полиграфиялық өнеркәсіптерінің кәсіпорындары қаржыландырды. Сонымен қатар,
кіші және орта бизнес субъектілерін ... ... ... ... ... ... Даму және Қайта құру Банкісінің кредиттік
линиясы шеңберінде жүзеге ... 1999 ... 1-ші ... ... ... 101,100 АҚШ доллары жұмсалған. Ол өз кезегінде кіші және
орта бизнес субъектілеріне берілген ... ... ... 29%-ке ... ... ...... портфелінің өсімі.
| |1997 |1998 |1999 ... ... ... |5657 |10645 |27094 ... және орта ... несиелеу, | | | ... ... ... % | | | ... |19 % |24 % |29 % ... ... ... ... ... және ... сауда
кәсіпорындарының үлесіне тиіп, бұл сауда операцияларының айналыс уақыты
бойынша ... ... ... ... және ... ... ... жоғарғы сұранысқа байланысты болды.
Банкпен берілген несиелердің құрамында операциялардың ... және ... ... қамтамасыз ететін қысқа мерзімді
несиелер басым болды. 1999 жылы мерзімі бойынша несиелердің құрамы өзгерді-
несиелік портфельдегі орта ... және ұзақ ... ... ... ... салалары бойынша несиелік портфельдің құрылымына ... ол ... ... ... ... ... –39 %
- ... сауда –8 %
- Ауыл шаруашылығы және тамақ өнеркәсібі –12 %
- ... ... –19 %
- ... беру –3 %
- Басқалары –19 %
1999 жылы клиенттердің депозиттері 28,224 млн. теңгеге дейін көбейді,
бұл 1998 жылмен салыстырғанда 18,573 млн. ... ... ... ... оның ... ... құрылуының маңызды көздерінің бірі болып
табылады. Соңғы мәліметтер бойынша ... ... ел ... депозиттердің 17
%-ті шоғырланған. Депозиттік базаның күшеюіне икемді депозиттік ... ... Ол жеке ... ... ... сонымен бірге белсенді
жарнамалық компанияға негізделген. Халықтың ... ... ... және ... ... әрқилы ұлттық және шетел валюталарындағы
депозиттер ашылған болатын. Бұл «Зимушка-зима», «Солнышко», ... ... және т.б. ... ... ... ... ... саясатымен қатар, депозиттік базаның
өсуіне жеке ... ... ... ... ... жүйесін
құру жөнінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... Банкі» ашық акционерлік қоғамы жеке
клиенттердің салымдарын сақтандырудың қазақстандық қорына өткен жылы 9 ... ... ... ... төлей отырып, осы қордың ... ... ... депозиттердің көлемі 1999 жылдың ішінде өткен
жылмен салыстырғанда 8,049 млн.теңгеге немесе 2,8 ... ... 2000 ... 12,494 ... құрады (1999 жылдың басында – 4,445 млн.теңге).
1997 жылға қарсы мерзімдік депозиттер шоттарындағы қаражаттардың көлемі ... ... Ал 1997 ... ... талап етуге дейінгі қаржылар 1,6
есеге өсіп, 11,784 млн. теңгені ... 1999 жылы ... ... 6,391
млн. теңгеге өсті.
Талдау көрсеткендей, салымдар мен депозиттердің 70 %-ті ... ... ... Жеке клиенттердің мерзімдік депозиттері бойынша қалдықтар
жылдың басымен салыстырғанда 4,994 млн. теңгеге немесе 162,3 %-ке көбейген.
Талап ... ... ... өсу ... 1999 жылы 126,9 ... яғни 2,3 ... көбейді, ал мерзімдік депозиттер бойынша өсу қарқыны-
181 %. Бұл клиенттердің Банкке деген сенімділіктерінің артқанын білдіреді.
Депозиттерді тарту бойынша ... ... ... ... бойынша болжамдалған және қалыптасқан табысқа, халықтың табыс
деңгейі жөнінде статистикалық және ... ... ... ... ұсынылған депозиттердің шарттарының және ставкаларының
анализіне, Қазақстандағы ... ... ... ... жеке ... ... ... жоғары және 20 %-ті құрап отыр.
Қазақстанда қор нарықтарының белсенді дамуы мемлекеттік ... ... ... ... ... көрініс тапты.
Банк мемлекеттік бағалы қағаздардың ... ... ... олардың орташа табыстылығы жылдық 17 %-ті құрады. 2000 жыл
басына Банктің мемлекеттік бағалы ... ... ... 3,132 ... ... және 1998 ... ... 5 есеге көбкйді.
Клиенттік базаны көбейту және қызметтердің ... ... ... ашық ... ... сақтандыру,
инвестициялық және зейнетақы қызметінде маманданған бірнеше ... ... ... 2000 ... 1-ші қаңтарына Банктің басқа
заңды тұлғалардың капиталына салымдарының жалпы сомасы 163 млн. ... ААҚ ... ... Талдықорған бөлімінің қаржы-шаруашылық
қызметінің сипатты белгілері.
«ТұранӘлем Банкі» ашық ... ... ... ... құрылған.Филиал Банктің оңашаланған бөлімшесі болып табылады және
ішкі өндірістік шаруашылық есеп негізінде қызмет ... ... ... ... ... ... Банк оның ... жауапты. Өз іс-
әрекетінде Филиал Қазақстан Республикасының заңдарын, Ұлттық Банкінің
нормативтік- ... ... Банк ... ... ... ... Банк ... Басқарма басшысының шешімдерін
басшылыққа алады.
Филиал ... ... ... банктік және басқа да операцияларды
жүзеге асыруға құқылы:
1) заңды тұлғалар депозиттерін қабылдау;
2) жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ашу және ... кассалық операциялар: қағаз ақшалар мен монеталарды қабылдау, есептеу,
айырбастау, сұрыптау, ... ақша ... ... ... және жеке ... ақша ... ... орындау;
6) есептік операциялар: заңды және жеке ... ... ... да ... міндеттемелерінің есебін жүргізу (дисконт);
7) несиелік операциялар: ақша ... ... ... жеке және ... ... тапсырыстары бойынша есеп жүргізу;
9) сенімділік (трасталық) операциялар: сенім білдірген тұлғаның ... ... ... ... басқару;
10) клирингтік операциялар: төлемдерді жинау, ... ... ... сейфтік операциялар;
12) ломбардтық операциялар;
13) төлем карточкаларын шығару;
14) қағаз ақшаларды, монеталарды, құнды заттарды ... ... ... ... ... ... ... операциялар және т.б.
Филиалмен жүргізілетін активті және пассивті операциялар бойынша
тарифтер мен ... ... Банк ... ... ... ресурстары:
1) Банктің Филиал қарамағына берген қаражаттар есебінен;
2) Филиалдағы заңды тұлғалар шоттарындағы қаржы есебінен;
3) Тұрғындардың салымдары есебінен құрылады.
“ТұранӘлем Банкі” ашық ... ... ... бөлімінің
қаржы - экономикалық қызметiн талдау банктiң iшкi ... ... ... оның ... ... және қаржылық-шаруашылық
қызметiне тоқталып, оның негiзгi көрсеткiштерiне, яғни банк операцияларына
сипаттама беруді несие операцияларынан бастайын.
1999 – 2000 жылдар ... ... ... мен оның ... ... ... ұлттық және шетел валютасында белсендi түрде
өсiрудi жалғастырды. ТұранӘлем Банкiсiнiң ... ... ... ... ... ... беру жұмыстарын белсендi атқаруға
тырысты.
Филиалда айдың ... күнi ... ... ... ... ... жүзеге асырылып отырды.
1997 жылы провизияларджы қалыптастыруға байланысты шығындар 20932 мың
теңге болды, 1998 жылы бұл ... 539 мың ... ал 1999 жылы – ... ... құрады.
Несие портфелiнiң 1997 – 2000 жылдар аралығында өзгеру динамикасы
келесi мәлiметтермен ... № 5.
| ... ... ... ... |
|Несие портфелi |95714 |15390 |12502 |28736 ... ... | | | | ... ... ... тұрғанымыздай, 1997 жылдың iшiнде несие
портфелiнiң көлемi азайып отыр. Бұл, ең ... Бас ... ... ... жай және ... ... белгiлеумен байланысты
болды.
Несие портфелiнiң құрамы мен ... ... № 6 ... ...... тобы |1.01.97 |Үл. сал. |
| |( | |
| |1997 |1998 |1999 |1997 |1998 |1999 ... өнеркәсібі |4000 |6200 |12720 |- |500 |3774 ... ... |- |8800 |7268 |- |8800 |7268 ... ... |- |3199 |10967 |- |3199 |266 ... |- |5300 |3000 |- |5300 |3000 ... |6275 |- |- |- |- |- ... |300 |- |- |- |- |- ... ... |- |- |722 |- |- |722 ... өнеркәсібі |3775 |- |- |- |- |- ... |13830 |- |4691 |4600 |- |3998 ... |28180 |23499 |39368 |4600 |17799 |19028 ... № 7 ... көрiнiп тұрғандай, 1998 жылы ... ... ... 1997 ... ... ... Алайда, 1999
жылы кредиттiк салымдардың мөлшерi көбейдi.
1997 жылы тек қысқа мерзiмдi кредиттер ұлттық валютада берiлдi, орташа
проценттiк ... ... ... 1998 жылы ... ... ... ... бойынша проценттiк саясат аймақтық нарықтағы қалыптасқан жағдайға
тән Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiсiнiң қайта қаржыландыру ... ... ... жылдық проценттiк ставка 28%-ке тең болды. 1998
жылы 20-шы ... ... ... ... АҚШ долларына сәйкес
эквивалентте бердi. Жылдық проценттiк ставка 24%-тi құрады.
1999 жылы филиал жалпы ... 239368 мың ... ... ... ... ... өнеркәсiбiне жүзеге асырылды. Бұл аймақта ұн ... ... ... ... және ... ... ... байланысты. Сонымен қатар, бөлшек және көтерме
саудаға салымдар ... де ... Бұл ... ... ... және қайтарымдылығына байланысты. Кiшi және орта бизнестi
кредиттеуге кредит салымдарының 48,8%-тi жұмсалды. Орташа жылдық проценттiк
ставка ... ... жылы ... ... ... ... төмендегi кестелерде
сипатталып көрсетiлген.
Несие портфелiнiң өзгеруiнiң динамикасы.
Кесте № 8.
|Классификация ... ... |
| |мың ... |мың ... |% ... |19431,0 |67,62 ... |98 ... |3551,0 |12,36 |85,0 |0 ... |231,0 |0,80 |122,0 |0 ... |763,0 |2,66 |- |0 ... |4761,0 |16,57 |2392 |2 ... |28737 |100 ... |100 |
Өткен жылдармен салыстырғанда, 2000 жылы несие портфелiнiң ... ... ... ... ... артық, оның құрамындағы стандартты
кредиттердiң үлес салмағы көбейдi. Бұл банк жұмысын ... ... жылы ... ... ... ... ... № 9.
2000 жылы несиелердің бөлінуі
|Салалар ... ... |%-к |Үл. ... | | ... |% |
|Сауда (көтерме және бөлшек) |107458 |20 |27 |76,3 ... |2392 |1 |42 |1,7 ... ... |13654 |9 |29 |9,7 ... |1630 |3 |29 |1,2 ... өнiмдерiнiң |7926 |2 |28 |5,6 ... |1009 |1 |28 |0,7 ... ... ... |5069 |2 |30 |3,6 ... |1569 |20 |27 |1,1 ... қызметкерлерi |27 |4 |0 |0 ... |140734 |62 |27 |100 ... | | | | ... жылы банк ауыл шаруашылығына несиелер берудi бастады. Несиелердiң
көп бөлiгi саудаға салынған. Сонымен қатар, осы жылы ... ... ... ... ... № 10.
“ТұранӘлем Банкі” ашық акционерлік ... ... ... берілген несиелерді сомасы бойынша классификациялау.
|Заңды тұлғаларға берiлген ... ... ... |%-к ... | |мың ... ... |
| | ... | | ... мың ... дейiн |8 |1801 |1,55% |29 ... мың ... – 50 мың ... |47157 |40,62% |30 |
|50 мың ... – 200 мың |6 |67129 |57,83% |25 ... |- |- |- |- ... мың ... – 500 мың |- |- |- |- ... |27 |116087 |100 |27 ... мың доллардан мың доллар | | | | ... | | | | ... ... ... | | | | ... | | | | ... |15 |23078 |93,5% |28 ... мың ... ... |- |- |- |- ... ... |20 |1569 |6,4% |27 ... ... |- |- |- |- ... |35 |24647 |100 |28 ... ұсынылатын несиелер бойынша белгiленген проценттiк ставканың
мөлшерi “ТұранӘлем Банкi” ащық акционерлік қоғамының несиелеу ... ... ... ... алушының төлем қабiлеттiлiгiмен,
несиеленетiн iс-шараның мазмұнымен, қамтамасыз етiлу түрiмен анықталады.
2000 жылы 140734 мың теңге ... ... 27% ... ... ... ... ... депозиттік операцияларға тоқталайын.
Депозиттер – банктер мен жинақ кассаларындағы ақша салымдары. ...... ... салымдарға ақша қаражатын тарту мен оны
орналастыру жөнiндегi операциялары.
Банктiң депозиттiк базасының нығаюына дұрыс ұйымдастырылған депозит
саясаты негiз ... Бұл ... жеке ... ... көп ... және ... жарнама iс-шаралары ... ... ... ... ... және ... ... ұлттық және шетел
валюталарында әртүрлi депозиттер ... ... ... ... ... ... успеха” және т.б.
Сонымен қатар, депозиттiк базаның ұлғаюына Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкiсiмен жүргiзiлген клиентердiң мерзiмдiк депозиттерiн ... құру ... ... ықпал еттi.
Депозиттер бойынша проценттiк саясат орталықтандырылған ... ... ... ... жылы ... депозиттердiң жалпы сомасы 72680 мың теңге болды,
орташа проценттiк ставка теңгеде – 18,9 %, валютада – 11,5%.
1998 жылы ... ... ... сомасы 86677 мың теңге, орташа
проценттiк ставка теңгеде – 13,1 %, валютада – 8,4%.
1999 жылы, сәйкесiнше: 200686 мың теңге, 20,1%; 10,3%.1
Кесте № ... – 1998 ... ... ... (мың ... ... |Теңгеде |Валютада |Талап |Мерзiмдiк |
| | | | ... | |
| | | | ... | ... |82023 |71948 |10061 |9343 |72680 ... |173050 |144366 |28684 |90373 |86677 ... |333562 |195946 |137616 |132876 |200686 ... ... жалпы салымдар
Кесте мен графиктен көрiп тұрғанымыздай, 1997 – 1999 жылдар аралығында
филиалдың депозиттiк базасының өсуi байқалды.
ТұранӘлем Банкiнiң ... қала мен ... ... ... тудырып отыр. 1999 жылы валюталық салымдар көлемiнiң өсуi
теңгенiң девальвациясымен байланысты.
1997 – 1999 ... ... ... ... ... ... көлемi бойынша келесi жағдай қалыптасты.
Кесте № 12.
Шетел валютасын сату-сатып алу (мың бiрлiк)
| |$ |DM ... ... |
| | | | ... ... | | | ... ... ... |сатып |сату |сатып |сату | ... |алу ... |алу ... |алу |көлемi | |
| ... | ... | ... | | ... |387 |1831 |39 |32 |206341 |205845 |1190 ... |308250 ... |53590 |127015 |171395 |2703 ... |66 |1505 |10 |7 |22 |29 |1408 ... ... ... түскен пайданың өзгерiсi (мың теңге)
Шетел валютасымен жүргiзiлген операциялардан түскен табыстың мөлшерi
1997 жылы 1654,0 мың теңге, ал шығындар 464,0 мың ... ... жылы ... жылмен салыстырғанда шетел валютасын сату-сатып алу
бойынша операциялардың көлемi де, одан түскен пайданың мөлшерi де көбейдi.
1998 жылы валюталарды ... ... ... ... табыс
– 3755 мың теңге, жұмсалған шығындар – 1052 мың теңге.
1999 жылдың сәуiр айында теңгенiң еркiн ... ... және ... ... ... ... енгiзгеннен кейiн валюталардың айырбас курсы
өсiп, аймақ тұрғындарының табыстарының жалпы ... ... ... ... ... ... азаюына және дилингтiк
операциялар бойынша табыстардың азаюына әкелдi.
1999 жылы айырбас операцияларынан түскен табыс – 2567 мың ... – 1159 мың ... – 2000 ... ... ... ... мен ... жөнiнде
жалпы мәлiметтер төмендегi кестеде көрсетiлген.
Кесте № 13.
Мың ... ... ... |1997 |1998 |1999 |2000 ... ... ... |18894 |20044 |36693 |55682,4 ... ... бойынша сый-ақы |7935 |3252 |5907 |29524,0 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |1146 |1800 |7700 |- |
| ... ... да | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |5436 |4521 |4030 |8536,0 ... ... валютасын сатудан |1698 |3755 |3497 |6400,4 |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... |Басқа да операциялық |- |1278 |446 |861,0 |
| ... | | | | ... |ҚР ҰБ ... ... |- |965 |9853 |- |
| ... ... | | | | |
| ... үшiн | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |- |4259 |4853 |149,0 ... |Басқа табыстар |2679 |214 |407 |10212 |
|2 ... - ... |50237 |16893 |34534 |46677,3 ... ... төлеумен |5855 |4416 |10205 |21162,0 |
| ... ... | | | | ... ... ... бойынша|20932 |706 |9788 |4984,0 |
| ... жабу үшiн | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |- |1118 |1178 |2764,6 |
| ... алу және | | | | |
| ... бағалау бойынша | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |- |31 |99 |224,0 ... ... персоналына |11382 |7291 |7504 |8505,6 |
| ... | | | | ... ... пен |3488 |3149 |5049 |5474,2 |
| ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |3064 |182 |711 |2317,3 |
| ... мен салықтар | | | | ... ... ... |5516 |- |- |- |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |- |- |- |1245,6 |
| ... сақтандыру | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... |-31343 |3151 |2159 |9005,1 ... ... негiзiнде филиал пайдасының өзгеруiн көрсететiн график
құруға болады.
1997 жылы табыстарды көбейтуге бағытталған жұмыстардың жүргiзiлуiне
қарамастан филиал залал ... ... әсер ... ...... кеш ... және бiр қарыз алушыға белгiленген лимиттер
көлемiнiң жеткiлiксiз болуы.
1998 жылы филиалдың ... ... ... өсу ... Бұл жылы ... ... ... – 20044 мың теңге, ... ... мың ... 1999 жылы 36693 мың ... ... алды, яғни бюджеттік
жоспардың 74,9 % - ті орындалды.
Табастырдың ең үлкен үлес ... ... ... келедi –
37,1%. 1999 жылы жалпы табыстар алдыңғы жылмен салыстырғанда ... ... ... де ... ... берiлген несиелердiң
көбеюiмен қоса, күмәндi және үмiтсiз несиелердiң де үлес салмағы өстi. Бұл
филиалдың пайдасына керi ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра отырып, 1999
жылы 2159 мың теңге пайда алды. 2000 жылы филиалдың қызметi жақсарып, жалпы
пайда ... ... Осы жылы ... көп ... проценттiк
табыстар мен комиссиялық табыстарға тиесiлi.
Жекелеген банктiң жұмыс iстеуiнiң әртүрлi жағдайын қарастырғанда
маңызды мәселенiң бiрi – ... ...... ... ... ... басты мақсаты – пайда табу немесе оның мөлшерiн жоғарғы
деңгейге жеткiзу.
Рентабельдiлiктi анықтауға ең кең ... ... бiрi ... банк
активiнiң жалпы мөлшерiмен салыстыру.
АР = пайда / ... ... ... ... экономикалық түсіндірмесі банктің активке ... бір ақша ... ... ... әкелгендігін, яғни банктің
өзіндік және ... ... ... ... ... ... ... пайданың төменгі нормасы банктің ... ... ... ... ... операциялық шығыстардың
әдеттен тыс артуы салдарынан да болуы мүмкін. Сондай – ақ көрсеткіш мәнінің
жоғарғы деңгейі банктің ... ... ... ... ... оның ресурстарының жалпы көлемінде ... ... ... ... ... ... – н келесі үлгіде көрсетуге болады:
АР = пайда /жиынтық табыс ( жиынтық табыс/ актив сомасы
Кесте № ... ... ... ... ... ... ... сомасы |табыс, мың |мың теңге|ы пайда |табысы % ... |
| | ... | ... | ... |
| | | | |% | | ... |79727 |18894 |-31343 | |23,7 | ... |70399 |20044 |3151 |15,72 |28,5 |4,48 ... |140454 |36693 |2159 |5,88 |26 |1,54 ... ... көрсеткіштері берілген кестеден көрініп
тұрғандай, жиынтық барлық табыс өсуі болғанымен, ... ... өсүі ... ... ... ... Сондай-ақ активтер
сомасының өсу қарқыны жалпы табыстардағы өсуден едәуір асып ... ... ... де ... тән. Екі фактордің жыл ішіндегі төмендеу
бағытындағы өзгерісі ... ... ... бұл ... ... алып ...... (Ф-7004)
Талдықорған филиалы
|Баланстық|Баланс шотының атауы |1997 |1998 |1999 ... № | | | | |
|I ... ... ... ақша |5327 |6380 |14932 ... ... ақша |5327 |6380 |14932 ... ... ... |59572 |51142 |93419 |
| ... | | | ... |Бас ... ... |59572 |51142 |93419 ... ... ... талаптар|15390 |12502 |23594 ... ... ... ... |14966 |12475 |22954 |
| ... несиелер | | | ... ... ... |397 |- |4761 |
| ... ... өткен | | | |
| ... | | | ... ... ... |- |- |994 |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... ... ... |- |- |-5142 |
| ... | | | ... ... берiлген басқа |27 |27 |27 |
| |да ... | | | ... ... ... |-1322 |- |-235 ... ... жабу үшiн ... |-1322 |- |-235 |
| ... | | | ... ... ... |217 |184- |709 ... ... ... ... |95 |- |347 |
| ... ... | | | ... |Проценттер мен шығындар-ды |17 |23 |33 |
| ... ала ... ... | | ... ... ... |431 |168 |7655 ... ... ... есеп |416 |168 |265 |
| ... | | | ... ... ... есеп |15 |- |- |
| ... | | | ... ... салымдары бойынша |- |- |57 |
| ... | | | ... ... ... ... |- |- |7333 |
| ... | | | |
| ... ... ... |79727 |70399 |140454 ... ... ... ... арасында есеп |26808 |3178 |27 |
| ... | | | ... ... Бас ... |26808 |3178 |27 |
| ... айырысу | | | ... ... ... |51194 |64928 |134588 |
| ... | | | ... ... ағымдағы |18922 |20198 |23557 |
| ... | | | ... ... ... ... |2104 |3002 |2914 |
| ... депозиттерi | | | ... ... ... ... |29713 |41406 |86996 |
| ... | | | ... ... орта ... |239 |265 |139 |
| ... | | | ... |Ұзақ мерзiмдi депозиттер |- |- |674 ... ... ... |216 |57 |20308 |
| ... | | | ... ... ... ... |1228 |1714 |4853 |
| ... ... | | | ... ... ... |497 |579 |986 ... ... қызметкерлерiмен есеп |- |170 |289 |
| ... | | | |
| ... ... есеп |- |2 |- |
| ... | | | ... ... ... |497 |407 |697 |
| ... ... |79727 |70399 |140454 |
| ... бойынша барлығы |79727 |70399 |140454 ... ... ... ... сомасы мен салымдар, депозиттердiң және есептiк, ағымдағы
шоттардың қатынасын бiлдiредi. Бұл көрсеткiш коммерциялық банктер үшiн ... ... ... |Кр ... | |
| |С ... мен ... | ... жыл: |Н1= |15390 |=0,3 |
| | |51194 | ... жыл: |Н1= |12502 |=0,2 |
| | |64928 | ... жыл: |Н1= |23594 |=0,2 |
| | |134588 | |
2. ... көрсеткiш банктiң өтiмдi активтерiнiң депозиттер мен
салымдар ... ... ... |ЛА | |
| |С | ... ... ... кем болмау керек.
|1997 жыл: |Н2= |64899 |=1,3 |
| | |51194 | ... жыл: |Н2= |57522 |=0,9 |
| | |64928 | ... жыл: |Н2= |108351 |=0,8 |
| | |134588 | |
3. Бұл ... ... активтер сомасы мен жалпы активтер сомасы
арасындағы қатынасты бiлдiредi.
|Н3= |ЛА | |
| ... ( | ... жыл: |Н3= |64899 |=0,8 |
| | |79727 | ... жыл: |Н3= |57522 |=0,82 |
| | |70399 | ... жыл: |Н3= |108351 |=0,7 |
| | |140454 | ... ... ... ... үшiн 0,5-тен кем болмау керек.
Осы есептеулерден көрiнiп тұрғандай, ... 3 ... ... ... ... ... 1997 – 2000 жылдар аралығындағы қызметiнiң нгiзгi
көрсеткiштерiнiң динамикасын зерттей ... оның ... ... ... ... банктiк операцияларды жүзеге ... ... бiр түрi ... өсу ... келесi бiр қызмет
кему тенденциясын байқатып отыр. Банк жұмысының нәтижесiн ... ... ... оның ... таза ... ең ... ... 2000
жылы алынды. Қарастырылып отырған уақыт аралығында пайда ... ... ... жылы бiрнеше көрсеткiштер бойынша жағдайдың нашарлау,
ең алдымен, сол жылғы аймақтағы ... ... ... ... ... филиалдың жұмысын қанағаттанарлық деп ... ... ... ... ... ол үлкен жетiстiктерге жетiп
отыр. Ол ... ... ... көбейте отырып, аймақтың кәсiпорындары
мен тұрғындарын несиелеу алдыңғы қатарға шықты. Кiшi және орта ... оның ... ... ... зор. ... қызметi болашақта да осы
бағыттан таймайтындығына сенiмдiлiк тудырып отыр.
2.4. Банк ісінде менеджмент функцияларын қолдану – тиімділік ... ... ... ... ... ... « ... Банкі» ашық акционерлік қоғамы Талдықорған филиалының
басқару құрылымынан бастайын. Бұл ұйым бөлек секторларға бөлінген , әр ... өз ... ... және ... ... ... басқару құрылымын төменде берілген схема ... оның ... ... ... қызметтер иерархиясы түрінде
құрылғаны көрінеді.
Яғни Банк акционерлерінің жалпы жиналысы, Банк ... ... ... ... қызметінің жалпы басшылығын жүзеге асырады. Ал
филиадың қызметін тікелей басқару үшін Банк ... ... ... бас ... ... ... ... байланысты бұйрықтарды шығарады
2.Шағымдар мен искілерді дайындайды
3.Банктік келісім-шарттарға,іскерлік құжаттарға қол қояды
4.Филиал клиенттеріне есептік және ... ... ... бойынша төлем
құжаттарына қол қояды
5.Барлық оперативтік-шаруашылық мәселелер бойынша шешім қабылдайды.
6.Филиал қызметкерлерін Банк Басқармасы бекіткен штаттық ... ... ... және ... ... ... байланысты мәселелерды Банк Басқармасының қарауына
ұсынады.
8.Бас Банке белгіленген уақытта есеп береді
9.Филиал ... ... және ... ... ... ... жауапты
10.Басқа да қызметтерді атқарады.
Филиалдың бас бухгалтерінің атқаратын ... ... ... және оны ... ... ... ... жасау
3.Банк клиенттерінің шоттарын ашу және жабу
4.Банктің табысы мен шығындар есебіне бақылау ... ... ... ... ... ... ... тексеру
5.Есептерді дайындау
6.Кассалық операциялардың жүргізілуіне бақылау жасау және т.б
Филиалдың кадрларына тоқталсақ, 2000 жылы филиалдың штат саны ... ... оның ... ... 19,5 ... есеп-кассалық
бөлімдерінде – 8,5 бірлік. Нақты тізімдік жұмыс істеушілердің саны 34 ... оның ... ... – 21 ... ... кассалық бөлімдерде – 13 адам.
Бухгалтерлік қызметкерлердің саны 7 ... ... ... оның ... – 3,5 ... есеп – ... бөлімдерінде – 3,5 бірлік. Нақты
тізімдік саны, сәйкесінше, барлығы – 8, филиалда – 5 және ...... ... ... ... ... және орта арнайы
білімдері бар, оның ... ... ... бар – 71 %. ... 6 ... ... ... бар немесе 75,0 %.
Банк жүйесіндегі филиалда еңбеккерлердің орташа жұмыс стажы 13 жыл,
қызметкерлердің ... жасы – 38 ... ... ... ... мөлшері және оны төлеу шарттары
қызметтік окладтар, штат кестесі және т.б. құжаттар негізінде белгіленеді.
Қызметкерлердің еңбегі үшін ... ... ... және т.б. ... ақы ... бойынша беріледі. Жалақы айына екі ... ... 15 – ... ... және ... айдың 1 – ші жұлдызында алдыңғы ай үшін жалақы
беріледі.
Филиалдағы жоспарлау ... және ірі ... ... ... ... Филиалдар Банктің құрамдас бөлігі ретінде осы жоспарларды
жүзеге асыруға қатысады. Негізгі мақсаттары- пайда көлемін ... ... банк ... ... банк ... қызметтер түрін,
клиенттер санын көбейту.
Банктің регион нарығында негізгі мақсаттары мен перспективалары-
тұрғындардан тартылатын мерзімдік депозиттердің көлемін арттырып,
тұтынушылық несиелеуді кеңейту.
Банктің стратегиясы- ... ... ... беретін, негізгі
қызметтер түрлеріне бағытталған тәуелсіз әмбебап коммерциялық банк құру.
Стратегиялық және оперативті ... іске ... және ... жету үшін ... ... ... несиелеу, салымдар мен
депозиттерге тұрғындардың қаражаттарын ... және ... ... оның ... ... ісі бойынша бағдарламалар және т.б.
әзірленеді.
Заңды және жеке ... ... ... тұрғындар мен
кәсіпорындардың мерзімдік салымдармен ... ақша ... ... атқаратын қызметі зор.
Филиал ұзақ мерзімді жоспарларды құрмайды, алайда, ол ... ... ... ...... жобасын әзірлейді. Мысалы, № 16 кестеде
көрсетілгендей, 2001 ... ... ... 2000 ... біршама өзгерістердің болатындығын көрсетеді.
Кесте № 16.
Талдықоған филиалының 2001 – ші жылға жоспарланған бюджет жобасы.
Мың теңге.
|№ |Бөлімдер атауы |2000 ж. |2001 |
| | ... ... |
| | | ... |
| |І.Табыстар | | |
| ... ... ... | | ... ... ... |29524,0 |42537,0 ... |Дилингтік операциялар бойынша табыс |5477,0 |11800,0 ... ... ... |8536,0 |18715,5 ... |Қайта бағалаудан түсетін табыстар |923,4 |48,1 ... ... да ... ... |861,0 |1075,6 |
| |А тобы ... ... |45321,4 |74176,2 |
| |Б. ... емес операциялардан табыстар | | ... ... ... ... ... |2,0 |0,0 ... |Айыптар |147,0 |0,0 ... ... да ... |10212,0 |2479,0 |
| |Б тобы ... ... |10361,0 |2479,0 |
| ...... |55682,4 |76655,2 |
| ... | | |
| ... ... ... | | ... ... ... |21162,0 |28460,0 ... |Нешелеу қызметі бойынша шеккен залалды | | |
| ... үшін ... ... |4984,0 |151,0 ... ... ... ... шығын |2688,6 |3520,0 |
|ІІ.4 ... ... |224,0 |276 ... |Жеке тұлғалардың депозиттерін сақтандыру | | |
| ... ... |1245,6 |2431,0 ... |Қайта бағалаудан банк шығындары |76,0 |0,0 |
| |А тобы ... ... |30380,2 |34838,0 |
| ... ... ... |14941,0 |39338,2 ... |Еңбекақы төлеу бойынша шығындар |8505,6 |11096,9 ... ... ... ... |5474,2 |7937,9 ... |Салықтар,пайдаға салынатын салықтан басқа |1957,3 |2732,8 |
|ІІ.10|Басқа да операциялық шығындар |247,0 |345,6 ... да ... |113,0 |193,0 |
| |Б тобы ... ... |16297,0 |22306,3 |
| ... ... |46677,2 |57144,3 |
| ... |9005,2 |19510,9 |
| ... ... ... ... |4573,5 |4743,0 |
| ... барлығы |51250,7 |61887,3 |
| ... |4431,7 |14767,9 ... ... бір ... ... ... ... -
мадақтаудың орыны үлкен.
Банк қызметінің нәтижелері бойынша жұмысшыларға жақсы, жемісті және
адал қызметі үшін ... ... ... ... мүмкін:
1. Алғыс білдіру.
2. Ақшалай және заттай сыйлық беру.
3. Қызметтік окладты жоғарлату, қосымша төлем ақы белгілеу.
4. Қызмет бойынша жоғарлату.
5. Мақтау қағазымен ... ... да ... және ... ... ... бірге еңбек тәртібін бұзу- бұл жұмысшының еңбек міндеттерін
орындамауы немесе дұрыс орындамауы. Бұған келесі шаралар қолданылады:
1.ескерту
2.сөгіс
3.жеке еңбек ... ... ... ... ... ... болып табылады.Ол-маңызды
ресурс, соның арқасында банк алдына қойған стратегиялық ... ... ... біртіндеп жетілдіру және оны халықаралық тәжірибеде
қолданылған үлгілеріне жақындаттыру-банктің стратегиялық мақсаттарының
бірі. ... ... және ... жоғары басқару звеноларының
арқасында ғана банкті дамытуға, оның ... ... ... ... Сондықтан банктің персоналды басқару саясаты келесі принциптерге
негізделеді:
2) ... және ... ... отырған Банк-лидер имиджін құру
3) кадрлық жоспарлауды жүзеге асыруы
4) ішкі резервті құру
5) банк қызметкерлерін ынталандыру және ... ақы ... ... ... ... жайлы әлеуметтік-психологиялық атмосфераны қалыптастыру
7) банктің ішкі резервіне перспективті ... ... ... ... өткізу
8) twining бағдарламасы, стажировкалар, семинарлар шеңберінде персоналды
оқыту
9) кәсіби біліктілікті жоғарлату ... ... ... ... ... үшін персоналды таңдау және дамыту мақсаты болып
банктің жоғары білікті ... ... ... ... ... үшін ... ... құру, банк дамуының
стратегиялық мәселелерін шешу үшін персоналдың сапалық ... ... ... ... және ... резервке қабылдау мәселесі
кешенді болып табылады және бірнеше ... ... ... ... ... іріктеу, таңдау, тестілеу, стажировка,
аттестация, байқау (сынау) мерзімге ... ... жаңа ... ... және жеке ... ... ... даму.
Кандидаттарды қабылдау екі бағытта жүргізіледі – сыртқы және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
А) Банк жүйесінде жұмыс тәжірибесі және білімі бар мамандардан
Б) Коммерциялық, өндірістік, қаржылық ... ... ... ... білімі бар білікті мамандардан
В) Базалық жоғары оқу орындарының ... ... курс ... .
Мамандардың ішкі көздерден қабылдануы ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Кандидаттарды
конкурстық негізде тандау бір неше кезенде өтеді:
1. ұсынылған ... ... ... ... ... ала ... өткізу
3. тестілеу
4. стажировка
5. аттестация
6. қызметке тағайындау.
Персоналдың дамуы – бұл ... ... оның ... ... сапалық құрамын жақсарту, қызметкерлердің ... ... ... ... ... Персоналдың дамуы жоспарлы
түрде және үздіксіз жеке карьералық ... ... ... ... ... ... немесе стажировкаға жіберу орталықтандырылған
түрде ... ... ... банк ... ... негізінде
жүргізіледі. Жеке карьералық жоспар өз біліктілігін ... ... ... ... ... ... келетін әр бір ... ... ... ... орындалуы үшін жауапкершілік
құрылымдық бөлімдердің басшыларына және ... ... ... ... ... жұмысқа қабылдау банк басшылығы қол қойған арыз
негізінде және екі жақ қол қойған жеке ... ...... ... ... ... кітапшасы, төлқұжытт, білім алғаны жөнінде құжаттар
қабылданып, жеке еңбек келісім –шартқа ... ... банк ... ... бұйрық шығарады. Банк қызметкерлерімен еңбек келісім-
шарты бір айдан үш жылға ... ... ... - бұл процестің және нақты көрсеткіштердің жоспарланған
көрсеткіштерге ... ... ... ... ... яғни бақылау-
жеткен детістіктерді бұрын қойылған мақсаттармен салыстыру процесі. Банкте
бақылаудың үш түрі ... ... ала ... ... ... ... ... ағымдағы бақылау (есептер, жиналыстар, мәжілістер)
3. қорытынды бақылау(аудиторлық тексеру, ревизия)
«ТұранӘлем Банкі» ашық ... ... ... филиалында
бақылаудың барлық түрлері қолданалады. Сонымен қатар, банкте ішкі және
сыртқы ... ... Ішкі ... ... бас ... және
филиал басшысымен жүргізілетін әртүрлі құжаттық және ... ... ... Ішкі банктік бақылау банк
менеджментінің бөлігі ... ... Оның ... ...... мен банк іс - ... ... табу және оларды жою
үшін шешімдерді қабылдау. Әрбір жарты ... бір ... және бір ... ... ... ... ... Бас Банкпен және Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... – бұл ... тиімді шешім қабылдауы
үшін адамдар арасындағы ақпаратпен, хабармен, мәліметтермен алмасу және
төмендегі буындарға қабылданған шешімдерді жеткізуі. ... – бұл ... көп ... ... ол ұйымның өзін, оның
элементтерін және оны қоршаған сыртқы ортаны қамтиды.
Банктің ішкі және сыртқы ... бар. Банк өзін ... ... ... ... ... ... Оның сыртқы ортасының
көптеген элементтері бар- клиенттер, кәсіпорындар, мемлекеттік органдармен
мекемелер, қала тұрғындары, ... т.б. Осы ... ... банк әр ... ... ... және ... байланыста болады.
Ол үшін информациямен алмасудың әртүрлі құралдары қолданалады: жарнама,
аукцион, тікелей ... ... ... хабарландырулар және т.б.
Банк мемлекеттік реттеу органдармен тығыз байланыста ... ... ... Банк, Салық комитеті, Салық полициясы, қала әкімшілігі,
мемлекеттік кәсіпорындармен ... және т.б. Әр ... ... ... ... ... банктермен байланыс жасайды.
Сонымен қатар, баркте ішкі коммуникациялар да жүзеге ... ... банк ... ... ... және басшы мен оның
қол астындағы қызметкерлер арасындағы байланыс жатады. Ішкі киммуникациялар
тік және көлбеу ... ... ... Тік коммуникациялар көмегімен
информация жоғары деңгейдегі басшылықтан төменгі деңгейге беріледі. ... ... ... ... мен ... ... ... бөлімшенің қызметкерлеріне. Осы информациялық
ағындармен қоса, банкте қарама-қарсы ... ... ... ... ... ... деңгейінен жоғарғы деңгейіне. Оның
көмегімен ... ... ... ... ... ... ... шешімдер нәтижесі жөнінде , пайда болған қиындықтар, мәселелер
және т.б. туралы ... ... ... ... ... олар ... ... қарым-қатынас жасап, өз мақсаттарына жетуге тырысады. Ол үшін олар
бір-бірімен мәлімет алмасуы керек, яғни көлбеу ... ... ... Бұл коммуникациялар тең құқылы бөлімшелерді бір-бірімен
байланыстырып, олардын ... ... мен ... ... ... байланыс телефон, әртүрлі мәжілістер
мен жиналыстар арқылы жүзеге асады. Сонымен бірге, банк ... ... ... тікелей бетпе-бет кездесулер де орын алған.
Банктiк маркетинг – бұл банк клиенттерiнiң қажеттiлiктерiн анықтаумен
және жаңа өнiм түрлерi мен қызмет ... ... ... байланысты
қызмет түрi.
“Тұран Әлем Банкi” ашық акционерлiк қоғамы және оның филиалдары өз
клиенттерiн қызықтыру үшiн, жаңа ... ... үшiн ... ... ... ... жүзеге асырады. Бұл iс-шаралар
орталықтандырылған түрде ұйымдастырылады.
Бұл қызметке келесi негiзгi мәселелердi шешу ... Банк ... ... нарықтарын белгiлеу.
2. Нақты нарықтарды таңдау және тапсырыс берушiлердiң мұқтаждықтарын
анықтау.
3. Көрсетiлiп жүрген және жаңа қызметтер ... ... үшiн ... ұзақ ... мақсаттарды белгiлеу.
4. Тәжiрибеге жаңа ... ... ... және осы ... ... ... бақылау жасау.
ТұранӘлем Банкi банктiк қызметтердiң барлық ... ... ... қатар, оның қызметi жоғары дәрежеде ... ... ... ... және оның ... ... үшiн банк ... маркетингтiң әдiс-амалдарын қолданады. Олар
типологиялау және нарықтық ... ... әдiсi ... ... ... ... қатар, әлеуметтiк-экономикалық және
демографилық факторлар негiзiнде тұтынушылар топтарын ... ... ... екi ... ... ... ... (несиелеу қызметiнiң нарығы, операциялық қызметтер,
инвестициялық және т. б. ... ... ... ... ... ... пен ... иелерi, мемлекеттiк
нарық және т.б.);
“ТұранӘлем Банкiнiң” жүзеге асыратын ... ... ... бiрi – ... Банк ... ... ... баспасөз басылымдарына шығады және қала көшелерiнде ... ... ... депозит операцияларын жүргiзуге де қолданады. Мысалы,
депозиттер бойынша әртүрлi мерзiмдi салымдарды ұсынады. (3 айлық, 6, 9, 12)
және ... ... ... ... ескеруге тырысады.
Зейнеткерлерге арналған “Детский” депозитi, мерзiмдерi әртүрлi ... ... ... “Прогрессия” және т.б. ... ... ... ... ... да ... ... белгiленген.
2000 жылдан бастап, филиалда ауыл-шаруашылығы кәсiпорындарын және жеке
шаруашылықтарын несиелеу бағдарламасы әзiрленедi.
ІІІ ... ... банк ... ... жақсарту жолдары.
3.1. Банктердегі меншік капиталы мен несиелік ... ... он ... iшiнде Қазақстанның банк жүйесi елде банк iсiн құру
мен жүргiзудiң бұрынғы идеологиясынан ... ... және ... ... бiр ... ... асыратын жаңа ұйымдар үшiн
мiндеттердiң анықталуымен байлынысты айтарлықтай мәндi өзгерiстердi жүзеге
асырды.
Қазiргi кезде ... ... ... келесi тенденциялармен
сипатталады:
1. банктiк капиталдың нығаюы , екiншi деңгейлi ... ... ... ... ... ... сандық көрсеткiштерiнiң өсуi;
3. қаржы жағынан тұрақсыз банктердiң санының қысқаруы;
4. банктiк секторда шетелдiк капитал үлесiнiң қысқаруы, ... ... ... ... ... ... банк ... халықаралық стандарттарға жақындауы.
Бүгiнгi таңда елдегi барлық банктердiң халықаралық банк тәжiрибесiнде
қабылданған стандарттарға көшуi жүзеге асырылып жатыр.Сонымен бірге, ... ... ... ... мен ... мүдделерiн қорғауға
бағытталған екiншi денгейлi ... ... ... ... ... ... халықаралық стандартарға көшу жүйесінің мақсаты: әрбір банк
өзiнiң әзiрлеген рекапитализация және жеке коэффиценттер жоспарына ... ... ... ... ... ... деңгейге жетуi
керек. Осы бағдарламаға сәйкес белгiлi бiр талаптарды қанағаттандырмайтын
банктер келешекте қосылу немесе банктiк операциялардың ... бiр ... ... ... ... ... құру ... ұйымдастырылады.
Банктердi ашу және лицензиялау, банктердегi iшкi ... ... ... ... ... ... Жаңа ашылған банктер үшiн
жарғылық капиталдың ең аз мөлшерi 300 млн. теңге шамасында, ал жұмыс iстеп
жатқан ... үшiн ... ... ... бекітілді.
Екiншi деңгейлi банктердiң капитал көлемiн көтеру мақсатында қойылған
Ұлттық Банктiң талаптары банктердiң қосылу процесiн тездеттi. 1997 ... ... саны ... 82-ге дейiн қысқарғанын білеміз.
Ұлттық Банк екiншi денгейлi банктерде бухгалтерлiк есеп шоттарының
жаңа Жоспарын ... ... ... ... асыруда. Оған мысал
ретінде 1999 ... 1-шi ... ... ... ... ... бухгалтерлiк есеп шоттарының жаңа жоспары күшiне ендi.
Банк жүйесiн реформалаудың сипатты белгiсi болып банктiк капиталдағы
мемлекеттiң ролiнiң ... ... ... еді. Оның ... 1997 жылдың
iшiнде толық және бөлшектей жекешелендiру ... ... ... ... банкi”,
“Қазагроөнеркәсіпбанкі” ашық типтегi акционерлiк қоғамы, “ҚР ... ... ... қоғамы, “ТұранӘлем Банкi” ашық акционерлік
қоғамы және т.б. банктерді ... еді. ... ... ... ... ... жылдар аралығында Республиканың ең iрi
банкi – ... ... ... Жинақ банкiсiн сатылы жекешелендiру
жүзеге асуда.
Жиынтық активтердің, ... ... мен ... ... ... он ... шоғырланған, бұл олардың қызметтерінің нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... және
болжауға мүмкіндік береді. Ірі банктердің барлығы ойлаған ... де, осы ... ... ... ... банк ... ... объективті сипаттайды. Қазақстанның банк жүйесі үшін 2000 жыл
сәтті аяқталды. Экономиканың өсімі ... ... ... ... ... көрсеткіштерін жоғарлатуға мүмкіндік берді. Сонымен бірге,
негізгі көрсеткіштердің жалпы ішкі өнімге қатысты ... ... ... Бұл, ең ... ... ішкі өнімнің абсолютті өсуімен байланысты.
Банктер қызметiн интенсивтендiрудiң және экономиканың нақты секторын
нығайтуда және дамытуда олардың ролiн арттырудың ... ... ... және орта ... ... беру бағдарламасын жүзеге асыруға белсендi
қатысуы табылады.
Осылайша, “Казкоммерцбанк” ашық акционерлiк ... ... ... және дамыту банкiсiмен ... ... кiшi және ... үшiн кiшi ... ... ... қатысады.
Бағдарламаның негiзгi мақсаты – қазақстандық кiшi және орта кәсiпорындарға
қаржылық көмек көрсету, сонымен ... ... ... ... кредиттiк
ресурстарды пайдалануға беру жолымен кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын жеке
тұлғаларға ... ... ... ... келесi мақсаттарды жүзеге асыруға бағытталған:
- өндiрiстi немесе көрсетiлетiн қызметтер көлемiн кеңейту;
- машиналарды, құрал-жабдықтарды, шикiзат пен материалдарды ... ... ... ... ... ... қызметтi жүзеге асыру үшiн қозғалмайтын мүлiктi сатып
алу, салау және жөндеу.
Кредиттеу ... ... ... – 125000 долларға дейiн;
- кредит мерзiмi – 36 айға дейiн;
- проценттiк ставка: валютада – жылына 18-24%, теңгеде – ... ... ... ... ... ... нарығының
кеңеюiмен сипатталады. Ол жаңа ... ... ... табатын іс-
шаралардың бірі.
Екiншi деңгейлi ... ... ... ... талдау 2000
жыл iшiнде республика экономикасындағы несиелердің ... ... 72 ... жылдық проценттiк ставка – 19,6%-ды құрағанын көрсеттi.
Экономикаға ... ... ... 58%-ы (141,77 ... ... ... ... Кiшi кәсiпкерлiкке берiлген несиелер несиелердің жалпы
сомасынан 32%-ға жеттi (23 млрд. ... 2000 ... ... банктердің
несиелік портфелі 125 млрд. теңгеге көбейіп, 292 теңгені құрады. Елдегі
макроэкономикалық ... ... ... банктің ресми
ставкалардың деңгейін төмендетуі несиелер бойынша ... ... ... ... ... қаржыландыруға жол ашты. Ұлттық валютада
заңды тұлғаларға берілген несиелердің орташа ставкалары 17,5 %- ға ... ... ... бойынша 15%-ға төмендеді.
Алайда, бұл тенденция сақталынып, несиелер бойынша ставкалар 12 % -ға
дейін төмендемейді.1 Мұндай ... ... ... ... ... несиелер үлесін несиелер бойынша проценттерге
салуымен байлансты. Банктердің болашақтағы ... ... ... ... ... ... несиелердің нақты үлесіне байланысты болады.
Ағымдағы жылдың ... ... ... ставкаларының көтерілуі
байқалды. Бұл борышқорлар ... ... ... ... ... ставкалардың жоғарлауы өткен жылы берілген несиелер
бойынша несиелік портфель сапасының нашарлауы нәтижесінде де ... ... жылы ... ... ... ... ... жақсарып,
стадартты несиелердің үлесі 76,6%-ға дейін өскен еді. Мерзімдері өткен
несиелер үлесінің ... ... ... ... ... ... жағдайларының жақсаруына, үмітсіз несиелерді
есептен шығаруға және банктердің несиелік ... ... ... ... ... жағдайында экономиканың нақты секторын
несиелеу көлемінің өсуі ... ... ... Ол 2000 ... несиелер
көлемінің өсуі залалдардың потенциалды көлемінің ... ... ... екінші жартысында жекелей банктердің несиелік белсенділігінің
өсуінің алғашқы ... ... ... ... ... ... байланысты несиелік портфель бойынша залалдарды ұзақ уақыт
бойы жасыруға болады. ... ... ... ... ... банк жүесінің несиелер саласындағы ірі банктердің үлесі жылдың
ішінде 73,7%-дан ... ... ... ал ... портфельдің көлемі екі
есе артты. Сонымен қатар, ірі банктердің активтеріндегі ... ... ... көлемінің өсуі соңғы жылдары ... ... ... азайтуға мүмкіндік берді.
Осымен қатар, жеке банктердің де, ... ... ... да онсыз да
жоғары несиелік белсенділік деңгейінің өсуі сақтық туғызады. ... ... ... ... тоқсанында да сақталды, бұл ресурстардың
артықшылығына және бүгінгі таңда оларды орналастыруға болатын ... ... ... ... болды.
Экономиканың дамуында позитивті тенденциялардың сақталынуы ... ... ... күрт ... кері ... ... береді. Алайда, егер экономикадағы жағдай ... ... ... ... Осыған байланысты Ұлттық банктің банктік қадағалау
тиімділігін жоғарлату бойынша ролі жоғарлауда. Сондықтан 2001 ... ақша ... ... негізгі бағыттарында банк қызметінің тәуекелділіктерін
басқару жөнінде рекомендациялар ... ... ... ... ... депозиттер 86 млрд. теңге болды, оның
iшiнде тұрғындардың депозиттерi жалпы депозиттер сомасының 33,2%-ы құрады
(28,7 млрд. ... яғни ... ... ... ... ... ... депозиттерi халық депозиттерiнiң жалпы сомасының 71,3%-н
(20,4 млрд. теңге) ... ... ... – 28,9% ... ... жүргiзiлетiн операциялардың тiзiмi бiршама ұлғайды. Бұл, ... ... ... ... ... ... ... металдар нарығының
дамуымен, қазақстандық банктердiң халықаралық банктiк нарықтарға шығуымен,
жүргiзiлген зейнетақы ... және iрi ... ... ... ... байланысты.
Көрсетілген кезеңнiң iшiнде банктiк секторда ... ... орта және кiшi ... ... ... банктердi
жоюмен байланысты көптеген өзгерiстер болды, бұл жалпы банк санының 71-ден
5 – ке дейін қысқаруына әкелдi.
Халықаралық стандарттарға көшу ... ... ... ... 38-ге дейiн азайды. Бұған Бағдарламаға қатысушы банктердiң
өзiндiк капиталға қойылған талаптарды орындамауы ықпал етті.
Банктердiң ... ... ... ... ... ... меншiк капиталының мөлшерi үнемi өсiп отырды (өсiм – 15,2 млрд.
теңге немесе 32,1%). Оның ... егер 2000 ... 1-шi ... өсiм ... ... ... келесi 7 ай iшiнде өсiм 12,8 млрд. теңгенi құрады.
Нәтижесiнде банктiк сектордың ... ... ... 2000 ж ... 62,5 млрд. теңгеге көбейдi.
2000 жылдың 10 айы ... ... ... 195,8 ... ... ... теңгеге дейiн өстi (өсiм 108,7 млрд. ... ... 55,5%). ... валюталық эквивалентi 2337 млн. АҚШ долларынан 2166 млн. АҚШ
долларына дейiн қысқарды (қысқаруы – 171 млн. АҚШ ... ... ... ... 5 iрi ... ... 67%-дан 64,5%-ға дейiн қысқарды.
Банктердің меншік қаражаттары 2001 жылы өсуін жалғастырды. Жылдың басымен
салыстырғанда меншік ... 29,7 мрд ... ... 43%-ке ... ... ... негізгі көзі – банктердің жарғылық капиталы, жыл
ішінде ол 30,6 % -ға (16,1 млрд. теңге) ... ... ... жақсарту.
Елдің банк жүйесінің жиынтық активтері ағымдағы жылдың ... ... ... ... ... ... активтер 185 млрд. теңгеге көбейді.
Активтер көбеюінің мұндай қарқыны қазақстандық ... ... әлі ... 2000 жылы банк жүйесі дамуының маңызды факторларының бірі – активтер
сапасының ... ... ... ... ... ... үмітсіз несиелер үлесі төмендеді.
Активтердің жоғарғы өсімі банктердің депозиттік ... ... 2000 жылы ... ... мен ... тартылған
қаражаттардың көлемі 128 млрд. теңгеге, ал жеке тұлғалардың депозиттері ... ... ... Банк ... ... ... ... ішінде
өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістер келесі № 20 кестеде көрсетілген.
Кесте № ... ... ірі ... ... ... ... ... жылдың басына және аяғына |
| |млн. ... ... ... % |
| | ... | |
| | | |Тез ... |Мемлекеттік |
| | | ... ... ... ... ... |165,9 |12,8 |16,8 |10,4 |14,7 |
|2 ... ... ... |180,4 |13 |10,6 |29,5 |29,7 |
|3 ... ... |79344,1 |169,2 |17,6 |9,1 |7 |12,6 |
|4 ... |27581,1 |283,8 |73,4 |16,1 |3,1 |53,8 |
|5 АБН ... |26080,4 |103,1 |62,8 |19,8 |16,8 |55,2 |
|6 ... |22684,8 |290,6 |48,5 |13,4 |28,1 |36,9 |
|7 ... Банк |19037,0 |138,3 |14,4 |15,5 |14,9 |10,7 |
|8 АТФ банк |18697,2 |157,2 |33 |14,8 |18,7 |28,6 |
|9 ... |13774,5 |147,4 |29,2 |22,3 |3,9 |13 ... Эксимбанк |10295,4 |95,3 |25,6 |5,4 |0 |13,6 ... ... ... |166,3 |25,4 |13,7 |13,8 |24,2 |
Екiншi ... ... ... портфелi 1.11.99 жылы 54,6 млрд.
теңгеге ... ... өсiп, 165,3 ... ... ... ... шетел валютасында берiлген несиелердің үлесi 51,5%-тен 59,5%-ке
дейiн өстi.
Банктердiң жалпы кредиттiк портфелi сапасының динамикасын бiр мағыналы
сипаттауға болмайды. Оның iшiнде ... ... ... 1999 ... айы iшiнде 63,6%-дан 52,7%-ға дейiн азайды, өз кезегiнде күмәндi
кредиттер үлесi көбейдi ... ... ... ал ... ... ... азайды (4,7%-дан 4,3%-ға дейiн).
1999 жылдың 1-шi қарашасына банктiк сектордың жалпы мiндеттемелерiнiң
сомасы 240,4 ... ... ... ... эквивалент – 1710 млн. АҚШ
доллары). 1999 ж. 10 айы ... ... ... өсiмi 94,1 ... ... 64,4% ... ... заңды және жеке тұлғалардың депозиттерiнiң сомасы
1999 ж 1 қарашасына 143,8 млрд. теңгенi құрап, ... ... ... ... теңгеге, яғни 32,9%-ға өстi. Ал олардың банктiк сектордың жалпы
мiндеттемелерi ... ... 59,8% ... ... және жеке ... мөлшерiнiң валюталық эквивалентiнiң сомасы жыл басынан 268 млн.
АҚШ долларына ... ... ... ... ... ... жыл басымен салыстырғанда 13,6
млрд. теңгеге немесе 43,1%-ға өсiп, 45,3 млрд. ... ... ... ... ... ... ... байланысты болды.
Жеке тұлғалардың депозиттер сомасының ... ... ... ... ... ... 18,9%-ға дейiнн азайды.
Iрi 5 банкпен тартылған заңды тұлғалардың депозиттерiнiң үлес салмағы
10 айда 71,3%-дан 63,5%-ға дейiн, ал жеке ... ... ... үлес ... ... ... ... азайды. Бұл банктiк
қызметтер нарығында басқа банктердiң белсендiлiгiнiң артқанын көрсетедi.
Қарастырып ... ... ... ... өтiмдiлiк деңгейi
айтарлықтай жоғары ... ... ... ... ағымдағы
өтiмдiлiгiнiң коэффицентi 1999 ж. 1 қарашасына 0,9 болды (жыл басында ол –
0,69).
Банктiк ... ... ... ... ... қазiргi
уақытта коммерциялық банктер экстенсивтi дамудан интенсивтi дамуға өтуде,
олардың қаржылық қуаты ... ... ... ... көбеюде,
экономиканың нақты секторын инвестициялаудың және ақша-кредит саясатын
жүзеге асырудың мәнi артуда.
Қазақстаның банк жүйесiнiң таяудағы ... ... ... ... ... ... 2000-2002 жж. даму Бағдарламасымен анықталған. Осы
кезеңде (2000-2002 жж.) Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... реттеу әдiстерi мен процедураларын
жетiлдiрудi iске асырады.
Салымшылардың ... ... ... ... Банктiң iс-шаралары
шеңберiнде құрылған жеке тұлғалардың салымдарын мiндеттi ұжымдық сақтандыру
жүйесi өз ... ... Бұл ... ... секторға деген
сенiмдiлiгiнiң ... ... ... нәтижесiнде банктiк секторға
тартылатын ақшаның көлемi кеңейдi. Банктiк ... ... одан ... қор ... ... ... байланысты болады. Ұлттық Банк пен
Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар бойынша Ұлттық Комиссияның ... ... ... формасында қызмет ететiн
банктердiң акциялары мен ... да ... ... ... қор
нарығында айналымын активизациялау бойынша бiрлескен жұмыстары жүргiзiлiп
жатыр.
Ұлттық Банк бағалы қағаздар бойынша ... ... ... ... ... өзара қорлар, хеджирлеу қорлары,
ипотекалық қорлар, корпоравтивтi вексельдермен операциялар ... ... ... ... жаңа ... ... ... бағдарламада карастырылған iс-шаралар қаржылық тұрақты банктiк
секторды құру, банктер қызметiн жетiлдiру және банк ... ... ... ... ... ... ... кешенiн
қамтымайды. Бұл сферада перспективалық бағыт болып банктiк қызметтер
нарығының әрi ... ... ... ең ... ... ... ... кеңеюi және сапасының жоғарылауы, банктiк қызмет
көрсетудiң жана нысандарын және ... ... ... ... үшiн жаңа ... ... ... қолданып, қор нарығында өз
қызметтерiнiң белсендiлiгiн арттыру керек. Мұлдай инструменттердiң бiрi –
капиталдың ... ... ... ... қаржылық операция бiрнеше мақсаттарға жетуге көмектеседi.
Бiрiншiден, ... ... заем ... ... тән ... ... және ... қызмет көрсетудiң жоғары құнынан құтылуға
мүмкiндiк бередi.Екiншiден, республикадағы бағалы қағаздар нарығы ... даму ... ... ... ... банктiң
қажеттiлiктерiн толық қанағаттандыруға әлi де болса мүмкiндiгi жоқ.
Үшiншiден, банк ... ... ... ... ... ... ретiнде өз iс-әрекетiнiң сферасын ... және ... ... ... ... ... ... болуы қажет.
Банктiң стратегиялық ...... ... ... ... уақытта кiруге және еркiн шығуға мүмкiндiк алу. Бұл ... ... ... ие ... және ... ... қаржыландыру үшiн
кең мүмкiндiк туғызады.
Кредиттiк операциялардың микрокредиттеу сияқты ... ... ... ... ... ... ... тәжiрибесiн қолдана
бастады. Мысалы, ТұранӘлем Банкi микрокредиттердi келесi шарттар негiзiнде
ұсынады:
- ... ... – 500 – 30000 АҚШ ... ... ... – 6 айдан 12 айға дейiн
- процентi – валютада айына 1,8 – ... ... ... берiлген түрi халықтың арасында кең
таралады, өйткенi ... ... келе ... ... ... ... ... роль атқарады.
Республикада банктiк қызметтер нарығын дамыту және жетiлдiру бойынша
қосымша рекомендациялар ретiнде банктерге өз ... ... ... ... ипотекалық кредиттеу, т.б. сияқты жаңа дәстүрлi
емес банктiк операциялардың түрлерiн кең ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерінің жалпық ішкі өнімге ... ... ... ... ... ...... көрсеткіштердің жалы ішкі өнімге қатысты долларлық
эквиваленттегі өзгерістері
| |1997 |1998 |1999 |2000 ... ... ... ... | | | | ... ... | |11,3 | |20,4 ... ... |10,1 |2,7 |18 |3,8 ... ... |1,6 |6,7 |3,6 |11,2 ... |4,6 | |8,8 | ... ... млн. доллар есебімен| | | | ... ... | | | | ... ... | |2331,5 |2467,4 |3646,7 ... | |562,6 |498,9 |678,5 |
| | |1379,7 |1211,2 |2008,2 ... активтердің, меншік капиталдың және банк несиелерінің сәйкесінше
55,4-43,0-74,4 % -ға өсуіне ... ... ... ... әлі де ... жоғары емес.
“Қазақстанның Халық банкi” ашық ... ... ... ... және ... ... ... қаржыландырудың келесi шарртарын
ұсынады:
а) теңгеде:
- кредит сомасы – 1400000 теңгеге дейiн;
- кредит мерзiмi – 12 айға ... ...... ... АҚШ доллары:
- кредит сомасы – 1000 – 30000 АҚШ ... ... ... ... – 12 айға ... %-дық ... – 1,66-2,17.
Ол келесі кестеден көрінеді.
Кесте № 18.
Қазақстандағы ірі банктердің активтеріндегі несиелер үлесі
| ... ... ... ... |
| |млн. ... |дің ... үлесі, %|несиелер |
| | ... % | ... | ... | ... |
| | | |1.01.00 |1.01.01 | ... |73358,30 |170,4 |59,5 |61 |25,1 ... ... ... |244,5 |35,9 |48,7 |17,2 ... ... ... |194,8 |59,6 |68,6 |18,6 ... |6048,20 |792,5 |7,9 |21,9 |2,1 ... ... |5165,90 |122,8 |16,6 |19,8 |1,8 ... ... |843,7 |15,7 |54,3 |3,5 ... ... ... |147 |60 |63,8 |4,2 ... банк |8690,70 |185,2 |39,5 |46,5 |3 ... |8138,70 |148,7 |58,6 |59,1 |2,8 ... |7290,80 |100,7 |67 |70,8 |2,5 ... ... |191,1 |46,1 |53,5 |80,8 ... ... бой- ... |174,4 |49,1 |55,1 |100,0 ... | | | | | ... белсенділіктің өсуі кестеде берілген барлық ірі ... Ең ... өсім ... ... төмен банктер бойынша
анықталынған. Бұл ірі ... ... ... ... дифференциациясының төмендеуіне ықпал етті. Тек АБН АМРОбанк пен
Нұрбанкте активтердегі несиелердің үлесі ... ... ... бұл көрсеткіш 48-70% шамасында құбылып тұр.
Халық банкі несиелік белсенділігінің кенет өсуі сақтық тудырады.
Көрсеткіштің жалпы банк жүйесі бойынша төмен ... ... ... ... деңгейінің және халық салымдарының жалпы сомасындағы
банктің жоғарғы үлесінің есебімен банкке несиелеудің консервативті саясатын
ұстану керек. Мұндай ... ең ... ... төмен деңгейін жоғарлату
қажеттілігімен ұсынылған. Бірақ тәуекелді активтер үлесінің ... ... ... тиімді болып, кейін кері нәтижеге әкелуі мүмкін екенін
ұмытпау қажет.
Алайда, жарғылық капиталдың меншік капиталдағы үлесі төмендеуде.
Бұл жөнінде мәліметтер ... № 19 ... ...... ... ... |1998 |1999 |2000 ... капитал, млрд. теңге |47,3 |69 |98,7 |
| | | | ... ... ... ... теңге |41,8 |52,7 |68,8 |
|Оның ... 2-ші ... ... | | | ... ... ... капиталдың | | | ... ... (%) |32,90 |27,60 |23,10 ... ... үлесі (%) |25,80 |29,40 |26,60 ... ... ... ... | | | ... (%) |88,40 |76,40 |69,80 ... Тіркелген жарғылық капитал, млрд. теңге |45,7 |62,8 |76,6 ... ... ... ... ... (%) |24,1 |20,2 |18,6 ... ... ... ... ... капиталдарының өсу
тенденциясы байқалады. Бұл Ұлттық ... банк ... ... ... ... және ... секторындағы бәсекенің күшеюіне
байланысты болды.
Соңғы екі жылдың ішінде банк ... ... ... ... ... Капиталдың адекваттылық көрсеткішінің
төмендеуіне қарамастан, жалпы банктік сектордың ... ... ... ... ... ... жоғары көрсеткіштері келесі ... ... ... (59 %) және АБН ... (25 %). Қалған бес
ірі банкте көрсеткіш 10-14 % аралығында қалыптасқан. Тек Халық ... ... 5,7% -ды ... ... ең жоғарғы өсіміне ТұранӘлем Банкі (2,93 ... ... ... (1,8 млрд. теңге), Нұрбанк (0,79 млрд. теңге) және АТФ
банк (0,36 ... ... қол ... ... өсуі ... лидер банктер: ТұранӘлем Банкі (5 млрд.
теңге), Казкоммерцбанк (3 млрд. теңге), Халық банкі (2 млрд. ... ... (1,3 ... ... ... ... капиталының жалпы ішкі өнімге қатынасы,
капиталдың 30 млрд. теңгеге өсуіне қарамастан, тек 0,2 %-ға көбейіп, 3,8 ... ... Бұл ... дамыған және кейбір ... ... ... Мысалы, Чехияда банк жүйесінің ... ... %-ын, ... 14,5 %-ын, ... 15,4 %-ын ... Әлемдік
тәжірибеге сәйкес банк жүйесінің капиталы ЖІӨ - ң 6-7 % - н ... ... ... жету үшін ... банк жүйесіне бірнеше жыл ... ... ... жиынтық капиталдың өсуіне дамудың мемлекеттік банкін құру
туралы шешім ықпал етеді, оның ... ... 30 ... ... ... ал 12 млрд. теңге мөлшеріндегі қаражаттар алғашқы жарна үшін
2001 ж. бюджетіне қабылданған түзетулермен көзделген.
Қорытынды.
Өткен 10 жыл ... ... ... ... бір дәрежеде қазіргі
талаптарға жауап беретін жаңадан екі деңгейлі банк жүйесі құрылды. ... рөлі ... ... ... ақша – ... саясаты осы жылдардың
нақты экономикалық жағдайын ескеріп, ... ... ... Бұл ... ... бірі – ... ... яғни ол 1993 жылы
2153 % – ға тең болса, 1999 жылы 1,9 %-ға ... Ақша ... ... ... ... ... ... болып табылды.
Осы жылдары банк жүйесін реформалау бойынша бірнеше қысқа мерзімді
бағдарламаларды іске асырып, банктер қайта ... ... ... ие болды. 1995 жылдың ақпан айынан орталықтандырылған қаржы
есебінен директивті несиелерді ұсыну тоқтатылды және ... ... ... ... ... ... банктерге өтті. Ұлттық Банк
екінші деңгейлі ... ... ... ... несиелеу
функцияларын, сонымен қатар, ақша – несие және валюталық реттеу ... ... – 2000 ... ... банк ... маңызды өзгерістерге ұшырап,
Ұлттық Банк банктердің халықаралық стандарттарға көшу ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарға көшу жүйесі
бойынша ... банк ... ... ... және жеке коэффиценттер
жоспары негізінде оның бәсекеге қабілеттілігінің өсуін қамтамасыз ететін
адекватты ... жету ... ... 2000 ... ... ... 60
банк қатысты, жылдың аяғына олардың саны 50 – ге ... ... 2001 ... ... ... мәліметтер бойынша халықаралық агенстволардан несиелік
рейтингтерге 4 отандық банк ие ... ... ... Жинақ банкі,
ТұранӘлем банк, Темірбанк) және 9 еншілес банк – резиденттердің ата ... ... ... 13 банктің банктік сектор ... ... 69,7 % - ды ... ... ... банкаралық ақша нарығының дамуы үлкен роль
атқарды. Бұл ... ... ... ... ... мерзімді
қажеттіліктерін қанағаттандыруға және уақытша бос ресурстарды ... ... ... ... сапасының жоғарлауына елдің қаржы
нарығында шетелдік капиталмен банктердің ... ... ... ... құру ... ... ... институттардың
рольдерінің өзгеруін және экономикалық қатынастар жүйесінде несие мәнінің
артуын білдіреді. ... ... ... деңгейлі банктер үшін
қаражаттарды мемлекеттік бағалы қағаздарға салу және шетелдік валюталармен
жүргізілетін операциялар ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздардың табыстылығымен салыстырғанда тиімді болып табылады. Дегенмен,
соңғы бес жылдың ... ұзақ ... ... өсу ... ... алды. Бұған Ұлттық Банктің банктік капиталдағы мемлекеттің үлесін
азайту ... іс – ... және ... ... ... және
бақылауға қатал талаптардың енгізілуі себеп болды. Банк жүйесін сауықтыру
бойынша мұндай саясат банктердің капитализация деңгейін ... ... ... саласын дамытуға және жақсартуға елдің төлем
жүйесінің жетілдірілуі ықпал ... ... ... ... ... ТМД ... ең жақсы төлем жүйесінің ... ... ... ... ақша ... минимумға дейін азайтуға және олардың
айналымдылығын жоғарлатуға мүмкіндік ... ... ... ... ... теңге сомасына 500 мың көлемде төлемдер жүргізіледі. Өткен жылдардың
ішінде Ұлттық Банк өз ... да ... ... ... енді ... – қол ... қамтамасыз етумен байланысты және т.
б.көптеген маңызды мәселелер шешілді.
Банктiк сектордың қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... ... ... интенсивтi дамуға өтуде,
олардың қаржылық қуаты нығаюда, көрсетiлетiн қызмет түрлерi ... ... ... ... және ақша-кредит саясатын
жүзеге асырудың мәнi артуда.
Қазақстаның банк ... ... ... ... ... ... ... сектордың 2000-2002 жж. даму Бағдарламасымен анықталған. ... ... жж.) ... ... ... ... банктердi
лицензиялау және олардың қызметiн реттеу әдiстерi мен процедураларын
жетiлдiрудi iске асырады.
КазКоммерцБанкi ... ... ... ... ... кредит сомасы – 500 – 30000 АҚШ доллары
- кредит мерзiмi – 6 айдан 12 айға дейiн
- процентi – ... ... 1,8 – ... ... несиелеуді бөлімшелермен жүзеге асырылуын кеңейту және
тарату, яғни ... ... пен ... ... ... ... қызметтер нарығын дамыту және жетiлдiруде ... ... ... өз ... ... трасталық
операциялар, андеррайтинг, ипотекалық кредиттеу, т.б. сияқты жаңа дәстүрлi
емес банктiк операциялардың түрлерiн кең қолдануды ұсынуға ... ... ... :
1. ... ... ... және банктік қызмет туралы» заң.
2. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» заң.
3. «Қазақстан Республикасында валюталық реттеу туралы» заң.
4. ... Ш. ... ... на формирование имиджа банков в
Казахстане. Аль-Пари. 2000, № 5.
5. Банковское дело. Под ... ... В. И. ... профессора
Л. П. Кролевицкой. Москва, «Финансы и статистика», 1995.
6. Банковский надзор и аудит. Учебное пособие под ... ... ... ... ... ... ... Батракова Л. Г. Экономический анализ деятельности ... ... ... М.: ... 1999.
8. Бертисбаева Ш. Роль банковской системы в стабилизации экономики. Қаржы-
қаражат. 1997, № 10.
9. ... Ш. ... ... ... капитала банка. Қаржы-
қаражат.1999, № 4.
10. ... в ... ... ... ... М.: 1997.
11. Давлетова М. Т. к.э.н.,доцент КазГАУ. Современное состояние банковской
системы и ... ... ... ... ... в Казахстане. Қаржы-
қаражат. 2000, № 9-10.
12. Деньги, кредит, банки. Под редакцией Е. Ф. Жукова. М.: Банки и ... ... ... ... ... Под ... ... Г. С.- Алматы:
Экономика, 1999.
14. Ержанов С. Главное завоевание- доверие населения. Қаржы-қаражат. ... ... ... Г. Некоторые особенности банковской конкуренции в Казахстане.
Аль-Пари. 2000, № 3-4.
16. Калиева Т. Коммерческие банки как ... ... и ... ... 1999, № ... ... Г. Т. ... банки в Казахстане: проблемы устойчивости.
Алматы: Экономика, 1999.
18. Калиева Г.Т. Кредитное дело, «Қаржы-қаражат», 1997.
19. Қалығұлова Р. Ж., ... Н. Ә. ... ... есеп және есеп
беру. Алматы, «Арыс» ... ... ... Г. ... ... ... ... 2000, № 1-2.
21. Молчанов А. В. Коммерческий банк в современной России: ... ... ... ... и статистика», 1996.
22. Олжабай Е. Нацбанк подвел итоги 2000 года. Қаржы-қаражат. 2001, № 2.
23. ... ... ... ... пособие под редакцией О. И.
Лаврушина.- М.: Инфра – М, ... ... О. М. ... ... М.: ... ... Парамонов В. В. «Экономика Казахстана» ... ... ... ... Н. Банк ... даму ... Қаржы-қаражат. 1999, № 6.
27. Сагиндыкова М. Фонд ... ... ... все ... ... ... время расчитаться с вкладчиками». Қаржы-қаражат. 2000, № 5-6.
28. Севрук В. Т. Банковский маркетинг. Москва. Дело ЛТД. ... ... Ғ. ... ... әдістері. Қаржы-қаражат. 1999,
№1.
30. Уайтинг Д. П. Осваиваем банковское ... ... с ... ... В. А. ... ... ... и биржи». Издательское
объединение «ЮНИТИ», 1996.
31. Управление банком: организационные ... ... и ... М.: Менатеп. Инфром, 1995.
32. Усоскин В. М. Современный коммерческий банк: Управление и операции.-
М.: Ваззар-Ферро, 1994.
33. ... Е. К ... о ... ... ... депозитов.
Қаржы-қаражат. 2000,№ 3-4.
1 Мәліметтер «ТұранӘлем Банкі» ашық акционерлік қоғамының жылдық қаржы-
шаруашылық есебінен алынды.
1 Мәліметтер «ТұранӘлем Банкі» ашық акционерлік ... ... және ... 1997,1998,1999 жылдық есептерінен алынды.
1 Мәліметтер «ТұранӘлем Банкі» ашық акционерлік қоғамы Талдықорған
бөлімінің жылдық қаржы-шаруашылық ... ... ... Казахстана: итоги 2000 года». Деловая неделя. 2001 год, 18 мая.
1 Парамонов В. В. «Экономика Казахстана» ... ... ... - ... ... ... ... адам)
- бас ма
ман
- несие
леу секто
рының
маманы
- бас
маман
- есепші
маман
(3 адам)
Күзет
және
инкас
сация
бөлімінің
басшысы
Инфор
мация
лық тех
нология
лар бөлі
мінің
Несие
леу сек
торы
ның мең
геруші
сі
Бас
бухгал
тер
Хатшы
Филиал директоры
Заң
мама
ны
1997
1998
1999
Жылдар
Пайда
-31343
3151
2159
9005,1
2000
Пайда
Жылдар
1999
1998
1997
1997
1998
1999
Жылдар
82023
173050
333562
Салымдар
(мың ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 82 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие жүйесінің қалыптасуы және жетілдіру жолдары76 бет
Несие жүйесі жайлы24 бет
Президенттік басқару жүйесі159 бет
Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің даму ерекшеліктері33 бет
Қазақстан Республикасының 2004-2006 жылдардағы бюджеттік жүйесін талдау21 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасуы және дамуы32 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызмет етуінің тиімділігі107 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы. Екі деңгейлі банк жүйесін құру38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь