Мектептегі информатика курсындағы Excel бағдарламасын меңгеру негіздері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУДІҢ
МЕМЛЕКЕТТІК ЖАЛПЫҒА БІРДЕЙ МІНДЕТТІ СТАНДАРТЫ 5
1.1 «Информатика» пәні бойынша оқу бағдарламасының түрлері және оқу жүктемесінің көлемі. Excel бағдарламасының алатын орны 9

2. EXCEL КЕСТЕЛІК ПРОЦЕССОРЫ. 12
2.1 Excel мүмкіндіктері. 12
2.2 Excel.де деректермен жұмыс істеу. 16
2.3 Excel.дің графикалық мүмкіндіктері. 21

3. EXCEL КЕСТЕЛІК ПРОЦЕССОРЫНДА ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫМЕН ЖҰМЫС 24

4. ОҚЫТУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ӘР ТҮРЛІ ФОРМАЛАРЫ 27
4.1 Оқытуды ұйымдастырудың түрлері жайлы түсінік 27
4.2 Сабақтың типтері, түрлері олардың құрылымы 33
4.3 Сабақта қолданылатын оқытудың әртүрлі формалары 37
4.4 Информатиканы оқытуды ұйымдастыру 42

5 EXCEL БАҒДАРЛАМАСЫН ОҚЫТУДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН
ТИІМДІ ИНОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР. 51
5.1 “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясы. 52
5.2 Деңгейлеп дамыта оқыту технологиясы. 58

ҚОРЫТЫНДЫ 65

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 66

ҚОСЫМША А 67
КІРІСПЕ

1980 жылы кестелік процессорлардың пайда болуы кестелік құжаттарды компьютердің көмегімен өңдеуге мүмкіндік туғызды. Бірінші болып VisiCalc кестелік процессоры жасалды. Осыдан кейін-ақ электрондық кестелер тұжырымдамасын бірқатар фирмалар іліп алып кетті. Осылай VisiCalc, SuperCalc, Multiplan сияқты кестелік процессорлары пайда болды, содан кейін Lotus 1-2-3 дестесі жасалды. Біздің елімізде Computer Associates, Inc фирмасының SuperCalc-3-4-5 кестелік процессорлары кеңінен таралды. Содан кейін бірқатар орысша бейімделген АБАК, ДРАКОН, ВАРИТАБ-86 дестелері жасалды. Осы күнге дейін қуаты аз компьютерлерде SuperCalc-4-5 нұсқасы қолданылады.
Қазіргі компьютерлерде Microsoft Excel кестелiк процессоры кеңінен тараған. Бұл программаның көмегімен көптеген математикалақ амалдарды, күрделі есептеулерді жүргізуге болады. Ол кестедегі мәліметтердің негізінде түрлі-түрлі диограммалар тұрғызып, мәліметтер базасын даярлап, олармен жұмыс істеуді, сандық эксперимент жүргізуді қамтамасыз ете алады.
Microsoft Excel мүмкіндіктерінің көпжақтылығы оны тек экономика саласында ғана емес, сондай-ақ, оқып-үйренуге, ғылыми-зерттеу істерінде, әкімшілік және жәй шаруашылық жұмыстарында да кеңінен пайдалануға мұрсат береді. Сонымен қатар Excel бағдарламасын әр түрлі бланк үлгілерін жасауға , финанстық есептеулер жүргізуде кең қолданылады.
Мектеп курсында оқушылар Microsoft Excel кестелiк процессорымен танысады. Программаның мүмкіндіктерін, жұмыс кестесінің элементтерін, деректермен жұмыс істеуді, математикалық және логикалық есептеулер жүргізуді үйренеді. Сонымен қатар диаграмалар тұрғызу әдістерін, әр түрлі тақырыпта кроссворд құруды меңгереді. Мектепте Microsoft Excel кестелiк процессорында деректер базаларымен жұмыс істеу тақырыптары да беріледі


Диплом жұмысының мақсаты: мектептегі информатика курсында Excel бағдарламасын меңгеру негіздерін және бағдарлама бойынша берілетін тақырыптардың мазмұнын , орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты негізінде Excel бағдарламасының алатын орнын , оның қосымша мүмкіндіктерін ашып көрсету.
Диплом жұмысының міндетері:
- Қазастан Республикасы орта білім берудің мемлкеттік жалпыға міндетті стандарты негізіне Microsoft Excel бағдарламасының оқытылуымен танысу.
- Жалпы матриалдардың ұсынылу реті оқу бағдарламаларымен сәйкестілігін анықтау.
- Excel бағдарламасын оқытудың жаңа иновациялық технологияларды пайдалану әдістерн қарастыру.
- Оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттыру, сабақты ұйымдастыру әдістерін қарастыру.
Диплом жұмысының құрылымы: Берілген диплом жұмысына кіріспе, бес бөлім, қорытынды және әдебиеттер тізімі, сонымен қатар 5 сурет, 7 кесте, 4 сызба кіреді.
Бірінші бөлімде Қазақстан Республикасы жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға бірдей міндетті стандарты. Соның ішінде Excel бағдарламасының алатын орны және мектеп курсында оқытылатын сағат саны қарастырылған.
Екінші бөлімде жалпы мекпепте оқытылатын тақырыптар толық қарастырылған
Үшінші бөлімде Excel кестелік процессорыда деректер базаларымен жұмыс істеу. Деректер базасын құрып, өңдеу тәсілдері қарастырылған.
Төртінші бөлімде Excel бағдарламасын оқытудың әр түрлі формалары, ұйымдастыру түрлері, сабақтың типтеріқаралған. Сонымен қатар Информатикадан өтетін сабақтардың ерекшеліктері, жеке тұлғаға бағытталған оқыту әдістері қарастырылады.
Бесінші бөлімде Excel бағдарламасын оқытуда қолданылатын тиімді иновациялық технологиялар, соның ішінде “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясы және «Деңгейлеп дамыта оқыту» технологиясы ерекшке қарастырылған.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Ревпубликасы жалпы білм брудің мемлекеттік жалпыға мндетті стандарты / Алматы. "Атамұра" 2003
2. Қараев Ж. Компьютерлерді оқыту процесіне пайдаланылуға кіріспе / Ж Қараев. – Алматы. "Рауан" 1992. – 2006
3. Ермаков Н.Т. Информатика. Оқыту әдістемесі / Н.Т.Ермаков, Е.Кузина, Л.Креп, С.Б. Пилипенко. – Алматы. "Атамұра" 2003. – 256 бет.
4. Ермаков Н. Т. Информатика / Н.Т. Ермаков, Н. Стифутина. – 8 – сынып. Алматы. "Атамұра" 2003. – 184бет.
5. Ермаков Н.Т. Информатика. Әдістемелік нұсқау / Н.Т. Ермаков, С.П. Давиденко, С.Б. Пилипенко, В.Ю. Вакс. - Алматы. "Мектеп" 2004. – 187бет.
6. Накесбеков Б. Адам және компьютер / Б. Накесбеков. - Алматы. "Қазақстан" 1986. – 174бет.
7. Бабаев С.Б. Жалпы педагогика / С.Б. Бабаев, Ж.Қ. Оқалбек. – Алматы. "Атамұра" 2003. – 256 бет.
8. Байжұманов М.Қ. Информатика / М.Қ. Байжұманов, Л.Қ. Жапсарбаев. – Алматы. "Рауан" 2002. – 160бет.
9. Халықова К.З. Информатика оқыту әдістемесі / К.З. Халықова. – Алматы. 2002. – 254бет.
10. Балапанов Е.Қ. Жаңа информациялық технологиялар Информатикадан 30 сабақ / Е.Қ. Балапанов , Б.Б. Бөрібаев, А.Б. Дәулетқұлов. - Алматы. 2003бет.
11. Ахметов Қ. Есептеу текникасы және программалау / Қ. Ахметов. - Алматы. "Қайнар" 1996.
12. Сағымбаева А.Е. Информатиканы оқыту барысында оқушылардың білімін бағалау әдістемесі / А.Е. Сағымбаева. – Алматы. "Білім" 2004. – 28бет.
13. Шәріпбаев А. Информатика оқу құралы / А. Шәріпбаев. – Астана. "Нұржол" 2003. – 200бет.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
МАТЕМАТИКА, ФИЗИКА ЖӘНЕ ... ... ... ЖҰМЫС
Тақырыбы: МЕКТЕПТЕГІ ИНФОРМАТИКА КУРСЫНДАҒЫ
EXCEL БАҒДАРЛАМАСЫН МЕҢГЕРУ НЕГІЗДЕРІ
Ғылыми жетекшісі
доцент
«___»_________20__ ... ... ... ... ... «Информатика»
мамандығының ... ... 20__ ... ... ... ... ОРТА БІЛІМ БЕРУДІҢ
МЕМЛЕКЕТТІК ЖАЛПЫҒА БІРДЕЙ МІНДЕТТІ СТАНДАРТЫ 5
1. ... пәні ... оқу ... түрлері және оқу
жүктемесінің көлемі. Excel бағдарламасының алатын орны
9
2. EXCEL КЕСТЕЛІК ... Excel ... ... ... ... істеу.
16
2.3 Excel-дің графикалық мүмкіндіктері.
21
3. EXCEL КЕСТЕЛІК ПРОЦЕССОРЫНДА ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫМЕН ЖҰМЫС
24
4. ... ... ӘР ... ФОРМАЛАРЫ 27
4.1 Оқытуды ұйымдастырудың түрлері ... ... ... ... ... ... құрылымы
33
3. Сабақта қолданылатын оқытудың әртүрлі формалары
37
4. ... ... ... EXCEL ... ... ... ИНОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР.
51
5.1 “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясы.
52
5.2 Деңгейлеп дамыта ... ... ... А
67
КІРІСПЕ
1980 жылы кестелік процессорлардың пайда болуы кестелік құжаттарды
компьютердің көмегімен өңдеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... жасалды. Осыдан кейін-ақ электрондық кестелер
тұжырымдамасын бірқатар фирмалар іліп алып ... ... ... ... ... кестелік процессорлары пайда болды, содан кейін
Lotus 1-2-3 дестесі ... ... ... Computer ... ... ... кестелік процессорлары кеңінен таралды. Содан
кейін бірқатар орысша бейімделген АБАК, ... ... ... Осы ... ... ... аз ... SuperCalc-4-5 нұсқасы
қолданылады.
Қазіргі компьютерлерде Microsoft Excel ... ... ... Бұл ... көмегімен көптеген математикалақ амалдарды,
күрделі есептеулерді жүргізуге ... Ол ... ... негізінде
түрлі-түрлі диограммалар тұрғызып, ... ... ... олармен
жұмыс істеуді, сандық эксперимент жүргізуді қамтамасыз ете алады.
Microsoft Excel мүмкіндіктерінің ... оны тек ... ғана ... ... оқып-үйренуге, ғылыми-зерттеу істерінде,
әкімшілік және жәй шаруашылық жұмыстарында да кеңінен ... ... ... ... Excel ... әр ... ... үлгілерін
жасауға , финанстық есептеулер жүргізуде кең қолданылады.
Мектеп ... ... ... Excel ... ... ... ... жұмыс кестесінің элементтерін,
деректермен жұмыс істеуді, математикалық және ... ... ... ... ... ... тұрғызу әдістерін, әр түрлі
тақырыпта кроссворд құруды меңгереді. Мектепте Microsoft Excel кестелiк
процессорында ... ... ... ... тақырыптары да беріледі
Диплом жұмысының мақсаты: мектептегі ... ... ... меңгеру негіздерін және бағдарлама бойынша берілетін
тақырыптардың мазмұнын , орта ... ... ... ... ... негізінде Excel бағдарламасының алатын орнын , оның қосымша
мүмкіндіктерін ашып көрсету.
Диплом жұмысының ... ... ... орта білім берудің мемлкеттік жалпыға міндетті
стандарты негізіне Microsoft Excel бағдарламасының ... ... ... ... реті оқу ... ... Excel бағдарламасын оқытудың жаңа иновациялық технологияларды
пайдалану әдістерн қарастыру.
- ... ... ... қызығушылығын арттыру, сабақты ұйымдастыру
әдістерін қарастыру.
Диплом жұмысының ... ... ... ... ... бес
бөлім, қорытынды және әдебиеттер тізімі, сонымен қатар 5 сурет, 7 кесте, 4
сызба кіреді.
Бірінші бөлімде ... ... ... орта ... ... ... ... міндетті стандарты. Соның ... ... ... орны және ... ... ... сағат саны
қарастырылған.
Екінші бөлімде жалпы мекпепте ... ... ... ... Excel кестелік процессорыда деректер базаларымен жұмыс
істеу. Деректер базасын құрып, өңдеу ... ... ... Excel ... ... әр ... ... түрлері, сабақтың типтеріқаралған. Сонымен қатар Информатикадан
өтетін сабақтардың ерекшеліктері, жеке тұлғаға ... ... ... ... Excel бағдарламасын оқытуда қолданылатын тиімді
иновациялық технологиялар, соның ішінде “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясы
және «Деңгейлеп дамыта оқыту» технологиясы ерекшке ... ... ... ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУДІҢ МЕМЛЕКЕТТІК
ЖАЛПЫҒА БІРДЕЙ МІНДЕТТІ СТАНДАРТЫ
Бұл сандарт ҚР БМЖМС ... ... ... ол ... ... білім мазмұнының мемлекеттік міндетті минимумына және
оқушылардың дайындақ деңгейіне қойылатын ... ... ... ... Республикасының жалпы білім беруді жүзеге асыратын барлық
ұйымдарында, олардың меншіктік ... ... және ... ... ... асыру кезінде,
- Бастауыш және орта ... ... бері ... ... ... ... Мемлекеттік білім стандарты және тестілеудің ұлттық орталықтарында
қабылдау ... ... ... ... ... оқу ... ... пәні бойынша педагог кадрларды
даярлауға арналған оқу бағдарламасынжасау кезінде,
- Білім беру саласындағы ғылыми-зерттеу ... ... ... оқу ... ... мен оқу-әдістемелік
кешендер дайындау барысында,
- Білім беру ... ... ... біліктілігін жетілдіру
және қайта даярлау институттарында «Информатика»пәні бойынша педагог
кадрдлардың біліктілігін жетілдіру және қайта даярлау бағдарламаларын
жасау барысында,
- ... беру ... ... және ... ... органдарында
«Информатика» пәні ьойынша оқыту сапасына мемлекеттік бақылау жүргізу
кезінде ... және ... ... ... ... республиканың мемлекеттік басқару органдары мен
ұйымдарында білім қызметін лицензиялау, білім ұйымдарын ... оқу ... мен оқу ... ... олардың жүзеге
асарылуын бақылау кезінде пайдаланылуы мүмкін.
«Информатика» пәні бойынша осы ... ... ... сәйкес сатысының
базистік оқу жоспарымен, білім беру ұйымдарының типтік оқу ... ... ... ... қолданылады.
«Информатика» пәнін оқытудың басты мақсаттары:
- оқушыларды ғылыми ... ... ... ... ойлау қабілетін дамыту;
- оқушыларға ақпараттандыру құралдарын, ақпараттық техологияны дамыту;
- оқушыларды ... ... және ... ... ... ... ... басты міндеттері:
- ғылымның негізін қалайтын үш ұғымның (зат, ... және ... ... ... ... ... әлем ... құрудың негізін
құрайтын, ақпарат ұғымын қалыптастыру;
- қоршаған ортаны жаңа – ... ... ... ... ... ... табиғат, қоғам, техника
аймақтарында ... ... ... жаңа ... ... рөлін анықтау,
қоғамның постиндустриялық ақпараттық сатыға өту кезеңінде ... ... мен ... ... ... теориялық, шығармашылық ой қабілетін арттыру;
- тиімді шешімдер таңдай ... ... ... ... деп
аталатын жаңаша ойлай білуді қалыптастыру;
- ақпараттандыру құралдары, ақпараттық ... ... және ... ... және ... дамыту;
- формалдау,модельдеу, компьютерлік тәжірибе және т.б ... ... ... ... ... ... ... қызметке даярлау.
«Информатика пәнінің зерттеу объектілері мыналар:
- ақпарат;
- ақпараттық ресурстар;
- ... ... ... ақпараттық үрдістер;
- ақпараттандыру құралдары және ақпараттық технологиялар.
«Информатика» оқу пәні ... даму ... ... ... ... ... дүниетанымдық әлеуеті жөніндегі көзқарасты
тереңдету, атап ... ... ... ... ... ... ... әдістерін меңгерту;
- тиімді шешімдерді таңдай білуге бағытталған оперативті ойлау деп
аталатын жаңа ... ... ... ... ... үрдісін жүзеге асыру.
2) информатиканың өзімен байланысты. Қазіргі таңда информатика әлемдік
ғылымның бірден бір болашағы бар ғылым ... ... ... ... ... ... бірнеше жаңа бағыттары даму үстінде
және қалыптасуда, атап айтқанда: әлеуметтік, экономикалық, құқықтық,
биологиялық информатика және т.б.
Соңғы ... ... ... ... ... ... информатика, мұнда ақиқаттың бір көрінісі ретінде ақпараттың
жалпы қасиеттерін зерттеу жұмыстары, табиғаттағы және қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... орталарда
ақпараттық үрдістерді жүзеге асырудың негізгі заңдылықтарын зерттеу
жұмыстары жүргізіледі.
Ақпараттандыру құралдары, бұл сала ... ... ... ... қызметінің мүмкіндігі ұлғаюда, үлкен және
аймақтақ желілер арқылы ақпараттармен алмасу қызметтері арта түсуде.
Әртүрлі ақпараттарды сақтау, ... және ... ... ... ... ... ... технологиялардың дамуы одан әрі
жалғасуда.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қазіргі қоғамда алатын орны жөніндегі мәселелер
төңірегінде, сонымен қатар ақпаратпен және ... ... ... ... ... және моралдық нормалары, жеке тұлға мен
қоғамның ... ... ... ... пәнінің базистік оқу жоспарында алатын орны.
Мектепте информатика пәнің оқытудың ... ... ... ... мен ақпараттық мәдениетті қалыптастырудың бірнеше
кезеңдерін бөліп көрсетуді талап етеді.
Бірінші ... ...... ... ... пәні ... ... жалпыбілімдік дайындық деңгейін қамтамасызетеді. Бұл
кезең нақты мәселені шешуде оқушылардың ақпараттық технология құралдары мен
әдістерін ... ... ... ... ... одан әрі ... қызметінде саналы және тиімді қолдана білу ... ... ... ...... саласы бойынша жоғарғы
сыныптарда көлемі мен мазмұны жағынан ... ... оқу ... ... мен ... қарай кәсіптік даярлыққа оқушылар
білімдерін одан әрі ... оқу ... ... білім саласының инварианты
бөлігінде , ... ... ... түрде оқытылатын пән
ретінде берілген.
1.1 «Информатика» пәні бойынша оқу бағдарламасының ... және ... ... Excel ... алатын орны
«Информатика» жалпы білім беретін оқу орындарының негізгі және ... ... оқу пәні ... ... оқу пәні ... ... бағдарламалар жүзеге
асырылады:
Білім берудің негізгі бағдарламасы – информатиканың базалық ... ... – 3 ... ... беру ...... ... бойынша информатиканың бағдарлы
курсы(10-11-сыныптар) – 2 жыл.
Қосымша білім беру ... – бұл ... ... ... пәні ... оқушылардың білім қажеттіліктерін қанағаттандыруға
бағытталған факультативтік және арнайы курс – 2 және одан көп ... оқу пәні ... оқу ... көлемі білім
бағдарламаларына сәйкес құрылады:
Негізгі сатыда )7,8,9-сыныптар) – аптасына 1 сағат, оқу ... ... 34 ... ... 102 ... ... ... жоғарғы сатыда:
А) қоғамдық-гуманитарлық бағыт (10-11-сыныптар) - әр сыныпта аптасына
1 сағат, оқу жылында 34 сығыттан, барлығы 68 ... ... ... ... - әр сыныпта
аптасына 1 сағат, оқу жылында 34 сағаттан, барлығы 68 сағат.
Қазақстан ... орта ... ... мемлекеттік жалпыға міндетті
стандарты негізінде «Информатика» оқу пәні ... ... желі ... ... Excel ... ... технологиялар» мазмұнды
желісінде оқытылады.
Сызба 1 ... ... ... ... ... ... ... негізгі (базалық) курсында 8 сыныпта
оқытылады. Excel бағдарламасы бойынша оқушылар төмендегідей ... ... ... 1 Тақырыптық күнтізбелік жоспар
|№ |Тақырыптар ... саны ... ... есептеулер 2 сағат |
|1 ... ... ... ұсыну. |1 ... |
| ... ... | |
|2 ... ... деректерді өңдеу. |1 сағат |
| ... жазу ... | |
| ... 1 ... ... ... ... 8 сағат |
|1 ... ... мен ... |2 ... |
|2 ... ... ... істеу |3 ... |
|3 | ... ... мүмкіндіктері. |3 ... |
| ... ... ... | ... ... 4 ... |
|1 ... ... ... жүйесі |2 ... |
|2 ... ... ... амалдар |2 ... ... ... процессорында деректер ... ... ... 4 сағат |
|1 ... ... ... |2 ... |
|2 ... базасын өңдеу |2 ... |
2. EXCEL ... ... Excel ... Excel кестелік процессоры деректермен әр түрлі операциялар
орындауға мүмкіндік береді:
- Кесте құруға және ... ат ... ... ... ... ... ашуға және оларға түзету жасауды.
- Кестеге жол, баған ... ... ... ... жол, ... ... ұяшықтарды алып тастауды.
- Жол, баған немесе ұяшықтар ішіндегісін ... ... ... ... ... өсуі ... кемуі бойынша сұрыптауды.
- Пайдаланушының өзі құрастырған ... ... ... ... бар дайын формулаларды қолданып есептеу жүргізуді.
- Кесте деректері ... ... ... және ... кестеге
кірістіруді.
- Кестеге графикалық объектілерді, яғни стандартты суреттер қорынан
суреттер ... ... ... яғни принтерге шығаруды.
Microsoft Excel-ді іске қосу үшін Пуск – Программы – Microsoft Excel
командалар тізбегін орындаймыз.
Microsoft Excel іске ... ... оған ... енгізілетін жұмыс
кестесі түріндегі терезе ашылады.
Сурет 1 Excel жұмыс кестесі және оңың ... ... ... ... – жұмыс кестесінің дәл қазір экранда көрінбей тұрған
бөлігін көруге мүмкіндік ... ... ...... ... екі ... ... бұл
кестенің екі бөлігінде де жұмыс ... ... ... Бөлу ... үшін ... ... ... ұяшықтардың арасындағы аймаққа
орналастырып, мауысты шертіп, нұсқағышты кесте бойымен жылжыту керек.
Жол номері - әрбір ... ... және жол ... үшін ... ... - әрбір бағанды анықтайды және баған таңдау үшін ... ... ...... ... ... – жұмыс кітабында парақ таңдау үшін қолданылады.
Стандартты аспаптар панелі – стандартты операцияларды орындауға ... ... ... ... бар, мысалы, файл ашу және сақтау
үшін, сонымен қатар алмасу буферінен де қиып алу, ... және ... ... ...... стандартты операцияларын орындайтын
батырмаларды, мысалы, деректерді экранға шығарғанда ... ... ... ... қамтиды.
Формулалар жолы – активті ұяшықтың ішіндегісін көрсетеді.
Қалып-күй жолы – EXCEL-мен жұмыс істеу барысында әр түрлі ... ...... ... ... таңбалары бойынша орын
ауыстыруға мүмкіндік береді.
Excel іске ... ... ... ... жұмыс істеу беті
ашылады. Жұмыс беттері жұмыс ... ... Excel ... ... ... ... 3 жұмыс бетінен тұратын дискіде бір файл сияқты
сақталады. Жұмыс ... ... бір ... 255 бетке дейін көбейтуге
болады.
Жұмыс кестесі жол мен баған түрінде ... ... бет ... 65536 ... тұруы мүмкін. Бағандар латынның әріптерімен
белгіленеді, жолдар нөмірленеді. Жол мен ... ... ... ... ... ... ... кітабы, жұмыс кестесінен басқа ... ... ... ... ... ... қатар диалогтік терезелердің
беттерін қамтуы мүмкін.
Жұмыс ... беті ... орын ... ... ... ... жылжи отырып, маус нұсқағышы тұрған аймағына
байланысты өзінің түрін өзгертеді. ... ... ... ол қосу ... ... ал ... тыс ... және айналдыру долағында ол бағдарша
түрінде ... ... ... үшін және пернелерін қолдануға
болады.
Кесте бірнеше жұмыс беттерінен тұратын болғандықтан, кесте беттерімен
жұмыс істегенде бір ... ... ... ... ... әрі оңай ... Кестенің қажетті бетін экранға шақыру үшін беттерді ауыстырудың екі
әдісі ... ... ... ... ... ... ... шертіңдер.
Терезенің төменгі сол жақ бұрышында беттердің таңбаларын айналдыруға
мүмкіндік беретін айналдыру ... ... ... ... ... батырманы шерту таңбашаларды оңға немесе солға жылжытады.
2. пернесін басып, ... ... ... ... ... атын, леп белгісін және ауысу ... ... ... ... лист 6!A1) ... ОК ... шертеміз.
Кестеге жұмыс беттерін қосу үшін Вставка – Лист ... ... ... ... оң жақ ... ... Добавить командасын
орындаймыз. Вставка диалогтік терезесіндегі Лист белгісінде маусты екі ... ... ... 4» деп ... кестенің жаңа беті ... ... ... ... ... ... күнделікті жұмыста шағын
кітаптармен жұмыс істеген ... ... ... ... ... мәтінұяшық шекарасына сыймай қалады. Бағанның енін ... ... ... ол үшін ... ... ... аты ... оң жақ шекарасына орналастырып, меңзер қос бағдарша ... ... сол жақ ... шертіп, оны жібермей тартып тұрып,
қажетті бағытта ... ... ... ... ... кейін маусты
босатамыз.
Сурет 2 Жұмыс кестесінің беті бойынша орын ... ... жол ... ... үшін ... нұсқағышын
нөмірленген жолдың төменгі шекарасына орналастырып, ... тағы да ... ... айналғанда, оның сол жақ батырмасын басып тұрып төмен ... 3 ... енін және ... ... ... ... ... жұмыс істеу.
Жұмыс кестесінің кез келген ұяшығына мәндерді сол сияқты формулаларды
енгізуге болады.
Егер меңзерді ... ... ... ... ... онда ... ... жағында орналасқан формула жолында бейнеленеді. Дерек
енгізу кезінде формула ... ... ... Изменить формулу батырмалары
жұмыс істеу үшін ашық болады.
Енгізуді аяқтағаннан кейін Вводж батырмасын шертуге немесе жай ... ... ... болады. Енгізген деректерді жою үшін ... ... ... ... немесе пернесін басу керек.
Изменить формулу батырмасын шерткенде, формула ... ... ... іске ... ... ... үшін ұяшық таңдап, оны тереміз. Енгізуді
аяқтағаннан ... ... ... Ввод ... ... ... Excel үнсіз келісім бойынша мәтінді ұяшықтың сол жақ шеті ... ... ... ... ... Ол үшін ... пішімдеу аспаптар панеліндегі По центру немесе По правому краю
батырмаларын шертеміз.
Кестеге сан енгізу үшін ... ... ... ... пернесін
басамыз.
Деректерді ұяшыққа енгізгенде қате ... ... ... ... ... Егер ... ұяшықтардың немесе
ұяшықтар тобының мазмұнын өшіру ... ... онда осы ... ... пернесін басамыз.
Жұмыс кітабын бірінші рет сақтау үшін Файл – ... как ... ... ... ... ... Имя файла өрісінде
файлдың атын теріп, Сохранит батырмасын басу ... Ал ... ... екінші
рет сақтау үшін Файл – Сохранить командасын ... ... өз ... ... ... ... болса, онда оны парольмен
қроғауға ... Ол үшін Файл – ... как ... ... ... ... ... диалогтік терезесінде Параметры батырмасын
шертеміз. Параметры сохранение диалогтік терезесінде жұмыс кітабын ашу үшін
пароль ... ... яғни ... бұл кітапты ешкім аша алмайды және
жазба жазуға рұқсат беру үшін ... яғни ... кез ... ... ... ... ... енгізе алмайды. Парольді енгізгеннен кейін
ОК батырмасын басамыз. ... ... ... ... ... ... парольді енгізгенде мұқият есте сақтаған жөн.
Әйтпесе, келешекте өз файлыңды аша алмайсың.
Excel кестелік процессоры ... ... ... ... ... ... береді. Егер Параметры сохранения диалогтік терезесіндегі
Всегда создавать резервную копию опциясының жалаушасын орнатса, онда Excel
әрбір жаңа нұсқаны ... ... ... ... ... ... сақтайтын болады.
Бар жұмыс кітабын ашу үшін аспаптар панеліндегі Открыть ... ... Файл – ... ... ... ... документа
қажетті қапшықтан өз файлдарымызда таңдап, Открыть батырмасын шертіп
немесе оның атын мауспен екі рет ... ... ... ... ... жаңа ... ... жасау үшін Файл –
Создать командасын орындаймыз немесе аспаптар панеліндегі ... ... ... жұмыс жасап отырғанда деректерді өңдеу формулаларны қолдануға
болады. Excel-де барлық формулалар әрқашан теңдік белгісінен басталады.
Егер оны ... ... онда ... ... ... ... ... меңзерді кез келген ұяшыққа орналастырып, теңдік белгісін
енгізсе, онда ... ... осы ... ... және ... меңзер
пайда болады. Формула енгізгенде, олар формула жолында бейнеленеді.
пернесін басқанда Excel берілген ... ... ... ... ... ұяшықта көрсетеді.
Ұяшықтар ауқымын қосқанда формулаларды өзіміз құруға болады, мысалы,
кестедегі D1-ден D7-ге ... ... қосу ... ... ол ... ... ... немесе Excel-де бар ... ... ... ... ... ұзын формуланың орнына
=CYMM(D1:D7) енгізуге болады немесе ... ... ... ... ... Автосумма Σ батырмасын шертуге болады.
Формулаларды есептегенде құрылатын формулаларға функцсияны негізуге
көмектесетін функция мастерін қолдануға болады. ... ... ... ... ... ... ... f(х) батырмасын шертеміз немесе
Вставка – Фунции командасын орындаймыз.
Сурет 4 ... ... ... ... ... ... тізімінен формулаға қоятын функцияны
таңдап, Далее батырмасын шертеміз.
Excel үнсіз келісім бойынша ұяшыққа формулалардың өзін ... ... ... көрсетеді. Егер жұмыс кестесінің барлық формуласын
бірден көру ... ... онда ... және Параметры командасын орындаймыз,
Параметры диалогтiк терезесiндегi Вид қосымшасын таңдаймыз, Параметры окна
бөлімінде Формулы ... ... ... ОК ... ... ... жұмыс кестесінде формула мәнінің орнына формуланың өздері
шығатын болады, ал Excelформуланы бағандарға сыйдыру үшін оларды автоматты
түрде кеңейтеді.
Іс ... ... ... ... ... есептелген кезде
деректері бар ұяшықтарға кенет өзгеріс енгізу керек ьолатын жағдайлармен
ұштасуға тура келеді.
Ұяшыққа қандайда ... ... ... жұмыс кестесінің барлық
формулалары үнсіз келісім бойынша автоматты ... ... ... ... көп ... онда автоматты түрде есептеу функциясын өзгеріс енгізіп
болғанша өшіріп қоюға болады.
Ол үшін Сервис – Параметры ... ... ... ... ... қосымшасын таңдап, Впучную опциясына ... ОК ... ... ... ... ... ... басып, қай уақытта болса да қайта есептеуді орындауға болады.
Өте үлкен кестелермен ... ... ... бір кестенің екі әр
түрлі бөлігін қатар шығарған қолайлы. Бұл терезені екі ... бөлу ... ... екі ... бөлу үшін ... бөлу ... орналастырып, Окно – Разделить командасын орындаймыз немесе бөлудің
кішкене белгісін қажетті жерге қоямыз. Бөлудің кішкене белгісін маустың ... ... ... ... көрсететін сызық пайда болады. Бөлудің
кішкене белгісін ... ... ... ...... ... төменгі бөлігінде тігінен бөлеміз.
Бөлінген терезенің бір аймағынан басқа аймағына маустың батырмасын
қажет аймаққа шертіп ауысуға ... ... ... ... ... кейін, бөлудің кішкене
белгісін терезенің оң ... ... ... кері ... ... ... ... Разделение командасын орындаймыз. Жұмыс кезінде жоғарғы немесе
төменгі ... ... үшін Окно – ... ... ... ... ... үшін, яғни бағандардың тақырыптарының астан
сызу, кестенің бүйір жақтарын сызықпен бөліп алу үшін ... ... ... қолданамыз. Ол үшін Формат – Автоформат ... ... ... ... ... Форматов
тізіміненпішімдердің бірін таңдаймыз да ОК батырмасын ... ... ... көру үшін ... и ...... Вид ... Сетка опциясында жалаушаны алып тастаймыз, сонда тор сызықтары
алынып тасталынады. ОК-ді шертеміз.
Кестенің бір ... ... ... үшін ... ... ... ... шерту жеткілікті. Егер кестенің қандай да бір
бөлігін немесе бірнеше данасын басуға шығару қажет болса, онда Файл ... ... ... ... ... ... ... қандай
бөлігіншағарғымыз келетінін, парақтардың ауқымын, қанша дана ... ... ОК ... ... ... ... ... кестелік прцессорлар статистикалық деректерді түрлі түсті
диограммалармен, ... және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Диограммалар деректерді ... ... ... арналған.
Диограммалардың мынадай түрлері болады: бағандық, ... ... ... ... ... ... конустық,
пирамаидалық және т.с.с.
Дөңгелек диограммадан басқа диограммалардың екі осі болады:
горизанталь немесе ... осі және ... ... ... ... ... ... үшінші ось – қатарлар осі қосылады.
Диограммалар мынадай элементтерден тұрады: тор, ... және ... ... жеке ... ... үшін қолданылады.
Аңыз диограммаларда берілген деректердің қатарларын ... ... да бір ... ... диограмма салу үшін диограмманың таңдалған
типін салуға қажет ұяшықтардың ... ... ... ... кейін кестелік
процессорға диограмма мастерінің көмегімен диограмма салу ... ... екі ... ... ... жұмыс бетіне
кірістіру және диограмма бетін қосу арқылы орындауға болады.
Егер диограмманы және сол ... ... ... ... алғашқы
деректерімен бірге экранға немесе басуға шығарғымыз келсе, онда енгізілген
диограмманы қолданған жөн, ал егер тек диограмманың өзі ғана ... ... оны ... жеке ... ... жөн.
Дегенмен диограмма оны құру үшін ... ... ал бұл ... алғашқы деректерді қалай да болсын өзгерткенде,
диограммадағы мәндер автоматты түрде жаңарады ... ... 5 ... құруда қолданылатын Мастер диограмм диалогтық терезелері
Диограмма салу үшін Мастер диограмм ... ... ...
Диограмм командасын орындаймыз. Экранда Мастер диограмм 1-қадам диограмма
типі диалогтік терезесі шығады, Тип ... ... ... ... батырмасын басамыз. Мастар диограмм 2-қадам ... ... ... ... ... ... және үнсіз келімім бойынша қатарды
бағандарда салу ұсынылады, Далее батырмасын шертеміз. ... ... ... ... параметрлері диалогтық терезесінде диограмманы безендіру
сервисі ұсынылады., мұнда осьті жазып қоюға, диограммаға ат ... ... ... ... болады. Далее барырмасын шертеміз. Мастер
диограмм 4-қадам диограмманы орналастыру ... ... ... ... ... жеке ... ... мүмкіндік береді. Диограмма
орналасатын жерді таңдағаннан кейін Готово батырмасын шертеміз.
Қазіргі ... ... ... ... ... кестеге кірістіруге мүмкіндік беретіні тугалы жоғарыда айтылған
болатын. Ол үшін меңзерді сурет орналастыратын бағанға ... ... ... командасын орындап кесте бағандарын бір бағанға оңға жылжытамыз.
Вставк – Рисунок – ... ... ... ... Clip ... терезесінде Картинки қосымшасын және ... ... ... бар ... ... ... ... шертіп, Вставить
батырмасын шертеміз. Жақтаудағы сурет кестеге кірістіріледі.
3. EXCEL КЕСТЕЛІК ПРОЦЕССОРЫНДА ДЕРЕКТЕР
БАЗАСЫМЕН ЖҰМЫС
Microsoft Excel ... ... ... ... әр түрлі
операциялар орындауға мүмкіндік береді:
- Деректер базасын құруға және оларға ат қойып дискіде сақтауға;
- ... ... ... ... және ... ... ... базаларына жазбаларды, өрістерді қосуға;
- Жазбалардың, өрістердің мазмұнын көшірмелеуге және ауыстыруға;
- Дерек базасындағы жазбаларды қарауға және іздеуге;
- Жазбалардың ... өсу ... кему реті ... ... Берілген параметрі бойынша немесе үнсіз келісім бойынша деректерді
сұрыптауға;
- Есеп беруді басуға, яғни ... ... ... базасы жол және бағандармен ұқсас құрылады, мұнда
кестенің бағаны - өріс, ал әрбір жолы жеке ... ... ... ... ... ақпарат кестенің жеке ұяшықтарына енгізіледі. Егер дерек базасын
жеке бетке орналастырсақ, онда онымен жұмыс істеу едәуір ... ... ... дерек базасын бір бетке орналастыратын болсақ, онда бұл деректер
базасымен жұмыс істеу күрделі ... ... 255 ... ... ... ... ... ыңғайлы болуы
үшін өріс атауларының қысқа болғаны жөн.
Деректер жазбасын экранда көру үшін меңзерді деректер ... ... ... ... ... – Форма командасын орындаймыз,
экранда өрісі бар деректер базасының терезесі шығады. Дерек базасында жазба
іздеу ... ... ... ... және Далее батырмаларын
қолдануға болады. Жазба табылғанна кейін қажетті өрісте ... ... ... ... Егер ... базасы өте үлкен болса, онда ... үшін ... ... ... болады. Іздеу белгілері бір немесе
бірнеше көрсеткіштен ... ... ... жаңа ... қосу үшін ... ... кез келген
ұяшығына меңзерді орналастырып ...... ... ... ... шертеміз, экранда тек бос өрістері бар терезе шығады.
Әрбір өріске дерек енгізіп, ... ... ... Жаңа ... ... соңына барып қосылады. Жазбаларды ... ... ... үшін оларды әрқашан сұрыптауға болады.
Дерек базасындағы жазбаны ... үшін ... ... ... жазба
терезеде пайда болғаннан кейін ғанаУдалить батырмасын басу ... ... ... үшін ... ... ... ... болады. Өшіруді растау
үшін ОК батырмасын басамыз.
Күнделікті ... ... ... дерек базасын құру мүмкін емес.
Дерек базасымен жұмыс істеу барысында ... ... ... , яғни ... ... ... базасы құрылып болғаннан кейіноны түрлендіруге, яғни
жазбаларды кез келген ... ... ... ... ... ... орналастыру операциясын деректер базасын сұрыптау деп
атайды.
Дерек базасының мазмұнын берілген бір өріс немесе ... өріс ... ... ... ... ... өріс ... деп
аталады. Егер дерек базасын алфавиттік ретте сұрыптайтын ... ... ... жаңа ... ... мазмұны ескі жазбадағыдай болады,
бірақ олардың аты-жөні алфавиттік ретпен орындалады.
Дерек базасын бір түйіндік өріс бойынша сұрыптау үшін, дерек ... ... ... ... ... ...... командасын
орындаймыз, экранда Сортировка диопозона терезесі пайда болады. Сортировать
по ... ... ... ... орындайтын өрісті таңдап, ОК
батырмасын басамыз.
Excel сұрыптау кезінде ... ... ... ... ... ... өсу ... кему реті бойынша қалай
орналасқаны ... ... ... ... базасын бірнеше өріс бойынша сұрыптау
қажет болады. Ол үшін Данные – Сортировка командасын орындап, пайда ... ... ... ... по және ... по ... қажетті өрістерді беріп, ОК батырмасын ... ... өз ... ... ... ... бір деректерімен басып шығару үшін дерек базасын
“електеп өткізу” сияқты сұрыптау қажет. Сұрыптау дерек базасындағы көптеген
айқындалған шарттарға сай ... ғана ... ... ... командасымен қажетті жазбалар ... ... ... ... үшін, дерек базасының кез келген ұяшығына
меңзерді орналастырып, Данные – Фильтр – Автофильтр командасын ... бір ... ... ... ... ашу ... пайда болады.Осы
батырмалардың көмегімен жазбаларды қажетінше сұрыптаймыз. Деректер
базасынан ... ... ... ... ...... ... әрекеттер тізбегін орындап, Автофильтр командасын өшіреді.
Автофльтр командасының көмегімен қажетті жазбаларды сұрыптап ... ... ... Файл – ... ... ... ... стандартты
аспаптар панелінде Печать батырмасын шертіп, оларды басып шығаруға болады.
4. ОҚЫТУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ӘР ТҮРЛІ ФОРМАЛАРЫ
4.1 Оқытуды ұйымдастырудың ... ... ... даму ... ... ... әр түрлі формалары
пайдаланылады. Оқыту формаларының бірте – ... ... ... мен
оқушылырдың іс әрекетінің, өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының және ... ... ... ... болады.
Оқытуды жүзеге асыруда білім мен оқытуды ұйымдастыруда ... ... ... деген ұғым латын тілінен аударғанда
“forma” ... ... ... ... ... сызық – белгілі орныққан
тәртіп. Философия пәнінде “түрлері” ішкі ... ... ... ... Яғни, “түрлері” ішкі байланысты білдіреді және ұйымдастыру
тәсілдері, өзара құбылыс, ... ... де ... ... ... түрі – оқу ... меңгерудегі оқушылардың өзара
әрекеті.
Оқытудың түрі: ... ... ... ... іс - әрекетіне
тәуелді болады. Оқытудың формасы оқыту үрдісінің құрылымы – ... ... бір оқу ... ... ... ... оқу ... басқару және оқу тәсілдерін меңгерумен сабақта. ... ... оқу ... ішкі ... басын біріктіріп және
дидактикалық категория ретінде оқу үрдісін ұйымдастырудың ... ... ... өзі ... білім сапасының көрсеткіші мен өтетін
уақыты және орны, оның ... ... ... ... ... ... ... жеке формасы пайдаланылды. Бұл ... ...... ... сақталды. Орта ғасырда сабақ бір
топ оқушылрмен өткізілді. Мектептерде сабақтардың тұрақты кестесі, оқытудың
дәл мерзімі болмады, ... ... ... қай ... ... ... ... қоғамның дамуы білім беру ісіне көтеріңкі талап қойды.
Педагогика тарихында ұлы ... ... және ... әр ... ... бар. Оның дамып, жетілуі қоғамның
қажеттілігі мен сұранысының талап мүддесіне қатысты. Оқытуды ұйымдастырудың
түрлері ... ... ... оқушының саны мен құрамы, жұмыс орны,
оқу жұмысының ұзақтығы. Осыған ... ... түрі ... ... (бір ғана ... жұмыс істейді);
-жеке жұптық (оқушы – оқушы, мұғалімнің ... ...... ... ... оқушымен қарым – қатынасы жеке оқушының ... ... мен ... – топтық : топ мектепте жұмыс істейді, бірақ бір мектепте
оқытылатын оқушылардың жасы әр ... ... топ ... (оқытудың бұл
түрі орта ғасыр мектептерінде қолданылған).
-Саралап ... ... бұл түрі ... ... ... өтіледі
(мангейм жүйесі);
-Бригадалық оқыту, тапсырманы бригада алды: бір сыныпта 5 –6 оқушы
ұйымдасады, есеп беруші – ... ... ... ... ... ... т.б.).
Оқыту түрлерінің сыныптық – сабақ жүйесі XVII ғасырда туысқан тәуелсіз
мемелекеттердің Богемия, Украина, Белоруссия елдерінің мектептерінде ең ... және 300 ... ... бойы әлі дамып келе жатыр. Сынып дегеніміз –
жас ерекшелігіне қарай тұрақты, бірге оқитын оқушылардың құрамы, бұл ... ... ... ... ... және үйге ... ... Сабақта әр түрлі дидактикалық ... Оқу ... ... ... ... белгілі құрамымен
кесте бойынша жүргізілді. Бұл жүйе оқытудың сынып-сабақ формасы деп аталды.
Я.А.Коменский сынып-сабақ жүйесінде үш жүзге дейін оқушыларды оқытудың
мүмкіншілігі ... ... ... Бұл ... ... әрбір он балаға бөледі,
оқуды әрбір топпен жақсы оқитын оқушы-декурион жүргізеді.
Басқа ... ... ... ...... ... ұтымды тұстарын атап өтуге болады: сабақ құрылымын ... ... ... оқу – ... ... тәртіптеуді қамтамасыз ету, оны қарапайым
дәрежеде басқару, оқу мәселесін талқылағанда, оқушылардың бір – бірімен
қарым – ... түсу ... ... ... ... ... ұжымдық ізденіс жасау, уақыт үнемдеу, сабақ үстінде әр оқушының
рухани ... ... ... ... ... және ... ... асырып, оның одан әрі дамуына, білімсіздіктен
білімділікке ... ... ... ... ішінде, бүгінгі сабаққа сәйкес келетін, бөліп
қарауға ... ... ... ... жетістіктерінің жаңа түрін, озық іс – тәжірибені, оқу тәрбие
үрдісінің негізгі заңдарына құрылған сабақты;
- Сабақты өту үрдісінде барлық дидактикалық принциптер мен ... ... ... ... әсер ... ... Бұрынғы білімін байланыстыруға, оны меңгеруде икем – қабілетін және
оқушылардың білім сапасын ... ... ... ... сілтеме
жасау;
- Тұлғаны жан – жақты дамытудың белсенді және ... ... ... оқу – ... ... ... ... білімін, өндірістік қызметпен, оқушының жеке іс –тәжірибесімен
байланысты жүзеге асыруы;
- Білімін, икемін, қабілетін тәжірибеде қалыптастыру, оны ... ... іс ... ... ... Сабақты диагностикалау, жоспарлау, жобалау және болжай алуы.
Сызба 2 Оқу ... ... ... ... ол ... ... заңдылықтарын
жүзеге асырады, жаңа сабақты меңгеруге логикасын ішкі ... ... ... ... іс - ... заңын, жеке таным қабілеті
сапасында алып, мұғалім ... ... және ... педагогтік үрдістің
субьектісі ретінде алады. Сабақ элементтері, ішінара бөліктердің өзара
біртұтастығында ... ... ... ... өзектілігі анықталып,
оқушылардың жаңа ұғымдық түсініктер қалыптасады, сөйтіп, іс ... ... оны ... ... ... компоненттер сабаққа қажетті ... мен ... ... ... біліктілік пен икем, қабілеттерді және
оқушылардың ойлау әрекетінің белсенділігін өздігінен қалыптастыру, олардың
интеллектуалдық қабілетін ...... ... ... және ... ... ... қадам.
Сабақты мақсатқа бағытталған мұғалім мен ... ... ... деп ... болады. Сабақта оқыту мен ... ... ... ... оқушылардың ой - өрісі кеңиді,
қабілеті ... көз ... ... ... ... ... мақсаы – тұлғаны оның қабілеті мен дарындылығына сүйеніп дамыту. әрбір
сабақ логикалық, психологиялық және ... ... ... ... бірлік – бұл сабақ ... , яғни ... ... ішкі өз ара байланыс ... ...... ... ... қорытынды әңгіме немесе шолу
лекциясы, жаппай ... ... ... ... ... ... ... сабақта, біріншіден, игерілген білім еске түсіріледі
және жүйеге келтіріледі; екіншіден, ... ... ... ... үшіншіден, оқылатын материалдардың маңызды
идеалары толық ашылады, төртіншіден, жыңа мен ескі ... ... ... жаңа ... шешіледі.
Психологиялық бірлік оқушылардың танымдық ... ... ... ... түйсік, қабылдау, ойлау,
зейін сияқты психологиялық процеспен ... ... ... – бұл
іс-әркетінің мотивтерін жасау. Сабақтың психологиялқ бірлігі оқушылардың
дербес ерекшеліктерін (темперамент, мінез, ... ынта т.б.) ... ... ... Бұл жеке ... дербес – типологиялық ерекшеліктері.
Ұйымдастыру бірлігі – бұл сабақта алдын – ала жабдықтарды және оларды
рет – ... ... ... сабақ бойында оқушыларды белсенді тиімді
жұмысқа ұйымдастыру.
Мектепте сабақ қандай дидактикалық талаптарға жауап ... ... ... ... даму және ... ... ... тұрғадан сабаққа қойылатан кейбір талаптар төмендегідей:
1) Сабақтың дидактикалық мақсатының айқындылығы. әрбір сабақта оқыту
және ... ... дәл ... ... Оқыту мақсаты дегеніміз жаңа білімді
меңгеру, іскерліктің, дағдының қалыптасуы, тәрбие ...... ... ... Бұл ... ... және ... функцияларының іске асырылуына байланысты.
2) Оқу материалының көлемін анықтау. ... ... ... яғни ... ... ... жас және ... ерекшелігін еске
алып, сабақтың әрбір құрылым бөлігіне оқу материалын таңдап ... ... мен ... бірлігі. Оқыта отырып, тәрбиелеудің мәні –
тұлғаның өмірге, білімге қатынасын, қабілетін, ... ... ... беру мен ... ... оқыту процесінде шешу
мұғалім мен ... ... іс - ... ... ... ... ұтымды әдістерін таңдап алудың сабақ типтеріне, сабақтың
әрбір кезеңіндегі оқу материалының мазмұнына сәйкестігі.
Кесте 2 ... ... ... ... типі ... кезеңдері |Оқыту әдістері ... ... ... |1-кезең баяндау |Лекция, әңгіме, |
| ... ... ... |әңгімелесу, кітаппен |
| ... үйге ... ... ... |
| ... ... ... жұмыс. |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... | ... ... |
| | ... |
1) Сөз бен ... ... қазіргі техникалық құралдарды,
әсіресе ЭЕМ, компьютерлерді, ... ... ... ... бәрі оқу ... ... арттырады, уақытты өнімдеуге
мүмкіндік береді, оқыту процесін басқаруды жеңілдетеді.
1) Оқушылардың білімді ... ... ... бірге сабақта олардың
зейінін, есін, байқағыштығын, әуестілігін, елігушілігін ... ... ... Сабақты ұйымдастыруды ширақ, дер кезінде бастып, ... ... ... ... негізгі талаптарды кешенді түрде жүзеге асыру – оқыту процесін
жақсы ... ... ... ... қажетті шартарының бірі.
Осы талаптың негізінде қарастырсақ, САБАҚ – бұл бір – бірімен өзара
байланысқан тұтас жүйе, мақсат, оқу ... ашу ... ... ... ... ... нәтижелері т.б.
Сабақтың құрылымындағы басты элементтердің бірі – жалпы дидактикалық
мақсат. Оны үшке ... ... ... ... іскерлік, дағды) жүйесін қалыптастыру;
ә) даму – оқушылардың өз бетімен танымын ... ... ... ... ... ... тәрбие – ғылыми дүниетанымын, құнды құлықтық қасиеттерін, өмірге
орайлық көзқарасын қалыптастыру.
Сонымен сабақ оқушыларды білім ... ... ... ... ... де ... ... типтері, түрлері олардың құрылымы
Сабақтың типологиясы әрі қиын әрі ... ... және ... бір – ... ... ... ... бар. Бұл жөнінде көптеген
авторлардың еңбегі жарық ... ... ... ... ... ... үрдісінің негізгі кезеңдеріне ... ... оның ... ... ... ... ... мен
оқушылардың оқу еңбегін ұйымдастыру тәсілдеріне ... ... ... бес ... ... Жаңа оқу ... өту ... Білім, дағды, қабілетті жетілдіру сабағы.
3) Жинақтау және жүйелеу сабағы.
4) Аралас ... ... ... ... ... түзету енгізу сабағы.
Сабақ жіктемесінің әр түрлілігі: дидактика пайым мен тұжырымдардың
болуы, тәжірибеде ... ... ... ... ... мен оның кешендеріне байланысты.
И.Н.Казанцев сабақтарын жіктеу үшін үш ... ... ... ... ... – математика сабақтары алгебра, гиометрия т.б.
сабақтарға бөлінеді;
ә) дидактикалық мақсат бойынша - ... ... ... ... түсіну;
б) сабақты өткізу тәсілі бойынша – бұл лекция, әңгіме, кино және
практикалық сабақтар.
Көптеген дидактар ... ... ... ... ... ... сүйенеді. Осы тұрғыдан И.Н.Казанцев
көрсеткен принциптердің екінші вариантын қолдануға болады.
Б.П.Есипов, ... ... ... т.б. ... ... ... жиі ... Ол негізгі дидактикалық міндеттер
бойынша жасалған. Бұл жіктеуге ... әр ... ... ... ... жаңа ... ... сабақтары;
- іскерлік пен дағдыны қалыптастыру және жетілдіру сабақтары;
- қайталау, бекіту, яғни ... ... және ... ... ... ... ... және дағдыны бақылау – тексеру сабақтары;
- аралыс сабақтар – ... ... ... ... ... ... әлі де ... зереттеуді қажет етеді. Сабақ
құрылымы – ... ... ... ететін, оның элементтерінің
жиынтығы. Әрбір сабақтың ... оның ... ... ... оқытудың әдістеріне, тәсілдеріне, оқушылардың дайындық деңгейіне
тәуелді болады.
Әр түрлі сабақтар құрылымының ұқсас болуы ... ... ... ... ... ... жоспарлауға болмайды. Мұны төмендегі
сабақ типтерінен ... ... ... мұғалім аралас сабақ типін мына
үлгі бойынша жоспарлайды.
а) ұйымдастыру ... ә) үйге ... ... ... б) жаңа
материалды мұғалімнің баяндауы; в) жаңа ... ... г) үйге ... бұл ... ... және мұғалімдер кезінде сынаған болатын.
Қазіргі кезде аралас сабақ мектептерде әр түрлі вариантта шығармашылықпен
пайдаланылады.
Оқушылардың жаңа ... ... ... ... ... ... алғашқы бекіту, үй тапсырмасы. Мұндай сабақты әр
түрлі вариантта өткізуге болады.
1) Мұғалім барлық оқу ... ... оны ... ... ұғады
және бекітеді.
2) Мұғалім тек қана кейбір басты мәселелерді ... ал ... оқу ... өз ... ... ... Жаңа материалды оқып білу үшін мұғалім оқушылардың өз ... ... және ... ... ... ... құрылымы мынадай элементтерге де (кезеңдерге )
бөлінеді:
а) танымдық міндеттерді қою (не оқылуы керек);
ә) мотивизация (нені оқу және білу ... ... және оқып ... бірізділігі;
в) тәсілдерді және құралдарды қолдану.
Сабақтың мұндай жүйесі вариативті құруға мүмкіндік береді, балалар
алдына оқу міндеттерін қояды, ... ... ... ... ... кірістіреді. Сабақтың құрылымы мұғалім мен оқушылардың іс -
әрекетінің сыртқы жағы ғана ... оның ішкі ... ... де ... ... заңдылықтар қалай қабылданады, оқушылар олардың мәнін
қалай түсінеді).
Қазіргі кезде сабақтың 20 – дан ... ... бар. ... олар
бірыңғай жүйеге келтірілмейді. Соңғы жылдары В.О.Онищуктің (1976),
Г.Д.Кириловның (1980), ... (1981) ... ... ... ... ... ... Сабақтың қандай элементтері өзгермейді?
Сабақты құрудың негізі болу керек? Әрине, бұл сұрақтарға бір ... ... ... емес. Өйткені бұл мәселелер терең теориялық зерттеуді талап
етеді. Ал жоғарыда көрсетілген ... де ... ... ... ... ... ... зерттеушілердің айтуы бойынша жіктеу негізінде сабақтың
ұйымдастыру мақсатын қою, ал, ... ... ... іске асыру
формалары негізінде түрлерге бөлу.
Мысалы: әңгіме – сабағы, өз бетінше жұмыс істеу – сабағы т.б.
Осыған сәйкес сабақтарды былай ... ... Жаңа ... беру ... ... ... ... сабағы, кино сабақ,
ЭЕМ және басқа техникалық құралдарды ... ... ... , іскерлікті және дағдыны жетілдіру сабақтары (өз бетінше
жұмыс сабағы, лабораториялық және практикалық жұмыстар, ... ... ... және ... ... ... ... семинар т.б.).
4) Аралас сабақ барлық типтер функциясын орындайды. Бұл ... іс - ... ... ... ... ... Бақылау сабағы (барлық бақылау, сұрау – қайталау , сынақ, өзара
және өзін - өзі ... ... ... жылдары, әсіресе 1990 жылдан бастап қазақ мектептерінде көптеген
сабақтың жаңа түрлерін тәжірибелі мұғалімдер ... ... ... ... сан ... ... және ойын сабақтары, конференция және лекция
сабақтары, Сайыс және ... ... ... және жарыс сабақтары,
лабораториялық зерттеу сабағы, ... ... ... ұстаздардың сабақ беру әдістері көптеген баспа беттерінде,
әсіресе “Қазақстан мектебі” журналында жазылып жүр. Солардың ... ... ... ... емес ... түрлерін жоғары ғылыми -әдістемелік
деңгейде өткізетіндігін көруге болады.
Ізденімпаз, өз ісіне шебер ... саны ... ... оқытуды ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... еңбек етіп келеді.
4.3 Сабақта қолданылатын оқытудың әртүрлі формалары
Оқытуды сабақта ұйымдастырудың әр түрлі формаларында ұжымдық, топтық,
жұп және ... ... ... ... ... күшті, қабілетті барлығын жұмысқа тарта
және қызықтыра білетін педагогикалық құралы – балалар ұжымы. Ол ... ... ... оларды атап айтқанда, оқу іс -әрекетіне
қатыстырады. Сондықтан, ... ... мен ... ұжымдық еңбегі.
Оқытудың ұжымдық мәні әрбір баланы ... ... ал ... ... белсене қатысады. Әрбір бала сабақта кезек бойынша әр баламен
жұмыс істей отырып, кейде ұйретуші, кейде үйренуші болып ... ... олар ... ... ... және ... ұжымдық формасы динамикалық (қозғалғыш) жұп немесе ауыспалы жұп
түрінде өтеді. Бұл жерде оқушылар бір -бірінен ... ... ... ... бала ... бойынша әр баламен кездесіп ... ... ... жұптасып жұмыс істейді, бірақ жұптардың құрамы үнемі өзгеріп
отарады.
Бұл жағдай сабақ кезінде ... іске ... ... ... балалардың ішінен біреуі тез жан -жақты қарап ... ... ... ... ... ... ... бастаған оқушы
қолын көтеріп, оған белгі береді. ... ... ... ... ... Бұл ... ... мұғалім В.Ф.Шаталовтың тізбек және десант
әдістерін тиімді қолдануға болады.
Оқытуды ұйымдастырудың топтық формасы сабақта ... ... ... ... ... 4-5 оқушы болады. Оқушылар ... ... ... а) ... және ... ... қажет ететін
тапсырмалар; ә) ... ... ... ... б) ... материал
негізінде орындалатын тапсырмалар.
Барлық тапсырмалардың сұрақтарына барынша жауап үшін оқушылардың
бірлесіп жұмыс ... ... ... ... ... ... топтық тапсырманың
бөлігін өз бетімен орындайды. Әрбір ... ... ... ұжымдық түрде
талқыланады. Жұмыстың нәтижесін жолдастарының ұсынысы бойынша бір оқушы
баяндайды. ... жеке ... ... және топтың әрбір мүшесінің
бағасын жинақтайды.
Сабақта жұмыстың мұндай формасы ... ... ... ... болады. Мысалы, олар топтық айтыс, ынтымақтастық, өзара
жәрдем, өзара түсінісу, оқушылардың тұйық мінезділігін, ... ... ... ... ... ұйымдастырудың өте құнды түрі бағдарламалап
және компьютерлі оқыту.
Жоғары сыныпта әрбір оқушыға дербес оқып ... ... ... Бұл өз ... іздену жұмысының өте болымды формасы. Әрбір оқушы
тақырып бойынша әдебиеттерді, материалдарды, құралдарды
пайдаланып, тапсырманы жоспарға ... ... ... ... семинарларда сөйлеп өзінің пікірін айтады.
Оқушылыардың өз бетімен ... ... ... ... терең және
берік игеруге ғана мүмкіндік туғызбайды, ол жеке ... ... ... өзін - өзі билеушілікті, ... ... ... ... ... қалыптастырады.
Сонымен, оқыту формаларын таңдап алу, біріншіден, оқу тәрбие жұмысының
міндеттеріне, екіншіден, оқу материалының ... мен ... ... оқушылардың оқу мүмкіншілігіне байланысты.
Оқыту процесіндегі ең басты тұлға – бала. Егер мұғалім әрбір балаға
сабақта дербес назар аударып, дер ... ... зер ... онда әрбір
оқушы өзін мұғаліммен теңмін деп сезінеді, оның адамгершілік көмегін ... ... ... ... ... ... барлық
балалар жұмыс істей білуді, ойлауды сүйеді, қуаныш етеді.
Мектепте сабақтан басқа ... ... ... ... ... қарастыруға болады: сайыс сабақ, оқу ... ... ... ... ... ұй оқу ... пәндер бойынша жоспарланып, мектептің жалпы іс жоспарларына
кіреді. Саяхатты ұйымдастыру үшін түрлі ... ... ... көрме, табиғат, өндіріс жатады.
Оқу саяхаты оқытудың дидактикалық және политехникалық принциптерін
іске асырады, оқушылардың техникалық ой - ... ... ... тірі ... ... мүмкіндік туғызады, танымдық ынтасын
дамытады. Оқу саяхатының ... ... ... – жаңа ... (оқу ... ... оқушылардың қажетті білімді жинастыруы;
ә) кезектегі саяхат – ұзақ мерзімді оқушылардың үлкен тақырыппен жұмыс
істеуі, кейбір мәселелерді иллюстрациялау;
б) қорытынды ... ... ... тарауы аяқталғаннан кейін
өткізіледі. Мақсаты: сыныпта өтілген оқу материалдарын тереңдету ... ... үшін ... ... онда мынадай мәселелер
бейнеленеді:
1) Саяхаттың мақсаты мен обьектісі.
2) Оқушылармен алдын – ала ... ... ... ... ... бақылау, тәжірибе т.б.
3) Саяхат барысында істелетін жұмыстар: бақылау, өлшеу, сурет салу,
есептеу, жазып алу, обьектіні ... ... ... ... ... ... ... нақты тапсырмалар беру.
Мысалы, бірінші топ – бақылау, ... ... топ – ... ... ... ...... жазып алу жұмыстарын орындайды.
5) Кіріспе сабақта мұғалім оқушыларды саяхат ... ... ... ... ... ... кейін оқушылармен оқу конференциясы өткізіледі. Онда
оқушылар алған тапсырмалар бойынша ... ... сөз ... ... ... ... оқушылармен өткізу өте тиімді болады.
Ең соңында конференция жұмысын жетекші мұғалім қорытындылайды.
Семинар сабағы – ... ... ... ... ... ... ... бойынша өткізіледі. Семинарға қатарынан екі сабақ беріледі, онда 2 –
3 мәселелер қарастырылады. Оқушылар сабаққа дайындалу үшін ... ... ... ... ... ... ... музейге, көрмегі,
архивке барады, құжаттармен танысады, Қосымша әдебиеттерді зерттейді.
Семинар сабақтары оқушыларды өз бетімен ... ... ... ... мәніне жете түсінеді, өз ойын мазмұндап дәлелдейді.
Демек, ... ... ... ... ... ... элементтерімен
таныстырады.
Практикумдар – курс тарауы аяқталғаннан кейін оқушылардың өз бетімен
орындайтын лабораториялық ... ... ... ... топ – топ болып дербес орындайды.
Факультативтік сабақтар – ... ... ... қалауы бойынша
жүргізіледі. Негізгі мақсаты: оқушылардың ғылыми –теориялық білімен,
танымдық ... ... ... дамыту. Факультатив оқушыларға
кәсіби бағдар беру ісінің тиімді формаларының бірі. Фокультатив сабақтары
жалпы орта білім беретін ... ... ... оқу ... ... 5 – ші ... бастап өткізіледі. Ал, тереңдете оқуға арналған
типтік оқу жоспары бойынша 8 – ші сыныптан басталады.
Үй оқу ... – бұл ... ... ... ... және ... Үй ... олардың жауапкершілік сезімен тәрбиелейді,
қиыншылықтармен күресуге үйретеді. Үй тапсырмасы сабақ ... ... ... және ... ... үшін пайдаланылады. Бірақ, үй оқу
жұмысын орындауда балаларға шамадан тыс күш түседі. ... әр ... ... оқушыларға үй тапсырмасы беріледі. Оның бір күндік көлемі
орта есеппен алғанда 4 - 5 ... кем ... Егер осы ... ... мектептегі күнделікті оқитын 5 - 6 сабағын қоссақ, оның жұмыс күні
ең кем дегенде 9 - 11 ... ... Бұл ... үшін өте ... ... ... қорғау және сақтау үшін, жұмыс қабілетін
арттыру үшін барлық мұғалімдерді ойландыратын, жете зерттеуді ... ... ... ... проблемаларының бірі – үй оқу жұмысы.
Сондықтан, экспериментшіл – жаңашыл мұғалімдердің іс ... ... ...... үй оқу ... мейілінше азайту және
қысқарту үшін екі ... еске ... жөн: ... ... ... ... екінші, бірінші жағдайдың негізінде
оқушылардың сабақ материалын терең және сапалы игере білуі. Міне, осындай
жағдайда ғана ... ... ... ... Яғни ”күннің жартысын”
өздеріне қажетті іс - әрекеттерін толық пайдалануына мүмкіндік алады.
4.4 Информатиканы оқытуды ұйымдастыру
Мектептегі барлық ... ... оқу - ... ... ... түрі сабақ болып қалыптасты. Мектептегі ... ...... ... қалайды. Оның манадай негізгі сипаттары бар:
1) оқу топтарының ... әр ... ... ... қатаң анықтау;
3) оқу сабақтарының нақты белгіленген кестесі;
4) оқушылар жұмыстарының жекелей және ... ... ... жетекші үрелі;
6) оқушылар білімін жүйелі тексеру және бағалау.
Чех халқының аса ... ... ... бастау алған класс –
сабақ жүйесі бүгінгі күнге дейін мектепті ... ... ... ... XIX ғасырдың басынан бастап бүгінгі дәуірге дейін шетелдік
тәсілдер жинақталды. Солардың ішінде ... ... ... дальтон жоспары, трамп жоспары сияқты түрлері бар. Ал, ... ... ... ... бай тәжірибелерін пайдаланады,
әрі мазмұныны өзінің ерекшеліктерімен толықтыра түседі.
Дидактикада ... ... ... ... айырым белгілері
пайдаланылады. Сабақтың ең ... ... – оның ... ... ... мақсат – оқытушының алға қойған жоспарын көрсетеді. ... ... ... мынадай түрлері бар:
1) жаңа сабақ (тың хабарлар айту, түсіндіру сабағы);
2) оқушылардың шеберліктерін және ... ... ... ... ... ... ... шеберлігін және дағдыларын тексеру сабағы.
Көптеген жағдайларда мұғалім осы аталған дидактикалық мақсаттардың біреуін
ғана басшылыққа алып ... ... ... ... ... ... Сол ... тәжірибе жүзінде аралас сабақ түрі кеңінен
қолданылады. Аралас сабақтың құрамы ... ... ... және оның ... бар. ... ... араластыра қолдану жаңа білімді
сапалы, әрі жылдам қабылдауды, кері байланысты және педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен, информатикадан өтілетін сабақтардың өзіндік дидактикалық
ерекшеліктері бар. Егер ... ... орта ... ... ... ... бері қалыптасқан тәжірибелерге тоқталатын болсақ,
М.П. Лапчик информатика курсы бойынша өтілетін сабақтарды ЭЕМ – ді ... ... үш ... бөледі: демонстрация, фронтальды лабораториялық
жұмыс және практикум. Осы уақытқа ... ... ... оқу ... дидактикалық функциясы бойынша топтауға
мүмкіндік береді. Төмендегідей үлгісі көрсетілген.
Кесте 3 ... ... ... оқу ... ... ... бойынша)
|Оқу сабағының түрі |Сабаққа тән дидактикалық Функциялары ... |Оқу ... ... ... ... ... |
| ... ... : ... |
| ... ... және т.б. ... істеу, |
| ... ... ... ... ... шығару. |
|Лекция (теориялық ... бір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |, ... жазу, жоғарғы оқу орнындағы оқу түріне |
| ... ... ... |
| |
| ... 3 ... ... ... ... ... ... ... білімді жалпылап, |
|оқыту) ... ... ... ... ... |
| ... жетілдіру, әртүрлі әдебиеттермен |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... айта білу және негіздей |
| ... ... ... ... ... |
| ... және ... жазу; оқылғанды |
| ... ... ... , және оны ... |
| ... ... үшін ... ... ... ... ... білімді тереңдетіп, |
|оқыту) ... ... ... көздерімен жұмыс |
| ... білу ... ... ... материалы |
| ... ... ... ... жасау; қосымша |
| ... өз ... ... ... тәрбиелеу. |
|әңгімелесу (теориялық |Негізгі оқу материалынан нені меңгергенін анықтау;|
|оқыту) ... ... ашу және ... |
| ... пән бойынша өз бетімен жүйелі жұмыс |
| ... ... ... ... мен ... ... жою, |
|(теориялық оқыту) |меңгенрілген білімін ... оқу ... |
| ... ... ... ... беру; оқу |
| ... әр ... ... көмек көрсету. |
|Практикум ... ... ... ... |
| ... жұмыс істей білу іскерлігін |
| ... өз ... ... жүргізе білу |
| ... ... ... оқу ... ... үш ... ... оқушының оқу танымдық іс-әрекетін басқару;
- оқушының информатциялық процестерді басқару;
- оқушының жеке ... ... ... және ... аспектілерге сәйкес:
- оқу танымдық процесті ұйымдастырудың түрлері: класс-сабақ ... ... ... ұйымдастыру түрі: дербес, фронтальды, коллективтік, топтық;
- тәрбие жұмысын ұйымдастыру түрі, - болып бөлінеді.
Педагогикалық оқу іс- әрекетінде ... ... мен ... түрі ... да, ол ... дайындық деңгейіне өтілетін
матреиалдың күрделілілігі мен жаңалығына, ... ... ... байланысты. Ал оқыту түрін таңдау аса маңызды мәселе болып
табылады, дегенмен сабақтың мақсаты оқытушының таңдаған ... ... ... жетеді. Осындай әдістің бес түрін атап көрсетуге болады:
- түсіндірмелі- иллюстрациялы;
- программаланған;
- модельдік;
- эвристикалық;
- проблемалық;
Түсіндірмелі – иллюстрациялы ... ... ... ... ... ... сабақты өтіолген материалды бекіту сабағы ретінде
жоспарлағанда ... ... ... операторлар” тақырыбын
бекітуге төмендегідей сабақ түрін ұсынуға болады: сабақтың алғашқы ... ... ... ... ... ... ... қалған уақытта
граифкалық орераторларды пайдаланып компьютерде қаратайым программа жазу.
Оқушыларға аралық нәтеже белгісіз болған жағдайда программалап оқыту
әдісін ... ... ... ... ... ... программаның орындалу
нәтежесінде қандай сурет алынатынын біледі, бірақ суретті салу ... жеке ... ... ... ... болса, бірақ оны алу жолы белгісіз болса,
ол оқытудың ... ... ... ... ... ... ... нәтежеге дейін белгісіз болса, ол дидактиканың поблемалық әдісі болып
табылады. Мысалы, үйретуші программа құру проблемалық оқыту болып ... ... ... алғашқы шарттар белгісіз, бірақ ... Бұл ... ... сабақты оқушылармен бірге отырып, шартты
таңдап, модель ... ... етіп ... Одан ... ... ... қажетті шартпен салыстырылып ... Егер ... ... ... ... болса, онда алғашқы шартқа өзгеріс
енгізіліп, модель нақтыланып, алгоритм қайталанады.
Аталған оқыту әдістері әртүрлі ... ... ... ... және ... ... ... құрылымда беруге болады:
Сызба 3 Сабақты ұйымдастыру және өткізу құралдары
Информатикадан ... ... ... құрылымын былай сипаттаға
болады:
Кластағы жұмыс мазмұны
Ұйымдастыру бөлігі: ... ... ... ... ... ... – 1 – 3 минут.
Өтілген материалды ауызша сұрақ ... ... және ... жазу
(әңгіме) – 4 – 9 минут.
Жаңа материалды өту ... ... ... – 10 – 25 – ... ... ... бекіту. Қойылған есепті шешудің негізгі
алгоритмімен танысу. Мұғалім әр оқушыға жеке көмек ... – 26 – ... ... және оған түсініктеме беру – 43 – 44 минут.
Сабақты қорытындылау – 45 минут.
Информатика пәнінің мұғалімі практикалық жұмыс ... ... - ... ... ... орындауға тура келеді.
Мұғалімнің педагогикалық іс - ... деп, ... ... ... отырып, оқушылардың жас ерекшелігіне сай ... ... ... ... ... ... сондай – ақ өзінің
жұмысын жоспарлау және оқушылардың өзінің жұмысын жоспарлай білуге үйрету;
оқушылардың әртүрлі іс - ... ... ... оларға көмектесу және
белгілі бір деңгейде оны басқару; өзінің іс - ... ... білу ... өз іс ... ... білуге ұйрету болып табылады.
Осыған байланысты болашақ информатика пәнінің мұғалімі практикалық
жұмысында орындайтын іс-әрекеттің негізгі түрлерін ... ... ... білім беру парадигмасы өзгерді. Ол бұрын ... ... ... енді жеке ... ... ... ... Бұл – қоғамдағы өзгерістерге байланысты туындаған
обьективті процесс.
Бұрынғы оқыту ... ... ... ... ... мен ... ... бағытталған еді. Онда
оқытылатын пәннәі өзі оқыту ... ... ... да, ал ...... ... ... саналатын. Осының нәтижесінде көптеген оқушыларда оқуға
деген оң көзқарас қалыптаспайтын.
Инфорамтиканы оқытудың негізгі мақсаты – ... ... ... ... және ... ... ортасындағы жұмысқа дайындау
болып табылады. Бірақ ... ... ... ... өсуі (әр 2 ... есе ... ... әрекеттермен шыңдалып отыруы тиіс, мұнда
оқытудың тек мәлімет беретін түсіндіру – көрсету ... ... жаңа ... ... ... ... жұмыс істеп,
қойылған мақсатқа жету жолында алдыңғы қатарлы информациялық мәдениеті бар,
яғни компьютерлік информациялық технологияларды, жаңа ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл кезеңде кез келген
жеке тұлға өз қызметінің нәтижелерінің ойдағыдай болуына көп көңіл ... ... ... ... ...... барлық мүмкіндіктері
мен қабілеттерін ескере отырып, оның жеке ерекшеліктерін дамытуға қажетті
жағдайлар жасау ... сөз. ... ... ... және іс - әрекетке икемділіктің жаңаша түсінігі алдыңғы ... ... мен ... ... өз ... ... өзін
- өзі жетілдіру, адамның табиғи мүмкіндіктерін ашу, ... ... ... ... ету сияқты қасиеттерін ашып, осылардың
нәтижесінде - ... өз ... ... ... ... ... балаларға) ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе
жатқан бір қасиет – ол жеке тұлға ретінде өз ... ... ... ... ... болып табылады. (Д.Карнеги). әр пән бойынша да
білім қажет (пән сабақтарын ... ... сөз ... ... ... ол емес, ол оқушының өзін - өзі жетілдіру, алға жылжыту, өзі ... ... ... ... ... ... - өз мүмкіндіктерін
жүзеге асыру рөлін атқаруы тиіс.
Осындай жеке ... ... ... ... ... ... ... істейтін электрондық оқулықтардың көмегі
орасан зор. Оларға Л.Ф. Соловьева, Н.Угриновичтердің электрондық оқулығын,
т.б. ... ... ... тек ... және ... ғана ... ... бейнесуреттік мәліметтер бар
электрондық оқулықтар ... ... жеке ... жүргізуге мүмкіндік
береді, олардың кәдімгі ... ... ... ... бар, яғни компьютер оқушының сұрауы бойынша ... ... ... ... ... оқу ... ... алдына қоятын сұрақтары, оның ішінде компьютерге
оқушылардың қоятын сұрақтары мұғаліммен пікір алмасу кезіндегі сұрақтардан
азырақ болғанымен, олар күннен күнге кеңейіп, ... ... ... ... өз ... ... мен формасын, өз педагогикалық
технологиясын таңдай отырып, балалардың білімін ... ... ... ... Солардың ішінен жеке тұлғаға бағытталған оқу ... ең ... ... мәселелерін шешу (ЗМШ) технологиясы мен жобалар тәсілі ... ... ... ... ... ... күшейту мен әр
түрлі салаларда күрделі проблемаларды ... ... ... тәрбиелеу жағын қарастырады.
1) Таңдаудың еккіндігі принципі. Мұның маңызды бір шарты – таңдау
деген ... ... ... ... ... Ашықтық принцип. Тек білім беріп қоймай , сол ... ... ... көрсету керек. Оқушыны бұл пән аймағында
шешілмейтін ашық мәселелермен де таныстырып отыру керек.
3) Әрекет ету принципі.”Алған ... ... ... ... ... ... толтырған, бірақ жүзе білмейтін балықты еске
салады.” ... Кері ... ... ... ... кері ... тәсілдерінің
жетілдірілген жүйелері арқылы тұрақты түрде бақылап отыру керек.
5) Идаелдық принципі. ... ... ... мен оған ... ... мақсатында оқушылардың өз мүмкіндіктерін, білімдерін,
қызығушылығын барынша кең түрде пайдалану кажет.
Сызба 4 ЗМШ ... ... ... ... өз ... ... алатын сатушы тәрізді болуы тиіс, ... ... ... білуі керек” Д. Пойа. Сабақ беру дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... пәнін оқытудың бір мақсаты – ... ... ... ... ... ... EXCEL БАҒДАРЛАМАСЫН ОҚЫТУДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН
ТИІМДІ ИНОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР
Еліміздің ертеңі жас ... ... ... сай ... беру әр ... жұмыс істеуді, үлкен ... ... ... ... ... ... жетілдіруде, оқытудың әдіс-тәсілдерін меңгеруде
ғылыми әдістемелік басылым берері мол, оны оқып, ... ... ... ... . Оқу ... орта мектептерде технологияландыру мәселесінде іс
жүзінде жақсы нәтижелерге жетіп жүрген, ғылыми тұрғыда негізделген ... ... ... орны ... ... беруге компьютерді енгізуді бір жағынана мемлекет
тарапына сай оқу ... ... деп ... жағынан оқытуды
жандандыру деп қарау ... ... ... оқу ... ... оқушының ойлау қызметін көз алдыға әкеліп көрсеткендей болады.
Дәстүрлі оқыту жағдайында ... ... әр ... ... істеу
ерекшелігін ескеріп отыруы мүмкін емес. Компьютерді қолданғанда бұл жағдай
толығымен ... ... ... ... жұмысын бақылап
отыруға, басқа оқушыларға кедергі келтірмей ... ... ... жұмыс жасауына болады.
Дәстүрлі оқытуға қарағанда, компьютер оқушының ойлау қызметінің ... жан- ... ... ... оң жағдай туғызады. Компьютерлік оқыту
кезінде мұғалім оқушыларды бағыттап отырытын, жағдай жасайтын және ... ... ... қамтамасыз ететін режиссердің қызметін атқарады.
Қазіргі кезде оқушыларға білім ... жаңа ... ... ... ... ... жасау талап етілуде. Иновация – жаңару,
жаңалық енгізу дегенді білдіреді. Қазіргі оқу ... ... түрі бар: ... ... ... сабақтарында сабақтың сапасын арттыру ... ... ... ... қызығушылығын арттыру – мұғалімнің
басты міндеттерінің бірі. Сондай технологиялардың бірі – ... ... ... ... ... Солтүстік Айове штатындағы “Демократиялық
білім үшін” ұйымының мүшелері тәжірибелі педагогтар: Чарльз ... ... ... ... “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясының кейбір
принциптерін, стратегияларын мектеп курсында Excel ... ... ... Сонымен қатар Деңгейлеп дамыта оқыту технологиясында
Информатика сабақтарында қолданған тиімді.Бұл ... ... ... теориялық материалдарға талдау жасатқыза отырып, өз бетімен іздене
білуге ... ... ... ... ... ... ... отырып пәнге деген қызығушылығын арттыру.
5.1 “Сын тұрғысынан ойлау” технологиясы
“Сын ... ... ... алғы ... ... ... өткізіп, әр баладан еркін жағдай жауап алуға жағдай
жасау.
- Қиялын дамыту үшін “менің ойымша” деген жауапқа ... Әр ... ... бірдей қарау, жақсыны мадақтап, нашарын сынамау.
- Информатика ... ... ... ... ... ... ... дейін
тыңдау.
- Жауап беруге тілек білдірмеген баланы өз еркінсіз қинап сұрамау.
- Баланың дүниетанымын кеңейтіп, рухани өсуіне жағдай жасау.
- Жеке тұлға ... ... ... рөлін көтеру, өз пікірін қалыптастыру.
Негізгі қағидалары:
- Өмірлік тәжірибеге сүйену.
- Ойлау жүйесіне қозғау салу.
- Ынталандыру және белсендіру.
- Бірлесіп жұмыс ... Үш ... ... ... ... сағынаны ажырату, ой
толғаныс
- Мәліметті дайын күйінде бермеу
Басқаша айтқанда “Сын тұрғысынан ... ... ... ... дәстүрлі білім берудің “өмір бойы азық боларлықтай білім беру”
деген ... ... бойы оқып ... ... ... тұрғысынан ойлау” технологиясының негізгі принциптері:
1. Топқа бөлу.
2. Жеке жұмыс (өзі жеке оқыйды немесе тоғаналы).
3. Топпен ... ... ... топқа жеткізеді).
4. Ұжымға шығу (топқа пікірлесіп, бір оқушы қорғайды немесе айтады).
Яғни басқаларды оқыту арқылы білімді игшеру.
СТО жобасы мен ... ... ... ... болғанымен, мұғалім
мен оқушының атқаратын ... ... бар. ... мұғалім – атқарушы, оқушы – ізденуші, зерттеуші, өзісін өзі
басқарушы, ... 4 ... ... ... мн ... іс-әрекеті
|Дәстүрлі сабақтар ... ... ... ... ... |Оқыту, үйрету ... ... ... тәсіл |Педагогткалық ықпал ... ... |
| ... ... беру ... алу, ... |
| ... | |
| ... 4 ... ... ... оқушыға көрсету|Дайын көрнекілікті |
| | ... ... ... ... басқарады, талапты |Мұғалімнің басқаруымен |
| ... ... ... жүргізу |
|Бағалау шаралары ... ... ... ... |
| ... ортамен |күту |
| ... | ... 5 Сын ... ... ... ... мен мұғалімнің іс-әрекеті
|“Сын тұрғысынан ойлау” |Мұғалімнің іс-әрекеті |Оқушының іс-әрекеті ... | | ... ... ... ... зерттеіді, |
| | ... ... ... ... ... ... ... атқарады, |
| ... ... ... жұмыс істейді, |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... | ... ... ... |Топқа бөледі, тақырып |Жеке жұмыс істеулеріне, |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| ... 5 ... ... ... ... көрсетеді |Оқушы өзін-өзі тексеріп,|
| | ... топ ... | ... Топ ... |
| | ... ... ... тұрғысынан ойлау жобасының ішкі құрылымы.
Бұл құрылым 3 деңгейден тұратын оқыту мен ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыроады. Көп ақпаратты
талдай, жинақтай отырып, ... ... ... ... – кезең. Қызығушылықты ояту.
Іс тапсырмас бұрын, үйретпес бұрын үйрену құмарлығын оятып алу керек.
СТО сабақтарының алғашқы ... ... ... ... ... Баланың назарын сабаққа аудару, қызығушылығын ояту мақсатында ... ... ... психологиялық тренингтерді пайдалану өз
тиімділігін көрсетіп отыр.
Үйрену процесі – ... ... мен жаңа ... ... жаңа ... түсініктерді өзінің бұрынғы білімін жаңа
ақпаратпен толықтырады, кеңейтеді. Сондықтан да ... та ... ... ... ... не ... не айта ... анықтаудан
басталады. Осы арқылы ойды қозғау, ояту жүзеге асады.
Қызығушылықты ояту ... ... ...... арттыру. Өйткені үйрену енжарлықтан гөрі белсенділікті иалап
ететін ... ... ... ... өз ... еске ... қағазға
жазады, көршісімен бөліседі, тобында талқалайды. Яғни, айту, бөлісу,ортаға
салу арқылы оның ойы аршылады, тазарады. Осылайша шыңдалған ... ... ... ... ...... ... тану.
“Ойландай оқу – шайнамай жұтқанмен бірдей” болып қалмас үшін ... ... тану ... ... ... жан-жақты талдау
жұмыстары жүреді. Бұл кезеңде үйренуші жаңа ... ... ... өз ... алып, топта талқылайды, бірте-бірте түсіндіріледі. Яғни
бір-бірін үйрете ... ... ...... Ой-толғаныс.
Білім ой-толғаныс арқылы тек жалпыланып,жүйеленіп ... ... СТО ... ... ... ... ... үйретіледі. Бұл
кезеңде не үйренгенін саралап , салмақтап, оны қандай ... ... ... ой ... өткізеді. Белсенді түрде өз білімін ... ... ... ... ... яғни ... әлемге енеді. СТО
сабақтарында сабақ уақыты 6-ға бөлінеді, 1 кезең – 2бөлік, 2 ...... 3 ... – 3 ... ... ... Алайда бұл қатып қалған формула
емес. Сабақ ... ... ... ... болады.СТО технологиясының
160-тан астам стратегиялары бар. Олардың ... ... ... ... Олар:
Ой қозғау – оқушы біліміне қозғау салу, еске түсіру, жаңа сабаққа
дайындық.
Инсерт – жаңа ... ... ... ... – жаңа ... ... және топ арасында талқыға салу.
Эссе – түсінгені бойынша шағын әңгімежазу, кесте құру ... ...... ... ... пікір жазу.
Кластер – топтастыру.
Бірлескен жоба
Кіру парағы – не үйренгім келеді?
Шығу парағы – не үйрендім?
үш қадамды сұхбат – топ мүшелері бір ... ... ... оқу – ... ... ... бөліп оқу.
Қос жазба күнделігі - сынып оқушылары әр қайсысы өз ... ... ... ... ... жазып, ары қарай басқа оқушыға береді, ол щған
тағы бір сөйлем қосып келесіге ... ... ... сынып бойынша
толтырылады.
торлы талқылау.
Венн диограммалары.
Бірлесе оқу.
Блум токсономиясы.
Кубик – 1 ... 2 ... 3 ... 4 ... 5 ұсын, 6 қолда, не
қарсы шық.
ЖИГСО 1 – тақырыпты ... ... ... 2 – ... ... ... – топ ... тақтаға шығарып ұққанын тексеру.
Ортақ тізімді талдау – сұрақ беріледі, әркім өз пікірін ... ... ең ... ғана ...... ... ... Үйрендім.
Біреуі үйде, қалғаны қонақта – бұл ... ... ... орындағанда бір-біріне көмек беруде қолданылады.
Дөңгелек стол.
Раундробин – екі ... ... ... тілі бойынша пікір айту,
мазмұндау.
Торлы талқылау т.б. стратегиялар
Сын тұрғысынан ойлау сабақтарының тиімділігі.
1. Щқушының өзіндік жұмысы артады.
2. ... ... ... ... ... Өз көзқарасы қалыптасады.
5. Уақытты үнемді пайдаланады
6. Өзгенің ... ... ... ... ... ... ... ғасырда жан-жақты дамыға, білімді, ізденімпаз, кез келген ортада
ойын ашық айта алатын ұрпақ тәрбиелейміз десек, бүгінгі ... ... ... ... керек.
5.2 Деңгейлеп дамыта оқыту технологиясы
ХХ ғасыр аяқ кезіндегі педагогикалық ой тұжырымдардағы ... ... ... ... ... тұлғалық күшін дамыту, оның
шығармашылық қабілетінің дамуы басты рол ... ... Осы ... ... ... және ... жаңа ... қолдана отырып, жеке
тұлғаның қалыптасуына жағдай жасау қажеттілігі туындайды.
Деңгейлік тапсырмалар беру әдістемесі оқу материалын ... ... ... ... ... ететін әдістеме. Деңгейлік тапсырмалар
беру әдістемесінің негізгі ... – оқу ... ... білім
деңгейімен, қабілетімен сәйкестендіру.Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... оқушының оқуға бейімділігі, ... ... ... ... сезімдерін ескеру керек. Мұғалім ең алдымен тапсырмалардың
мазмұндық жүйелілігіне назар аударуы қажет. Оқушылар оқу ... ... ... ... ... әдіскер В.П.Беспалко бұл деңгейлерді 4-
ке бөлді: міндетті, алгоритмдік, эвристикалық және шығармашылық деңгей.
Міндетті деңгей – білімнің ... ... ол ... ... сай ... жас ерекшелігіне сай болады. Бұл деңгеймен сынып
оқушылары толықтай жұмыс жүргізе алады.
Алгоритмдік ... – бұл ... ... ... ... ... сенімділігін ояту. Бұл деңгңйдің ... ... ... ... ... ... ... жетілдіреді. Тапсырманы жүйелеп түрлендіру, мысалы, ... ... ... т.с.с. тапсырмалар.
Эвристикалық деңгей – оқушылардың шығармашылыққа деген мотивтерінің
айқын көрінуімен, логикалық ... ... ... ... өз ... ... өз ісіне талдау жасай білуімен, білімді жаңа
жағдайда пайдаланумен сипатталады. Оқушы талдау, жинақтау, ... ... ... ... Бұл деңгейді өзіндік ізденісі бар, білімдар,
дербес ... ете ... ... орындайды. Мысалы Excel бағдарламасын оқыту
барысында оқушыға орындалған жұмысты немесе тақырыпты алдыңғы ... ВЕНН ... сал, ... ... өз ойыңнан намесе
басқа сабақтармен байланыстырып кесек құр, диограмма сал деген ... ... ... ... – бала өзінің танымдылығының нәтижесіндеөз
шығармашылдығын көрсетедіҚабілетті, дарынды, ізденгіш, өз ... ... ... ойлы ... ғана осы деңгейдің тапсырмаларын ... Excel ... ... бұл ... ... ... ... тригонолметриялық функцияларды есептеу, синусойда,
косынусойда ... салу ... ... өз бетімен орындай алатын
дәрежеге жетеді.
Қазіргі таңда ... беру ... ең ... ...... ... модуліне өту арқылы жас ұрпақтың білім деңгейін халықаралық дәрежеге
жетелеу.
Осы бағытта мұғалімдер ... ... және ... жаңа
технологияларын пайдалана отырып, жеке ... ... ... ... ... ... ... – қазіргі талапқа сай анықталып, іріктеліп,
реттелген оқытудың жаңа мазмұны. әдіс-амалдардың ... ... ... ... ... тағы бір ... педагогика ғылымының
докторы, профессор Қараев Жуанбай Амантұрлыұлының “Әр түрлі деңгейде оқыту”
технологиясы.
Ж.Қараевтың технологиясы ...... ... өзара тығыз
байланыстағы қатынасты қарастырады. Бұл жағдайда бірінші орында ... ... ... ... ... ... үрдісінде
оқушының ақыл-ойының дамуы, өзекті даму аймағынан ауысуы” туралы теориясы
басты негізге алыған. Мұнда, ең ... ... ... жаңа ... және ... ... беріледі. Қараев
технологиясының ... сол, ол ... ... ... ... ... ... ақпаратты өз бетімен өңдеуге, ешкімнің көмегінсіз өз
бетімен ойланып, шешім қабылдауға дағдыландырады.
Деңгейлік ... ... ... ... ... ... ... динамикасы, ынтасы, ойлау, есте сақтау, оқу сапасы арта ... ... ... ... ... бағалауда ерекше, ол рейтингтік
жүйе бойынша жүзеге ... ... ... ... ... ... мұнда оқушыларға берілетін тапсырмалардыңдеңгейлерге бөлінуі.
Деңгейлеп оқыту оқушыларға қойылатын талаптардың әр түрлілігі арқылы ... ... ... әр ... өз ... ... ... жағдай
жасайды. Сөйтіп әр жеке тұлға өз деңгейінде шығармашылықпен жұмыс істеуге
үйреніп, іздене білуге, өз бетімен әрекет ... ... өз ... тырысады.
Сонда деңгейлеп оқытудың тиімділігі неде? Бұл сұраққа келетін болсақ,
біріншіден оқушылардың өз ... ... ... уақытын көбейте отырып,
жекелеген оқушымен жұмыс жасауға мүмкіндік алу, яғни ... әр ... ... ... ... ... ... етеді. Екінші бір
тиімділігі: әр оқушының дамуын қадағалайтын ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау арқылы
оқушының ақыл-ойы дамиды, өзіндік дүниетанымы қалыптасады. әр ... ... ... ... ынтасын және жауапкершілігін арттырады.
Оқыту технологиясының құрылымы
1. Оқу материалын меңгеру деңгейін алдын-ала диогностикалау. Алдын-ала
диогностикалау немесе іріктеу ... ... ... ... дағдысында ескерген жөн.
2. Щқушының оқудағы іс-әрекетін ұйымдастыру және сезімдерін ... ... ... ... ... ... Оқыту әрекеттері. Бұл кезде оқушылардың оқу әрекетімен ... ... ... ... Бұл ... ... жаңа ... меңгерумен
ғана емес, оны практикалық жұмыстарды қолдана білуі керек.
4. Оқу материалдарын меңгеру деңгейлерін ... ... ... ... ... ... Алдын ала дайындық сатысы.
- мақсаттық бағдарлар
- тұжырымдық ережелер
- жіктеу параметрлері
- білім мазмұнын таңдау ерекшеліктері.
- оқу ... ... ... ... іске ... ... ... кіріспе түсіндірме бөлігі
- сабақтың құрылымымен, мақсатымен және міндетімен ... ... ... ... ... ... кезіндегі жұмыс формасымен таныстыру.
2. оқыту – дамыту бөлігі.
- кіріктірілген оқу материалдарын қысқаша түсіндіру.
- кілт ... ... ... сыба ... құрастыру.
- жаңа материалды игерудің блсенді формасы.
- дара, топтық, жұптық, ұжымдық, коорпаративтік, ... және ... ... ... ... бөлігі.
- жұмыс формасы жаңа материалды игерудің жалғасы түрнде.
- оқушылардың өздрінің белседі атысуы.
- ... ... ...... ... жаңа материалды игеру деңгейінің мониторингі.
- техологиялық арточка бойынша талдау.
- бағалауды кавалимтрияның ... ... ... ... ... ... ... өзінің әрекетін түзт мақсатына ызмтін рефлксиялау.
Кесте 6 Деңгйлеп дамыта оқытудағымұғалім мен оқушының іс-әрекеті
|Деңгейлеп дамыта оқыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Әр жеке тлға өз |
| ... ... арай |деңгейіде шығармашылықпе|
| ... ... ... ... ... |
| ... ... білуге, |
| ... ө ... ... өз ... |
| ... жасау уақытын |шешуге тырысады. |
| ... ... | |
| ... ... жұмыс| |
| ... | ... ... ... ... |өз ... ойды, |
| ... ... мн ... ... |
| ... ояту. |қабылдайды, қорытынды |
| ... ... ... |
| |
| |
| ... 6 ... ... жұмыстары |Ңгейге бөледі: |Жеке тұлғаның даму |
| ... ... әр ... |
| ... ... ... ... |
| |бар ... өз ... жеке ... |
| ... ... орындауға |ізденуіне негізделген. |
| ... ... | ... ... |Балалар жұмыстарының ... ... ... |
| ... ... баға ... |
| ... ... | |
| ... ... Әр | |
| ... өз ... | |
| ... қарай | |
| ... ... | |
| |(көп ... жүйе | |
| ... ... | ... ... дәстүрлі оытудан басты ерекшелігі мынада:
- Оқушыларға берілетін тапсырмалардың деңгейлерге бөлінуі.
- Дңгейлеп оқыту оқушыларға қойылатын ... ... ... ... ... оқыту әр оқушыға өз мүмкіндігінше ... ... ... ... ... ... үйртеді.
- Білім стандартына сай толық нәтиже береді.
- Оқу нәтижсін шынайы дәл бағалауға қол жеткізеді.
- Кезеңмен ... ... ... ... және ... ... ... жасау, яғни қайталап байланыс жасау, оушыларға
тақырып бойынша әр ... ... өз ... орындауға
мүмкіндік беру.
Тимділігі:
- әр оқушы өздгінен жұмыс істуг дағдыланады, ... әр ... ... ... ... ... ... Оқушының жеке қабілеті айқындалады.
- Оқушылар бір-брінен қалмауға тырысады.
- Тапсырманың күрделену деңгейіне сәйкес оқушының ойлау ... ... ... өз ... ... ... Әр бала өз деңгейіне, қаблетіне қарай бағаланады. Балалар жұмыстарының
нәтижесінде өздері баға беруге, ателктерін түзетуге бағытталады.
- Сынып оқушылары толық ... және әр ... ... ... ... ... деңгей – «3», 2 деңгей – «4», 3-4 деңгей – «5».
- Даму мвниторингін құрып, оқушының ... ... ... ... ... ... ... пайдалануыа көмектесіп, нәтижесінде оқушының
тұлға болып шығуына көп мөлшерде көңіл бөле алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бұл дипломдық жұмыста ... ... Excel ... ... әр ... формаларының теориялық негізі қарастырылып,
маңыздылығы зерттелді.
Дипломдық жұмыс барысында көптеген сұрақтарға жауап қарастырылып және
оқыту формаларын қалай, қай ... ... ... ... деген
сұрақтарға мағұлмат алынды.
Дипломдық жұмыстың ... мен ... ... жүргізілген
жұмыстар қорытындысы бойынша келесі нәтижелер алынды:
1) Білім стандарты толық қарастырылды, соның ... ... ... ... ... саны зерттелді;
2) Мектеп курсында Excel ... ... ... мен ... ... ... Excel бағдарламасын оқытуды ... әр ... мен ... ... ... ... ... Оқытуды ұйымдастырудың әр түрлі формалары мен түрлеріне
қосымша ретінде «Excel – ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан Ревпубликасы жалпы білм брудің мемлекеттік ... ... / ... ... ... ... Ж. ... оқыту процесіне пайдаланылуға кіріспе / Ж
Қараев. – Алматы. ... 1992. – ... ... Н.Т. ... ... ... / ... Е.Кузина,
Л.Креп, С.Б. Пилипенко. – Алматы. "Атамұра" 2003. – 256 бет.
4. Ермаков Н. Т. Информатика / Н.Т. ... Н. ... – 8 – ... ... 2003. – 184бет.
5. Ермаков Н.Т. ... ... ... / Н.Т. ... ... С.Б. ... В.Ю. ... - Алматы. "Мектеп" 2004. –
187бет.
6. Накесбеков Б. Адам және компьютер / Б. ... - ... ...... ... С.Б. ... педагогика / С.Б. Бабаев, Ж.Қ. Оқалбек. – ... 2003. – 256 ... ... М.Қ. Информатика / М.Қ. Байжұманов, Л.Қ. ... ... ... 2002. – ... Халықова К.З. Информатика оқыту әдістемесі / К.З. ......... ... Е.Қ. Жаңа информациялық технологиялар Информатикадан 30
сабақ / Е.Қ. ... , Б.Б. ... А.Б. ... - ... ... Қ. ... ... және программалау / Қ. Ахметов. - Алматы.
"Қайнар" 1996.
12. Сағымбаева А.Е. Информатиканы оқыту ... ... ... әдістемесі / А.Е. Сағымбаева. – Алматы. "Білім" 2004. – 28бет.
13. Шәріпбаев А. Информатика оқу ... / А. ...... ......... ... ТҮРІ
Идаелдық принципі.
Кері байланыс принципі
Әрекет ету принципі
Ашықтық принцип
Таңдаудың еккіндігі
принципі
ЗМШ технологиясының педагогикалық техникасы принциптері
6. Оқушылардың алған біліміндегі олқылықтарын толтыру
5. Бақылау
3. Жаңа ... ... ... Қайталау
Компьютерде мәтіндік ақпаратты өңдеу. Мәтіндік редакторлар
Графикалық ақпаратты өңдеу.
Графикалық ... ... ... ... ... ... істеуі.
Ақпаратты қорғау
Базалық ақпараттық технологиялар
Ұғымы, олардың түрлері
Компьютердің қолданбалы ПҚ туралы
көзқарас. Қолданбалы ПҚ түрлеті
Программалау жүйелері және тілдері.
Программалау, ... ... ... технологиялары
Ақпараттандырудың программалық құралдары.
Жүйелік программалық құралдар
Технология ұғымы. Ақпараттық
технологиялар, ... ... ... мазмұндық желісі бойынша
1.Ұйымдастыру
Сабақты ұйымдастыру және өткізу құрылымы
Компьютерде ... ... ... ... кестелік түрде бейнелеу.
Электорндық кестелер. Электрондық кесте кітаптары ұғымы, жұмыс парақтары,
оқу, жазу, формула-ларды ... ... ... ... ... ... ... кесте түрінде Сақтау. Деректер базасы. ДБ-ның
құрылымы, басқару жұйелері. ДБ-сын толтыру, ақпаратты ... және ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Photoshop ортасында «Компьютер архитектурасы» пәнін оқыту әдістемесі32 бет
«Мәтіндік редакторды» оқыту әдістемесі32 бет
Ақпаратты кодтау және ақпараттың өлшем бірліктерін теориялық түсіндіру.30 бет
Жалпы білім беру мектептерінде математикалық логика элементтерінің оқытылуы және турбо пролог логикалық программалау тілі88 бет
«Тест» қосымшасын құру»25 бет
Бағдарламамен қамтамасыздандыруды өңдеу технологиясы35 бет
Бейсик тілінде берілген есепке программа құру3 бет
Excel-де жұмыс істеу. электронды кестелерді әзірлеу5 бет
"Тест" бағдарламасын құру20 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь