Мұсылман құқығының жалпы түсінігі


I. Кіріспе
Мұсылман құқығының жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

II. Негізгі бөлім
1. Мұсылмандық құқықтық жүйе ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2. Құран. Алланың сөзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
3. Сунна.Мұхаммед пайғамбардың хадистері ... ... ... ... 7
4. Иджма. ислам қоғамының келісімі ... ... ... ... ... ... ... ..7
5. Қияс. мәселелерді құранның ұқсас аяттарына сүйене отырып шешу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

IV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... 10
Қылмыс әлеуметтік құбылыс ретінде қоғам үшін келеңсіз құбылыс болғандықтан, оған қарсы үздіксіз күрес жүргізіліп келе жатыр. Сондықтан да қылмысқа қарсы күрестің негізгі механизмін ата-баба құқықтарынан, құқықтық мәдениетімізден іздегеніміз абзал. Қоғам үшін құқықтық сананы қалыптастырып, қылмыстың күнә, теріс әрекет екендігін бесіктегі баладан бастап бойына сіңіре білсек, болашақ қоғам үшін жағымды бетбұрыс жасау деп түсінеміз. Осы айтылғандарға байланысты мұсылман құқығы мен қазақ әдет-ғұрып құқығының зерделенуі мен оның маңыздылығын жете түсіну әлеуметтік-құқықтық мәнділікке ие екендігі айқын бола түседі.
Тарихымыздың қай кезеңі болса да, дін әрқашан адамдардың өзін-өзі қорғау жаман қылықтардан арылып, жақсылыққа шақыру құралы болған. Әрбір жанұяға, жеке адамға, қоғамға бір сөзбен айтқанда барлық халыққа жақсы жол көрсететін амалдар қарастырылған. Өте ауыр сынақтардан өтуге, жарық күнге ұмтылып өмір сүруге шақырған, сендірген және өз кезегінде адамдарға күш-қуат сыйлайтын, жігерін арттыратын, бір-біріне мейірбандылығын асыратын игі идея іске асырылған.
Мұсылман құқығында қылмыс пен жаза түсініктері діни көзқарасқа негізделген. Шариғатта жасауға тиым салынған іс-әрекеттер негізінен қылмыс болып саналған. Ал қылмыстың қауіптілік дәрежесі Алла алдында жасалған іс-әрекеттің ауыр және жеңіл күнә болуына байланысты болған. Жаза белгіленген дәрежеде күнәдан арылу үшін қолданылған.
Қылмыс әлеуметтік құбылыс болып саналады. Заңгер ғалымдар қылмыстың ұғымына қатысты әртүрлі пікірлер айтады. Қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша қылмыстың түсінігі өзіндік ерекшеліктерге де ие.
Орта ғасырлардағы мұсылман құқықтанушылары мен қазіргі заман зерттеушілері құқық бұзушылықтың бірнеше қағидаларын қарастырған. Олардың көзқарастарын талдау мұсылман қылмыстық құқығын тағы да терең зерттеуге әсер етті. Шариғатта «қылмыс» сөзі адамның жанына немесе ағзаларына зиян келтіру мағынасын білдіреді.
Қандай да болмасын мемлекеттің өзіндік даму сипаты болды және олар сол қоғамдағы қылмыстар үшін өздеріне оңтайлы жазаларды қолданған. Қазақтың әдет-ғұрыпында немесе мұсылман құқығының тыйым салушы
талаптары жазамен тікелей байланысты болып келді.
Жаза – мемлекет қолындағы маңызды құрал, ол арқылы мемлекет адамды, оның құқығын, бостандығын, заңды мүддесін, меншікті, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық тәртіпті және қауіпсіздікті, қоршаған ортаны, аумақтық бүтіндікті, қоғам мен мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделерін, адамзаттың бейбіт өмірі мен қауіпсіздігін қылмыстық қол сұғушылықтан қорғайды. Ол қылмыстық жауаптылықты жүзеге асырудың басты нысаны және қылмыскерліктің алдын алу шараларының бірі болып табылады.
1.Ағдарбеков Т. Мемлекет және құқық теориясы. 157-159 беттер.
2.Сапарғалиев Ғ.Ибраева А Мемлекет және құқық теориясы. 51-76 беттер.
3.Булгакова Д. Мемлекет жєне құқық теориясы. 53-55 беттер.
4.Жоламан Қ., Мұхтарова А., Тәукелев А. Мемлекет жєне құқық теориясы. 247-250 беттер.
5. Қазақша рефераттар сайты - www.temakosan.net
6. Интернет сайт- www.egemen.kz

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 9 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Мазмұны

I. Кіріспе

Мұсылман құқығының жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

II. Негізгі бөлім

1. Мұсылмандық құқықтық жүйе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

2. Құран- Алланың
сөзі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

3. Сунна-Мұхаммед пайғамбардың хадистері ... ... ... ... 7

4. Иджма- ислам қоғамының келісімі ... ... ... ... ... ... ... ...7
5. Қияс- мәселелерді құранның ұқсас аяттарына сүйене отырып
шешу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ..7

III.
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ..
8

IV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... 10

Кіріспе
Қылмыс әлеуметтік құбылыс ретінде қоғам үшін келеңсіз құбылыс
болғандықтан, оған қарсы үздіксіз күрес жүргізіліп келе жатыр. Сондықтан да
қылмысқа қарсы күрестің негізгі механизмін ата-баба құқықтарынан, құқықтық
мәдениетімізден іздегеніміз абзал. Қоғам үшін құқықтық сананы
қалыптастырып, қылмыстың күнә, теріс әрекет екендігін бесіктегі баладан
бастап бойына сіңіре білсек, болашақ қоғам үшін жағымды бетбұрыс жасау деп
түсінеміз. Осы айтылғандарға байланысты мұсылман құқығы мен қазақ әдет-
ғұрып құқығының зерделенуі мен оның маңыздылығын жете түсіну әлеуметтік-
құқықтық мәнділікке ие екендігі айқын бола түседі.
Тарихымыздың қай кезеңі болса да, дін әрқашан адамдардың өзін-өзі қорғау
жаман қылықтардан арылып, жақсылыққа шақыру құралы болған. Әрбір жанұяға,
жеке адамға, қоғамға бір сөзбен айтқанда барлық халыққа жақсы жол
көрсететін амалдар қарастырылған. Өте ауыр сынақтардан өтуге, жарық күнге
ұмтылып өмір сүруге шақырған, сендірген және өз кезегінде адамдарға күш-
қуат сыйлайтын, жігерін арттыратын, бір-біріне мейірбандылығын асыратын игі
идея іске асырылған.

Мұсылман құқығында қылмыс пен жаза түсініктері діни көзқарасқа негізделген.
Шариғатта жасауға тиым салынған іс-әрекеттер негізінен қылмыс болып
саналған. Ал қылмыстың қауіптілік дәрежесі Алла алдында жасалған іс-
әрекеттің ауыр және жеңіл күнә болуына байланысты болған. Жаза белгіленген
дәрежеде күнәдан арылу үшін қолданылған.
Қылмыс әлеуметтік құбылыс болып саналады. Заңгер ғалымдар қылмыстың ұғымына
қатысты әртүрлі пікірлер айтады. Қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша қылмыстың
түсінігі өзіндік ерекшеліктерге де ие.
Орта ғасырлардағы мұсылман құқықтанушылары мен қазіргі заман зерттеушілері
құқық бұзушылықтың бірнеше қағидаларын қарастырған. Олардың көзқарастарын
талдау мұсылман қылмыстық құқығын тағы да терең зерттеуге әсер етті.
Шариғатта қылмыс сөзі адамның жанына немесе ағзаларына зиян келтіру
мағынасын білдіреді.

Қандай да болмасын мемлекеттің өзіндік даму сипаты болды және олар сол
қоғамдағы қылмыстар үшін өздеріне оңтайлы жазаларды қолданған. Қазақтың
әдет-ғұрыпында немесе мұсылман құқығының тыйым салушы

талаптары жазамен тікелей байланысты болып келді.
Жаза – мемлекет қолындағы маңызды құрал, ол арқылы мемлекет адамды, оның
құқығын, бостандығын, заңды мүддесін, меншікті, ұйымдардың құқықтары мен
заңды мүдделерін, қоғамдық тәртіпті және қауіпсіздікті, қоршаған ортаны,
аумақтық бүтіндікті, қоғам мен мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделерін,
адамзаттың бейбіт өмірі мен қауіпсіздігін қылмыстық қол сұғушылықтан
қорғайды. Ол қылмыстық жауаптылықты жүзеге асырудың басты нысаны және
қылмыскерліктің алдын алу шараларының бірі болып табылады.
Мұсылман құқығында заңға бой ұсыну, оны құрметтеу, заң бұзушыны жазалау,
кінәні шын жүректен мойындау, қылмыскерді жазасыз қалдырмау, қылмысты
мойындау, шын өкінгенді кешіру сияқты қылмыс пен жазаға байланысты маңызды
қағидалар тұжырымдалып, ол ережелер ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа тараған.
Заңды білуге ұмтылу, оны мойындау және сотты құрметтеу, өз құқықтарын
қорғау сол бойынша арыздану – халқымыздың үйреншікті дәстүрі. Демек,
мұсылман құқығы қылмыс пен жазаны  зерттеудің үлкен маңыздылығы айқын
болады.[2]

Мұсылман құқығында қылмыс пен жаза түсініктері діни көзқарасқа негізделген.
Шариғатта жасауға тиым салынған іс-әрекеттер негізінен қылмыс болып
саналған. Ал қылмыстың қауіптілік дәрежесі Алла алдында жасалған іс-
әрекеттің ауыр және жеңіл күнә болуына байланысты болған. Жаза белгіленген
дәрежеде күнәдан арылу үшін қолданылған.
Қылмыс әлеуметтік құбылыс болып саналады. Заңгер ғалымдар қылмыстың ұғымына
қатысты әртүрлі пікірлер айтады. Қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша қылмыстың
түсінігі өзіндік ерекшеліктерге де ие.
Орта ғасырлардағы мұсылман құқықтанушылары мен қазіргі заман зерттеушілері
құқық бұзушылықтың бірнеше қағидаларын қарастырған. Олардың көзқарастарын
талдау мұсылман қылмыстық құқығын тағы да терең зерттеуге әсер етті.
Шариғатта қылмыс сөзі адамның жанына немесе ағзаларына зиян келтіру
мағынасын білдіреді.

Қандай да болмасын мемлекеттің өзіндік даму сипаты болды және олар сол
қоғамдағы қылмыстар үшін өздеріне оңтайлы жазаларды қолданған. Қазақтың
әдет-ғұрыпында немесе мұсылман құқығының тыйым салушы талаптары жазамен
тікелей байланысты болып келді.
Жаза – мемлекет қолындағы маңызды құрал, ол арқылы мемлекет адамды, оның
құқығын, бостандығын, заңды мүддесін, меншікті, ұйымдардың

құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық тәртіпті және қауіпсіздікті,
қоршаған ортаны, аумақтық бүтіндікті, қоғам мен мемлекеттің заңмен
қорғалатын мүдделерін, адамзаттың бейбіт өмірі мен қауіпсіздігін қылмыстық
қол сұғушылықтан қорғайды. Ол қылмыстық жауаптылықты жүзеге асырудың басты
нысаны және қылмыскерліктің алдын алу шараларының бірі болып табылады.
Мұсылман құқығында заңға бой ұсыну, оны құрметтеу, заң бұзушыны жазалау,
кінәні шын жүректен мойындау, қылмыскерді жазасыз қалдырмау, қылмысты
мойындау, шын өкінгенді кешіру сияқты қылмыс пен жазаға байланысты маңызды
қағидалар тұжырымдалып, ол ережелер ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа тараған.
Заңды білуге ұмтылу, оны мойындау және сотты құрметтеу, өз құқықтарын
қорғау сол бойынша арыздану – халқымыздың үйреншікті дәстүрі. Демек,
мұсылман құқығы қылмыс пен жазаны  зерттеудің үлкен маңыздылығы айқын
болады

Мұсылмандық құқықтық жүйе– шариат заңы негізінде азаматтық қарым-
қатынасты және содан туындайтын мәселелерді реттейтінқағида-ережелер
жиынтығы. Ондай қағида-ережелер фикһ ілімінің ең үлкен тармағын құрайды.
Азаматтық құқық негізінен Ақудат, Айқаат, Ахкам бөлімдерінде қарастырылған.
Ондағы отбасы мен неке, сату мен сатып алу, қарыз беру мен қарыз алу,
сақтауға беру, жалдану, кепілдік, үжіре, серіктестік, тапсырыс, жерді жалға
беру, уақып, өсиет айту, татуластыру, банкроттық ең маңызды міндеттемелер
қатарына жатады. Шарт талабы мүлтіксіз орындалуға тиісті
міндеттемелер Ләзім тобына, ал бір тарап ұсынысымен шарт талаптарының
жойылуы ықтимал міндеттемелер Жаиз тобына жатады. Ақудат өзара келісу
арқылы жасалатын шарттарды қарастырады. Шарт жасасу үшін тараптардың ақыл-
есінің бүтін болуы, өз ісіне жауап беру қабілетінің болуы, куәлердің
қатыстырылуы талап етіледі. Екі жақтың келісімін талап етпейтін шарттар
Айқаатта қарастырылған. Ондай шартты жасауға да, жоюға да екі жақтың
келісімі талап етілмейді. Бірақ басқа ақудаттық талаптар сақталады.
Айқааттың аясына ажырасу, ант ішу, нәзір (Алла жолына жақсы іс
істеу), кафарат секілді бір жақты қабылданатын міндеттемелер кіреді.
Мұсылмандық азаматтық құқықта барлық азаматтық құқықтық қатынастар
қамтылған және бүкіл қағида-ережелер
тек адамгершілік пен әділеткенегізд елген.[5 ]

Мұсылман құқығы – бұл діни түрде көрсетілген және мұсылман діні –
исламға негізделген ережелер жүйесі. Исламның шығуы оны өзінің пайғамбары
Мұхамед арқылы Алланың адамға тарихтың бір айқын кезінде жеткізуінен
шығады. Ол Омеяд кезінде біраз уақыт сасанидтік Иран, Византия құқығы және
сонымен қатар кейде рим құқығы қолданылып тұрды. Бұл көздердің барлығы
шариғаттың қалыптасуына аздаған сырттай және көзге түспейтіндей әсер етті,
сонысымен шығыс және батыс мәдениетінің байланысын көрсетті. [3]

Мұсылман құқығы (шариғат) – Құран және Сұнна негізінде құрастырылған, 
мемлекеттік, мұрагерлік, қылмыстық және  неке-отбасы құқығынан тұратын діни
жинақ. Сонымен, шариғат – исламның діни –мистикалық ұғымдарымен тығыз
байланысты құқықтық ереже.

Мұсылмандық құқық жүйесі- бұл бірыңғай исламдық әлеуметтік-нормативтік
реттеу жүйесі. Мұсылмандық құқық жүйесі - ислам діні және шариат ережелерін
бұзған адамға қолданатын жаза-шаралардан тұратын 7 – 10
ғасырларда Араб халифатында қалыптасқан құқықтық жүйе. Ислам-діни
қағидаларын құқықтың негізі деп санайды. Мұсылмандық құқықтың 4 түрлі
негізі бар:
1)Құран- Алланың сөзі, яғни Мұхаммед пайғамбарға түсірген киелі, ардақты
кітабы.
2)Сунна-Мұхаммед пайғамбардың хадистері(өсиеттері). Бұл өсиетте Алланың
сөзіне, яғни Құран аяттарына түсінік береді.
3)Иджма- ислам ұйымдарының қабылдаған, бекіткен қаулы-шешімдері,
жарлықтары, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жер құқығының жалпы түсінігі
«Мұсылман құқығының бастаулары»
Мұсылман құқығының даму - эволюциясы
Мұсылман құқығының қалыптасуы
Мұсылман құқығының діни жинақтарындағы құқықтар
Мұсылман құқығының пайда болуы мен дамуы
Отбасы құқығының түсінігі
Жер пайдалану құқығының түсінігі
Меншік құқығының жалпы сипаттамасы
Патент құқығының түсінігі
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть