Ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні және рәсімдеу тәртібі

МАЗМҰНЫ

ABSTRACT

ВВЕДЕНИЕ

ТҮСІНІКТЕМЕ

1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні және рәсімдеу тәртібі
1.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендіруді ұйымдастырудың заңдық және құқықтық негіздері
1.3 Ипотекалық несиелендіру процесінің шетел тәжірбиесі.

2. АҚ «ТЕМІР БАНКІНІҢ» 2005.2007 ЖЫЛДАР АРАЛЫҒЫНДАҒЫ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУ ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1. «Темір банк» Акционерлік қоғамның 2005.2007 жылдар аралығындағы технико.экономикалық қызметінің сипаттамасы.
2.2. Қазақстан Республикасындағы Ипотекалық Ұйымдардың ипотекалық несиені рәсімдеу тәртібін талдау.
2.3 Қазақстан Республикасы екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелендіру ерекшеліктерін бағалау және салыстырмалы талдау жүргізу.

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДЕГІ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
3.1 Қазақстанда ипотекалық несиенің дамуындағы мәселелер
3.2 Қазақстан Республикасында ипотекалық несиені дамыту жолдары
3.3 Ипотекалық несиелендірудің оптималды үлгісі

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Экономика мен тұрғындарды несиелендіру– банктік қызметтің ерекше об-лысына және банктердің активтік операцияларына жатады.Осыған байланысты банктер несиелік институттарға жатады.
Себебі, коммерциялық банктер негізінен өзінің капиталы- мен (тартылған) қызмет жасайды, сондықтан банк қаражатын несиеге беру және инвестициялар масштабы көбіне банктің уақытша бос капитал мен жинақтарды тарту қабілетіне байланысты.
Соңғы кездері коммерциялық банктермен басқа несие мекемелерінің ара-сындағы бәсеке күшее түсуде. Бәсеке банктердің жаңа қызмет түрлерінің іздестіруге, клиенттерге ұсынатын қызмет түрлерін өсіруге және қызмет көр-сету сапасын жақсартуға ынталандырады. Сондықтан қызмет нарығындағы өз орнын нығайту үшін олар банктерге тән емес операцияларды батыл меңгеріп, қаржылық кәсіпкерлікте кең қолдануда. Сайып келгенде банктердің экономикадағы рөлі артуда.
Нарықтық қатынастардың дамуы бойынша экономикада, қоғамда банктер- дің рөлі күшеюде. Олардың жұмысында бірінші орынға әкімшілдік-әміршілдік әдістердің орнын экономикалық әдістер алмастырады. Сөйтіп, экономикаға банктік ықпал етудің құндық құрылымдарының мағынасы арта түседі.
Кез келген дамыған мемлекеттің қаржы жүйесінің негізгі элементі–ақша- несие саясатын жүргізуші Орталық банктің де мәні өте зор. Олай деуімнің себебі, банктер мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік қоғамдар мен мектептер, институттардың және халықтың уақытша бас қаражатын шоғырландырып, оларды іс жүзіндегі капиталға айналдырады, төлем, есептеу, несие беру, сақтандыру, басқаларға экономикалық еркіндік пен бостандық, қандай да болмасын меншікке ие байланысты банктік қызмет қөрсетулер мен операциялардың қажеттілігі мен маңыздылығы артуда. Бұл тақырыпты таңдап алуымның себебі де осы.
Банк ісі қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен шұғылданатын кәсіпкерліктің ерекше түрі. Мемлекеттің несие жүйесінде Орталық банк пен коммерциялық банктердің алатын орны айрықша маңызды, себебі банктердің экономикадағы маңыздылығын олардың атқаратын қызметтері мен операциялары анықтайды.Ал қазіргі кезде, банктік қызметтері мен операциялар түрлері өте көп. Олар ақша айналымы мен несие қатынастарын ұйымдастырумен ғана шұғылданып қоймай, сондай - ақ банктер арқылы халық шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары,бағалы қағаздарды сатып алу-сату, ал кейбір жағдайларда делдалдық келісімдер мен мүлікті басқару операциялары жүргізіледі. Коммерциялық банктер несие ресурстарының негізгі бөлігін шоғырландырып, өз клиенттеріне несие беру, депозит қабылдау, шетел ва- лютасын сатып алу-сату мен оларды сақтау және де көптеген қаржылық қыз-меттер көрсетеді.
Еліміздің ішкі өміріндегі жағдай мен еңбек нарығындағы ахуал тұрғын үй қатынастарына тікелей әсер етіп отырады. Қазіргі кезде мемлекеттік тұрғын үй саясаты тұрғын үй мәселесін шешуде жұмыс істейтін халықтың орташа табысы және өзінің жинақ қаражаты бар негізгі бөлігін арналып ыңғайласуы тиіс. Ипотекалық несиелендіру жүйесін құру халықтың тұрғын үй жағдайын жақсартуға байланысты маңызды әлеуметтік мәселені шешуде күрт жеделдетіп қана қоймай, тұрғын үй құрылысын қарқынды жүргізу арқылы елдегі жалпы-микроэкономикалық ахуалға оңды ықпал етіп, экономикалық өрлеуге серпін берілуіне жәрдемдеседі. Бүгінгі таңда табысы орташа азаматтарды құны қол жетерліктей тұрғын үймен қамтамассыз етудің қалыпты жүйесін құру болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасындағы Коммерциялық банктердегі ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру және ипотекалық несиелеудің дамуын жан – жақты қарастыру болып табылады.ендіру жүйесінің жағдайын және даму болашағын жан-жақты қарастыру болып табылады. Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттері көрсетілуі тиіс: - коммерциялық банктегі ипотекалық несиелеудің теориялық аспектісін қарастыру ; - ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні және түсінігін қарастыру; - шетел тәжірибесінде ипотекалық несие ипотекалық несие операцияларын жүргізуді ұйымдастыру үлгілерін қарастыру; - “Темір банк ” Акционерлік қоғамының 2005-2007 жылдар аралығындағы технико – кономикалық қызмет көрсеткіштерін талдау;
- Қазақстан Республикасындағы Ипотекалық Компаниялардың ипотекалық несие жүргізу тәртібін талдау;
- Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелендірудегі мәселелер және даму перспективасын қарастыру. Қазіргі кезде республикамызда екі жүз мыңға жуық отбасын баспанамен қамтамасыз етуді қажет етіп отыр. Сондықтан да Қазақстан Республикасыда ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуына көп көңіл бөлу керек, өйткені бұл жүйе Қазақстанның нарықтық экономикасының дамуына әкеледі. Қазақстан ипотекалық несиелендіру түсінігін, түрлерін республикамыздағы даму жағдайын және болашақтағы даму қарқынын терең зерттеу керек. Сонымен қатар шетелдегі ипотекалық несиелендіру жағдайын қарастыру арқылы шетел тәжірибесін қарастыру қажет. Ең басты мәселе осы ипотекалық несиелендіруді Қазақстанда дамыту үшін қандай мәселелер туындап отырғанына назар аудару өте маңызды, сонымен бірге осы мәселелердің шешу жолдарын қарастырып тиісті шешімдер қабылдау ипотекалық несиелендіруді дамытуға қолайлы жағдай туғызады. Сондықтан да Қазақстан Республикасыда ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуына көп көңіл бөлу керек, өйткені бұл жүйе Қазақстанның нарықтық экономикасының дамуына әкеледі.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Агальцова С.К «Жилье в кредит» // Банки Казахстана №1.2002 стр.29
2. Закон Республики Казахстан «Об ипотеке недвижимого имущества» Издательский дом «БИКО» Алматы 2006г
3. «О жилижных отношения» Закон РК – Алматы: Юрист,2005
4. Тұрғын үй қатынастары туралы Қазақстан Республикасының Заңы –Алматы: Юрист, 2005
5. Стивен С. М «Болгосрочная перспектива: рынок ипотечного кредитования в Казахстане» // Банки Казахстана №5,2005 стр 25
6. АбсаттароваР. К «ипотечного кредитование как способ обеспечение доступности жилья» // Банки Казахстана №5,2002 стр 31-35
7. Донцов С. С «современные перспективы развития жилищного кредитования в Казахстане» // Банки Казахстана №6, 2004стр 31
8. Бахмутова Елена «ипотечное кредитование и его регулирование в Республике Казахстан» // Мир Финансов №11, 2005
9. Алимжанов «Гарантирование ипотечных кредитов»№№
10. «Қазақстан - 2030» мемлекеттік дамудың ұлттық бағдарламасы
11. ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы
12. Г.В. Савицкая «Анализ хозяйственной деятельности предприятия»,
М.: Инфра-М,2003
13. Райцкий «Экономика предприятия», М.: Прогресс,1999
14. Г.Н.Чубаков «Стратегия ценообразования», М.: Инфра-М, 1999
15. Е.Стоянова «Финансовый менеджмент», М.: Перспектива,1994
16. Экономика/ под ред. А.С.Булатова, М.: 1993
17. В.И.Тарасов «Рынок и цены» // Финансы, учет, аудит, 1997
18. Маркетинг: теория и практика / под ред. Г.Я.Кожекина, Мн., 1993
        
        МАЗМҰНЫ
ABSTRACT
ВВЕДЕНИЕ
ТҮСІНІКТЕМЕ
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ Ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні және рәсімдеу тәртібі
+ Қазақстан Республикасындағы ипотекалық ... ... ... және ... негіздері
+ Ипотекалық несиелендіру процесінің шетел тәжірбиесі.
* АҚ ... ... ... ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУ ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1. Акционерлік қоғамның 2005-2007 жылдар аралығындағы ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиені рәсімдеу тәртібін талдау.
2.3 Қазақстан Республикасы екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелендіру ерекшеліктерін бағалау және ... ... ... ... ... ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДЕГІ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ДАМУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
3.1 Қазақстанда ипотекалық несиенің дамуындағы мәселелер
3.2 Қазақстан Республикасында ипотекалық ... ... ... ... ... оптималды үлгісі
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
*
*
* ҚОСЫМШАЛАР
* КІРІСПЕ
Экономика мен тұрғындарды несиелендіру - банктік қызметтің ерекше ... және ... ... ... ... ... ... несиелік институттарға жатады.
Себебі, коммерциялық банктер негізінен өзінің капиталы- мен (тартылған) қызмет жасайды, ... банк ... ... беру және ... ... көбіне банктің уақытша бос капитал мен жинақтарды тарту қабілетіне байланысты.
Соңғы кездері коммерциялық банктермен басқа ... ... ... ... ... ... Бәсеке банктердің жаңа қызмет түрлерінің іздестіруге, клиенттерге ұсынатын қызмет түрлерін өсіруге және ... ... ... ... ... ... қызмет нарығындағы өз орнын нығайту үшін олар банктерге тән емес операцияларды ... ... ... ... кең ... Сайып келгенде банктердің экономикадағы рөлі артуда.
Нарықтық қатынастардың дамуы бойынша экономикада, қоғамда банктер- дің рөлі күшеюде. Олардың жұмысында бірінші орынға ... ... ... ... әдістер алмастырады. Сөйтіп, экономикаға банктік ықпал етудің құндық құрылымдарының мағынасы арта түседі.
Кез келген ... ... ... ... негізгі элементі - ақша- несие саясатын жүргізуші Орталық банктің де мәні өте зор. Олай ... ... ... ... пен кәсіпорындардың, акционерлік қоғамдар мен мектептер, институттардың және ... ... бас ... ... ... іс ... ... айналдырады, төлем, есептеу, несие беру, сақтандыру, басқаларға экономикалық еркіндік пен ... ... да ... ... ие ... банктік қызмет қөрсетулер мен операциялардың қажеттілігі мен маңыздылығы ... Бұл ... ... ... ... де осы.
Банк ісі қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен шұғылданатын кәсіпкерліктің ерекше ... ... ... ... ... банк пен ... ... алатын орны айрықша маңызды, себебі банктердің экономикадағы маңыздылығын олардың атқаратын қызметтері мен операциялары анықтайды.Ал қазіргі кезде, ... ... мен ... ... өте көп. Олар ақша ... мен ... ... ұйымдастырумен ғана шұғылданып қоймай, сондай - ақ ... ... ... шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары,бағалы қағаздарды сатып ... ал ... ... ... ... мен мүлікті басқару операциялары жүргізіледі. Коммерциялық банктер несие ресурстарының негізгі бөлігін шоғырландырып, өз ... ... ... ... ... ... ва- лютасын сатып алу-сату мен оларды сақтау және де көптеген қаржылық қыз-меттер ... ішкі ... ... мен ... ... ахуал тұрғын үй қатынастарына тікелей әсер етіп отырады. Қазіргі кезде мемлекеттік тұрғын үй саясаты тұрғын үй мәселесін ... ... ... ... орташа табысы және өзінің жинақ қаражаты бар негізгі бөлігін арналып ыңғайласуы тиіс. Ипотекалық несиелендіру жүйесін құру ... ... үй ... ... ... ... әлеуметтік мәселені шешуде күрт жеделдетіп қана қоймай, тұрғын үй құрылысын қарқынды жүргізу арқылы елдегі жалпы-микроэкономикалық ахуалға оңды ықпал етіп, ... ... ... ... ... ... таңда табысы орташа азаматтарды құны қол жетерліктей тұрғын үймен ... ... ... ... құру ... ... жұмыстың мақсаты - Қазақстан Республикасындағы Коммерциялық банктердегі ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру және ипотекалық несиелеудің дамуын жан - ... ... ... ... ... жағдайын және даму болашағын жан-жақты қарастыру болып табылады. Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... - ... ... ... несиелеудің теориялық аспектісін қарастыру ; - ... ... ... мәні және түсінігін қарастыру; - ... ... ... ... ... ... операцияларын жүргізуді ұйымдастыру үлгілерін қарастыру; - ... банк " ... ... 2005-2007 жылдар аралығындағы технико - кономикалық қызмет ... ...
- ... ... ... ... ипотекалық несие жүргізу тәртібін талдау;
- ... ... ... ... мәселелер және даму перспективасын қарастыру. ... ... ... екі жүз ... жуық ... ... ... етуді қажет етіп отыр. Сондықтан да Қазақстан Республикасыда ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуына көп көңіл бөлу керек, өйткені бұл жүйе ... ... ... ... ... ... ... несиелендіру түсінігін, түрлерін республикамыздағы даму жағдайын және болашақтағы даму қарқынын терең зерттеу керек. Сонымен қатар шетелдегі ... ... ... ... ... ... ... қарастыру қажет. Ең басты мәселе осы ипотекалық несиелендіруді Қазақстанда дамыту үшін қандай мәселелер туындап отырғанына назар аудару өте ... ... ... осы ... шешу жолдарын қарастырып тиісті шешімдер қабылдау ипотекалық несиелендіруді дамытуға қолайлы ... ... ... да ... Республикасыда ипотекалық несиелеу жүйесінің дамуына көп көңіл бөлу ... ... бұл жүйе ... ... ... ... әкеледі.
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ ... ... ... мәні және ... ... жылжымайтын мүлікпен сауда-саттық бойынша ресми мекемеден; ипотекалық несиелеуді жүзеге асыратын банктер және басқадай несиелік ... ... ... ... туралы ақпараттармен жабдықтаушы несиелік агенттерден; сондай-ақ кепілдікке салынған мүлікті ссуда бойынша төлемеген жағдайда алуға маманданған компаниялардан құрылатын біртұтас ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... бөлігін жылжымайтын мүлік жөніндегі орталықтардың ипотекалық несиелерді сатып алумен байланысты мәліметтер мен мәмілелер үшін алымдарды ... ... ... кредиттерін одан әрі сату шартымен несие беретін болғандықтан ақыр соңында барлық шығындар қарау алушының мойнына мінеді. Жылжымайтын мүлік орталықтары белгілеген ... ... ... ... ... оны ... бірнеше рет белгілеуі несие алушылардың қосымша қаржы шығындарын көбейтіп жібереді. Жоғарыда аталған табыстар республикалық бюджетте ... және сол ... ... ... ... ... әсер етпейді. Керісінше, тарифтердің арзандауы әсерінен несиелеу жөніндегі мәмілелер санының ұлғаюы сатып алу-сату мәмілелерін, кепілдік шарттары мен ипотекалық ... ... алу ... ... ... ... алынатын түсімдердің артуына алып келетінін ескеру керек.
Ипотеканы экономикалық жүйенің элементі ретінде қарастырсақ оны үш ... ... ...
- ... ... керекті қаржылық ресурстарын тарту құралы ретінде маңызды роль ... ... ... ... ... ... ипотека қамтамасыз етеді
- ипотека арқылы ... ... ... жалған капиталды құру
Ипотекалық несиелендірудің орындалу қызметтері мынадай:
- ... ... ... инвестицияны тарту механизімін қаржыландыру функциясы
- қарыз ... ... ... ету ...
- ... мүлікті қайта үлестіру және айналымды ынталандыру функциясы
- ... ... ... ... ... ретінде жалған капиталды көп бағытты құру функциясы
Ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні келесідей:
- кепілдік механизм ... ... ... ... шаруашылық айналымға капитал тарту, бағалы қағазды кепіл ретінде қайталама нарық-экономиканың өрбіп өсу факторы;
- антиинфляциялық фактор ретінде ең негізгі ... ... ... ... ақша ... ... ... АҚШ-та американдықтың орта еңбек ақының 25 пайызын ай сайын жылжымайтын мүлікке төлем төлейді;
- ... ақша ... ауыл ... ... ... жергілікті құрылыс комплексін жұмышыны орналастыра отырып дамыту;
- несиені кепілге беру технологиясын банктер қолданып, несиенің ... ... ... ету ... ... ... кеңінен қолданылатын бірақ біздің тәжірибемізде бірқатар тежеуші факторлардың болуына байланысты дамуы кешігіп жатқан ... ... ... ... емес ... ... ... табылады.
Ең алғаш рет "Ипотека" түсінігі 6 ғасырда әлемдік қаржылық экономикалық жүйесінде Грецияда дамыған.
Ипотека термині грек тілінен аударғанда "кепіл" деген мағына ... - бұл ... ... (жер, үй және ... ... ... білдіреді. Ипотека жылжымайтын мүлікті сатып алуға қарыз беру жөніндегі шарт, бұл кезде осы ... ... ... қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.
Ипотекалық несие - бұл ұзақ ... ... ... ... банк ... ала ... ... несие түрі, бірақ мүлік қарызгердің қолданылуында жүреді.
Қазақстан Республикасында жылжымайтын ... ... ... ... мекемеден; ипотекалық несиелеуді жүзеге асыратын банктер және басқадай несиелік институттардан; ... ... ... ... ... ... несиелік агенттерден; сондай-ақ кепілдікке салынған мүлікті ссуда бойынша төлемеген жағдайда алуға маманданған компаниялардан құрылатын ... ... ... ... қалыптасқан.
Ипотеканы экономикалық жүйенің элементі ретінде қарастырсақ оны үш негізгі белгісі келесідей:
- ... ... ... ... ресурстарын тарту құралы ретінде маңызды роль атқарады
- мүлік объектісін иелік етуді тарату ипотека қамтамасыз ... ... ... ... ... базасында жалған капиталды құру
Ипотекалық несиелендірудің орындалу қызметтері мынадай:
- материалдық өндіріс сферасында инвестицияны тарту механизімін қаржыландыру функциясы
- ... ... ... ... ету ... жылжымайтын мүлікті қайта үлестіру және айналымды ынталандыру функциясы
- ... ... ... ... ... ретінде жалған капиталды көп бағытты құру функциясы
Ипотекалық несиелеудің өзіндік ерекшеліктері болады:
- кепілмен міндетті түрде қамтамасыз ету. ... ... бұл ... түрде анықталған кепіл беретін ссуда. Қарызды қайтармаған жағдайда жылжымайтын мүлік сатылады және одан түскен түсім кредитордың қарызын жабуға бағытталады. ... ... ... ... ... ... кепілді сатуға қиынға түседі.
- несие ұзақ мерзімділігі 3 жылдан 20-25 жылға дейін. Ол неғұрлым ұзақ ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің басым бөлігі мақсаттылығы. Олар тұрғын үйлерді, сол сияқты, өндірісті ... ... алу, салу ... ... құру және жер ... игеруді қаржыландыру үшін пайдаланылады.
- банктік операциялардың ішінде ипотекалық несие тәуекелдің төмендігі.
Ипотекалық несиелеудің негізгі талаптары келесідей:
- несие ... ... ... ... ... 60-70 пайыз;
- айлық төлем несие алушының табысынан 30 пайыздан аспауы тиіс;
- Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... болуы тиіс;
- кепілді міндетті сақтандыру, сондай-ақ өмірін және еңбек қабілетін сақтандыруы тиіс;
- несиені қайтаруын мүмкін ... ... ... ... ... алушының табысын есептеу тиіс.
Қарызгердің және кредитордың тәуекелді төмендету талап ету бағыты. Жеке инвестордың қаржыларын ... ... ... ... бағалы қағаздарды немесе облигацияларды қайталама нарықта ипотека несиелік барысын, талаптарын және стандарттарын қатан түрде ұстау.
Ипотекалық несиелеу елдің экономикалық және ... ... ... ... ... табылады. Әсіресе, оның рөлі елдің экономикалық дағарыстан шығуында маңызды болып келеді. Ипотекалық ... ... екі ... ықпал етеді. Біріншіден, ипотекалық несиелеудің позитивті дамуы экономиканың нақты секторында тереңдей байқалып, ондағы өнеркәсіптің бірқатар салаларында ... ... ... ... ... ... ... дамуы экономикалық дағдарыстан туындайтын әлеуметтік тұрақсыздыққа жағымды ықпал етеді.
Бір жағынан, ипотекалық несиелеудің ... ... ... ... бола ... ... ... қосымша жергілікті еңбек ресрстарын тартады. Сондай-ақ жылжымайтын мүлікті ала отырып несиелеу еңбек ресурстарының ... ... ... ... дамыған елдерде тұрғылықты жерді еркін таңдаудың да болуы мүмкін ... ... ... ипотеканың жұмыспен қамту мәселесін шешуге ықпал етеді.
Екінші жағынан, әлеуметтік тұрақтылыққа қол ... ең ... алғы ... ... ... үйге ... қажеттілігін қанағаттандыру болып табылады.
Мұның бәрі қазіргі Қазақстанның экономикасының тұрақтануы және ... ... ... ретінде ипотекалық несиелеудің дамуын талап етеді.
Ипотепкалық несиелеудің дамуының әлеуметтік және ... ... ... ... банк ... ... және тімділігін арттыруыда және қызмет етуі үшін де ... ... мәні бар. ... ... ... екі ... кіреді:
- шауашылық субъектілерге және тұрғылықты халықты ипотекалық несиелендіру;
- несие операцияларын жүргізу үшін қосымша ... ... ... мақсатында қайталама нарықта ипотекалық несиелерді (ипотекалық міндеттемелерді) сату.
Бірінші бағытпен көбінесе ... ... ... ... ... айналысады.
Екінші бағытпен қаржылық компаниялар, ипотекалық банктердің активтерін сатып алу ... ... ... ... ... ... айналысады.
Ипотекалық несиелеу экономикалық жұйе ретінде ипотекалық несиелендіру жүргізетін ... ... ... ... ... да ... таңда Қазақстанда ипотекалық несиелендіру қаржыландыруға байланысты тұрғылықты жинақтау ... және ұзақ ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып, өзінің тәукелін төменедетеді. Жылжымайтын мүлікпен жасалатын операцияларымен салыстырғанда біршама тәуекелі төмен болып ... ... ... банктік қызметін перспективалық бағытына жатады. Ипотекалық банк бір шамама тұрақты және рентебельді экономикалық институт болып табылады. ... да ... ... ... ... ... көп болуы олардың экономикалық жүйедегі қызметін тұрақтандырып тиімділігін арттыра түседі.
Сондықтан да Қазақстан Республикасыда ипотекалық несиелеу ... ... көп ... бөлу ... ... бұл жүйе ... нарықтық экономикасының дамуына әкеледі.
Ипотекалық несиелеудің экономикалық мәні келесідей:
- ... ... ... ... ... ... шаруашылық айналымға капитал тарту, бағалы қағазды кепіл ретінде ... ... ... өсу ... ... ... ретінде ең негізгі бөлігі ретінде жылжымайтын нарықпен ақша қаражатты байланыстырады. Мысалға, АҚШ-та американдықтың орта еңбек ақының 25 ... ай ... ... ... ... төлейді;
- халықтың ақша қаражаттары, ауыл шаруашылығын дамыту, қаланы, ... ... ... жұмышыны орналастыра отырып дамыту;
- несиені кепілге беру технологиясын банктер қолданып, несиенің қайтуын кепілдеменің қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мүлік объектісіне қарай:
- өндіріс, ғимарат және жылжымайтың мүліктер;
- жер учаскелері;
- тұрғын үй, жеке ... ... ... беру ... ... ... ... банктік
- банктік емес ұйымдар
Несиелеу субъектісі ретінде:
- құрылышыларға;
- болашақ тұрғындарға;
- банк қызметкерлеріне;
- фирма қызметкерлері;
- және тағы ... ... ... қаржыландыру тәсілдері.
Ипотекалық несиелеуді әртүрлі ипотекалық институтар айналысады. Берілген несиелердің қайта қаржыландыру қызметінің ерекшеліктерін қорытындылау тәсілі.
Несие уақыттылығы.
Қарыз амортизация ... ... ... ... ... ... төлемдері.
Пайыз ставка түріне қарай.
- тіркелген несиелік пайыз мөлшері
- өзгермелі несие ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді төлеу құқымен;
- құқысыз ұзақ ... ... айып пұл төлу ... ету ... ... сомасы жылжымайтын мүліктін алғашқы жарнасы 50-100 пайыз болуы тиіс.
1.2 ... ... ... ... ұйымдастырудың заңдық және құқықтық негіздері
Қазіргі кездегі еліміздің банктік ... ... - ол ... іске жаңа ... ... ... рыноктық үлгіге негізделген банктердің пайда болуымен, банктік қызметті ... ... ... ... ... қарай дамуымен сипатталады. Сол ... де ... жүйе - ... ... ең ... және ... бірі ... табылады. Ал банктік жүйенің тиімді түрде және тұрақты сипатта ... ... ... оны реттеуге бағытталған заңдардың қоғам ... және ... ... ... болып, тәжірибиде тиімді және дұрыс жүзеге ... ... ... қателеспейміз. Сол себептеп де ... ... ... және банк ... ... көптеген мемлекетаралық немесе халықаралық келісімдер жасалып ... ... ... 19 ... 1996 ... ... ... Үкіметі мен Ислам Даму Банкісі арасындағы Даму ... ... ... құру жөніндегі келісімде, 8 шілде 1994 жылғы Қазақстан Республикасы, ... ... және ... ... ... ... даму ... құру жөніндегі келісімді және басқаларын жатқызамыз. Бұл келісімдердің маңыздылығы өте ... ... ... ... ... ... тек қана бір ... территориясында ғана жүзеге асырылмайды, бұл қызмет кезкелген маемлекет үшін ... ... ... ... ... ... осы аталған зан актілерінің көпшілігі \жалпылық сипатқа ие екендігін атау ... ... да олар ... ... ... ... ... құқықтық қатынастарды реттей алмайды. Заңдарда өз реттеуін толығымен таппаған ... ... ... ... актіллллермен реттеуді талап етеді. Ондай актілердің қатарына Қазақстан Республикасының ... ... ... нормативтік актілерін және жаңадан құрылған Қазақстан Республикасының қаржы ... және ... ... ... мен ... ... Агенттіктің шығарған нормативтік актілерін жатқызамыз.
2005 жылы ипотекалық несиелендіруді жүзеге асыруды ... ... ... ... ... ... қабылданды. Бұл Жарлық ипотекалық несиелендіруді жүзеге асыру прцсесінде туындайтын жағдайларды жан - жақты қарастырады және бұнда келесідей терминдер ...
* ... ... ... - ... тыс ... ипотеканы өткізуді жүргізетін тұлға.
* Кепіл беруші - жылжымайтын мүлікті немесе ондағы үлесі ипотеканың мәні болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген тұлға.
* Жылжымайтын мүлік ипотекасы - кепілге берілген жылжымайтын мүлік немесе ондағы ... ... ... ... тұлғаның иелігі мен пайдалануда қалатын кепіл түрі;
* Ипотекалық шарт - негізгі міндеттемені айқындау туралы тараптардың келісімі
* Жылжымайтын ... - жер ... ... - ақ ... ... және ... ... байланыстағы өзге де мүліктер, яғни ауыстырылуы олардың мақсатына шектен тыс зиян келтіпрусіз мүмкін ... ... ... міндеттеме - ипотекамен толық немесе ішінара ... ... ... ... өзге де міндеттеме
- Ипотеканы өткізу - ипотеканың мәні болып табылатын мүлікті өткізуду
Осы Жарлықтын қолдану аясы
Осы ... ... ... ету жолы ретінде мүлік ипотекасын қолдану кезінде туындайтын қатынастар реттейді. Егер осы Жарлықпен өзге ережелер ... ... ... ... ... ... тапқан кепіл туралы жалпы ережелер мүлік ипотекасына қолданады. Осы Жарлықпен басқа да Заң актілері арасында мүлік ипотекасын ... ... ... ... ... осы Жарлықтын нормалары қолданылады.
Шартқа байланысты туындайтын ипотека туралы. Осы Жарлықтын ережелері тиісінше Заң ... ... ... ... қолданады. Жер учаскесінің ипотекасы мен оларға құқықтардың ережелері жер туралы заңдарда көзделуі мүмкін.
Негізгі міндеттемені ипотекамен қамтамасыз етудің шектері.
Ипотека несие шарты немесе өзге де ... ... ... ... ... ... ... толық негмесе ипотека тарттарында көзделген бөлігінде төмендеуін қамтамасыз етеді.
Егер шартқа өзгеше көзделмесе, несие шартын қамтамасыз ... ... ... сол ... ... ... пайдаланылғаны үшін өзіне тиесілі пайыздың да төмендеуін қамтамасыз етеді.
Егер шартқа өзгеше көзделмесе, ипотека кепілін ұстаудың талаптарын ... ... ... ... ... Негізгі міндеттеменің орындалмауынан, мерзімі кешіктірілуінен немесе өзге де тиісінші орындалмауынан ... ... ... ... ... орындалмауынан, орындалу мерзімінің кешіктірілуі немесе өзге ле тиісінше орындалмауы үшін айыппұл төлеуді
* Негізгі міндеттемеде не Заң ... ... ... ақша-қаражатын заңсыз пайдаланғаны үшін пайызды қоса қамтамасыз етеді. ... ... сот ... және кепілге берілген мүліктен айыпақы өндіріп алуға байланысты өзге де шығындарды өтеуді және ипотеканы өткізу жөніндегі ... ... ... ... ... шарттында ипотекамен қамтамасыз етілген кепіл ұстаушының жалпы нақты ... ... ... кепіл ұстаушы алдындағы осы сомадан асатын бөлігіндегі міндеттемелері, осы Жарлықтын осы бабының үшінші ... және ... ... ... ... қоспағанда, ипотекамен қамтамасыз етілген болып саналмайды.
Кепіл ұстаушының қосымша шығыстарын ипотекамен қамтамасыз ету.
Кепіл ұстаушы Ипотека шартың ережелеріне ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажеттілігіне орай, оны ұстау және күзету не осы ... ... ... ... ... ... ... төлемдер байланысты кепіл берушінің берешегін өтеу жөніңдегі шығыстар тартқан жағдайда кепіл үстаушының мұндай қажетті шығыстарын өтеу кепілге берілген жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... ипотекасы
Бірлескен ортақ меншіктегі жылжымайтын мүлікке ипотека барлық меншік иелерінің ... ... ... ... ... ... ... меншікке қатысушы ортақ мүліктегі өз үлесіне құқығын басқа меншік иелерінің келісімін сізкепілге бере ... ... ... ... ... ... жазбаша нысанда жасалып, оған кепіл беруші мен кепіл ұстаушы, ... егер ... ... ... болмаса борышқор да қол қояды.
Ипотека шарты мемлекеттік тіркеуге жатады. Ипотека құқығы ипотека ... ... ... басталады.
Ипотека шартын нотариалдық куәландыру тараптардың қалауы бойыншы жүзеге асырылады.
Кепіл берудің құқықтары ... ... беру ... расталуы мүмкін.
Ипотека шартының мазмұны мыналардан көрінуі тиіс:
- ... ... мен ... ... ... егер кепіл беруші борышқор болмаса, заттай кепілгердің аты жөні және тұрағы.
- негізгі міндеттеменің ... оның ... мен ... ... ... ... ... мүліктін тізбесі мен мекен-жайы
- ипотеканың мәні болып табылатын құқықтын атауы
- тараптардың кез-келгенің өтініші бойынша. Ипотека ... ... қол ... тиіс және заңдарда тыйым салынбаған өзге де шарттар.
Егер негізгі міндеттеме бөлініп орындалуға тиіс болса, ипотека шарттарында тиісті ... ... мен ... және ... ... осы ... ... мүмкіндік беретін талаптар көрсетілуі тиіс.
Кепілге берген жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару туралы ережелерді бұзудың салдарлары.
Ипотека ... ... ... ... жылжымайтын мүлік Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 315-бабының екінші тармағындағы ... ... ... ... ... ... ұстаушы өз таңдауына қарай:
1)Кепілге берген Жылжымайтын мүлікті иеліктеншығару туралы мәміленің күші ... деп ... ... ... ... орындалуын және кімнің меншігі екеніне қарамастан, кепілге берілген жылжымайтын мүліктен айыпақы өндірілуін талап етуге құқылы.
Соңғы жағдайда, егер кепілге берілген жылжымайтын ... ... ... ... ... ... бұзылып, иеліктен шығырылуы туралы, оны сатып алу ... ... ... ... тиіс ... онда ... ... алушы ипотекамен қамтамасыз етілген міндеттеменің орындалмағаны үшін кепіл берушімен ... ... ... ... құны ... ... ... беруші ипотека куәлігін берген кезде оның кепілдікке берілген жылжымайтын мүлікті иеліктен шығаруына жол берілмейді. Ол ... ... ... ... жағдайда осы баптың бірінші тармағында көзделген салдарлар туындады.
Ипотека шарты бойынша құқықтарды беру, талаптардан бас тарту ... ... ... ал ипотека куәлігі берілген жағдайда осы Жарлықтың 16-бабында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады және мемлекеттік ... ... ... ... үш ... ... туралы кепіл ұстаушыны ескерту.
Ипотека шарты жасалған кезде кепіл ... ... бұл ... ... ... ... де, ... тіркеу сәтінде өзіне белгілі ипотека затына барлық үшінші тұлғалардың ... ... ... ұстаушыны ескертуге тиіс. Бұл ереженің орындалмауы кепіл ұстаушыға негізгі міндеттеменің жерлерінен ... ... ... ... ... уағдаластықтарының өзгертілуін талап етуге құқық береді.
Ипотека шартына ипотеканың талаптарын және осы шарт ... ... ... ... ... ... үшін ... талаптарды айқындайтын құжаттар қоса берілуі мүмкін.
Ипотека куәлігі ... ... оның ... ... ... ... ... алуға
2)Негізгі міндеттеме бойынша орындалуды алу мақсатында кепілге берілген ... ... ... ... алуға құқығын куәландыратын ордерлік бағалы қағаз болып табылады.
Қазақстанның алдыңғы қатарлы банктері ... ... ... ... мен банк ісінің дағдыларын жетілдіруге ұмтылады . Олар қаржы жүйесінің басқа салаларына ... тез ... ... табысы көбірек және маңызды қызмет: жеке сектордынесиелеу және сыртқы саудалық операцияларды жүзеге асыру, сонымен бірге ... оның ... ... ... ... ... ... нарығы экономикадағы ақша құралдарының қозғалысымен ұйымдастыру формасы болып табылатындықпен ол несие нарығы немесе бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер қызметінің аясына жатады, олардың қазіргі уатытта негізгі жұмысы болып клиенттерге несиелік қызмет ету табылады.
Қазақстанды коммерциялық банктер бағалы қағаздар ... ... өз ... маңызды бағыттардың бірі деп қарайды. Олардың көпшілігі бағалы қағаздармен жұмыс бойынша құрылымдылық бөлімдерін құрған немесе құруда. Олардың қызметінде банктер бірде ... ... ... ал ... жағдайда делдал болып табылады.
Инвестор ретінде бола отырып коммерциялық банктер мемлекетпен, әртүрлі акционерлік қоғамдардан бағалы ... атып ... және ... ... ... ... портфелін жабдықтайды. Банк мүддесі болашақта кіріс алуда ғана емес, сонымен бірге негізінен акционер ретінде белгілі бір компанияның ... ... ... ... ... ... сонымен қатар алыпсатарлық мүдде де бар.Егер берілген компанияның істері жақсы жүріп кетсе,оның акциялары жоғары бағаланса, онда белгілі бір ... ... ... ... ... ретінде алу арқылы сатып жіберуге болады. Инвестицияларды мемелекеттік қолдаудың мақсаты экономиканың ... үшін ... ... ахуал жасау және осы замаңғы технологияларды қолдана отырып, жаңа өндірісітер құруға жұмыс істеп тұрғандарын кенейту мен жаңартуға, Қазақстандық кадрлардың біліктілігін ... ... ... ... қоғауға инвестицияларды ынталандыру болып табылады. инвестицияларды мемелекеттік қолдауды Үкімет белгілейтін ... ... ... ... ... ... өз құзіреті шегінде және өзіне жүктелген міндеттерді орындау мақсатында ... ... ... ... ... ... ... органдардың мамандарын, жеке және заңды тұлғалары арасында консультанттар мен сарапшылар тартуға құқы бар. ... ... ... жолмен, оның ішінде сарапшыларды тарта отырып не дауларды шешудің тараптарымен бұрын келісілген рәсіміне сәйкес шешілуі мүмкін. Инвестициялық ... шешу ... ... ... ... шешу Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары мен заң актілеріне сәйкес Қазақстан Республикасының соттарында, сондай-ақ тараптардың келісім-шарттарымен ... ... ... ... ... ... шет мемлекет немесе ол өкілеттілік берген мемлекеттік орган Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырылған инвестицияларға қатысты берілгенг кепілдік ... ... ... ... ... ... ... болса және аталған инвестицияларға инвестордың құқықтары осы шет мемлекеттерде не осы ... ... ... ... ауысатын болса (талаптар берілетін болса), Қазақстан Республикасында құқықтардың осылай ауысуы (талаптардың берілуі) инвестор ... ... ... ... ... және ол ... бір ... міндеттемелерін орындаған жағдайда ғана заңды деп танылады. Шарттарға өзгерістер тараптарының келісімі бойынша енгізілетін ... ... ... Республикасы инвесторлары мен Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары арасында жасалған шарттар талаптарының тұрақтылығына кепілдік береді.
Ипотека куәлігі бір данада ... және ... ... беріледі.
Ипотека шартының барлық данасында ипотека куәлігінің берілгені туралы белгі соғылады.
Ипотека куәлігінің мазмұны мыналарда көрсетілуі ... ... ... ... ... ... берушінің аты-жөні және тұрағы.
3)Кепіл ұстаушының аты-жөні және тұрағы.
4)Егер ... ... ... ... ... ... болмаса, борышқордың аты-жөні және тұрағы.
5)Ипотека шарты жасалған күн мен орны
6)Егер олар төленуге тиіс болса, негізгі міндеттеменің сомасы мен пайыздық мөлшерін ... олар ... тиіс ... ... ... ... мен ... төлеу мерзімін көрсету, ал егер бұл сома және немесе пайыз бөлініп төленуге тиіс болса, тиісті төлемдердің мерзімі мен кезеңділігін және ... ... ... оларды айқындауға мүмкіндік беретін шарттарды көрсету.
8)Кепілге берілген жылжымайтын мүліктін ... мен ... мәні ... ... ... ... берушінің меншігі болып табылатының айқындайтын құқықтық атауы.
10)Ипотеканың мәні болып табылатын жылжымайтын ... ... осы ... бір ... ... да ипотека куәліктері бар екенін, бұл жылжымайтын мүлік немесе оның бір ... ... ... бе немесе оның өзге де ауыртпашылығы бар екенің немесе жоқ ... ... ... ... ... ... ... күні.
Ипотека куәлігі бойынша құқықтарды жүзеге асырудың шарттары және міндеттемелердің орындалуы.
Осы Жарлықта және ипотека шарттарында көзделген өз құқықтарын жүзеге асыру ... ... ... иесі ... берушіге көрсетуге міндетті.
Негізгі міндеттемені орындаған кепіл беруші ... ... ... берілуін, ол егер міндеттеме бөлігін орындаса, міндеттеменің тиісті бөлігінің соғылуын талап етуге хақылы.
Ипотека куәлігінің заңды иесінде ... не ... ... белгінің болмауы, егер өзге жайт дәлелденбесе, осы міндеттеменің ... ... оның ... орындалмағаның айғақтайды.
Ипотека куәлігінің кепіл берушіде болуы, егер өзге жайт дәлелденбесе, ипотекамен қамтамасыз етілген міндеттеменің орындалғаның айғақтайды.
Ипотека куәлігі бойынша міндеттемелердің ... ... ... ... ... 133-бабының ережелері қолданылады.
Ипотека куәлігін тіркеу. Ипотека куәлігін беру және оны ... ... ... ... ... мәні ... табылатын жылжымайтын мүлік орналасқан жерде, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу үшін белгіленген тәртіппен, мемлекеттік тіркеуге жатады.
Ипотека куәлігі ... ... беру онда ... ... пайдасына берілген туралы жазба жасау және ипотека куәлігін осы тұлғаға беру арқылы жүзеге асырылады.
Берілу ... ... ... ... ... ... ... аты-жөні дәлме-дәл және толық көрсетілуі тиіс. Ипотека куәлігі бланкілік берілу жазбасы жарамсыз болып саналады.
Берілу жазбаша ... ... ... кепіл ұстаушы, ал егер бұл жазба бастапқы болып табылмаса-алдынғы жазбада көрсетілген ипотека куәлігінің иесі қол қоюға тиіс.
Ипотека куәлігі бойынша ... ... ... ... ... ... ... құқықтардың да осы тұлғаға берілгенін білдіреді.
Ипотека заңды иесіне негізгі міндеттемелер бойынша кепіл ұстаушының құқықтары мен несиегердің құқықтарын қоса, оның ... ... ... ... ... осы ... ... құқықтары ондағы берілу жазбаларының үздіксіз қатарына негізделсе, ... ... иесі ... ... ... ипотека куәлігінің берілу жазбаларын жасаған тұлғалардың қайсібірінің ... ... ... ... осы ... еркінен тыс басқа бір ретпен шығып қалғаны дәлелденіп, бұл туралы ипотека куәлігінің иесі оны сатып ... ... ... немесе білуге тиіс болса оның иесі заңсыз болып саналады.
Ипотека куәлігінің басқа тұлғаларға ... ... ... салатын ондағы жазбалар жарамсыз деп табылады.
Жоғалтып алған ипотека куәлігі бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша құқықтарды сот іс жүргізу заңдарда белгіленген тәртіппен қалпына келтіреді.
Егер жоғалтып алған ... ... ... ... ... ... ... аңықталса, кепіл ұстаушы үшінші тұлғаларға берілген ипотека куәлігі бойынша құқықтар қалпына келтіруі мүмкіндік.
Сот шешімінің негізінде ... ... оған ... деген белгі соғып, ипотека куәлігінің көшірмесін береді.
Ипотека куәлігінің кепілге беру. Басқа тұлғаға берілу ... ... ... ... ... мен ипотека куәлігінің заңды иесі арасындағы несие шарты немесе өзге де міндеттемені қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... берушіден қамтамасыз етілген міндеттеме орындалмаған жағдайда ипотека куәлігінің кепіл ұстаушысы ипотекамен қамтамасыз етілген негізгі міндеттеме бойынша құқықтардың осы Жарлықтын ... ... ... ... ... ... ... берілуін талап етуге хақылы.
Ипотека куәлігі бойынша құқықтар өзіне берілген сотпен ... ... ... ұстаушысы ипотека куәлігі мен негізгі міндеттеменің шарттарына ипотеканың мәнінен айыпақы ... ... ... ... ... мен ипотека куәлігінің кепілге берушінің келісімімен ипотека куәлігінде ипотекалық несиенің қамтамасыз етілген міндеттеме ... ... ... ... қалу үшін ... ... ... бір мерзімі өткеннен кейін сатуға кепіл ұстаушыға құқық беретін арнайы кепілдік берілу жазбасы жасалуы мүмкін.
Ипотека ... ... ... ... ... күші ... ... қатынастар жүзеге асырылған ретте
2)Ол кепіл берушіге ерікті берілген ... одан ... ... ... ... бойынша борышқорларға негізгі міндеттемені орындау мерзімі басталғаннан кейін бір ай өткенге дейін қойылмаса.
4)Ипотеканың мәні жоғалған жағдайда ... ... ... ... ... ... орындалмаған жағдайда кепіл ұстаушы талаптарын, ипотеканы сот тәртібімен өткізу, егер бұл заң ... ... ... ... не ... кейінгі келісімінде көзделген болса, ипотеканы соттан тыс тәртіппен өткізу.
Ипотеканы сот ... ... ... ... бойынша сот шешіміне сәйкес жүргізді. Бұл ретте ипотеканың мәні болып табылатын жылжымайтын мүлікті сату іс жүргізу заңдарда белгіленген ... ашық ... сату ... ... ... жол ... негізгі міндеттемені бұзушылық аса мардымсыз болса және осының салдарынан кепіл ұстаушының қойған ... ... ... ... ... ... аңықтау сәйкес келмесе, ипотека шарты бойынша кепілге берілген ... ... ... ... ... берілмеуі мүмкін.
Ипотека шарты бойынша кепілге берген жылжымайтын мүліктен ... ... алу ... ... қабылдаған кезде сот мыналарды аңықтап шешімінде көрсетуі тиіс:
1)Оны сату аяқталғаннан кейін ... ... ... ... және ... ... ... сомасын қоспағанда, кепілге берілген мүліктін құнынан кепіл ұстаушыға төленуі тиіс ... ... ... ... ... ... үшін ... есептін сома, пайыздық мөлшері және ол есептелуге тиіс кезең.
2)Құнынан кепіл ұстаушының талаптары қанағаттанатын ипотеканың мәні болып ... ... ... ... ... мүлікті өткізу кезінде бастапқы сату бағасы
4)Кепіл ұстаушының өтініші бойынша ... ... ... сот кепілге берілген жылжымайтын мүліктен айыпақы өндіріп алу туралы шешімде оның ... ... Егер ... ... бойынша ол қандай жылжымайтын мүлік кепілге бергеніне қарамастан, кепіл осы азаматтың кәсіпкерлік қызметті ... ... мен ... ... ... кепіл беруші азамат болып табылса.
Ипотеканың мәні ауып шарттық мақсаттағы жердің ... жер ... ... табылса, 4 жыл мерзімге дейін кепілге қалдыруға хақылы.
Егер кепіл беруші өзіне берілген кейінге қалтыру мерзімінің шегінде кепіл ... ... ... ... сот ... ... ... бойынша бұл шешімді өзгертеді.
Ипотеканы өткізуді кейінге қалтыруға мынадай екі жағдайда болады:
1)Егер ол ... ... ... ... ... ... ... әкелуі мүмкін болса.
2)Егер кепіл берушіге немесе кепіл ұстаушыға қатысты оны ... деп тану ... іс ... жол ... өткізуді тоқтату. Үшінші тұлға болып табылатын борышқор немесе кепіл беруші кепіл затың сату өткізілгенге дейін кез-келген уақытта кепілмен ... ... ... ... оның ... ... қалдырылған бөлігін орындап, одан айыпақы өндіріп алуды және оның ... ... ... ... ... тыс өткізу рәсімі.
Ипотеканы соттардан тыс ... ... ... ... тұлға ұйымдасатын кепілге берілген мүлікке сауда-саттып өткізу арқылы жүргізіледі.
Сенім білдірілген тұлғаны тарапрар ипотека шарттында айқындайды.
Кепіл ұстаушы талаптарын соттан тыс ... ... ... ... ... ... ... немесе органдардың келісімі қажет болса
2)Қоғам үшін елеулі тарихи, көркемдік немесе өзге де мәдени құндылығы бар ... ... ... мәні ... табылса.
3)Ортақ меншігі және меншік иелерінің қайсібірі кепіл ұстаушының талабын соттан тыс тәртіппен қанғаттандыруға жазбаша келісім бермеген ... ... ... мәні ... ... тыс ... ... қойылатын талап. Сауда - саттық өткізілгенге дейін мынадай рәсімдер орындалуға тиіс:
1)Сенім білдірілген тұлға міндеттемелердің орындалмағаны туралы хабарлама ... оны ... ... ... ... орталықтарда тіркейді және оны кепіл берушіге тапсырады.
2)Міндеттеменің орындалмағаны туралы хабарлардан туындайтын талаптар қанағаттандырмаған жағдайда, ... ... ... кепіл берушіге тапсырылған немесе жіберілген сәттен екі ... ерте ... ... ... тұлға кепілге берілген мүлікке сауда-саттық өткізу туралы хабарлама жасап, оны ипотека шарты ... ... ... кепіл берушіге сондай-ақ кепіл ұстаушыға тапсырады және осы Жарлықтын 28 бабына сәйкес сауда-саттық туралы ресми жарияланды.
Міндеттеменің орындалмағаны ... ... ... ... ... беруші ипотека өткізуге негіздердің жоқтығы жөнінде сотқа жугінуге ... ... ... алушыға беру.
Сауда-саттық аяқталып, сатып алушы ақырғы және өзінен талап етілген ... да ... ... ... ... ... білдірген тұлға оған сауда-саттықта жылжымайтын мүлікті сатып алғаны туралы құжатты тапсырады, онда мынадай мәліметтер болуға тиіс:
- ... ... ... оны ... ... ... ... алынған мүліктің атауы саны, сипаттамасы, орны;
- кепіл беруші мүліктің ... ... ... ... сатып алушының аты-жөні тұрағы;
- сатып алушы төлеген сатып алу бағасы;
- ... ... ... ... ... аты-жөні.
Кепіл берушінің жылжымайтын мүлікті беруден бас тартуы. Кепіл беруші сатып алушыға ол сауда-саттықта ... ... ... мүлікті беруден, тұрғын үйді босатқысы келмегенің қоса, бас тарткан жағдайда, сатып алушы мүлік орналасқан жердегі сотқа жүгінуге хақылы.
Сауда-саттықтан ... ... ... ... ... тұлғасауда-саттықтан түскен түсімді мынадай басымдық ретімен бөлуге болады:
1)Сауда-саттықты өткізудің шығындар мен шығыстарын өтеуге
2)Ипотекамен қамтамасыз ... ... ... үшін ... ... ... және ... кепіллімен қамтамасыз етілген, мерзімі өткен міндеттемелерді, сондай-ақ заң актілерінде белгіленген кезек ретімен басқа да жылжымайтын мүлік ауыртпалылықтарын ... ... ... ... ... ... бөлелі.
Ипотеканы тоқтату негіздері. Егер осы Жарлықта өзгеше көзделмесе ипотека Қазақстан ... ... ... 322 - ... ... ... бойынша тоқтатылады, сондай-ақ кепілге берілген жылжымайтын мүлікті сатып алу арқылы да оны кепіл ұстаушының меншігіне ... ... ... ... ... жағдайда, кепіл ұстаушы аталған іс әрекеттерді жасалғаннан кейін 15 күн ішінде кепіл берішіге ипотека шарты тіркелген ... ... ... ... ... құжаттарды береді.
Сотан тыс тәртіппен сауда-саттықа кепілге берген ... ... ... ... ... ... ... ретте, сондай-ақ кепілге берілген мүлік ұстауының меншігіне көшкен кезде ипотеканың тоқтатылуымен бір мезгілде тоқтады.
Қазіргі кезде тұрғылықты халықты тұрмыс үй мен ... ету ... және ... ... ... ... ... табылады. Қазақстанда да бұл мәселе өте маңызды болып отыр, себебі тұрғылызып жатқан үйлер жеткіліксіз болып, ал бар үйлер тозуға ... ... ... ... етіп отыр.
Ипотекалық несиелендіру келесі құқықтық негіздемеде жүзеге асырылады: 1995 жылғы 31 тамызда Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес және Қазақстан Республикасының ... 1995 ... 23 ... заң күші бар ... ... ... Бұл заң ... ипотекалық шарт және оның мазмұны, ипотекалық қарыз, ипотекалық тұрғын үй қарызы, ипотекалық облигация ұғымдарына ... ... ... қатар 1997 жылы 16 сәуірдегі Қазақстан республикасының Заңына сәйкес және 1998 ... 30 ... ... ... ... ... келесілер белгіленген.
Ипотекалық тұрғын үй қарызы қаражаттық есебінен толық немесе ішінара сатып ... ... үй ... ... шарты мемлекеттік тіркелген кезден бастап меншік иесінің ипотекалық тұрғын үй қарызы толық өтелгенге дейін кредитордың келісімінсіз осы тұрғын үйге ... ... ... жоқ.
1.3 Ипотекалық несиелендірудің шетел тәжірбиесі.
Ипотекалық несиелендіруді ұйымдастыру жүйесінің халықаралық тәжірибесінде әрекет етіп отырған негізгі үлгілері бар.
Дамыған елдерде ипотекалық ... ... ... ... ... және қозғаушы күші ретінде әрекет етеді.
Ипотекалық несиелеудің біршама қарапайым біршама қарапайым және біршама жетілген үлгісі бұл ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... оларды инвестициялық ресурс ретінде қолдануға мүмкіндік береді. Тәжірбие көрсетіп отырғандай бұл жүйені қолдану шетелде банк жүйесінің ... ... ... ... ... несие термині атлыншы ғасырда Грецияда пайда блғаны мәлім, ол несие алушының өз ... ... ... ... ... ... Әр елде ... несиенің өз мәні бар. Бұл салада әр елде өз заңдылық негіздері ... ... ... ... ... ... несиенің құндылығын арттырады. Ол несие алушының өз міндеттемелері бойынша толық ... ... ... етеді. Ипотекалық несиелендіру шетелдік банк жүйесінің негізгі сегменті болып табылады.
Ипотекалық несиені шет елдерде ... ... ... ... ... ... ал ... елдерде оны жеке несие түр ретінде бөліп қарастырады. ... ... өз ... ... ... ... дерлік қосады: оған сақтандыру нарығы, инвестициялық нарық, құрылыс нарығын ... ... ... ... ... нарық сегменттерімен байланысты болса да , ол біріншіден несие. Әрбір елде ипотекалық несиелендіру нарығы дифференциалданған жүйе қалыптасуда:
* жүйеде әр түрлі ... ... ... бар ... және ... ... және ... емес ипотекалық институттар қалыптасуда;
* ипотекалық несиелендіру операцияларымен маманданған және арнайы ... ... ... ... ипотекалық несиенің үлесі бәсекеқабілеттілікпен анықталады;
* қазіргі таңда ипотекалық несиелендіру институттармен басқа қаржы институттарының арасында байланыс арта түсуде.
Несиелендіру ... ... ... несиеледндірудің негізгі үш үлгісін юөліп қарастыруға болады:
* депозиттік механизм, жинақтау жүйесі негізінде несие ... ... ... ... ... ... қолданады;
* ипотекалық облигацияларды шығару арқылы қайта қаржыландыруды жүзеге асыру, АҚШ елінде бұл жүйе түрі ... ... ... ... ... ... ... несиелендірудің басқа да үлгілері қолданылады.
Американдық үлгі, тұрғын үйдің нәтижелік механизімін ... ... және ... ... ... мемлекеттің тұрғын үй мәселесін шешуде, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету, ол ұзақ ... ... ... ... ... ... Қазақстанда ипотекалық несиелендіру жүйесінің дамуы екі түрлі үлгісі қолданылады:
1) Еуропалық - бұл банктік және жоғары капиталдандырылған мемлекеттік емес ұйымдар, ипотекалық ... ... ... ... ... ... Бұндай қолданушылардың құралдары жеңіл салық және салық салу, жеңілдетілген несие беру№
Ал ипотекалық несиелендіру құралы - бұл қарызды ... ... ... ... ... ... қалған қарыз сомасы көрсетіледі. Амортизациялық тізімде несиенің пайыздық есептелуі, негізгі ... ... ... ... ... - бұл ... инстиртуттардың қатысуы бойынша құрылады, ипотекалық облигацияларды қамтамасыз болып табылатын мүлік ... ... ... органдар. АҚШ-та ипотекалық облигация нарығы көлемі бойынша мемлекеттік облигациялардан қалыспайды, ұзақ мерзімді бағалы қағаздың көлемі мөлшерімен теңесіп қалуда. АҚШ-та ақырғы 25 ... ... ... ... 16 ... өсті. АҚШ-та ипотекалық облигация тиімді жағынан ғана емес ол қиын құрылған инфрақұрылым және реттеу жүйесі.
АҚШ-та ипотекалық облигация ... ... ... үй ... ... жүйесін толық қайта құру жалғасты.
Ссуда жинақтаушы ассоциация және банктер құрылысқа, үйді сатып алуға, тұрғын үйге кепілмен дәстұрлі несие беруін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ұзақ ... инвестициялауға байланысты өздерін тәуекелге алады.
Ипотекалық несие сату процесін ұйымдастыру мақсатында келесідей арнайы ипотекалық ... ... - ... ... үй ... ... федералды ипотекалық ассоциация (Фанни Мэй), Мемлекеттік ұлттық ипотекалық несие ассоциациясы - ... Мэй , ... ... ... корпорациясы, Фредди Мак және тағы басқа ұйымдар ипотекалық нарықты дамытуда негізгі роль атқарады.
Агенство қарызгердің жеке ... ... ... ... ... ... ... ету, олардан ірі покет құру және ұзақ мерзімді бағалы қағаздарды шығарды, мемлекеттік несие жолымен алынған жеке ... ... ... ... ... ұйымдастырушы, инвестормен несие алушы арасында делдал ретінде қатысты. ... ... ... ... ұзақ ... ... ... қағазды - ипотекалық секъюритизациялық деп ... ал ... ... ... ... оның ... етуі және ... ипотекалық фрагментация деп атайды.
Ипотекалық секъюритизация және фрагментация маманданған қаржылық институттарды белгілі қызметтер мен және тәуекелділікті бөлу әрбір қызмет түріне ... ... ... ... ... ... келесідей қатысушылар орындайды:
- ипотекалық несиелерді ұйымдастырушылар;
- инвесторлар;
- ипотекалық несиелерді сақтандырумен айналысатын делдардар;
- ... ... ... орындаушы делдардар.
Американдық үлгі ипотекалық облигациялар нарығын дамытуда қарастырады, ипотекалық несиені сатып алу және ... ... ... ... облигацияларды қайта қаржыландыру механизімін мемлекет құрады.
Мемлекеттің қатысуымен құрылған ипотекалық ассоциация ипотекалық несие облигациясын кепілге бере отырып кепілдейді.
Қысқаша қарастырсақ, ... ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлікті кепілге ала отырып ипотекалық несие береді.
АҚШ-тың ипотекалық қайталама нарығында Фанни Мэй, ... мэй және ... Мак ... және ... ... табылады.
Ипотека алғашқы нарықта тұрғын үйді қаржыландырушы қаржылық институттарда, коммерциялық банктерде, ипотекалық несие компанияларында және ... ... ... ... ... ... нарықта инвесторларға ипотеканы сатады және жаңа ипотекалық несиеге қаржы тартуда қолданады, ... ... ... ... ... ... отырады.
Қайталама нарықта инвесторлар Фанни Мэй, Фредди Мак, зейнетақы ... ... ... және тағы ... ... ... ... болады.
Ең біріншіден алғашқы кредитордан алынған ипотеканы айырбастауда Фанни Мэй, Фредди Мак өздерініңпиотекалық бағалы қағаздарын шығарады. Инвестицияның құралы өтімді ипотекалық бағалы ... ... ... және оны ... ... ... диллерлар бөледі.
Сондай-ақ, алғашқы қарыз беруші және қарызгердің төлем ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық бағалы қағаздар ұстаушыға облигацияны төлеу және уақытында пайыз ставкасын төлеу.
Компаниялардың негізгі ... орта және аз ... ... ... үйге ... ... тарту.
АҚШ-та қайталама нарықта Фанни Мэй және Фредди Мак 240 мың АҚШ ... ... үйге ... несиелеуді жүзеге асырады (Нарықтық бағаға байланысты сома индекстелінген).
Фредди Мак және Фанни Мэй ... ... ... табылмайды және үкіметтік субсидияланбайды. Бұл екі компанияның дамуы мемлекеттің экономикалық және леуметтік жағдайы жеке компаниялардың статусы ... ... ... құрылуына байланысты.
Тұрғын үй құру мақсаты және жылжымайтын мүлікті кепілге бере ... ... алу ... ... ... үй ... ... Мэй рөлін атқарды. Басқадай атсақ, Дженни Мэй ипотеканы сатып алмайды, ипотекалық бағалы қағаздарды ... ... ... берушіден ипотеканы сатып алмайды, ол жеке компаниялар шығарған ипотекалық бағалы ... ... ... ... орындауын және Федералды тұрғын үй администрациясында сақтандырылған несиелерге кепілдемеші болады.
АҚШ-тың механизмдеріне байланысты, олар қайталама нарығында ... ... ... ... ... ... үйіне сақтандыру және қорғау;
- нарықта тұрғын үйдің ашық анық ... ... ... ... ... ... ... қағаздар жоғары өтімді болып табылады және олардың тәуекелі төмен болып келеді және олар жоғары пайыз ... ... үлгі ... және ... ... ипотекалық ипотекалық несиенің дамуы, арнайы салаға маманданған ұйымдардың арқасында жүреді.
Малайзиялық үлгі. Бұл үлгі тұрғындарды ипотекалық несиелендіруді дамыту ... ... ғана ... ... қатар Азия елдерінде, Еуропада жіне АҚШ-та қолданылады.
Ипотекалық несиелеу жүйесі Малайзияда Ұлттық ипотекалық корпорация "Кагамас" ... ... ... бұған Малайзиялық банктің 20 пайызы, қаржылық фирмалардың 19,5 пайызы, коммерциялық банктің 60,5 пайызы кірді. Қазіргі кезде корпорацияның жарғылық қоры 40 ... АҚШ ... ... ... корпорацияның негізгі ролі ол қамтамасыз ету өтімділігі, құрылыстың төмен бағасының ... ... ... ұзақ ... ... ... тұрғын үйді таңдау мүмкіншілігі.
Малайзияда ипотекалық несиелендіру процесінің екі кезеңі ... ... үй ... процесі;
- тұрғын үй құрылысының толық аяқталу процесі.
Тұрғын үй салушыларға несие 2-3 жылға беріледі, сондай-ақ ... үйді ... ... ... тиіс. Үйді салу процесінде алдын-ала толық аяқталмаған үйді сатуға болады және үйді бітіргеннен кейін үй беріліп, оған ... ... ... ... ... шарты 70 пайыздан 80 пайызға дейін маржаны қаржыландыру, несие беру мерзімі 20-25 ... ... ... ... ... ай сайын қарызгердің табысының 1/3 көлемі төленеді, максималды ... ... 9 ... ... ... ... ... бергеннен кейін секъюритизация процесі басталады, одан кейін ол корпорацияға сатылады. Корпорация ең біріншіден өзінін шығындарын жабуға қолданады және ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздарды инвесторларға сатады.
Біздің экономикамызға байланысты жоғары капиталдандырылған мемлекеттік ұйымдардың жоқтығы, ал осы себептердің болуына байланысты Малайзиялық үлгіні қолдануда мемлекеттік ... құру және ... ... несиені ірі көлемде жүргізу, қайта қаржыландыру механизімін қамтамасыз ... ... өте зор. ... Республикасында Жабық акционерлік қоғам ретінде құрылған. Ол үлгіні қолданудың арқасында ипотекалық несиенің ... ... ... ... ... шығару жолында банктер қайта қаржыландырады, ипотеканы пулмен қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар, европалық және ... ... де ... ... енгізілген тұрғын үй ипотекалық несиелеу жүйесі АҚШ және Малайзия елдері тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... бірінші ипотекалық несиелеумен тікелей айналысатын банктер мен банктік емес ұйымдар ... ... ... ал екінші ипотекалық несие берушілер ұсынатың талаптар мен кепілдік құқықтарды сатып алу арқылы қызмет көрсететін қайта қаржыландыру ұйымдары ... ...
* ... ... ... НЕСИЕЛЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
2.1 Акционерлік Қоғамының қызметі және техника- экономикалық сипаттамасы
АҚ "Темірбанк" Қазақстан Республикасының ... 1992 ... 26- ... ... бастап қызмет етіп келеді. Алғашқы жылдарында Темірбанк мамандандырылған темір жол банкі ретінде дамыды. Нәтижесінде ... жан- ... ... ... ... ... ... кең спектрлі және экономиканың әр қилы саласынан қызмет көрсетудің жаңа стратегиясы жобаланып іске ... ... жеке ... істеу арқылы және қызмет көрсетудің жоғары ... ... ... ... ... ... ... клиенттік базасын кеңейтті. Нарық жағдайының құбылып тұруына қарамастан банк қызметінің тұрақтылығының арқасында ... ... ... және оның ... ... сенім арта түсті. 1995 жылдың басында банктің жарғылық капиталының 18 ... ... үлес ... 1995 ... наурыз айында Үкіметтің банктегі мемлекеттік акцияны іске асыру туралы қаулының нәтижесінде банк толығымен жекешелендірілді. 1996 ... 21- ... ... ... ашық ... ... ретінде қайта тіркелді, Қазақстан Республикасының заңдылығына сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банктің ... және ... ... операция жүргізу (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банктің теңге мен шетел валютасымен барлық операциялар жүргізу туралы ... № 107 ... және ... ... ... ... рұқсат ететін лицензия негізінде қызмет етеді. (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банктің бағалы ... ... ... ... 26.12.1997жылғы № 107 лицензиясы).
Темірбанк 1999 жылы ашық халықтық қоғам беделіне ие болды. Бұндай атақ акционерлері 500 асқан кәсіпорындарға береді.(Темірбанктің акционерлер саны 26 962 жеке және ... ... ... ... 16- ... ... акционерлік қоғам ретінде қайта тіркелді. Банк Қазақстан Республикасының қаржылық нарық және қаржылық ұйымдардың теңге және шетел валютасымен ... ... және ... банк ... ... ... бақылау және реттеу жөніндегі Агенттігінің лицензиясы негізінде қызмет етеді.
1997 жылдың мамыр ... ... ... ... ... ... ... стандартқа көшкен алғашқы банктердің бірінші тобына жатқызуы банк қызметінің және оның ... ... ... ... ... ... ... таңда банктің өзіндік капиталы жоғарылап , 5 531 024 мың теңге ... ... жылы ... және орта ... ... ... ... Европалық банктің бағдарламасымен жұмыс жасауды бастады.
1998 жылы Thomson Bank Watch халықаралық рейтинг агенттігінің рейтингтік комитеті ААҚ ... ... ... ... яғни ... мерзімді рейтинг "LC - 3" ұзақ мерзімді "В".
Ұзақ мерзімді инвестициялық жобаларды қаржыландыру Темірбанктің стратегиялық артықшылықтарының бірі болып ... Банк үшін ... ... ... ... ... және ... транспорт, ауыл шаруашылығы қызығушылық тудырады. Осы мақсатпен инвестициялық жобаларды қаржыландыру басқармасы құрылды. ... ... 23 ... 65 ... ... ... орнатты. Корреспонденттік қатынастар негізінде АҚШ, Германия, Нидерландия, Франция банктерімен қарым-қатынас белсенді дамуда. Ірі ... ... ... ... ... шетел корреспонденттік жүйесі, және SWIFT жүйесіндегі мүшелік ... ... ... ең ... ... ... есеп ... кез келген түрін дүниежүзінің кез келген мемлекетіне жіберуге мүмкіндік тудырады.
Сонымен қатар көптеген шетел ... ... ... ... ...
Батыстың Deutsche Bank, Dresdner Bank, Commerz bank, AMRO Bank, Citi bank, HSBS, ... ... ... Темірбанкке өздерінің несие сызығын ашқан.
Банктің бас офисі Алматы қаласында орналасқан.Қазіргі таңда банктің Қазақстан Республикасы бойынша 17 ... ... А1) Банк өз ... ... ... қызмет көрсетуде заңды және жеке тұлғалардан депозиттер қабылдайды, несиелеу мен айналысады, кастодиалдық және брокерлік қызмет көрсетеді, ... және шет ... ... ... ... валюта айырбастау, бағалы металлдармен операция жүргізу және банктің коммерциялық ... жеке ... өзге де ... қызметтер көрсетеді.
Банктің еншілес компаниясы "Темір капитал БВ" ... ... Ол ... ... меншігінде, 2001 жылдың 16 - қазанында Нидерланд мемлекетінде тіркелген, сонымен қатар АҚ "Темірлизинг" ... ... ... ол ... ... тіркелген.
2007 жылдың қорытындысының нәтижесінде АҚ "Темірлизинг" қызметінің барлық көрсеткіштері жоғары деңгейде болды: 2005 жылдың 1- қаңтарының ... ... ... ... ... 97 775 мың тенге, компания активтері 1565779 мың тенге, лизингтік операциялар ... ... ... 2006 жыл мен ... 1106452 мың ... (240 ... көбейген.Компанияның лизингтік портфелі 1241040 мың теңгені құрады, ол алдыңғы жыл мен салыстырғанда 3 ... ... (403127 мың ... АҚ ... ... ... салаларына жататындар: жолаушы тасымалдау (25 пайыз), құрылыс (24 пайыз), ... ... ... ... ... ... Оңтүстік және шығыс аймақтарында екі өкілеттігін ашуды жоспарлауда, ол компанияның портфелін 2 есеге жоғарылатады деп болжауда.
Қазіргі таңда АҚ ... ... және орта ... ... ... алдыңғы қатарлы компаниялардың бірі болып табылады. Осы кезде АҚ "Темірлизингтің" лизингтік нарықтағы үлесі 8 пайызды құрайды. 3 жыл ... осы ... 20 ... ... ... ... 11- ... Қырғызстан Республикасында тіркелген ЖАҚ "Инэксимбанктің" жарғылық капиталының 46 пайызын иеленді.
2006 жылы несиелік сызықтың соңында ... ... ... қарыздың көлемі 8 млн. АҚШ долларын құрады.
2004 жылдың қараша айында Темірбанк АҚ Д.А. ... ... ... ... ... ... ... 14,4 % көлемде акцияларын иеленді. Болашақта банк "АЖЗҚ" акция үлесін ... 49,9 ... ... ... өз қызметінде Қазақстан Республикасының азаматтық кодексіне, Қазақстан Республикасының ... ... және ... Республикасының қаржы нарығын бақылау және реттеу агенттігінің нормативті құқықты ... банк ... ... ... ... өзгеде заңдарына, АҚ "Темірбанктің" жарғысына жүгінеді
Жарғы банк жүгінетін ... ... ... ... ... ... мен ... анықтайды. Банк құрылған кезде жарғылық қоры 250 млн тг құрады ол ... құны 1000 тг ... 250 000 ... ... оның ішінде артықшылықты акция 478 дана, ал ... ... 249 522 дана ... ... ... ... ...
1) Жоғарғы орган - Акционерлердің жалпы жиналысы
2) Атқарушы орган - Басқарма
3) Қадағалаушы орган - ... ... ... ... - Ревизиялық комиссия
Акционерлер жиналысының ... ... ... ... ... ... жарғылық қорының көлемінің өзгеруі;
* Қосымша акцияларды шығару;
* Банк қызметінің жылдық нәтижелерін, атқарушы органдардың ... ... ... ... бекіту;
* Банктің өз еркімен қайта құрылу туралы шешім қабылдау;
Бақылыу кеңесі 5 жыл ... ... ... ... сайланады.
Кеңестің ерекше қызметіне мыналар жатады:
* Акционерлердің жалпы ... ... ... банк ... қызметін бақылау;
* Банктің ішкі несиелік саясатын бекіту; Банктік операцияларды жүргізудің жалпы шартын ... ... ... Банктің қызметкерлерін жауапкершілікке тарту туралы шешім шығару.
Ревизиялық комиссия банктің қаржылық және шаруашылық қызметін бақылайды. Ревизиялық комиссия акционерлердің ... ... мен үш ... ... құрамы Басқарманың және кеңестің мүшесі болып келмейтін үш адамнан тұрады. Ревизиялық комиссия өз қалауы мен ... ... ... жиналысының тапсырысымен акционерлер талабы мен тексеріс жүргізеді. Сонымен ... ... ... ... және жыл бойы жүргізілген банктің қызметіне тексеріс жүргізеді.
АҚ ... ... ... ... бөлімшелерінің құрылысы келесідей:
Фронт - офис - ... ... ... ... оның функцияларына клиенттер мен және серіктестерімен ... ... ... ... ... ... ... сараптама жүргізу, кепілдікті бағалау банктік - ақпараттар жүйесіне ... ... мен ... ... ... Фронт - офис операция жүргізеді:
А) тарту бойынша
- ... ... ... ... екінші деңгейлі
банктерінен, жеке және заңды тұлғалардан , Қазақстан Республикасының
резиденттері және резидент ... ... ... ... Республикасының Үкіметінен, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... банктерден, банктік
операциялардың жеке түрлері бойынша операция жүргізетін ұйымдар,
халықаралық қаржылық ... ... ... ... және ... еместерден несие алу.
Б) Орналастыру бойынша
- шетел банктерінде, Қазақстан ... ... ... ... ... ... резиденттері және резидент еместерге несие және депозит орналастыру.
В) Ұсыну бойынша
-шетел банктеріне, Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі ... жеке және ... ... , ... ... резиденттері және резидент еместерге неси ұсыну.
Бэк-офис- Семейдегі АҚ "Темірбанк" филиалының бөлімшесінің функцияларына төлем жүргізу, корреспондент банктің төлемдері бойынша ... ... ... сәйкес шоттары, комиссиялар, дисконттар аудару жүргізеді, төлемдерден ұсталған салықты салық комитетіне ... ... ... ... ... ... есеп ... келесі операцияларды жүргізеді
* Ұлттық және шетел валюталарында клиенттерге корреспонденттік, ішкі банктік, ... тыс ... ашу және ... Қазақстан Республикасының территориясында клиенттердің, корреспондент банктердің корреспонденттік шоттарынан төлемдерді аудару;
* Клиенттердің және филиалдардың почталық ұяшықтарында ... ... ... ... ... және ... ... құжаттарын және төлем жүргізуге қажетті қордың болуын тіркеу және ... ... ... ... және ... ... ... банктерінен, Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі
банктерінен, жеке және ... ... ... ... және ... еместерінен тартылған депозиттерге есеп
жүргізу.
- ... ... ... ... Республикасының
Ұлттық банкісінен, шетел бантерінен, екінші деңгейлі банктерден
алынған несиеге есеп ... ... қор және ... емес активтердің, дебиторлық және
кредиторлық қарыздардың, сонымен қатар табыстары мен ... ... ... ... ...
жүргізу.
- Құжаттық операциялардың есебін жүргізу.
Өзіндік капитал ... ... ... ... ... ... Ол ... мекемесінің дұрыс қызметінің маңызды мәні.
Банктің ашылуы кезінде құрылтайшылар енгізген өзіндік капитал, банк ... ... өсу және ... ... банк қызметін ұйымдастыратын бастапқы құрал болып табылады.
Өзіндік капитал банктің несие ... ... ... ... ... байланыста және олармен бірге айналысқа түседі. Ол тартылған қаражаттарға қарағанда сенімді ресурстар болып келеді.
Банктер ... ... ... ... ... ... несие ресурстардың бір бөлігін бөлек шотқа депозитке салуы тиіс, ол ... ... ... және оның ... ... ... ... ал өзіндік ресурстардан құралған капитал Қазақстан Республикасының Ұлттық Банктің депозитіне салынбайды,сәйкесінше ол ... ... ... ... ... ... капитал пассивтік операцияларға жатады және келесілерден тұрады:
* акционерлік капитал- жай және артыұшылықты акциялар;
* банктік резервтер - ... ... және ... ... ... жабу ... қарапайым және артықшылықты акцияларды сату кезінде бағамдар арасында айырмашылықтан туындаған қосымша төленген капитал;
* бөлінбеген ... - ... ... жиналған табыс соммасы. ... ... ... ... ... және ... - банктің төлем қабілеттілігімен тұрақтылығымен ...
* ... - ... ... кездерінде акционерлік капитал шығындарды қаржыландырудың қайнар көздері. Яғни ғимарат, жер, құрал - жабдықтарды сатып алу, ... ақы ... ... - ... ... ... ... актілер арқасында өзіндік капиталдың құрылымы мен көлемін бақылай отырып, банк қызметін реттейді.
* Айналымдық - ... ... ... ақша салу арқылы, банктік айналымға активтерді аванстайды.
* Резервтік
Егерде банк өзіндік қаражаттарды тиімді басқарса онда ол оның көмегімен салымдардың ... мен ... ... ... ... ... өзіндік капиталы маңызды ұлғайды (1132572 мың теңге) және 2004 жылдың аяғында 5531024 мың тенге құрады.
2006 жылдың 31 желтоқсанында банктің ... ... ... 9087500 мың тенге құрады. 2007 жылдың ағымында қосымша 682500 қарапайым акция шығарылды, 2005 ... 31 ... ... ... 3700000 мың тенге құрады. 2004 жылдың ағымында қосымша 1177500 қарапайым акциялар шығарылды. 2004 жылдың 31 желтоқсанына жарғылық капитал 3077800 мың ... ... 2005 ... 31 желтоқсанына дейін жарғылық қор мөлшері 4057848 мың ... ... ... ... ... - несие менеджерлерінің уақытша бос ақша ресурстарын банктердің өзара орналастыру және ... ... ... ... ... несиелік ресурстарды, банкаралық несиелер мен депозиттерді сату мен орналастырудағы ... ... ірі ... жатады.
Банк аралық несиелеу құны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... жалпы жағдайы мен құрылымына байланысты. Барлық корпаративтік шот бойынша ұсынылатын несие көлемін корпаративтік шотты ашу ... ... шарт пен ... ... келісімнің негізінде жүзеге асырылады.
Банк аралық несие алуда банк - ... ... ... ... ... ... банктің - жарғылық қоры
2) Банктің операцияларды жүргізуге лицензиясы
3) ...
4) Банк ... ... ж ... ... банк ... негізгі бағыты болып қала берді. 01.01.2003 ж. Несиелеу активтердің жалпы сомасының 65 % құрады. 2002ж ... ... ... ... ... 15 726 947 мың ... (7,5%) құрады. 01.01.03 ж несие бойынша орташа ставка деңгейі 16,2 % құрады.
Берілген диаграммадан банк өзінің ссудалық портфелін экономиканың әр ... ... ... ... тұр. Талданған кезеңде үлкен үлес көтерме ... ... отыр ол 36,23 % ... тәуекелдерінің кезеңдік мониторингі , лимиттер жылына 1 рет жүргізіліп отырылады. Бүндай саясат үмітсіз ... ... 476 ... ... 2003 ж ол 802 млн. тг құрады.
2004 ж АҚ ... жеке ... ... бойынша қызмет спектрін кеңейтті,сәуір айында жеке тұлғаларға экспресс несие және жеке тұлғалардың үй құрылысын салуды несиелеу ... Банк ... ... тәуекелдерді басқару жүйесі және оларды бағалау үмітсіз несиелр санын 2, 47 % ... ол 01.01. 04 жылы 2,82 % ... ... несие портфелінің құрылымдық өзгерістері жағымды бағалануда
Банктің несие ... ... ... ... бағалануда, орта және ұзақ мерзімді несиелеу қысқа мерзімді ... ... көп ... ... орта және ұзақ ... ... ... кезеңде 12,035 млн.тг өсті ал қысқа мерзімді 449 ... ... ... ... ссудалық портфель көлемі есептік жыл бойынша 190,5 пайызға өсті 31.12.2004 ж 5 380 млн тг ... ... ... тұрғын үй сатып алуды несиелеу 2 812 млн тг құрады, ... ... 783 млн тг, ... ... несиелеу 1 460 құрады.
Сурет 1 - экономика салалары бойынша несиелерді концентрациялау
01.01.06 ж салыстырғанда ... ... банк ... жалпы сомасының 68 % құрады. 2004 жылы ... ... ... 29 397 ... ... 2003 ... салыстырғанда 73% өсті .
АҚ "Темірбанк" Семейдегі ... ... ... ... 2005 ж ... және ... несие соммасы 42 943, 8 мың тг ... ... ж 1 ... күмәнді қарыз бойынша провиздар 12 378,6 құрады үмітсіз несие болған жоқ. 2005 ж 1 ... ... ... ... көлемі 1 208 619 мың тг құрады, алдыңғы жылмен ... 609 501,0 иың тг көп ... ж 1 ... ... несиелер бойынша құрылған провиздар 37 065,0 мың тг, үмітсіз несиелер- 5 585,6 мың тг ... ... ж 1 ... ссудалық қарыз 1 766 726 мың тг құрады, алдыңғы жыл мен салыстырғанда 558 107, 0 мың ... көп ... ... тәуекел - бұл қарыз алушының қаржылық жағдайының төмендеуімен немесе банкроттылығымен және несиенің толық немесе бір бөлігін, олар бойынша ... ... ... ... байланысты тәуекел. Ішкі ортаның әсеріне қатысты бұл банк қызметкерлерінің клиенттін нәтижелерінің ... және ... ... және қызметінің болашағын дұрыс бағаламау салдарынан потенциалды несие қабілеттілігі жоқ клиентке несие беру .
Несиелік ... ... екі ... ... ... ... ... жеке операцияларын бағалау, несиелік портфельді бағалау тәуекелі.
Несиелік портфельді бағалау ... ... ... ... әкеп ... ... жалпы санасының бет бұруы;
- күтілген жоғалту;
- кездейсоқ жоғалтуды тарату.
Банк өзінің ... ... ... ... ... ... ... түрі, несиені жабу мерзімі бойынша, сала бойынша және аймағы бойынша диверсификациялайды.
Несиелеуде белгілі бір лимиттерді қою - ... ... ... ... ... ... қалыптасуын қадағалау. Несиелеудің лимиттері мағынасына белгілі бір нормативті актілер арқылы параметрлер мөлшері мен ... ... ... ... қою.
Келесі лимиттерді қоя отырып, банк ссудалық портфелдің шектен тыс шоғырлануынан қорғайды:
- 1 ... ... ... 1 ... ... тәуекел
-1 аймаққа максималды тәуекел
Бұндай шектеулер Қазақстан Республикасының заңдылығы және банктің несиелік тәуекелді басқару ... ... ... алу үшін ... ... құжаттарды ұсыну қажет:
1) Қарыз алу туралы өтініш
3) Жеке куәлік
4) Салық ... ... ... төлеуші куәлігі
5) Соңғы 12 айға еңбек ақы туралы анықтама
6) Азаматтарды тіркеу кітабының ...
7) ... ... ... ... ...
8) Өзгеде қарыздары туралы ақпарат
Алдын ала клиенттің төлем қабілеттілігін есептеу кезінде табыстан міндетті төлемдер алынып тасталады.Олар: ... ... ... ... ... ... ... алименттер, салық, коммуналды, сақтандыру және өзге де төлемдер.Фронт- офис қызметкерлері банктік несиені ұсыну мүмкіндігі жайында қорытынды шығарады.
Егер ... банк ... ... ... пен банк арасында шарт жасалады.
Мысалы, егер клиенттің орта айлық табысы 300 АҚШ долларын құраса, одан ұстап қалу соммасы 45 АҚШ ... ... ... төлемдері 20 АҚШ доллар, коммуналдық және өзге төлемдер 34 АҚШ доллар, қарызгер табысының қалдық көлемі 300 (45 +20 ... 81 АҚШ ... ... Нәтижесінде клиент ай сайын қарызын жабу үшін 81 АҚШ долларын төлейді.
Қарызгер 1500 АҚШ долларын қарызға ... ... ... Ол ... ... ... ставкасы 21 пайызды құрайды.
Осыдан келе қарызгер айына 81 АҚШ ... ... ... ... ... ала ... келесі формуламен есептеледі:
Қарыз соммасы:
X- негізгі қарыз бойынша ай сайынғы төлем соммасы, ол бойынша ...
П - ... ... ... - ... ... (1 ... сыйақы ставкасы.
Егер алдын ала жүргізілген есептеулер клиентке банктік қарызды алуға ... ... ... - ... ... клиентке қарызды алуға өтініш жазуды ұсынады.
Банктік қарызды алу үшін тіркеу журналына клиент өтінішін тіркейді.Клиент құжаттардың толыұ пакетін ұсынғаннан ... ... - офис ... ... ... ... Содан кейін барлық құжаттар пакетін заңды қызмет сарабына жібереді.
Банктік несие барлық сараптардан кейін оң шешім болғанда ғана, банк ... ... ... ... шарттары біріншіден банктің сенімділігіне байланысты. Банк аралық несие ... рет ... ... аудиторлық компания толық баланстық мәліметтер алады және ... ... ... бен ... ... ... Сонымен қатар несие соммасы банк- қарызгердің жарғылық капиталына байланысты. Қазіргі таңда Банк ... ... ... ... түріне қарағанда қымбат болып келеді. Бірақ қымбат болғанына қарамастан қымбат мемес ресурстарды тартатын ... ... ... ... Бұл РЕПО ... ... бағалы қағаздар мен жүзеге асырылатын операция.
Банктер 2002 ж 1 қаңтарынан бастап салық ... ... ... " ... және ... бюджетке төленетін міндетті төлемдер" кодексі мен сәйкес жүргізеді. Осы ... ... ... ... салу жүйесінен бухгалтерлік есептің заңды бөлінуі жүрді осыған байланысты ... ... ... 2 түрін жүргізілу қажеттілігі туды: бухгалтерлік және салықтық. Салықтық есеп салықтық міндеттердің көлемін ... ... ... және ... ... соммасын Қазақстан Республикасының зааңдылығында көрсетілген мерзімдеу төлеу үшін есептеледі
+ Қазақстан Республикасындағы Ипотекалық ұйымдардың
Несиені рәсімдеу ... ... ... АҚШ ... ... ... Қазақстанда ипотеканы анъютиризациялауға және ипотекалық бағылы қағаздарды шығаруға негізделген жүйе құрылды. Бұл мақсатқа арнайы қаржы институты Қазақстандық Ипотекалық Компания ... Бұл ... 2001 жылы ... ... жабық акционерлік қоғамретінде құрылған. Құрылған жылдың шілде айы мен 2002 жылдың ... айы ... осы ... ... ... және ... аталған жүйе бойынша жоба жүргізір, оның барысында бұрын әзірленген рәсімдер сынақтан өткізілгені белгілі. Аталған кезеңде ... ... ... ЖАҚ ... сомасы 212,3 миллион теңгенің 192 ипотекалық кредиті бойынша талап құқықтарын банктерден сатып алған болатын. Банктер және банктік емес ұйымдардын тұрақты ұзақ ... ... ... ... компания инвестицияларды ипотекалық несиелендіруге бағыттайтың негізгі буын болып отыр.
Қазақстандағы ... ... екі ... ... ... ... бұл біріншілікті кредиторлар яғни банктер және банктік емес ... ... ... ... ... ... Ипотекалық Компания бұл несиелерді алуды жүргізеді.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысымен 2000 жылғы желтоқсанда бұрын-соңды болып көрмеген ісшара - ... ... ... ... ... ... нарығына енгізілді. Бұл жаңа институттың негізгі мақсаты қаржы ... ... ... ... яғни ... алу" ... ... несие берген екінші деңгейлі банкткрдіқайта қаржыландыруды, сондай-ақ ипотекалық ... ... және ... арқылы ипотекалық нарыққа инвестиция тартуды жүзеге асырады.
Компания бағдарламасы бойынша несиелеудің негізгі шарттардың бірі - ... ... үй ... несиесін беру.
Компания бағдарламасы бойынша берілген тұрғын үй ипотекалық несиесін ставкалық сиақы өзгермелі; оның ... ... бір ... ... ... құнсыздану индексіне (тұтыну бағасының индексі) байланыаты болады. Өзгеріп ... ... ... ... ... 1 ... және 1 қазанда өткізіледі. Несие алушының белгіленген ставка бойынша несиенің қайта қарац мерзімі бастағанға дейінгі ... ... - ... қойылған мерзім болып есептелінеді. Несие алушының айтарлықтай зйян келтіретіндей дәрежедегі құнсызданудан қарғау үшін ... ... шегі ... ол ... ... ... қойылған мерзімнің аяғына дейін өз күшіне болады. ... шек ... ... ... деңгейде сиақы тағайындалмайтындай етіп, алынған несие көлемне қарай белгіленеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... әр қайсысы әр бөлек қызмет көрсетіпкелген екінші деңгейдегі банктер мен ... ... бар ... біртұтас жүйеге біріктіруге мүмкіншілік берді. Компанияның серіктесіне айналған банктер ... ... ... ... ... ... шарттары бойынша несиелік құжаттарды ресімдецге байланысты несие стандарттарын қабылдайды. ... ... ... сатып алу" көлемін ұлғайтуға және "алу" шараларының мерзімін жеделдетугемүмкіншілік берді, серіктес-банктердің арасындағы бәсекелестік банктердің тұрғын үй ипотекалық несиесі аясындағы жұмысшының ... ... ... жасады, несие бойынша сиақы ставкасының төмендеуінің алғышарты болды және тұрғындар үшін оның ... ... ... жоғарлады.
Компания қызметінің негізгі жетістіктерінің бірі және тұрғын үй ипотекалық несие жүйесі жұмысының нәтижесінде қалыптасқан қатаң қағида - ... ... оның кері ... ... ... ... ... валюталарға қаттыссыз, тек қана теңгемен жүзеге асырылады. Соңдай-ақ компанияның бағдарламасы бойынша берілетін несие сиақының нарықтағы ... ең ... ... ... және ... мерзімінің ұзақтығымен ерекшеленеді.
Осылайша, компанияның оператор ретіндегі қызметінің осы үш жыл ішіндегі ... ... 8 ... ... ал несие алушылар саны 5 мың адамға ... ... ... ... ... ... ... көзге көрінеді: егер де 2002 жылғы желтоқсанда олардың саны сегіз жүз адамдай ғана болса, 2003 жылдың қаңтар айында ... саны ... ... ... ... облигация нарығы, яғни, ипотекалық несиелеу жүйесін инвестициялаудың қайнар көзі дәл осылайша дамымағанда, Қазақстанда соңғы үш жылда қол жеткізілген нәтижелер ... ... ... еді. Компанияның иелігіндегі түріндегі ипотекалық несие бойынша талаптар құқығымен тікелей қамтамасыз ете алуы ... ... ... ... ... ... айырмашылығы болып табылады, мұның өзі облигациялардың инвестиция нысаны ретіндегі жоғары сенімділігін арттырады.
Тек қана ... ... ТМД ... де ... рет компания ипотекалық облигацияларды 2002 жылы қараша айында тарата бастады, мұны отандық қор нарығы дамуының жаңа ... ... деп ... ... ... ... болуының арқасында қаржыландырушылардың тағы да бір жаңа қаржыландыру құралы пайда болды. Тұтастай алғандағы қор нарығы дамуының басым ... ... ... облигация нарығының және зейнетақы жүйесінің дамуы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқаруымен жүзеге асырылады.
Ипотекалық облигацияларының қаржыландыру деңгейін көтеру үшін ... Банк ... ... Республикасының Заңдарына өзгерістер енгізу бағытында да көптеген жұмыстар атқарды.
Ипотекалық облигациялар - осындай мүмкіндіктері бар бірден-бір ... ... ... атап ... ... ... ... жағынан тартымды болуы үшін деңгейдегі банктер үшін компания ... ... ... ... ... ... ипотекалық облигацияларының құнсыздануы қаупінің 20 пайыздық деңгейі бойынша өлшенуі (отандық эмитенттердің басқа да корпоративтік облиациялары - 100 ... ... ... ... ... қағаздармен қатар жоғары өтімді активтер тізбесіне кіргізу қайта қаралды.
Бұған Отандық институционалдық қаржыландырушылардың негізгі катиориясын, яғни, зейнетақы қорларын да тартуға жағдай ... Олар үшін ... ... зейнетақылық активтерді қаржыландырудың жеке нормативті - зейнетақылық активтің 10 пайызына дейінгі көлемдегі норматив белгіленді. ... ... ... да, ... қызметінің ерекшелігіне де тиімді болатын осындай облиациялық құрылым жасау бағытында үздіксіз жұмыс істеді. Мысалы, ... ... ... қор ... үшін ... ... болып табымады, өйткені ол бойынша негізгі қарыздың бір бөлігі жыл сайын өтеліп отыруы көзделген, бұл ... ... үшін ... ... ... ... отырған іс-шаралар Қазақстанда ипотекалық облигация нарығын табысты түрде іске қосуға ... ... ... ... ... облигациялары отандық қор нарығындағы ең өтімді корпоративті облигациялар болып табылады, ал таратылған облигациялардың жалпы көлемі 7,8 миллиард теңгені ... ... ... ... жасаған болжамы бойынша, ипотекалық облигация нарығының дамуы келешекте де жалғаса береді. ... таяу ... ... ... ... 2 ... ... деңгейіне тұрақтандыруға мүмкіндігі туып отыр. Тиісінше, ипотекалық несие аясында да ақша осындай деңгейде болмақ.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... жүзеге асуына себепші болып отырған кейбір факторларға арнайы тоқталып кеткім ... ... ... үйді ипотекалық несиелеудің толыққанды жүйесін құру қажеттігі пісіп ... Ел ... мен ... ... жөніндегі проблемаларын жаңаша шешудің жолы осы ипотекалық несие беруге байланысты екенін өмір ... ... ... өзі халықтың өңдірісті дамыған өңірлерге қоныс аудара бастаған кезде тұрмысқа қолайсыз нашар үйлердің салынуына және ... ... ... берілуіне сәлөпәл болса да тосқауыл қойып, оралмандардың ... ескі ... ... кеми ... ... ... ... бізде тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесіне алып келетін ... ... да бар ... ... ... мен ... ... жасауға лицензиясы бар ұйымдар, несиеге мүліктік міндеттемелерін, соның ... ... ... кепілдікке қойып, өз беттерінше жұмыс істей алатын.
Бұл несиелерді әр банк әр түрлі шарт, бағдарлама бойынша қысқа ... ... ... ... де, жалпы негіз қаланған еді. Банктер шарт жасауда, несие алушылардың төлем төлеу мүмкіндіктерін зерттеуде тәуекелге бару ... ... ... ... ... ... жинақтады. Сонымен бірге кейінгі кездері қаржы нарығында өсіп келе жатқан банк өнімдері-тұрғын үй ... ... ... жұмсауға жағдай жасала бастады. Салымшылар депозиттерін осы салаға уақытша пайдалану мүмкіндіктеріне қазір барлық банк қол ... ... ... ... ... ... жұмыс істеудің мемлекеттік тіркелімге алынған жүйесі қалыптасқан. Оны Әділет министрлігінде тіркелген Мемлекеттік комитеттің аймақтық "жылжымайтын мүлік жөніндегі" Республикалық мемлеттік комитеті ... ... ... ... ... орталықтың жұмысы әлі де жетілдіре түсуді қажет етеді.
Төртіншіден, Қазақстан ипотекалық несие жүйесін құрар кезге дейін, бұл саланың ... өз ... ... боларлықтай құқықтық базалар толық жасалған еді.
2004 жылы Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендіру нарығын құрылымы 84205615 АҚШ ... ... Оның ... үлесін келесі суреттен көруге болады.
1 Казкоммерцбанк
2 Халық банкі
3 БТА Ипотека
4 Астана-финанс
5 Қазақстан ипотекалық Компаниясы
6 АТФ Банк
7 ЦентрКредит Банкі
Сурет 1- ... ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз етуде ипотекалық несиелендіру маңызды рөл атқарады. Кейінгі кезде бұған біздің елімізде де көбірек ... ... ... ... 2000 жылғы тамызда Республикада тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзімде қаржыландыру және ипотекалық несиелеу жүйесін дамыту тұжырымдамасын бекітті. ... ... ... екі жылдық қызметі ішінде Қазақстан Ипотекалық Компанияның ипотекалық несиелендіру бағдарламасы бойынша тұрғын үйді ... алу ... ... 3 мың ... ал ... ... ... теңгеден жоғары.
Ипотекалық Компания 2004 жылдың аяғына дейін ипотекалық несиелендіру көлемін 15 миллиард теңгеге дейін ... ... ... 2002 жылы Компания Қазақстанда ең алғаш сомасы 1,5 миллиард теңгеден ипотекалық облигация шығарды. Бұл облигацияның айналым мерзімі үш жыл ... 2003 жылы ең ... ... ... ... ... шығарды. 3 миллиард теңге көлемінде және айналым ... 10 жыл. Бір ... құны ... құны бір ... деп ... ... ... түрі атаулы купондық облигациялар, қамтамасыз етілген. Шығарылу түрі-құжаттық емес, яғни құжатсыз формада. Қазақстан Республикасындағы 2004 жылғы қор ... ... ... және ... ... ... ... көруге болады.
1 Астана-Финанс
2 Лариба Банк
3 БТА Ипотека
4 ЦентрКредит Банкі
5 ҚИК
Сурет 2 - ... Қор ... ... ... және ... ... 1 - ... Республикасындағы ипотекалық несиелендіру көлемі, миллиард теңге
Көрсеткіш
2003
2004
2005
Тұрғын үйді кепілге ала отырып ипотекалық несиелендіру
229
441,4
510,9
Жеке тұлғалардың үйді ... алу ... ... көлемінде ипотекалық несиенің үлесі пайызбен
21,4
24,4
26,6
"ҚИК" желісі бойынша берілген ипотеаклық несиелар көлемі,
48,6
123,3
293,7
Барлығы
336,7
725,6
987,1
2000 жылдан бастап облыс банктерінен берілген ипотеаклық несиелер көлемі жыл ... ... ... 2003 жылы ... ... ... ... бойынша және банктердің меншікті қаржысы есебінен 20,7 миллион теңге сомасында несие берілген.
Ипотекалық облигациялардың ерекшелігі облигациялардың ипотекалық несиелендіру бойынша ... ... ету ... мен кепілдікпен тура қамтамасыз етілуі. Мүлік келісім шарты міндетті түрде Қазақстан Республикасының мүлікті тіркеуге алу туралы заңдылыққа ... ... ... ... ... тексеру аудиторлық компания арқылы жүргізіледі. Сонымен қатар кезең сайынғы кепілдікке берілген мүлікті бағалауды жүргізеді. Қазақстандық ипотекалық ... ... ... қор ... "А" ... ... ... концорцизммен сатып алынды. Концорцизмге "Центр Кредит" банкісі және "KIB Asset Management" брокер - диплерлік Компания ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелендіруі арқылы сатып алынған қамтамасыз етілген облигацияларды екінші нарықта сатады. жоғары бол
2.3 Қазақстан Республикасы екінші деңгейлі ... ... ... ... ... және ... талдау жүргізу.
Қазіргі таңда шаруашылықтың және жалпы экономиканың дамуында ипотекалық несие маңызды орын ... ... ... ... және ... жоспарлау министірлігінің мәліметтері бойынша 2006 жылы негізгі қорға жұмсалған инвестициялар 2205,2 ... ... ... ол 2005 ... ... 22,1% ... 2005 жылдың қаңтар және ақпан айларында негізгі қорға деген салымдардың негізгі көзі ретінде шаруашылық субъектілердің еншік қаражаттары (56,8 %) және ... ... (25,2 %) ... ... қаражаттар - 12,6 %, қарыз қаражаттары - 5,4% құрады. ... ... ішкі ... ... көзі банк ... ... табылады, ол Қазақстан Республикасының қаржылық бақылау агенттігінің бергенлицензиясы негізінде өз қызметін жүзеге асырады. Ірі ... ... ... ... ... ... келесідей: овердрафт, қысқа мерзімді несиелеу, инвестициялық және жобалық қаржыландыру, аккредетивтер, кепілдемелер, векселдерді авальдау, факторинг, несиелік карталар, тұтыну нсиелері, ипотекалық несие, ... ... ... есепке алу операциялары, корпоративті облигацялардысатып алу операциялары, портфельді инвестициялау, банкаралық ... ... ... ішкі ... ... ... ... Бүгінгі таңда коммерциялық банктердің инестициялық саясатын үш негізгі топтаға бөлуге болады: несиелік саясат, портфельдік инвестициялау, жобалық қаржыландыру.
2005 жылы ... ... көзі ... ... ипотекалық несиелендіру операциялары басты орын алды, соңғы кезде оларды өсу динамикасы байқалды. Жағымды макроэкономикалық жағдай банктік несиелік нарық неғұрлым ... ... ... ... болып табылады. 2005 жылы банктермен берілген несиелер 74,7 % пайызды ... 2592,1 ... ... ... Экономиканың жалпы ішікі өніміндегі несиелердің үлесі 2005 жылы 2004 жылен ... 26,8% ... 34,8 % ... ... он ... ... ... үлесі 28,9 пайызды құрайды.
Ұлттық валютада берілген несиелерді мәні ара түсті. 2005 жылы ұлттық валютада ... ... бір жыл ... 75,9% пайызға өсіп, 1255,8 миллиард теңгені құрады, шетел валютасында берілген ... 73,5 ... ... 1336,3 ... ... құрады. (10,0 миллиард доллар). Нәтижесінде теңгемен берілген несиелер үлесі 48,1% ... 48,5 % ... ... 2005 жыл ... ... мерзімді несиелермен салыстырғанда ұзақ мерзімді несиелердәің үлес салмағы арта түсті. Ұзақ мерзімді несиелердің үлес ... 65,7% ... 66,5% ... ... Жеке ... берілетін несиелердің үлесі төмендеп, 2005 жылы 79,5 % ... 74,2 % ... ал ... ... ... берілген несиелердің үлесі 20,5 пайыздан 5,8 пайызға өсті. Бұл жағда ... ... және ... ... ... ... ... байланысты. 2005 жылы берілген ипотекалық және тұтыну несиелерінің мөлшері 2,2 есе ... 220,5 ... және ... ... ... 2005 жылы ... кәсіпкерлікее жұмсалған несиелер 63,0 пайызға өсті және 470,2 миллиард теңгені құрады немесе жалпы ... ... 18,1 ... ... ... жоғары үлесі сауда - 24,8%, өндіріс - 16,8 пайыз, құрылыс саласына - 11,8 ... ауыл ... - 6,4 ... шоғырландырылған.
Айналым қаражаттарын алуға 2005 жылдың 1 қаңтарында мәліметтері бойынша 885,3 ... ... ... ... ... 250,2 миллиард теңгебөлініп,сәйкесінше ол жалпы берілген неселердің 38 және 10,7 пайзын құрайды. 2005 жылы ... ... ... несиелері шағын кәсіпкерлікке 19,6 пайызы жұмсалды. Олардың басты үлесі Алматы қаласында ... оның ... ұзақ ... ... үлесі - 156,1 миллиард теңгені құрайды.
Экономика саласын ипотекалық несиелендіру үлесі ... ... ... ... 2006 жылдың 1 қаңтарына банктердің меншік капиталының үлес салмағы 586,9 миллиард теңгені құрады, ол 2005 ... ... ... ... ... 69,2 ... ... Капиталадандырудың дамуымен байланысты банктердің қызметкөрсетіаясы кеңейіп, коммерциялық банктердің қызмет көрсету сапасы және сенімділігі арта түсуде.
2005 жылы ... ... жеке ... ... ... ... - каржы емес активтерге жұмсалған 1307,2 млрд. теңге инвестицияны игеру ... ... 1100 ... ... ... ... капиталға жұмсалған. Қаржы емес активтерге жұмсалған инвестициялардын жалпы көлеміндегі ... ... ... үлесі 84.2 % кұрады. Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлемі 2004 жылғымен салыстырғанда 10,6 % - ға (2005 ж. 44.7 % -ға; 2004 ж. - 48.5 % - ға, 2003 ж. -33.0 °ъ - ға) өсті ... ... ... карағанда непзгі капиталға жұмсалған инвестициялардын өсуі республикадағы 14 облыстын 10 -ында және Алматы, Астана қалаларында байқалды. Көлемнің едәуір өсуі ... (1,9 есе), ... (1,2 есе) ... жене ... қаласында (1,2 есе) байкалды. Непзгі капиталға жұмсалған инвестициялардың 13-1 % шегінде өсуі Батыс Қазақстан, ... ... және ... ... ... ... байқалды.
Негізгі капиталға, яғна жаңа тұрғын үйлерді салуға жұмсалған инвестициялардың өңірлік қүрылымындағы көлемнің жартысынан астамын (53.1 %) ... ... ... ... (Атырау облысы - 22,2. Батыс Қазақстан - 18,0 %, Актөбе - 7.5 %, Маңғыстау 5,4%) игерген. Мұнда, Алматы ... және ... (9,3 %) ... ... ... Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлемндегі ірі кәсіпорындардын үлесі 47.0% орташаларынікі - 27,9%. шағындарынікі - 23.9%, халық үлесі -1,2% ... ... ... ... ... ... кұрылымына сәйкес тұрғын емес үйлер мен ғимараттарға ... ... ... 45.0% кұрады, бұл 2001 жылғы көрсеткіштен 9,6 пайыздық пункте артық. Тұрғын үйлерге салынған салымның үлесі 0,6 ... ... ... 4.8% кұрады. Машиналарға, жабдыққа, құрал-сайманға, керек-жарақтарға кеткен шығындардың үлесі 1,6 ... ... ... ... ... басқа шығындар 131 млтрд теңгені құрады. оның 89.1 % геологиялык барлауға ... /4., 18/ ... ... ... инвестициялар көлемінің жартысынан астамын меншіктің жекеше нысанындағы кәсіпорындар жүзеге асырған (54.2 %) (2001 -- де -- 54,3%). ... ... ... ... 2005 ... ... 0.5 пайыздық пунктке төмендеді. Мемлекеттік кәсіпорындар үлесінің 0,6 пайыздық пунктке өсуі, басымдығы экономика салалары: көлік коммуникациялық ... ... және ... аграрлық - өнеркәсіптік кешенді колдау және ауыл инфрақүрылымын дамыту, сумен жабдықтау. экология, әлеуметтік секторды дамыту жекеше бизнес үшін тартымсыз болып ... ... ... бағдарламасын іске асырумен байланысты.
Көлік және байланыста негізгі каниталға жұмсалған инвестициялардың елеулі үлес салмағы құбырлармен айдауға (42,3 % ), әуе ... (15,4 %) және ... ... (19,8 %) ... ... капиталға жұмсалған инвестициялардың үлес салмағы жылжымайтын мүлік операцияларымен, жалға берумен және тутынушыларға қызмет көрсетумен (12,6%) ... ... ... ... ... 68 % геологиялық барлау мен іздестіруді жүзеге асыратын кәсіпорындардың үлесіне тиеді. Негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың көлемі ауыл шаруашылығында бұрынғысынша ... (1.3 %). ... беру мен ... ... ... ... ... әлі төмен калпында. Бұл салалардын негізгі капиталға жұмсалған инвестициялардың жалпы көлемнде үлес салмағы тиісінше 0.7 және 0,4 % құрады. ... ... ... инвеетициялардың көлемі де табиғат қорғау шараларына мардымсыз болды (2,0%). Негізгі ... ... ... ... көлемінде үйлер мен ғимараттарды күрделі жөндеуге кеткен ... ... 13.3 % ... Бүл 2001 ... ... 4,2 ... ... артық. Күрделі жөндеуге кеткен шығьшдардың жалпы көлемінен үйлер мен ғимараттарға - 52.3 %, ... мен ... ... ... - 47,7% ... Негізгі капигалға жұмсалған ... ... ... ... ... және сырттан тартылған каражаттың ара салмағы сақталалы Басым қаржыландыратын көз ... ... ... ... ... оның негізгі капиталға жұмсалған ... ... ... ... 55.2 % (2006 ж. - 59,3 % ) ... ... ... каражат экономикалық қызметтің мына түрлерінде: темір кенін ашық әдіспен өндіруде, ағашты өңдеу және жиһаздан басқа ағаш пен ... ... ... ... ... ... ... картон және осылардан жасалған бұйымдар өндіруде; кокс, мұнай ... және ... ... өндіру мен темір жол көлігін шығаруда негізгі капиталға жұмсалған ... ... ... көзі ... ... ... ... үлес салмағы киім өндіру, ... ... және ... химия өнеркәсібі, темекі өнімдерін өндіру, электр энергиясын өндіру және бөлу, металлургия өнеркәсібі, уран және торий кендерінен ... ... ... ... ... бойынша кәсіпорындарда және құрылыс қызметін жүзеге асыратын үйымдарда байқалады (98,5- 83,2 %). 2006 жылы инвестициялық мақсаттарға ... ... ... ... ... бөлінбеген табыс есебінен каржыландырылды (89,6%) Негізгі капиталға жұмсалған инвестицияларды қаржыландыруға ... ... ... 5,5 % ... ... болып - кәспорынның жұмыстарды іске ... мен ... ... ... ... ... ... табылатын меншікті қаражаттың басқа түрлері 4,9 % құрады ... ... ... ... ... ... үлесі 2005 жылғымен салыстырғанда 1,5% - ға ... бұл ... ... ... іске ... үшін ... бюджеттен қаражат бөлуге байланысты. Отандық банктердің және өзге де қаржыландыру көздерін кредиттер үлесі тиісінше 2,7 және 0,6 % - ға ... ... банк ... ... 5,7 % - ға ... ... шетелдік қаражаттың 5.0 % - ға өскені ... /5., ... - 2006 ... ... ... жұмсалған инвестициялар көп жағынан шетелдік қаржыландыру көздерін тарту есебінен қаржыландырылып келсе (тиісінше 65 және 59%). енді 2006 жылдан бастап инвестициялық ... ... ішкі ... ... ... ... ... айта кеткен жөн. Сонымен. 2004 - 2006 жылдары негізгі капиталға, яғни жаңа тұрғын үйлерді ... ... ішкі ... ... ... 55 және 56 % ... және ... инвестициялардын ара салмағы көбінесе кен өндіру ... ... ... ... тәуекелді болатын. Сонымен, кен өндіру өнеркәсібіне жұмсалған шетелдік ... ... 2004 - 2006 ... ... төмендесе де (31.1% - ға), жоғары болып тұр - 64,4 %. Экономиканың көптеген басқа ... ішкі ... ... ... ... ... ... айналым қаражат ... ... ... ... каржы емес активтерге жұмсалған инвестициялар ... ... (15,5%) бола ... 2004 ... ... 2,4% - ға ... ал 2004 - 2006 жылдар кезені аралығында оның төмендеуі 23,1% кұрады. Қаржы емес ... ... ... ... ... материалдық және материалдық емес активтерге кеткен шығындар үлесі мардымсыз (мұнда тегі табиғи активтерді, патент, лицензия, ... ... ... ... және ... сатып алуға кеткен шығындар кіреді) және 0,3% кұрайды.
Жоғарыда айтылғандардын барлығы ... өсуі мен ... ... ... ... - негізгі капиталға жұмсалған инвестициялар көлемінің өсуімен сипатталатын ... өсу ... ... көрсетеді. Мемлекеттік инвестипияларды тиімді пайдалануға. Ішкі ... ... ... тікелей отандық және шетелдік ... ... ... ... Қзақстан Реслубликасы Үкіметінің жоспарланған бағдарламасын іске асыру - болашақта ... ... оң ... ... мүмкіндік береді
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕСІНДЕГІ МӘСЕЛЕЛЕР ЖӘНЕ ДМУ ... ... ... ... дамуындағы мәселелер
Еліміздегі нарықтық қатынастардың дамуы ипотекалық несиенің даму қажеттілігін одан әрі ұлғайта түсүде. ... ... ... жағдай қалыпқа келмейінше, мысалға мүлікке меншік иесінің болмайынша, ипотекалық несиенің дамуы ... ... ... ... ... бір ... ... кіреді:
- Заңдылықтармен нормативтік базалардың жеткіліксіздігі.
- Жерге деген меншіктің болмауы.
- Мемлекет деңгейінде ипотекалық ... ... ... ... ... біздің тәжірибемізде дами алмауының және қолдануының кемшіліктеріде жеткілікті. Нақтырақ ... ... бұл ... ... ... ... жүргізілмейді; екіншіден - бұл жүйенің қызмет етуі туралы нақты заң жоқ; үшіншіден - бұл жүйенің дамуына ... ... ... ... ... ... ипотекалық банк жотың қасы; төртінішіден - ипотекалық несие алушыға мемлекеттен беретін дотация берілмейді; бесіншіден еліміздегі ... ... ... ... ... төленетін пайызды мөлшері өте төмен.
Қазақстанда соңғы 5 жылда атап айтқанда 2000 жылы 1 миллион 105 мың, 2001 жылы 1 ... 650 мың, 2002 жылы 1 ... 507 мың, 2003 жылы 1 ... 533 мың, 2004 жылы 2 ... ... ... метр тұрғын үй салынғанымен, біз әлі азаматтардың мұқтажы үшін 1990 жылғы салынған 7 миллион 869 мың, 1991 жылы ... 6 ... 130 мың ... метр ... ... беру деңгейінен бір шамама алшақ тұрмыс.
Қазақстанадағы тұрғын үйдің жалпы көлемі 258 миллион шаршы метрді ... бұл ... ... ... адамның жан басына шаққанда 17 шаршы метрдін асатының аңғартады. Үкіметтің сарапшылары әкімдердің тиісті қызмет орындарында ... ... ... ... ... ... мен тұрғын үй жағдайын жақсартуды қажетсінетін 264 мың от басын бас панамен қамтамасыз ету және Республикадағы тозығы жеткен және ... ... ... 2 миллионан астам шаршы метр тұрғын үй қорына тұрғандарды көшіру үшін жылына кемінде 3-3,5 миллион шаршы метр жаңа үй - жай салу ... ... ... Бұл ... шамамен 50 миллион шаршы метр тұрғын үйлердің күрделі жөндеуді қажет ететін айта кеткен де орында. ... ... ... ... ... ... өте келе пайдалану мерзімінің шегіне жететін біраз бөлігі бірте-бірте апатты жағдайға жақындауы ықтимал.
Қазақстан Республикасында тұрғын ... сату ... ... жаңа салынған үйге 2002 жылы 15 мың АҚШ долларын құрады, 2003 ... 20 мың АҚШ ... 2004 жылы 40 мың АҚШ ... 2005 жылы 60-70 мың АҚШ долларын құрайды. Ал жер үйге 2002 жылы - 7 мың АҚШ ... 2003 жылы 13 мың АҚШ ... 2004 жылы 15 мың АҚШ ... 2005 жылы 20 мың АҚШ ... ... Осы көрсеткіштерді мына динамика бойынша көрсетуге болады.
Сурет 3 - Қазақстан ... ... ... сату ... ... ... ... отырғандай 2002 жылға қарағанда тұрғын үйдің бағасы 2005 жылы ... ... ... ипотекалық несиені алу өте қиындай түсті. Ипотека қазіргі өлшемде от басылық бюджеті 60 мың теңге шамасын құрайтын қоғамның ... ... ... ... ... қаражаттар таба алатынадар қатары көбейген сайын ол ... ... ... ие ... ... ... түседі. Сондықтан да банктер үшін байлығы асып тасқан ақшалы ... орта буын ... ... ... ... ... белгілі, өз қаражатына сатып алу немесе тұрғын үй құрылысын салу секілді жолдан басқа, ... үйді ... ... ... ... екі жүйесі бар: ипотека арқылы және тұрғын үй құрылысы қаражатын жинақтау жүйесі арқылы. Бірақ бұл екеуі де ... ... ... байланысты көпшіліктің қолы жете бермейтін жүйе болып табылады.
Мәселен, 2001 жылы ипотекалық несие 5 жыл мерзімге беріліп, жылдық ұстеме төлемі 20-24 ... ... ... ... 2002 жылы ... мерзімі 10 жылға дейін ұзартылып, пайыздық ставкаға 19-16 дейін төмендетті. Ал биылғы жылдан ... 15 ... 12,5 ... ... алуға мүмкіндіктер беруде. Бірақ та мұндай төлем сатвка көптеген банктердің ипотекакық портфельдері 6-7 миллиард теңгеге жеткенге мүмкін ... ... ... ... ... ... дамыту мәселелері :
+ Несие уақыты. Жылжымайтын мүлікті узақ мерзімді болуы керек.
+ Ресурстық базаның жоқтылығы.
+ Несие алушының төлем қабілетін бағалау қиындылығы.
+ ... алу ... ... ... пәтердің шаршы метрі АҚШ долларымен белгілінеді.
+ Еңбек ақы 60-70 мың ... ... ... ғана үйді ... ... Ипотекалық облигацияларды шығаруда қайталама нарықтың жоқтығы.
+ Келісім ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік тіркеу үшін өте жоғары төлемдердің болуы
Ұзақ мерзімді ипотекалық несиелендіруді дамытудың ... ... ... ... Оның бірі ... несиелендірудің заңдылық базасының дұрыс жетілдірілмеуі болып отыр. Өйткені заңның негізгі ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі болмаған кезде құрылған.
Ал ипотекалық несиелендіру нарығының қатысушылары қызметтерін жүйесіз жүргізіліп жатқан ипотекалық несиелендіруді қолданудағы ... ... ... ... таңда ипотекалық несиелендіру нарығының дамуымен заңға өзгерістерді енгізуді қажет етіп отыр. Келесі мәселелер ипотекалық несиелендіруді жүргізуге тосқауыл ... ... ... бағалы қағаздар қазіргі кезде басқа бағалы қағаздармен ... түсе ... ... ... бір ... ... ... шетел валютасындағы бағалы қағаздарды ғана шығара алады, ал бұл қағаздар тек нарықтық қағаз әкеледі. Бағалы қағаздарды иптекалық несиелендірудің пайыздық ... ... өсуі ... және бұл ... ... халықты ипотекалық несиелендіруді дамытуға жағымсыз әсер етуде.
Сонымен қатар қазіргі кезде Қазақстанда Ипотекалық несиелендіруді ... ... бір ... ... ол салық салу. Бұл өз кезегінде тұрғын халықты ипотекалық несиелендірудің құқын анықтаудағы негізгі элемент ... ... ... ... экономистері ассоциациясы өткізген " Ипотекалық несиелеуді дамыту жолдары " атты семинарда кеңінен ... ... ... ... ... төрайымы Майра Сағындықова ипотекалық несиелеуді тізгіндейтін факторларды тізіп көрсетті. Олар республикамыздағы арзан ... ... ... аз ... жаңа ... аса жоғары бағаның қойылуы, сұраныс пен ұсыныс арасындағы айырмашылық және жылдық ... ... ... ... жүйе АҚШ-тың өзінде де тұрғын үй мәселесі толық шешілмеген екен.
Семинарда Ипотека мемлекеттік жүйе болғандықтан бірінші кезекте ... одан әрі ... ... ... ... қанағаттандыруға қызмет етуі тиіс деген пікірді айтты. Тұрмысы ортадан ... ... ... ... тетігі жасалмағанына да тоқталды.
Азаматтардың шығындары баптарының едәір бөлігін жылжымайтын мүлік жөніндегі орталықтардың ипотекалық несиелерді сатып алумен ... ... мен ... үшін алымдарды құрайды, Банктер Компанияның кредиттерін одан әрі сату шартымен несие беретін болғандықтан ақыр ... ... ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлік орталықтары белгілеген бағалар едәір қымбат фактор болса, оны орталықтардың бірнеше рет белгілеуі несие ... ... ... ... көбейтіп жібереді. Жоғарыда аталған табыстар республикалық бюджетте жоспарланбаған және сол себепті тарифтерді арзандату бюджеттің атқарылуына әсер ... ... ... арзандауы әсерінен несиелеу жөніндегі мәмілелер санының ұлғаюы сатып ... ... ... ... мен ... ... сатып алу жөніндегі мәмілелерді тіркеу есебінен алынатын түсімдердің артуына алып келетінін ескеру ... ... ... ... ... даму ... ... ипотека - тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең тиімді тәсілдерінің бірі.
Ең ... ... ... ... ... ... ... да, халықты тұрғын үймен қамту мәселелерін шешуде де ... ... ... еніп ... Облыс бойынша 2005 жылдың бірінші жартысында тұрғын үй құрылысына 9,4 ... ... ... ... бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 7,2 пайызға жоғары.
2005 жылдың бірінші жартысында сақталып, оның қорытындысы бойынша ипотекалық несиенің ... ... 9,5 ... теңге құрады. Бұл өткен жылдың бірінші жартысында 21,0 пайызға жоғары болып отыр.
Ипотекалық несиенің кең қолданысқа ие ... ... ... әсер ... Оның ең бастылары - тұрғындардың банк жүйесіне сенімінің өсуі, банктердің халыққа ұсынатын қызмет түрлерінің көбеюі, сонымен ... ... өз ... ... ... құштарлығының артуы.
Үстіміздегі жылдың алты айында обылыстағы банк филиалдары заңды және жеке ... 29,7 ... ... несиесін берген, өткен жылға қарағанда өсім - 22,6 пайыз. Тұрғын үй ипотекасы ... әл ... да ... жоғарылағанын көрсетіп отыр. Облыстағы орташа еңбекақы қазіргі уақытта 64,8 мың теңгені құрап (өткен жыл ... 23,4 ... ... ... ... бөлігінің тек тұтыну қажеттігін қамтамасыз ету емес, ұзақ мерзімді және ауқымды қаражат жұмсау мүмкіндігінің бар екенін ... ... ... ... көп сұранысқа ие бола тұра, оны тұтынушылардың талап - тілегіне орай әрі қарай жетілдіру ... де ... Ең ... ... пайдалану пайызын төмендету. Ол үшін ипотекалық несие беруде бәсекелесті күшейту қажет. Қазіргі кезде облыста ипотекалық несиелеу нарығында, 1-2 ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы ретте, банктерге бәсекелестік туғызатын банктер емес ұйымдар ... ... үшін көп ... ... ... ... несиені дайындау, құжаттандыру операцияларын тездету жұмыстарын жүргізі техналогисын да жетілдіре түсу қажеттігі туындап отыр.
Қазіргі кезде ... ... ... ... беруге, кредиттік комитеттің қарағаны үшін, берілетін зайымдық қаржыны қолма - қол ... ... үшін ... төлемдердің өздері несие алушыларға қосымша кедергі келтіруде. Бұған кепілдікке қойылатын мүлікті қайта бағалау, оларды сақтандыру қаржыларын қосса, ипотекалық ... ... ... ... көруге болады.
Халқықтың тұрғын үй проблемасын шешу жолдарына мемлекет басшысы Н.А. Назарбаев қазақстан халқына 2004 жылы 19 ... ... - ... ... ... Үкіметтен түрғын үй құрылысын жаңа саясатын іске асыруда талап етуі қазіргі қоғамда осы мәселе төңірегінде ... ... ... ... ... ... үмітін оятуда.
Қазақстан Республикасында ұзақ мерзімді құрылысты қаржыландыру және ипотекалық несиелеу жүйесін дамыту тұжырымдамасын қабылдауынан бастал алады. Бұл ... ... ... қолданысқа еңгізіле бастаса, ипотекалық несиелеу жүйесі қарқынды даму кележатқаның атап өткеніміз жөн. Ол өзі екі деңгейден тұратын жүйе:
1) Ипотекалық ... ... ... мен ... емес ұйымдар түріндегі бастапқы кредиторлар тұр десек;
2) Осы кредиторлар берген ипотекаолық несиелер бойынша талап құүқықтарының ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру ұйым.
Елімізде мұндай ұйым Ұлттық Банк 2001 жылы ақпан ... ... ... ... ... Осы ... ... Ипотекалық компаниясының жалпы соммасы 212,3 миллион теңгенің 192 ипотекалық несие бойынша талап құқытары банктерден сатып алған болатын.
Осы ... шешу ... ... ... ... ... Республикасының экономикалық жағдайының тұрғын үй нарығын дамытудың негізгі факторлары:
- Мемлекеттің экономикалық өсу темпінің жоғарлату.
- Банк ... ... және ... тез қарқындылығы.
- Инфляция деңгейінің тұрақтылығы.
- Жылжымайтын мүлік бағасының өсу қарқындылығы қаралады.
- 5 жылға ... ... 10-15 ... ... Банк өз ... ұзақ ... ... Жеке тұлғаның табысын бағалау шығындарын азайту.
- Қазіргі ... ... ... ... ... алуды жеңілдету.
Қазақстан Республикасында шетелдік ипотекалық несие беру көлемінің деңгейі. 2004 жылы Қазақстан Токиомен ... ... үйді ... алу ... 5,3 ... , ал Токионыкі 5,6 пайыз. Бұл суреттен Қазақстанның алға ұмтылуын көрудеміз.
Сурет 4 - Қазақстанның шетел елдерімен үйді сатып алу мүмкіншілігі.
Осы ... ... ... ... ... ... ... үйді сатып алу мүмкіншілігі жылдан жылға ұлғайғандылығын көреміз.
Ел басы Жолдауы жария етілгеннен күннен бастап бір ай ... ... ... ... ... үй ... дамытудың мемлекеттік бағдарламасын бекітуді тапсырды. Осы орайда жылжымайтың мүлік сауда-саттығы өлшемдерін, бұл нарықтағы ипотекалық саясатты қайта қарау қажеттігінің атап ... ... ... ... ... отырып қалыптастылылған өміршең мемлекеттік саясат екені түсінікті.
Осы тұста тұрғын үйге ипотекалық несие бөлу жүйесі Қазақстан Республикасының аумағында 2001 жылдан ... ... ... ... айта кеткен жөн. Аталған жүйенің енгізілуі 2000 жылдың тамыз айында Қазақстан Республикасында ұзақ мерзімді құрылысты қаржыландыру және ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... ... Бұл ... бірінші механизм қолданысқа енді енгізіле бастаса, ипотекалық ... ... ... дамып келе жатқанын атап өткеніміз орынды. Ол екі деңгейден тұратын жүйе. Мұның ... ... ... ... ... ... және ... емес ұйымдар түріндегі бастапқы несиегер тұр десек, екінші осы несиегер берген ... ... ... талап құқықөтары мен кепілдік құқықтарын сатып алуды жүзеге ... ... ... ...
Жалпы ел ауқымы бойынша қозғалмайтын болса, былтырғы жылға дейін тұрғын үй проблемасы ... ... ауыр ... бола қойған жоқ. Сыртқы және ішкі көші қон процестерінен әсерінен республикамыздағы көптеген аймақтарында тұрғын үй ... ... ... ... болып келеді. Ал депрессиялы өңірлерден көшкен жұрттың пәтерлері көп жағдайларда қыңырап, иесіз қалғаның ел іші де, ... ... ... әкімдер мен тиісті мемлекеттік органдар жақсы біледі. Тек өткен жылдан бері облыс орталықтарында тұрғын үйге ... ... 2-3 есе күрт ... ... Бұған баспананың құны бұдан да ертерек көтеріліп, аспандап тұрған Астана, Алматы, Атырау қалаларын қосып отырған жоқпыз. Барлық ірі қалаларда ... ... ... ... ол ... тоқырап қалған өндіріс ошақтарына қайта жан бітіріп, жаңа жұмыс орындарының ашылуы, халықтың нақты жалақысының ... ... ... ... ... валютасының тұрақсызданып, жұрттың өз жиған қаражатынжылжымайтын мүлік сатып алуға жұмсауынан туындап отырғаны аян. Ендігі кезде аса ірі капиталы бар қалтасы ... ... ... ... өздерінің жиған терген азын-аулақ қаражатына қымбат пәтерді бірден сатып ала қоюы ... Осы ... ... елімізде соңғы жылдары енгізіле бастаған, тұрғын үй жайды ипотекалық несие немесе құрылыс жинақ ақшасы жүйесі ... алу ... ... ... тәжірибесінде кеңінен қолданып келе жатқанын айта ... ... үй ... ... ... әдісі ретінде республикамызда, сондай-ақ, тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... ... қолданыла бастағаны аян. 2000 жылғы 7 желтоқсанда қабылданған ... ... ... үй ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Заңы осы сала жүйесінің құқықтық негіздерін белгілеп, мұндағы субъектілер арасындағы қатынастарды реттеуге мүмкіндік берді. Аталған нормативтік құқықтық актіде ... ел ... 2003 ... 16 ... №364 ... ... бюджет қаражаты есебінен бастапқы жарғылық капиталы 1 миллиард 500 мың теңге "Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... ... ... ... сол жылдың 29 қыркүйегінде аталған қаржы ұйымы республикамыздың барлық облыс орталықтары ірі қалаларында өз ... ... ... ... ... қадамын жасай бастаған тұрғын үй құрылысы қаражатының жұйесінде алынатын заемдар ... ... ... жылына 5,5-6 пайызды құрайды. Өз кезегінде, отандық тұрғын үй құрылыс банкіне азаматтардың салатын ... ... ... ... ... ... 2,5-3 ... болып отыр. Осылайша, қолданып жүрген қағида бойынша баспана алуға мұқтаж адамдар елді мекендегі өзі қалайтын пәтердің жарты ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттің сиақы арасыңда жинақтап, пәтердің қалған жарты ... өтеу үшін ... ... ... ... ... ... тиіс болады.
Дей тұрғанмен, еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі параметрлері бойынша Орталық Еуропаның көш ... ... ... ... ... түсуінің арқасында, жасыратыны жоқ, мемлекетімізде соңғы жылдары алға ... ... ... ... әл ... ... түсу ... елдің адамзаттық дамуын іргеліте түсу бағдарламалары қалыптасуда. Қазақстанның, оның экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру рухында жуырда Парламант төрінде ... ... ... ... тұрғын үй құрылысының жаңа саясаты жөнінде айтылып, ендігі кезде бұл бағыттағы міндеттер баспана құның төмендетуге, ипотекалық несиелердің қайтарым мерзімі ... 10 ... 20 ... дейін ұзартылып, алғашқы төленетін жарна көлемі тұрғын үй құнының қазіргі 20 пайыз деңгейінен 10 пайызға ... ... ... ставканың 13 пайыздан 10 пайызға дейін азайтылатыны, ... ... үй ... ... ... ... ... жарнасы 50 пайыздан 25 пайызға дейін қысқартылып, несиені қайтару ... ... ... ... 15 ... 25 жылға дейін ұзартылатыны белгілі болды. Мемлекет басшысы ірі ... аз ... ... жұмыстары жүргізілген ұздік жоьаларды тұрғын жайдың бір шаршы метрінің құны ... ... ... ... жүрген 700 доллар баға деңгейінен 350 долларға дейін төмендеділуі керек екенің ескеріп, құрылысшылар бағаны көтеретін болса, бұдан былай тапсырыс ... ... ... ... ... үй ... ... бағдарламасы сәтті іске асырылған жағдайда жалпы ішкі өнімнің болжамды қосымша өсімі2 пайыз шамасында болмақ.
Бір ... ... ... үй жағдайы айтарлықтай онды болып көрінеді.Қазіргі кезде республикамыздағы тұрғын үйдің жалпы көлемі 258 миллион шаршы метрді құрайды, бұл дегеніміз баспана ... ... жан ... ... 17 ... ... ... аңғартады. Үкіметтін сарапшылары әкімдіктердің тиісті қызмет орындарында есепте тұрған, өздерінің пәтер мәселесі шешілуі мен тұрғын үй жағдайын жақсартуды ... 264 мың ... ... қамтамасыз ету және республикадағы тозығы жеткен және аптты жағдайы көлемі екі ... ... ... метр ... үй ... ... ... үшін жылына кемінде 3-3,5 миллион шаршы метр жаңа үй-жай салу керек екенін ескертеді. Бұл ... ... 50 ... ... метр ... ... күрделі жөндеуі қажет ететінін айта кеткен де орынды. Өйткені олардың ішінде қолданыс циклі ... өте келе ... ... ... жететін біраз бөлігі бірте-бірте апатты жағдайға жақындауы ықтимал.Ал жоғарыда көрсеткіштерге көз жүгіртетін болсақ, жыл сайын пайдалануға берілетін пәтерлердің ... ... бар ... үй қорының бір процентіне де жетпейтінін байқаймыз. Экономиканы қайта құрудың алғашқы жылдары тұрғын үй реформасы бәсең жүргізілгенің ... ... ... ... ... ... экономиканың бұл секторын ынталандыру шаралары қолға алына ... ... ... әлі де тұрғын үйге сұраныс еліміздің негізгі екі қаласы мен өнеркәсіптің және өңдеуші салаларының кәсіпорындары шоғырланған ... ғана ... ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына биылғы Жолдауында ел азаматтарын тұрғын үй ... жаңа ... ... ... арнаулы бағдарлама бекітуді тапсыруы, құрылысты арзандату мақсатында жергілікті биліктен тұрғын үй инфрақұрылымын қаржыландыру өз мойнына ... ... етуі ... үйді ипотекалық несиелеу және тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы жүйелерінің принциптеріне тиісті түзетулер еңгізуге әкелуде. Қазіргі кезде жылжымайтын мүлікпен ... ... ... ... ... база ... келеді. Айталық "Жылжымалы мүлік кепілдігін тіркеу туралы" заңға тиісті өзгерістер еңгізіліп, ипотекалық облигациялар бойышна кепілдік құрамының өзгеруін кейіннен ... үшін ақы ... ... облигациялар бойышна кепілдікті мемлекеттік тіркеу үшін бір жолғы ақы алу көзделіп отыр. Бұл бұрын ... ... ... ... жөніндегі мемлекеттік саясатпен үйлестірілмей, тәркеу алымдары төлеуге эмитенттің шығыстары мен ... ... ... ... ... ... ... несиелер бойыншы сиақы ставкасының деңгейіне тікелей ықпалын тигізіп келген механизмді жоюға мүмкіндік туғызды. Алдағы уақытта ипотекалық мәмілелерді және ... ... пен ... ... ... ... құрылымдардың қызметін, сондай-ақ ипотекалық несиелер мен тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасына кепілдіктер беру жүйесін реттейтін шаралар мен нормативтер құқықтық актілер ... ... ... жаңадан пайдалануға берілетін тұрғын үйлер құнын төмендетуге бағытталған шараларды қалыптастыруда. бұл өз ... ... ... нарықтық құнын төмендетуге жол ашпақ. Сонымен тұрғын үй нарығында үздік өнімді қалтаға аса ауыр түспейтіндер бағамен иемденуге болатын күннің де ... алыс ... жол ... ... мол. ... ... үй бағдарламасы іске асырылып жатқаны үшінші жыл. Осы уақыт ... біз оның ... ... толығымен көз жеткіздік.
Тек 2005 жылы ғана қаржыландырудың барлық көздері бойынша бағдарламада көрсетілген 3 миллион шаршы метрдің орнына 5 ... ... ... метр ... үй пайдалануға берілді, бұл 2004 жылғы деңгейден 1,8 есеге көп.
Осы саладағы табыстар мен ... ... ... ... үй ... ... ... керек.
Жеке тұрғын үй құрылысын кең ауқымды дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... бойынша тұрғын үй сатып алуға табысы жетпейтін азаматтар үшін тұрғын үй құрылысы жүйесін одан әрі дамыту керек.
Елімізде тұрғын үйді жапғаберу ... ... ... сай ... оны ... үшін ... бизнес үшін тартымды ету керек.
Соңғы ... ... үй ... ... ... ... ... белсенді талқылануда. Бұл саясаттың мәні тұрғын үй құнының арзандауы, оны несиелеу ... ... ... ... жарнасы мен несиелеу үстемесінің төмендетілуі арқылы халықтың басым бөлігін тұрғын үйге қол жеткізуге мүмкіндік беру ... ... ... халықтың табысын ұдайы өсіру саясатының нәтижесінде жүзеге асырылуы ... ... үй ... ... ... сондай-ақ , құрылыс құнын төмендетуге бағытталатын болады.
Сонымен, ипотекалық несиелер үшін қайтарым мерзімі бүгінгі он жылдан жиырма ... ... ... ... ... ... үй құнының 20 пайыздан 10 пайызына ... ... бұл ... ... ... 13 - тен 10 ... ... азайтылады.
Тұрғын үй құрылысы қаражаты жүйесі туралы айтсақ, онда алғашқы төлемақы жарнасы 50 - ден 25 жылға ... ... ... ірі қалалардағы аз мөлшердегі әрлеу жұмыстары жүргізілген ... ... ... ... бір шаршы метрінің құны орташа есеппен бүгінгі әр ... ... үшін 700 ... 350 ... ... ... ... жалпы, бір шаршы метрінің құны 350 доллар сомасынан аспайтын ... салу ... Егер ... құрылысшылар бағаны көтеретін болса, онда олар бұдан былай несие және тапсырыс алмайтын болады. Ал ... ... жай ... ... бұл ... де ... болуы тиіс.
Есептеулер көрсетіп отырғандай, тұрғын үй туралы жаңа саясат жүзеге асқан жағдайда 200 мың отбасы (ал бұл ... жуық ... ... және ... үй ... ... ... пайдаланыла алады.
Бұл үшін 2007 жылдың аяғына дейін 12 ... ... метр ... жай іске қосылуы тиіс, яғни, жыл сайын тұрғын үй ... ... ... ... ... орташа есеппен екі есеге ұлғайту қажет болады.
Есептеулер көрсетіп отырғандай, жаңа тұрғын үй саясатын ... ... үшін 2005 - 2007 ... аралығындағы барлық қаражат көздері бойынша тұрғын үй құрылысына 300 ... ... оның ... ... ... ... ... негізде 150 миллиард теңге мемлекет есебінен бөлу, сондай-ақ, Қазақстан ипотекалық ... және ... үй ... жинақтаушы банкі" қаржыландыру мақсатында инвестиция салу қажет.
Құрылысты арзандату мақсатында тұрғын үй инфрақұрылымын өз ... ... ... алуы ...
Ең бастысы - тұрғын үй нарығын ... үшін ... қол ... ету, ... үй құны мен ... ... ... сәйкессіздікті қысқарту. Одан әрі нарықтың өзі-ақ осы өлшемдер негізінде реттелетін болады.
Біздің жеке меншік пәтерлердің кооперативтік институттарын жетілдірудің, толық ... ... ... ... ... құрылысыты мемлекеттік бақылауға алу және пайдалануға берудің жүйесін ойластыруымыз керек.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы үстіміздегі жылы ипотекалық ... үй ... ... ... ... ... ... және банк қызметі түрлерінің кеңейтілуне бағытталған бірқатар ... ... ... Атап ... ... беру ... жиырма жылға дейін ұзартылады. Компания бағдарламасы бойынша ипотекалық тұрғын үй несиесін серіктес банктерімізмен бірге басқада екінші деңгейдегі банктер де ... ... ... ... ... ... ... мен несие беретін банктер арасында делдалдық роль атқаратын болады.
Биылдан бастап ипотекалық несие беру еліміздегі тұрғын үйге ... ... ... ... ... қалада жүзеге асырылмақ. Қазақстан Ипотекалық Компаниясы ... ... ... жекеменшік үй салушыларға да, сондай-ақ жаңадан салынатын көп пәтерлі үйлердің құрылысын қаржыландыруға қатысушы жекелеген адамдарға да ... ... ... ... ... ... тұрғындар арасында кеңінен мәлім болуына бізбен бірлесе ... ... ... ... де ... ... келе ... айтуымыз керек. Олар-әр аймаққа орналасқан риэлторлар, нотариустар, жылжымайтын мүлік орталықтары, жер комитеттері, сақтандыру компаниялары.
Болашақта республикада ипотекалық несиелендірудің жағдайы ... ... ... бір ... ... ... ... есеппен 21,22 квадрат метр;
* тұрғын үйді алуға тіркеуге тұрған адамдарды жедел үймен қамтамыссыз ... ... ... ... үйде деген халықтың үнемі қажеттілігін қамтамасыз ету;
* жоғары сопалы тұрғын үйде деген халықтың үнемі қажеттілігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... және ... жағдайдағы тұрғындарға субсидияларға беру;
* Жеке және мемлекеттік тұрғын үйлердің саласына жоғары дәрежедегі қызмет көрсететін муниципалды және коммерциялық қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... мерзімін ұлғайту, пайыз ставкаларын төмендету сонымен қатар алғашқы төлемдердің сомасын азайту үлкен мүмкіншіліктерге қол жеткізер еді.
Қазақстанда ипотекалық ... ... үшін ... шаралар қолданылуы керек:
* ипотекалық несиелендіруге қатысушы тұлғаларды ынталандыру мақсатындағы бюджеттік саясатты қарастыру;
* Тұрғын үй ипотекалық несиелендіруді жетілдіру мақсатындағы бұл ... ... ... ... мамандарды дайындау;
* Ипотекалық несиелендіру субъектілерінің мүддесіне салықтық жеңілдіктер қарастыру;
* Тұрғын үйді ипотекалық несиелеуді бақылайтын арнайы мемлеттік коммиссия құру.
Тарихта елді ... үйді ... ... бас ... ... өркениетті елді кездестіре аламыз. Керісінше бұл жүйе экономикасы мықтап дамыған мемлекеттерде баспана мәселесін шешудің тиімді тәсіліне айналып отыр. Ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... деген үміттеміз. Оған егемен елімізде барлық жағдай жасалып отыр.
Қазақстан Республикасыда ипотекалық несиелеу халықтың қалың жүгінің қол жеткізе ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелер бойынша сиақы ставкасын 2006 жылы - жылдық пайыз ставкасы 12 пайыздан, 2007 жылы - жылдық пайыз ставкасы 11 ... 2008 жылы - ... ... ... 10 пайыздан аспайтын шекке дейін төмендетуге жәрдемдесетін жағдайлар туғызу жөнінде жұмыстар ... ... ... үй ... беру ... ... және ... тарифтерді төмендетумен байланысты іс-шаралар жүргізу; ипотекалық нарығының субъектілеріне жан-жақты қолдау көрсету, сондай-ақ халыққа түсіндіру жарнамалау шараларын күшейту.
+ Ипотекалық несиелендірудің ... ... ... ... несие беруде ұзақ мерзімді несиелік ресурстарды тартуда келесідей үлгілерді қолданып ... ... ... ... ... ... олардың құқықтық талаптарын қамтамасыз ету үлгісі.
Қайталама нарығында ипотекалық несиелерді қайталама операторлары арқылы банктің ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ипотекалық облигацияларды шығару механизмі арқылы жүреді.
Қайта қаржыландыру мехнизмі келесідей жағдайда көрсетіледі:
- ... ... ... және ... мен ... шартқа отыруында кепілге жылжымайтын мүлікті ала отырып ипотекалық куәлік жасалады;
- коммерциялық банктегі ипотекалық ... ... және ... несиенің құқықтық талаптарын қамтамасыз ету.
Ипотекалық несиелеуді үлгілеу нарығы қарызгер мен ... ... ... ... ... ұсынамыз:
f(q)=r(α1+α2) / r(α1) r(α2) q^α1 - 1(1-q)^α1-1,егер 0= rt, мұндағы
q - дефелтеден бұрын ипотека ... жету
r - ... ... ...
rd - ... ... алмау жағдайында табыс нормасын күту
rt - табыс ... күту ... ... ... құралы
rt > rd -несиелер үлкен пайдв әкелу альтернативті инвестициялау.
Ипотекалық несиені минималды ставкасын ұсына отырып несиегердің пайда табуы.
r(min)=rd+(rt-rd)/q
Енді қарызгердің ... ... алу ... ең ... ... ретінде алу үшін келесі формуланы қарастырамыз;
qr + (1-q) rс >= rb, ... < rc - ... ... несие беруде максималды ставка ала отырып, қарызгер ипотекал несиені алуды ұсынадығ
r(max) =rc-(rc-rb)/q
rb > rt - ... де, ... де ... ... ал rc- rb -ол қарызге қолайлы болуы, ал несиегердің пайдасының азаюыны ... ... ... де және ... де тепе теі ... ... ол мына формула мен шешіледі.
rc>rb>rt> rd
Нарықтық шартқа байланысты тепе - тең ... ... ... тепе-теңдікте ипотекалық несиенің ставкасын келесі формулаға сңйкестендіре отырып ... ... (3.6) және (3.2) ... (3.4) ... ... rd+(rt-rd)(rc-rd)/(rc-rb-rt-rd), r* қатысады (rd,rc)
Міне қарызгерге де және ... ... ... ... ... Республиканда тұрғын үй бағдарламасы іске асырылып жатқанына үшінші жыл. Осы ... ... біз оның ... бағалауға толығымен көз жеткіздік.
Тек 2005 жылы ғана қаржыландырудың барлық көздері бойынша бағдарламада көрсетілген 3 ... ... ... метр тұрғын үй пайдалануға берілді,бұл 2004 жылғы деңгейден 1,8 есеге көп. Осы ... ... мен ... ... ... ... үй бағдарламасы түзетулер енгізу керек.
Жеке тұрғын үй құрылысын кең ауқымда дамыту үшін ынталандыру жағдайларын жасауымыз ... ... , ... ... үй ... ... оңды болып көрінеді. Қазіргі кезде республикамыздағы тұрғын үйдің жалпы көлемі: 258 миллион шаршы метрді құрайды, бұл ... ... ... адамның жан-басына шаққанда 17 шаршы метрден асатынын аңғартады. Дей ... ... ... ... тиісті қызметі орындарында есепке тұрған ; өздерінің пәтер мәселесін шешілуі мен тұрғын үй ... ... ... 264 мың ... ... ... ету және республикадағы тоғызы жеткен және апатты жағдайдағы көлемі 2 ... ... ... метр тұрғын үй қорынан тұрғандарды көшіру үшін жылына кемінде 3-3,5 миллион шаршы метр жаңа үй - жай салу ... ... ... ... ... ... ... 50 миллион шаршы метр тұрғын үйдің күрделі жөндеуден өтуін талап еткенін көрсетіп отыр. ... ... ... 50 миллион шаршы метр тұрғын үйдің күрделі жөндеуден өтуін талап еткенін ... ... ... ... ... мәліметтерге қарай отырып елімізде ипотекалық несиелендіруді жүргізуді қажет етіп отырғанын айқын көрсетеді.
Ипотекалық несиелеу жүйесі ... ... үй ... алуға табысы жетпейтін азаматтар үшін тұрғын үй құрылысы жинақтары ... одан әрі ... ... ... үйді ... беру ... ... стандарттарға сай дамытып, оны мемлекет үшін ашық, бизнес үшін ... ету ... ... ... ... ... жолдауында ел азаматтарын тұрғын үй құрылысының жаңа саясатымен таңыстыруы, Үкіметке арнаулы бағдарлама бекітуді тапсыруы, құрылысты арзандату мақсатында жергілікті биліктен тұрғын үй ... ... өз ... алуды талап етуі тұрғын үйді ипотекалық несиелеу және ... үй ... ... ... ... принциптеріне тиісті түзетулер енгізуге әкелуде. Қазіргікезде жылжымайтын мүлікпен операциялар жасау жөніндегі нормативтік құқықтық база жетілдіріліп келеді.
Қазақстанда ... ... ... ... қарастырдық, онда келесідей ой қалыптастырдық:
1)Халықты тұрғын үй мәселесін шешудің баламалы ... ... ... ... ... үй ... қаражаты жүйесін мемлекеттік ынталандыру нысаны қалданыла бастаған аян.
2)Тұрғын үйді Қазақстан Республикасының азаматтары несиені қайтаруды өз меншігімен ... ... ете ... оны ... ... ... ... үй нарығында ақша қаражаттарын тұрақтандыруға
+ жұмыс орындарын қорғау және кеңейту
+ өндіріс секторларын және құрылысты дамыту
3)Қазақстанда ипотекалық несие жүйесінің келесідей кемшіліктер бар, ... ... ... ... ресуртарының жоқтығы
+ ұзақ мерзімді несие беруде мемлекеттік жәрдемдердің және инвесторларға салық жеңілдетудің жоқтығы
+ қайталама нарықтын ... ... шешц ... ... Коммерциялық банктерде несиелік ресуртарын дамыту
+ әмбебап жеке ... және ... ... ... кепілге алған кезде сақтандыру тәуекелән төмендету.
Қазақстанда кепілге берушінің қиындықтарын төмендету, ... ... ... ... ... ... үй ипотекалық несиелендіруді жетілдіру мақсатындағы бұл салада жүмыс істейтін арнайы мамандарды дайындау;
+ Ипотекалық несиелендіру субъектілерінің мүддесіне салықтық ... ... ... ... үй ... іске ... жатқаны үшінші жыл. Осы уақыт ішінде біз оның артықшылығын ... ... көз ... ... 2005 жылы ғана ... ... көздері бойынша бағдарламада көрсетілген 3 миллион шаршы метрдің орнына 5 ... ... ... метр ... үй ... ... бұл 2004 жылғы деңгейден 1,8 есеге көп.
Ипотекалық несиелеу халықтың қалың жүгінің қол ... ... ... ... ... бірлескен жұмыс жүргізу; ипотекалық несиелер бойынша сиақы ставкасын 2006 жылы - жылдық пайыз ставкасы 12 пайыздан, 2007 жылы - ... ... ... 11 ... 2008 жылы - ... ... ставкасы 10 пайыздан аспайтын шекке дейін төмендетуге жәрдемдесетін жағдайлар туғызу жөнінде жұмыстар жүргізу; ипотекалық ... үй ... беру ... ... және ... тарифтерді төмендетумен байланысты іс-шаралар жүргізу; ипотекалық нарығының субъектілеріне ... ... ... ... ... түсіндіру жарнамалау шараларын күшейту.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
+ Агальцова С.К // Банки ... ... ... ... ... ... ... дом Алматы 2006г
+ Закон РК - Алматы: Юрист,2005
+ Тұрғын үй қатынастары туралы Қазақстан Республикасының Заңы - ... ... 2005
+ ... С. М // ... Казахстана №5,2005 стр 25
+ АбсаттароваР. К // Банки Казахстана №5,2002 стр 31-35
+ Донцов С. С // ... ... №6, ... 31
+ ... Елена // Мир Финансов №11, 2005
+ Алимжанов №№
+ ... ... ... ... ҚР ... ... ... жолдауы
+ Г.В. Савицкая ,
М.: Инфра-М,2003
13. Райцкий , М.: Прогресс,1999
* ... , М.: ... ... Е.Стоянова , М.: Перспектива,1994
* Экономика/ под ред. ... М.: ... ... // Финансы, учет, аудит, 1997
* Маркетинг: теория и практика / под ред. Г.Я.Кожекина, Мн., 1993

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру30 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие жүйесінің қалыптасуы және жетілдіру жолдары76 бет
«АТФБанк» АҚ банкі145 бет
ІI-деңгейлі банктердің қызметін ұйымдастыру90 бет
Алымдар29 бет
Несиелерді рәсімдеу ақпараттық басқару жүйесін құру85 бет
Компьютерде іс жүргізудің ерекшелігі7 бет
Тауар мен көлік құралдарын рәсімдеу және кедендік бақылау механизмін жетілдіру жолдары73 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
Magic planet қонақ үйіндегі тіркеу тәртібі жане қонақтарды орналастыру22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь