Абай өлеңдеріндегі кірме сөздердің қолданылу ерекшеліктері мен мағыналары


Абай Құнанбаев – қазақ әдебиеті тарихында ғана емес бүкіл қазақ халқының тарихындағы ерекше құбылыс, өзгеше белес. Ол – қазақ халқының тұтас бір заманындағы ақыл-ойының, мәдениетінің, өнері мен әдебиетінің, тілінің айнасы.
Өзара көршілес елдердің тілдері әр түрлі мәдени-экономикалық, саяси-әкімшілік қарым-қатынастар арқылы бірінен екіншісіне ауысып, жаңа сөздермен, жаңа атаулармен толығып отырады. Қазақ халқы азиялық бөліктегі елдермен, шығыс елдерімен тығыз байланыста болғаны бәрімізге аян. Осы қарым-қатынас нәтижесінде қазақ тіліне араб, парсы, басқа түркі тілдерінен біраз сөздер енген. Араб және парсы сөздерінің қазақ халқының тілдеріне ену себептерін Р.Сыздықова өзінің «Қазақ әдеби тілінің тарихы» атты еңбегінде былай көрсетеді. «... Орта Азия мен Қазақстан жерін мекендеген халықтардың Ислам дініне енуі, там-тұмдап болса да мұсылманша /арабша/ оқу-ағартудың орын алуы, орта ғасырлық түркі әдебиетінің қазақ қауымына да таныс болуы сияқты факторлар себеп болды...» /199 - бет/
ХІХ ғасырдағы тарихи-әлеуметтік жағдайларға байланысты қазақ әдебиетінің сөздік құрамына орыс сөздері де көптеп ене бастады. Жоғарыда айтылған еңбекте «... болыс, старшын, майыр, сот, медәл, піркәшік, солдат, барабан, интернат, кір, бөз, базар, самауыр, тарантас...» /198 – бет/ секілді орыс сөздерінің тілімізге ену құбылысын түсіндіріп келіп, орыс сөздерінің ену мезгілін былай көрсетеді «... Қазақтың әдеби тіліне, оның ішінде көркемсөз дүниесіне орыс сөздерінің молынан ене бастаған және жазба әдебиет арқылы енген түсы – ХІХ ғасырдың ІІ жартысы» /199 – бет/.
«Әдебиет - өмір айнасы» дегенді, заманнан, қоғамнан тыс өмір сүрудің мүмкін еместігін ескерсек, Абай өлеңдерінің тіліндегі кірме сөздердің қолданысы – тарихи заңды құбылыс.
Жас шағынан бастап араб, парсы, көне Шағатай тілдеріндегі әдеби

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шығарма тілін лингвистикалық талдаудың сипаты4 бет
Махамбет Өтемісұлының жалынды жырларындағы Исатай бейнесі5 бет
2 сыныпта қазақ тілі оқулығындағы синоним сөздердің мән – мағынасын оқушыларға түсіндіру4 бет
«ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ЕТІСТІК НЕГІЗДІ ТУЫНДЫ СӨЗДЕРДІҢ СӨЗЖАСАМЫ»56 бет
Абай шығармаларындағы кірме сөздердің қолдану ерекшеліктері:37 бет
Абайдың өмірі мен шығармашылығы, шығармашылық өмірбаяны, Абай өлеңдеріндегі ғылым тақырыбы. Абайдың эстетикалық тағлымы16 бет
Алғашқы мерзімді баспасөз тіліндегі кірме сөздер26 бет
Антоним, омоним, синоним сөздердің қолданысы. Антоним сөздердің қолданыс ерекшелігі98 бет
Ағылшын тіліндегі біріккен сөздердің қазақ тілінде берілу процесіндегі аударма теориясының негіздерін анықтау26 бет
Ағылшын тіліндегі біріккен сөздердің қазақ тіліне берілуінің трансформациялық модельдері28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь