Туған елім, тірегім ( әдістемелік құрал )

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3б.

Айналайын, Атажұртым!: Әңгіме сағаты ... ... ... ... ... ... ... ... 4.7б.
Сүйем сені, туған елім ! : Төменгі сынып оқушыларына
арналған саяхат . ойын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7.14б.
Менің жаңа Астанам: Мектеп жасына дейінгі балаларға
арналған тақырыптық сабақ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14.21б.
Тілі басқа.тілегі бір...: Қазақстанда тұратын халықтар
салт.дәстүріне арналған ауызша журнал ... ... ... ... ... ... ... ... 21.25б.
Қазақстан рәміздері: Жоғары сынып оқушыларына арналған
тарихи.танымдық турнир ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26.33б.
Отан, туған жер тақырыбына арналған қазақ жазушыларының
шығармаларынан үзінді ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 34.40б.
Сиқырлы саз аспабы: Халық ертегілері бойынша әдеби
мозаика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40.43б.
Ұлы Жібек жолындағы тарихи ескерткіштерге сырттай саяхат:
Орта сынып оқушыларына арналған ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 43.49б.
Сен еліңнің тарихын білесің бе?: Блиц турнир ... ... ... ... ... .. 49.51б.
Өткен жылдар жемісі: Тәуелсіз Қазақстаның тарихи кезеңдері..52б.
Қосымша: 1. Қазақстан тақырыбына арналған өлеңдер ... 53.61б.
Қосымша: 2. Даналардан шыққан сөз ... ... ... ... ... ... ... ... ..62.63б.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64.69б.
Кіріспе
Қазақстан – ежелгі ел, бірақ әлемнің қазіргі картасынан ол таяуда ғана, яғни 1991 жылы орын алды. Біздің Отанымыз – егеменді, тәуелсіз Қазақ мемлекеті. Жүз жиырмадан аса ұлт өкілдері тұратын осынау қасиетті мекенде, асқақтаған Алатаулы өлкеде, кеңшілігі керемет, дархан дастарқандай далада, егіні теңіздей толқыған, төрт түлігі мыңғырған, өндірісі өркендеген мекенде өмір сүруші әрбір адам өз Отанын жанындай сүйіп, оның көк байрағын көкке көтеруді мақтаныш тұтады!
Еліміз Егемендік алған жылдардан кейін көптеген жетістіктерге қол жеткіздік. Өз тарихымыз, салт-дәстүріміз зерделеніп, жинақталған, кең мағыналы кітаптар, әдеби зерттеулер жарық көре бастады. Қазақстан Республикасы экономикасы, әлеуметтік тұрмысы тұрақты дамып келе жатқан Орта азиядағы беделді мемлекеттер қатарына қосылды.
25-қазан- Республика күні, яғни Республикамыздың, егеменді еліміздің Тәуелсіздік туралы Декларация қабылдаған күні. Осы мерекеге, тарихи оқиғаға орай, Қазақстанның Мемлекеттік республикалық балалар кітапханасы он бес жыл бойы «Қазақстанды таны» сериясы бойынша «Атамекен», «Берік болсын тәуелсіздік тұғыры, шайқалмасын елдігімнің тұнығы», «Қазақстанды таны» (1,2), «Екі дүние есігі», «Ұлы жібек жолы» және т.б. еліміздің Егемендігіне, Отан тарихына арналған әдістемелік құралдарды шарыққа шығаруда. Бұл әдістемелер республикадағы кітапханашылар қауымына, балалар оқуының жетекшілері арасында да үлкен сұранысқа ие. Қазақстан Республикасының 15 жылдығына орай кітапхана ұсынып отырған «Туған елім, тірегім» атты әдістемелік құрал осы тамаша серияның заңды жалғасы іспеттес. Еліміздің егемендік жылдары қол жеткен табыстары, тарихтағы өзгерістер, Отанымыздың «тар жол тайғақ кешу» жылдарының жаңа қырларын танытатын құралымызда Қазақстан туралы тың тақырыптар мен жаңа әдебиеттер бойынша сұрыпталған жұмыс түрлері берілген.

Ескерту: Қазақстан туралы, оның тарихына, салт-дәстүріне байланысты шаралар өткізгенде қазіргі заман талабына сай жаңа технологияларды қолдана отырып, «RGB-studio» компаниясының Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасын көпшілікке тарату мақсатымен әзірлеген «Қазақстанның скиф-сақ алтын жинағы», «Берел қорғаны», «Қазақ киімінің антологиясы», «Қазақстанның көне зергерлік бұйымдары», «Таңбалы» атты мультимедиялық дисклерді қолдануларыңызға болады. Сонымен қатар, «Қазақфильм», «Хабар» агенттігі, Президент ТРК-сы Отанымыздың бүгінгі тынысы, Елбасымыз туралы жарыққа шығарған «Қазақстан. Тарихы мен бүгіні», «Республиканың бір күні», «Жарияланбаған шеру хроникасы», «Полигон» және т.б. туындылардан бейнеүзінділер пайдалануларыңызға болады.

Айналайын, Атажұртым
Әңгіме сағаты

«…Уақыт қарқыны зымыран. Күні кеше өткен сияқты уақиғалар бүгінде тарих беттеріне айналып та үлгірді. Бұл жаңа мемлекет пен жаңа қоғамның дүниеге келуінің азапты толғаққа толы, сонымен бірге ғаламат сәті еді. Сол сәт әлі аяқталған жоқ, бірақ ең қиын белестерден аса білдік. Ең қиын жылдар дәл қазір артымызда қалды, сондықтан да мен еліміздің еңсесі биіктей беретініне сенемін.»
Н.Назарбаев

Отан... Атамекен... Атажұрт...Тарих... Бұл қай құлаққа да асқақ естілер асыл ұғымдар. Адам өмірге келіп, ес жиып, етек жия бастаған сәттен өз Отанының тарихына ден қоя бастайды...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Абылай хан / Құраст. З.Тойшыбай.-Петропавловск: Астана, 2005.-477 б.
Аймауытов Ж. Бес томдық шығармалар жинағы. Екінші том. Романдары. – Алматы : Жібек жолы, 2003.- 312 б.
Ақсақ құлан . Ертегі – фильм. Суретті – кітапша.
Ақылдың кені / Құрас.Қ. Жарықбаев. – Алматы:Қазақстан,1991.-265 б.
Ақыпбекұлы Ө. Ажарлы Астана : Балаларға базарлық - өлеңдер / Ө. Ақыпбекұлы.- Астана : Елорда, 2002.- 120 б.
Алтын сырнай . Ертегілер / Құрастырып, тәржімалаған Ғ.Доскенов. – Алматы: Өнер, 1992.- 96 б.
Асылов Ұ. Әдеп: инабаттылық дәрістері : 10-11 сыныптарға арналған оқу құралы / Ұ. Асылов . – Алматы : Рауан, 1998.- 272 б.
Атамекен сиқырлы елінің аңыздары = Легенды волшебной страны Атамекен.- Шымкент: Шикула и К, 2004.- 160 б.
Ауыл кеші көңілді: Халық әндері / Құраст.: Х.Тілемісов. – Алматы : Қайнар, 1985. – 566 б.
Ахметов С. Қуыр –қуыр, қуырмаш: Балалар ойындары / С.Ахметов. – Алматы Өнер, 1993. – 127 б.
Әбділдаұлы О. Шапағат: Жол –жоралғы жырлары / О. Әбділдаұлы. – Алматы: Жеті жарғы, 1998. – 112 б.
Әлдибекұлы Ш. Тағы бір таң атты / Ш.Әлдибекұлы. – Алматы : Санат, 2002. –160 б.
Әлімбай М. Отанның орны – жүректе: Туған Қазақстан туралы толғамды ойлар. Эссе / М.Әлімбай.- Алматы, 2000. – 153 б.
Әлімқұлов Н. Барабаншы қоян. Өлеңдер.- Алматы:Жазушы,1975.-61б.
Ән жәрмеңке = Песни народов Казахстана / Құрас.: Р.Р. Рустамова. – Алматы: Жеті жарғы, 1995.- 672б.
Байғабылова Қ. Киіз үй / Қ. Байғабылова ; Сурет. А.Краус.- Алматы : Аруна LTd , 2001.- 11б.
Байпақов К.Ұлы жібек жолы.- Алматы : Аруна, 2003.- 11б.
Балтық жағалауындағы халықтардың ертегілері.- Алматы: Қазмемкөркемәдеббас.,1956.-217б.
Бейсенова Ә.С. Қазақстанның географиялық атласы.- Алматы: Глобус,2003.-64 б.,илл.
Вэсамахта бэхагэха. Методическое и практическое пособие.- Иерусалим : Джойнт,2002.-428с.
Дәуренбеков Ж. Менің Қазақстаным = My Kazakhstan / Ж.Дәуренбеков. – Алматы: Ана тілі, 2001. – 39 б.
Досжан Д. Түркістан.- Алматы: Аруна, 2001.-11б.
Ежелгі Қазақстан : Қазақстан балалар энциклопедиясы.- Алматы: Аруна, 2002.- 224 б.,илл.
Елшібеков Ж. Сен білесің бе? .- Алматы : Жалын , 1981.- 224 б.
Жанайдаров О. Менің елім – Қазақстан : балаларға арналған энциклопедия / О. Жанайдаров. – Алматы. Балауса, 2003.- 160 б.
Жеңімпаздар. Ұлы Отан соғысына қатынасқан Қазақстан жазушыларының естелік әңгімелері./ Құрастырған Ж.Тілеков.- Алматы: Жазушы, 1956.- 500б.
Жұмаділов Қ. Атамекен: Роман.- Алматы: Жалын, 1985.- 344б.
Жұмаханов Т. Алтын Орда: Қазақ хандығы (Iбөлім):Қазақстан балалар энциклопедиясы.- Алматы: Аруна, 2004.- 224б.,сур.
Жүздесу: Жас жазушылардың таңдамалы әңгімелер жинағы.- Алматы: Жалын, 1979.-432б.
Жүнісов А. Бабалар дәстүрі : Қазақтың байырғы тұрмыс –салт ғұрыптары / А.Жүнісов ; Өңдеп баспаға әзірлеген Т.Сәукетаев Р.- Алматы, 1994. – 78 б.
Жүсіп Қ. Таңғажайып Бейбарыс.-Алматы:Арыс, 2000.-73 б.
Зымыран құс: Ертегілер/ Ауд. М.Әлімбаев, С.Өмішева.- Алматы: Жалын, 1986.- 192б.
Иманбаев Т. Демалыс сағатында.- Алматы: Қазмемкөркемәдеббас.,1957.-107 б.
Иманбаев Т. Ойлан, тап.- Алматы: Қазақстан, 1992.-128б.
Кенжеахметұлы С. Қазақтың салт –дәстүрлері мен әдет – ғұрыптары / С.Кенжеахметұлы . – Алматы : Ана тілі, 1994. – 79 б.
Қазақ жұмбақтары . – Алматы : Ана тілі, 1993. – 112 б.
Қазақстан / Текстің авторы К. Серікбаева : Фото суреттің авторы Д. Замурович : Қазақшаға ауд. А. Сейдімбек.- Алматы, 1995.- 288 б: сур.
Қазақстан елімен сиқырлы саяхат = Волшебное путешествие по стране Казахстан : Әр түрлі жастағы балаларға арналады. – Шымкент: Шикула и К, 2003. – 192 Б.
Қазақстан Республикасы: Ақпараттық төлқұжат.-Алматы, Жеті ЖАРҒЫ, 1998.-110 Б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................... 3б.
Айналайын, Атажұртым!: Әңгіме сағаты............................... 4-7б.
Сүйем сені, туған елім ! : Төменгі сынып оқушыларына
арналған саяхат –
ойын.............................................................. 7-14б.
Менің жаңа Астанам: ... ... ... балаларға
арналған тақырыптық
сабақ................................................... 14-21б.
Тілі басқа-тілегі бір...: Қазақстанда тұратын халықтар
салт-дәстүріне арналған ауызша журнал............................... ... ... ... сынып оқушыларына арналған
тарихи-танымдық
турнир........................................................ 26-33б.
Отан, туған жер тақырыбына арналған қазақ жазушыларының
шығармаларынан
үзінді.............................................................. 34-
40б.
Сиқырлы саз аспабы: Халық ертегілері бойынша әдеби
мозаика.....................................................................
....................40-43б.
Ұлы ... ... ... ... сырттай саяхат:
Орта сынып оқушыларына арналған..................................... 43-
49б.
Сен еліңнің тарихын білесің бе?: Блиц турнир...................... 49-51б.
Өткен жылдар ... ... ... ... ... 1. ... ... арналған өлеңдер....53-61б.
Қосымша: 2. Даналардан шыққан сөз..................................62-
63б.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі............................................
64-69б.
Кіріспе
Қазақстан – ежелгі ел, бірақ әлемнің қазіргі картасынан ол ... ... 1991 жылы орын ... ... ...... тәуелсіз Қазақ
мемлекеті. Жүз жиырмадан аса ұлт өкілдері тұратын осынау ... ... ... ... кеңшілігі керемет, дархан дастарқандай далада,
егіні теңіздей толқыған, төрт түлігі мыңғырған, өндірісі өркендеген мекенде
өмір сүруші әрбір адам өз ... ... ... оның көк ... ... мақтаныш тұтады!
Еліміз Егемендік алған жылдардан кейін көптеген жетістіктерге ... Өз ... ... ... ... кең
мағыналы кітаптар, әдеби зерттеулер ... көре ... ... ... әлеуметтік тұрмысы тұрақты дамып келе жатқан Орта
азиядағы беделді мемлекеттер қатарына қосылды.
25-қазан- Республика ... яғни ... ... ... ... ... қабылдаған күні. Осы мерекеге,
тарихи оқиғаға орай, Қазақстанның ... ... ... он бес жыл бойы ... таны» сериясы бойынша
«Атамекен», ... ... ... ... ... ... ... таны» (1,2), «Екі дүние есігі», «Ұлы жібек жолы» және
т.б. еліміздің Егемендігіне, Отан тарихына ... ... ... ... Бұл ... ... кітапханашылар қауымына,
балалар оқуының жетекшілері арасында да ... ... ие. ... 15 ... орай ... ... отырған «Туған елім,
тірегім» атты ... ... осы ... ... ... ... ... егемендік жылдары қол жеткен табыстары, тарихтағы ... «тар жол ... ... жылдарының жаңа қырларын танытатын
құралымызда Қазақстан туралы тың тақырыптар мен жаңа ... ... ... ... ... ... ... оның тарихына, салт-дәстүріне байланысты
шаралар өткізгенде қазіргі заман талабына сай жаңа ... ... ... ... ... Республикасының тарихи-мәдени
мұрасын көпшілікке тарату мақсатымен әзірлеген «Қазақстанның скиф-сақ алтын
жинағы», «Берел ... ... ... ... ... көне
зергерлік бұйымдары», «Таңбалы» атты мультимедиялық ... ... ... ... ... ... ... ТРК-сы Отанымыздың бүгінгі тынысы, Елбасымыз туралы ... ... ... мен ... ... бір ... шеру ... «Полигон» және т.б. ... ... ... ... сағаты
«…Уақыт қарқыны зымыран. Күні кеше өткен сияқты уақиғалар бүгінде тарих
беттеріне айналып та үлгірді. Бұл жаңа ... пен жаңа ... ... азапты толғаққа толы, сонымен бірге ғаламат сәті еді. Сол сәт әлі
аяқталған жоқ, бірақ ең қиын белестерден аса ... Ең қиын ... ... ... қалды, сондықтан да мен еліміздің еңсесі биіктей беретініне
сенемін.»
Н.Назарбаев
Отан... Атамекен... Атажұрт...Тарих... Бұл қай құлаққа да ... асыл ... Адам ... келіп, ес жиып, етек жия бастаған сәттен
өз Отанының тарихына ден қоя бастайды...
Адам адам болып ... бері ұлан – асыр даму ... ... жер ... ел үшін сан қилы ... көп ... ... дүрбелеңдерден, яғни үлкен аумақтарды қамтыған қанқұйлы соғыстардан
соң ғана, әлем картасы аталатын ала қағаз бетіне ... ... ... ... ... әлем келбеті ешқандай дүрбелеңдерсіз – ақ
өзгеріп шыға келді. Оған жер жаһанның алтыдан бір ... ... ... алыс – ... ... ... ықтырып келген алып империяның ың
–шыңсыз ыдырай бастауы себеп болды. ... ... ... он ... ... өсіп ... Солардың бірі Орталық Еуразия алабындағы
ғажайып әрі қайталанбас тарихы бар – Қазақстан Республикасы еді.
Қазақстан - қазақ ... ... ... ... ... Бұл жерде
ата-бабамыз туды, тұрды, өмір сүрді, оның ... ... ... кең ... ... ... мекен еткен көшпелілер мен отырықшылардың бір – бірімен
шендескен әлемі ғасырлар қойнауында талай- ... ... мен ... ... ... мен діні ... түлеп, әйгілі күре жолдардың
үстінде саудасы қызып, Шығыс пен Батыс арасы тұтастанып ... ... ... ... ... ... Қытайға дейін Еуразияны көктей
өтіп жатқан «Ұлы Жібек жолының» керуендері тоғысқан кіндік Азияны ... ... ... ... табиғаты таңғажайып: мұнда аспанмен тілдескен мұзарт
шыңдарды, тұңғиығы тұнжыраған жұмбақ көлдерді, ақ жал ... ... ... ... ... ... күні от шашқан шөлейтті,
арналы өзен, ну орманды ... ... ...... картасы қазір. Даласы дархан, топырағы
қасиетті, қойнауы ... ... ... да ... жерінің топырағында
тұнып жатқанын екінің бірі айтпай- ақ ... жер ... ... жазық далалы, шөлді және шөлейт
аймақтар басым. Олардың арасында Сарыарқа мен Үстірт, Тұран ... ... ... ... ... мен Бетпақдала ұлы өңірлері бар. Таулы
аймақтар республиканың ... бір ... алып ... ... ... Жоңғар
Алатауы және Тянь-Шань тау ... ... Ірі ... Ертіс, Есіл,
Жайық, Іле, Сырдария, Тобыл.
Қазақстан Республикасы Еуразия құрлығының түкпірінде ... ... ... ... және ... Ресеймен,
оңтүстікте, оңтүстік-батыста Орта Азия республикалары ... және ... ... және ... ... ... шектеседі. Қазақстан шекарасының жалпы ұзындығы –13034км.
Қазақстан аумағының көлемі –2 млн. 714,9 мың шаршы км. Оған Батыс ... ... ... ... ... Норвегия және Финляндия
мемлекеттері түгел сыйып кетер еді. Міне, ... ... – кең ... жер ... ... Ресей, Қытай, АҚШ, Австралия мен Үндістаннан
кейін алтыншы орын алады. Сондығынан ғой, күмбір – күмбір көне күй ... ... ...... құстың қанаты талады, шапқан аттың
тұяғы тозады, Атырауы – ... ...... - деп ... төсінде жаңа өмір шуағын ... Оның ... ... өмір ... ... ... ... жүрегіндей.
Еңбеккері маңдай терін тамшылата төгіп жатса, сыршыл ақыны:
Боз жорға, боз ... боз ... ... ием ... боз басымды! – деп жүрек лүпілімен
суарылған ақ қанатты жырына ... ... ... бітірді, ғаламат істерге ... ... ... ... ... – адам ... ғарышқа қадам басты, айға
қонды, жұмыр ... ... ... ұшты.
Ал ғарышқа жол – Байқоңырдан от алғанын мақтан ... кім ... ... ... ... ... біздің еліміздің де еңсесі биік,
жалауы жоғары.
Ғарышта елдің намысын мәртебелеп мерейін асырған, ... ... ... ... ... ... ... ғой қай елдің адамы болсын, өз Отанын дүниедегі ең ... ... ең ...... ... ... ... қасиетті мекенін сүймейтін адам
болмайды.
«Отан – ... ... «Ер ел үшін ... ел үшін ... - деп түйген
халықтың қаһарманы Бауыржан батыр: «Отаның үшін отқа түс ... ... ... есімі аңызға айналып, дастандарға арқау болған батыр ұл
– қыздары толып жатыр. Олар – ... ... елін жан ... ... ... ... ... сақтау арқылы өздерінің ... ... ... атамекенді ардақтау сезімі өте терең, олар үшін
туған жерді қасиет тұту – ... ... ... ежелгі дәстүр. Бұл таным
біздің жанымызға ана сүтімен тараған, ана сүтімен ... ... Атам ... ... ... ... болған жер,
Кіндік қаным тамған жер, -
деген қарапайым жолдарда адамның туған жерге деген ... ... ... де ... ... ... бейнеленген.
Қазақ батыр халық, ержүрек халық, намысшыл халық.
Ел басына қиын – қыстау күн туғанда ерлері намыс отын ... ... ... қаны ... ... ... тарих куә, кешегі сұрапыл
заман куә.
XX ғасырдың сүргінін бастан кешіп, жаңа мыңжылдықтың ... ... ... ... ... ... төлтума болмысын, жарқын
да бай мәдениетін, ғасырлар қойнауында қалыптасқан салт – дәстүрін, қызық
та қилы –қилы тарихын әлем ... ... ... ... құлдығы мен
зорлығы жоқ жаңа өмірді жаңғырту үшін, еңбек пен мәдениетті жарастыру үшін,
сұлулық пен парасаттың ... ... ... ... ... ... адамзатпен бір сапта болу үшін жаңаша өмірге қадам басты.
Байтақ ел, күн сәулетті Қазақстан ... ... ... ... Өлшеусіз табиғат байлығымен ғана емес, ең ... сан ... ... ... ... аты ... ... - өзі орналасқан аймақтың ғана емес, бүкіләлемдік
проблемаларды ... және ... ... рөл ... ел.
Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... ... болды.
Егемендік алған жылдар ішінде өзіне тән барлық институттары ... ... ... мүшесі болып табылатын мемлекет құрылды,
оның қауіпсіздігі мен тәуелсіздігі қамтамассыз етілді. ... ... және ... ... ... ... негізінде елдің
демократиялық жолмен дамуының берік іргетасы қаланды.
Елдің ішкі ... ... ... ... ... ... ... кем түспейтін нарықтық қатынастар мен
институттар құрылды. Соның негізінде Қазақстан дүниежүзілік экономикада ... бар елге ... бес жыл ... ... халқының ұлттық санасы жаңғырып, өзін - ... ... бай ... ... тарихы мен ұлттық ... ұлы ... ... дүниеге таныту, бай рухани қазынасын
әлемдік өркениетпен ұластыру бағытында қыруар шаруалар атқарылды.
Ең бастысы, қазақ халқымен бірге әр ... ... да ... ... ... еліміз бүкіл әлемге қоғамдағы татулық пен ынтымақтастықты
сақтаудың, әр түрлі ... ... мен ... ... ... жасаудың жарқын үлгісін көрсетіп берді.
Бүгінде Қазақстанның негізгі ұлтын қазақ халқы құрайды. Одан ... ... ... орыс және ... халықтары. Сонымен қатар ең
елеулі этносты құрайтындар өзбек. немістер және ... ... Осы ... ... ... біріктіріп, олардың ұлттық тегіне қарамастан,
теңдігін бекітетін құжат бар. Ол еліміздің Ата Заңы, ... рет туы ... ... рет туы қайта қисайған, қаншама
мемлекеттің құрамында болып, қаншама рет мемлекетсіз қалған әрі көне, ... ... ... ... әлемдік дүбірге қосылып, әлем елдерімен иық
тіресуде.
Сүйем сені, туған елім !
Төменгі сынып оқушыларына арналған саяхат - ... ... ... ... ... ... сынып оқушылары үшін
кітапханада хабарландыру ілінеді. Оқырмандар арасында туған ел, жер, Отан,
туралы ... ... ... ... салу ... жарияланады. Шара
өткізілетін күні осы сайыстың қорытындысы шығарылады.
Безендірілуі : ... ... ... ... ... ұлттық
оюымен өрнектелген Отан, туған ел жайлы ... ... ... ... ... тақырыпта кітап көрмесі ұйымдастырылады.
Үлкен плакатқа 6 дөңгелектен құралған үлкен шеңбер ... ... ... әр ... ... аты ... Тарих, Салт-дәстүр, Тау
мен дала, Табиғат, Ән мен күй, Әдебиет
Қабырғаға ілінетін даналық сөздер: ... ... ... астана-жаңа мемлекет», «Сүй еліңді үйіңдей, сүй үйіңді ... «Екі Отан жоқ, ... ... ... ... ... ... сандық және 1ден 6 санына ... ... ... бекеттің аттары, командаларға арналған
сұрақтар салынған конверт, ... ... ... ... ... 2 топ ... әр ... 4-6 адамнан болуы керек.
Жүргізуші :
Туған жердің қандай жақсы күзі де,
Туған жердің қандай жақсы қысы да!
Туған жердің қандай жақсы көктемі!
Туған жердің ... ... жазы ... екен ... ... күні де,
Жақсы екен туған жердің түні де!
Жақсы екен туған жердің суы ... ... таба ... осында!
Хабдулмажит Арман.
Сәлеметсіңдерме, балалар! Ертең-еліміздің Республика күні. Мен
барлықтарыңды мейрамдарыңмен ... және шын ... ... күн, ашық ... ... пен ... ырыс ... біздің сүйікті – Отанымыз. Көрсең көз тоймас асқар шыңды
таулары, айдын ... ... ... ... ... ... ... бәрі Алтай менен Атырау, Ақжайық пен ... ... ... ... ... жасанып-жасарып жатыр.
«Отан отбасынан басталады» - деп халқымыз айтқандай, Отан кең мағыналы,
қасиетті ұғым. ... ... ... ... ... ... ... аймағы,
мемлекеті – оның жарық дүниедегі жансаясы, өмір өрісі, ... ... ... аялау үшін еліміз, туған жеріміз оның тарихын,
өткені мен бүгіні жайлы жақсы білуіміз қажет.
Бүгін Республика күніне ... ... ... ... ... ... атты
саяхат-ойынын өткіземіз.
Мына көрсетілген бекеттердің көмегімен біз елімізге сапар шегіп,
Отанымыздың ... ... ... ... қосымша мағлұматтар
аламыз. Ол үшін бізге 2 топ көмекке келеді.
(Бекеттердің аты жазылған дөңгелектердің оң және сол ... екі ... ... екі топ ... ... рет саны ... ... тапсырмаларды орындайсыңдар.
Бекеттің нөмірін бір топ алады. Сол ... ... ... ... қояды. Көп ұпай жинаған команда жеңеді. Сұрақтар ... ... ... ... ... орындайды. Тапсырмалардың
мәтінін әрбір топ ... ... Осы ... ... үшін ... ... жазылып қойылады. Екі топ шамамен 3 ... ... ... ... жауап бере алмаған жағдайда, көрермендер көмекке
келеді.
Бірінші ... ... ... ... үш биі? (Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би)
2. ... ... ... үш ... ... ... ... Қазақстанның елордасы? (Астана)
4. Алтын адам табылған жер? (Есік қорғаны)
5. Қазақстанның ең ... ... ? ... үшін бұл ... ... ... ... )
Тапсырма
Қазақ батырлары туралы көркем әдеби шығармаларды атау. Олардан үзінді,
өлең ... ... ... батыр» (Райымбек батыр туралы, «Дарабоз»
(Қабанбай батыр ... т.б., ... ... ... ... «Қобыланды
батыр», «Қамбар батыр» т. б.
Жүргізуші: Екі топ тапсырмаға дайындала берсін. Мен ... ... ... ... ... хан ... аңыз айтып берейін.Ерте, ерте ертеде
біздің елді бір ақ ... ... хан ... ... ... елімен тату
тұрыпты. Сол себепті ол кедергі көрмей, еліне сыйлы ... ... ... елден атой салып елші келіпті. «Уа, ... ... ... Мұны ... ... ... барады. Көршіңіз «Егер тату болам ... ең ... ... - деп ... ... отыр ... Өз ... тірлігін, екі елдің бірлігін қалаған хан, көп жүйріктің ішінен
ойланбастан дүлдүлін таңдап береді. Бірақ, ... бұл ... ... ... жоқ ... ... Ел ... жолында, бір жүйрікті
қидым. Байлықтан опа таппаймыз. Еліміз тыныш болса, бір ... ... ... келеді»- деген екен ақылды хан. Арада біраз уақыт өткен соң
көрші елден елші тағы ... «Уа, ... ... менімен тату болам десе,
сүйген жарын берсін»- дейді. Бұл ... хан өте ... ... ... ... хан көп ... Өз ... тыныштығын ойлаған хан ақыры адал
жарын көрші ханға сыйлапты... Ханның бұл ... ел ... ... тағы
наразы болады. Бірақ хан «айтқан сөздеріңе ... ... жоқ. Егер ... ... ... ... адал, сұлу жар табылар шамасы» деген екен. Уақыт
зымырап өтіп жатады. Бір күні көрші ... суық ... тағы ... ... алдияр, көрші хан, егер ... ... ... ... бір ... кесіп берсін» дейді. Мұндай сұмдықты естімеген ... ... Бұл ... ... хан ойланбастан шешім айтады. «Халқым
менің! Қасиетті туған жердің топырағын, алтын кенін қорғау үшін ... ... ... ... ... де!» деп ... береді. Бұл жарлықты естіген
билер «Ұлы әміршім, көрші хан ... мен ... ... ... ... Асылыңды үн-түнсіз бергенде, шағын жеріңді қорғағаның қалай»
дейді. «Менің жүйрігім мен жарымды көршіге ... ... олар ... ... Ал ... жер- ... ерте ... ата-бабаларымыздың
кіндік қамы тамған, олардың найзаның ұшымен, ... ... ... жері. Туған жеріміз менің меншігім емес, ол ... ... ... даламның бір бөлігін басқа елге бергенше, жерімді
қорғап өлгенім артық» деген ... ... ... осы ... сөзі ... ел үшін ... кетіпті. Міне содан бері біздің жеріміз атадан балаға
мұра болып бізге жеткен екен. Міне, аңыз осылай ... ... ... сүйген біздің ата-бабаларымыз жерімізді ұрпағы үшін елін-жерін осылай
қорғаған. Сенде, көк теңбілді байрағымызды жоғары ұста! ... ... ... ... ... «Тау мен дала» бекеті
1.Зайсан көлі Қазақстанның қай облысында орналасқан? ... ... ... ... дала ... ... символы деп есептейді? (Жусан)
3.Біздің еліміздің жерінде кездеспейтін аңдар мен жануарларды атаңдар (Піл,
арыстан, ... ... ... ... жеті ... ... (Іле, Қаратал, Биен, Ақсу, Лепсі,
Басқан, Сарқант)
5. Қазақстанның ең биік нүктесі ата? (Хантәңірі шыңы)
(Көрермендер үшін бұл сұрақтар тақтайшаға ... ... ... ... табиғатына, әсем жерлеріне байланысты
ән немесе өлең орындап беру.
Үшінші « Әдебиет» бекеті
1. Қазақ халқының ұлы ... ата ... ... Жамбыл,
М.Жұмабаев, М.Мақатаев т.б.)
2. Қазақ халқының ертегілерін ... (Ер- ... ... ... Тазша бала, Керқұла атты Кендебай, Жыл басы т.б.)
3. ... ... ... ... ... ... ... – ормансыз бұлбұл
Отан ...оттан да ыстық
Ел іші –.... алтын бесік
Отан – ....елдің анасы, ел –ердің ... ... ... ... ... болмас, туған елдей ел болмас.
4. Жұмбақтарды шешу:
Аузы төбесінде,
Тұтқасы денесінде
(Құман)
Иінінде құлағы,
Ішінде бұлағы,
Көмейіне от салсаң,
Ызыңдап ... ... ... ақ ... ... ... ... бөлмесі,
Тазалықтың көрмесі.
(Әбдіра)
(Көрермендер үшін бұл сұрақтар тақтайшаға жазылып қойылады )
Тапсырма
Сендердің алдарыңда қазақ ертегілерінің аттары және сол ... ... ... ... Осы заттар қай ертегіде кездеседі?
• қазы (Алдар көсе мен Шығайбай)
... ... ... сақа ... ... «Ән-күй» бекеті
1. Қазақтың атақты композиторларын атаңдар? (Н.Тілендиев,
Ш.Қалдаяқов, Ә.Бейсеуов...)
2. ... ... ... ... (Құрманғазы, Тәттімбет,
Ықылас, Дина).
3. Қандай қазақ халық әндерін білесіңдер? (Елім-ай, ... ... ... ... ... ... кезде халық әндерін қай әртістер орындайды?
(Б.Төлегенова, ....)
5. Қазақ халқының халық ... ... ... ... ... алдарыңда қазақ халық әндерінің сөздері берілген. ... ... ... Қаратаудың басынан көш келеді,
Көшкен сайын бір тайлақ бос келеді,
Елім-ай, Елім-ай
• Әй-әй, бөпем,
Кейін қалған елімді
Көрер ме екем!
• Угай-ай,
Ән салшы-ай ,
бір бала-ай.
Қос ... ... ... ... ... ... ... –дәстүр» бекеті
1.Қазақ елінде ертеден келе жатқан қандай мейрамдар бар? (Ораза
айт, Рамазан айт, Наурыз )
2. Қазақ халқының ... ... ... ... ... қазы-
қарта, жал-жая, қымыз....)
3. Қазақ қыздары ертеде қандай аяқ-киім ... ... ... ... ... ... ... киімдерін атаңдар (Айыр қалпақ, сәукеле, шапан,
тымақ, ішік, ... ... ... ... ... Қазақ халқының ұлттық сувенирі саналатын зат? (түйе, киіз үй....)
(Көрермендер үшін бұл ... ... ... ... )
Тапсырма:
Сендердің алдарыңда Қазақстанда аталып өтетін қадірлі де ... аты мен ... ... ... ... (бөлек карточкада)
берілген. Әрбір мейрамның жанына өзіне қатысты мағыналы сөздерді қойыңдар.
• Ораза тұту (Рамазан айы)
• Намаз оқу( ... ... бес ... бірі)
• Ораза айт(жеті шелпек пісіріп, дастархан жайылу)
Алтыншы «География» бекеті
1. Қазақстанның ... ... ... ... ... Қазақстандағы өзендердің аттарын атаңдар (Ертіс, Есіл, Іле.....)
3. Қазақ елінің ХХ ғасырдағы ең бірінші астанасы? (Орынбор (1920-1925)
4.Қазақстанда неше ... бар? ... ... ... ... бар? (Каспий, Зайсан, ....)
Тапсырма
Әріптердің орнын ауыстыру арқылы Қазақстан қалаларының атын табыңдар
МАТЫАЛ (Алматы)
1. АНАТСА (Астана)
2. ЫДНАҒАРАҚ (Қарағанды)
3. ЕКТНМЫШ ... ... ... ... ... қандай аңыздарды білесіңдер?
(Көрермендер үшін бұл сұрақтар тақтайшаға жазылып ... ... ... ... ... орманың.
Алатау, Қаратауларым,
Елдікті бізге мұра етіп,
Ерліктің күйін толғадың.
Салтанат пенен сән ... бар ... ... тұяқ ... ... ... әлем таныды
Сәлемін жолдап сан қырдан.
Берекелі елмін, құтты елмін,
Атты азат таңым-күткен күн.
Қазақстаным мекені-
Ынтымақ пенен достықтың,
Кеңдік пен кемелдіктердің.
Даламды бабам мұра еткен,
Жайқалтар соны ... ... ... ... ... нұр ... ... алау жүрекпен!
(Б.Үсенбаев. «Республикам менің»)
Ал енді осымен біздің саяхат – ... ... ... ... ортаға шығарып марапаттайды).
Мен енді сендерді таза ауа жұтып, кішкене сергітпек оймен, далаға
шақырамын. Біз бүгін ... ... ... ... ұмыт ... ... ... ойындарын еске түсіреміз.
(Ойын түрлері: «Соқыр теке», «Ақ ... көк ... «Бес ... ... ... ойын ... тастамақ
Ойынға бірнеше бала қатысады. Балалар шеңбер жасап отырады. ... ... ... ... ... біреуінің артына білдіртпей тақияны
тастап кетеді. Егер біреу сезіп қойса, жүргізушіні қуып жетуі ... ... ... ... орнына тұра қалуға тырысады.
Жүргізушіге жете алмаған бала айыбын ... өнер ... ... үш ... керіп ұстап тұру қажет. Біріншісі – төмен, оны
аттап өту керек, екіншісі – ... оны ... ал енді ... тағы ... өту ... Әуелі бір ойыншыны алып келіп осы жіптерден өткізіп, ... ... ... бір ... қоя беру ... Ойын басқарушының
белгісімен жіпті керіп ұстап тұрғандар жіпті жинап алады, ал ойыншы ... ... ... ... ... ... үшін ... екі бала шығады. Алдымен жерге сызық
сызады және сол ... екі ... ... ... екі ... ұстап
тартады. Қайсысы сызықтан өтсе, жеңіледі. Ал, күші ... ... ... ... жетеді.
Менің жаңа Астанам
Мектеп жасына дейінгі балаларға арналған тақырыптық сабақ
Бағдарламаның мазмұны: Бүлдіршіндердің бойында ... ... пен ... қасиетін қалыптастыру: оның ... ... ... ... деген қызығушылықтарын арттыру. Астана туралы
түсінік қалыптастыру, онымен таныстыру.
Қосымша жұмыстар: Бүлдіршіндерге алдын-ала Қазақстанның ... ... ... ... «Астана», «Менің елім Қазақстан», «Менің
жаңа Астанам», Н.Назарбаевтың «Еуразия ... ... ... ... ... ... ... қазақ халқы туралы
салынған суреттерімен таныстыру керек. Қазақ халқының күйлерін, ... ... ... ... ... ... ... әндерін, қазақ
халқының мақал-мәтелдері туралы балаларға түсінік беріп, мүмкіндігінше
жатқа білгендері жөн. Астана қаласының ... ... ... ... ... ... шара ... экраннан көрсетіп отыру керек.
(Құрманғазының «Адай» күйі баяу ойнап тұрады)
Кітапханашы:
Бойкүйездік жат маған,
Елім еркін,
Шат заман!...
Мен: ... ... деп ақын ... ... ... ... ... аталады?
Балалар: Қазақстан
Кітапханашы: Біздің Отанымыз-Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Біздің жердің қойнауы алтын
мен ... ... мен ... ... мен газға аса бай. Біздің егістікте
бидай мен ... сұлы мен тары ... ... ... ... ақ ... өсетін
аудандар да бар. Көлеміне көз жетпес бақшалардан шырынды ... ... қара өрік пен сары өрік ... кең ... жомарт далада ұлы батырлар мен ақындар, саусағынан
сан өрнек төгілген ... ... ... ... ... ... мен Жамбыл, оқымысты Шоқан Уәлихановтың, жазушы Мұхтар Әуезовтің,
академик Қаныш Сәтбаевтың ... ... ... ... жүз ... ... ... ұл-қыздары тату-
тәтті ынтымақпен жемісті еңбек етеді. Біз қандас болмасақ та, ... ... ... де, ... ... Отанымызды үлкен
бір ақ отау десек, ауылдар-оның уығы, қалалар-керегесі, астана шаңырағы.
Сондықтан бір Отанның ішінде тұратын ... ... ... туыс. Олар өз
отандарын мақтан етеді, жақсы көреді. ... біз ... ... жақсы көреміз?
Балалар: Өйткені, біздің Отанымыз бәрінен де әдемі.
Кітапханашы: Иә,балалар, біз Қазақстанда тудық, бұл елде ана тіліміз
-қазақ ... ... осы ... ... Бұл ... ... ... тұрады. Бұл жерде бізге бәрі ыстық, бәрі жақын.
Қыз бала: ... ... Отан ... ... жастан.
Отан үшін-қуат күшім,
Жыр жазамын бір тынбастан.
Отан –қуат, нәр ... ... ... ... гүлденеді... (М.Хәкімжанова)
(Е.Ынтықбаевтың «Қазақстан» әні тыңдалады. Орындайтындар Р.Рымбаева
және «АБК» тобы)
Кітапханашы: Отан... Адамға өте жақын, ... ... ... бар ұғым. Өйткені, ежелден адамзат ата-бабасының қоныстанып,
мекендеген жерін, мейлі ол құмды шөл, ... ... биік тау ... ... ... ... ... өсіп -өнген жерін – Отаным деп ... ... ... ... ... нанымен, суымен асырайтын және жаудан қорғайтын
отанымызды анаға теңейміз. ... ... Отан ... ... ... бар. (Отан, туған жер туралы мақал-мәтелдер айтылады)
(«Бәйтеректің» суреті көрсетіліп «Арман ... ... ... ... ... әні ... орындайтындар: М.Омаров,
З.Омарова)
Кітапханашы: Балалар қалай ойлайсыңдар, бұл ненің суреті?
Балалар: Бұл Бәйтеректің суреті!
Кітапханашы: Ол қайда орналасқан?
Балалар: Астанада.
Ұл бала: ... ... ... ... Отанның-
Мақтанышым –Астанам. (Е.Өтетілеуұлы)
Қыз бала: Астанам-бағым, баспанам,
Қарыштап алға, бас қадам.
Отанымның жүрегі
Елорда-менің Астанам. (Н.Қалқа)
Кітапханашы: Астана қаласы 1998 ... бері ... ... Бұл қала Есіл деген өзеннің бойнда орналасқан. Сол әсем ... ... ... ... ... ғимараты, «Интерконтиненталь»
қонақ үйі, Еуразия университеті, Жастар ... және ... ... ... ... ... жарқабақ,
Мүлгіп қалған шалқалап:
Есіл бойы-ертегі,
Есіл бойы-салтанат»
Үзеңгідей тебінер,
Күмбезденген кей үйлер...
Тұлпар мінген Кенехан,
Күндік жерден көрінер...
Асып келген сан белден,
Қарсы алуға таңды елмен:
Зәулім үйлер-
Сарбаздай,
Кенесары ханға ... ... ... орман:
Есіл –елдің ертеңі,
Айнымайтын ақ жолдан... (Ө. Ақыпбекұлы)
( Астанадағы Есіл өзенінің бойы көрсетіледі)
Кітапханашы: «Бәйтерек» елордада, ... сол ... ... алғашқы сәулет туындысы. «Бәйтеректі» «өмір ағашы» деп те ... ... ... ... ертегісі «Ер Төстіктің» оқиғасы желісімен
өрілген. Естеріңде ... өз ... ... ... Ер Төстік қиын-қыстау
заманда зәулім бәйтерекке тап ... Ұшар ... көз ... мәңгілік
өмір ағашына таң-тамаша қалады. Нақ төбесіне де ұя салған ... ... ... ие ... ... ... –баянды ғұмыр кешеді.
Мәңгілік өмірді жер ... ... етіп ... ... Бас ... ... үш ... –тамыры, діңі және ұшар басынан
тұрады. Үш бұрышты күміс тұмар даму ... ... ... ең ... қабатынан Астананың жан-жағы алақандағыдай көрінеді.
Астана- Қазақстанның бас қаласы. Астана қаласының орналасқан жері ... ... ... төскейі шұрайлы. Айнала көкорай бел, көк ... өзі де, ... да ... ... Біздің еліміздің Астанасы
Алматы қаласынан Астанаға 1998 жылы көшіп келді. Біз ... ... ... ... ... ... қаласының қандай көрікті
жерлері естеріңде қалды? (Балалардың жауабы: Бәйтерек, Елбасының ... ... әр ... ... жасанды мұхит, балалар қалашығы)
(«Үш қоңырым» Өлеңі: Н.Назарбаевтікі, әні: ... ... ... ... Н.Назарбаевтың, Президент сарайының суреті
көрсетіледі)
Кітапханашы: Балалар, бұл кім?
Балалар: Нұрсұлтан ата, ... ... ... ... ... ... Елбасы Нұрсұлтан
аталарың. Бұл аталарыңмен бірге, елді ... ... ... ... ... істейді. Әр түрлі заңдар шығарады, елді басқарады.
Сарыарқа жерінде, біздің ... ... ... ... жаңа ... ... бала:
Есілдегі жас қала,
Елордасы –Астана.
Алматы ма?
Алматы-
Бұрынғыша Бас қала!
Бой көтерген Есілден,
Ой көтерген Есілден
Астана ма?-
Жас бала
Тұсауы кеше кесілген.
Кітапханашы: Хандар билеген бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... қамау деген қазақ даласында болмаған. Мал
ұрлаған мал төлейді екен, оның үстіне қосылатын жаза-айып ... ... ... көп ... билік айтып, төрелік ететін ауыл ақсақалын би атаған.
Балалар, қазақ халқының ... ... ... (Балалардың жауабы)
Атақты Төле, Қазыбек, Әйтеке ... ... ... өздерінің турашыл,
шыншыл қасиеттерімен қауым елдің қалаулысына айналыпты. (Экраннан ... үш биге ... ... суреті көрсетіледі)
Қыз бала:
Көк күмбезді төбесін,
Сонадайдан көресің:
Қос қабатты қос шеңбер
Кереге ... ... ... жұрт ... артты күрт менің:
Ішін,
Ойша қызықтап,
Қарап тұрмын сыртта өзім...
Елдік ғұрпым танылар,
Осында екен қазына:
Кітапхана,
Мұражай,
Оқу залы...-
Бәрі бар»
Ерекшелеу сырт, ... ... үй бұл ... ... жұрт оны. ... ... әнді қал естіп,
Досыңды да ал, ертіп...
Ұзын үй-
Ұлы ордасы:
Опера һәм балеттің...
Кеңге жайған құлашын,
Ұстанған ұлт мұрасын:
Ол-
Атымен аталар-
Әйгілі әнші ... ... ... ... ... ... сәл баяулай береді де,
Президенттің мәдени орталығының, ... ... ... ... ... біздерге қазақ халқының әндері, күйлері қалды.
Мысалы, ... ... Дина ... күйлерін тыңдағанды
ұнатасыңдар ғой. Осы ескі ән мен ... ... ... ... жауабы: Олар бізге өте жақын. Халық ... ... ... ... өз ... ... үйретеді) Балалар, бізге жақсы
таныс қандай халық әндерін білесіңдер? (Балалардың ... ... т.б.) Осы ... ... ... шығармалар, әртүрлі
театрландырылған қойылымдар ойналатын ... ... ... ... ... ... ерекшелейтін киіз үйіміз, ұлттық
оюларымыз, ұлттық аспабымыз- домбыра бар. Сонымен қатар, біздің ... ... ... ... ... ... ... жылқы малына ерекше ... ... елді ... ... ... елі ... ... рәміздеріміз бар. Олар елтаңбамыз, туымыз, әнұранымыз. (Рәміздердің
суреттері көрсетіледі) Балалар, ... ... түсі көк, ... ат, ... ... бар? (Балалардың жауабы)
Ұл бала:
Ай қабақ, жайма шуақ жүзі қандай,
Ақ гүлдей сүйгің келер үзіп алмай.
Астана-қазағымның жас қаласы,
Ажарын көрген адам қызығардай.
Аңсатқан шырын, ... ... ... дәру ... ... ... самалында,
Астана-қазағымның бақ жұлдызы.
Кітапханашы:Балалар, біз ұлттық рәміздерімізбен таныстық. Енді
осы рәміздеріміздің пайда болуы туралы мен ... ... ... ... Кеңес Оразбекұлы деген жазушы жазған. (Осы ертегі бойынша балалар
көрініс көрсетеді) Сонау көне ... ... ... ... ... елінде ай мүйізді, аққу қанатты қос Пырақ өмір сүріпті. Сол қос
Пырақты бүгінгі Қазақтың, ... Көк ... ... Ғұн мен Сақтың ата-
бабалары алғаш рет ауыздықтап, жанына ... ... ... ... деп, ... ... тұлпар мінген, тұлпар емес-ау, Пырақ мінген
Ерлердің рухы биіктеп, бойларына желік ... ... олар ... ... ... қару ... ... кезіп, шарлапты.
«Бергеннің қолынан, бермегеннің ... деп, ел мен ... ... ... Амурдан, Батыста сонау Дунайға, тіпті Римға дейін ... бір ... «Ел ... ... ... ... ... есін
жиыпты. Өзге елдің ерге құт болмайтынын біліп, «Отан- оттан да ыстық», «Өз
елім-өлең төсегім» деп, ... ... ... ... Олар ... алдарынан қалқып Қыран шығыпты.
-Иә, не көрдіңдер, не түйдіңдер?- депті Қыран.
Сонда қос Пырақ:
-Көргенімізді айтсақ- көп сөз. Түйгенімізді айтсақ, ... өз ... ... - ... жер- ... ... ел- қыдырың»,- деп қостапты Қыран.
-«Кісі елінде күркірегенше, өз елінде дүркіре» дегендей, Алтын
Шаңырағымызды өз еліміздің төріне тігуге бел байладық.
- Онда ... ... деді ... Сол ... ... берекелі болсын, нұр шашсын, шайқалмасын деп,
қанатымыздың астына алып, Жұлдызымыз әрдайым жоғары болсын деп,
қырағы ... ... ... түгел болса, төбедегі келеді» деп, мен де Көк төрінде
төбелеріңнен қалықтайын. Алтын нұрлы Күн астында айбарларыңды асқақтатайын.
Тауып айттың, ... ... ... Сол ... арқасында
«Қазақстан» атты елдің мәңгілік рәмізіне айналсақ, біз үшін бақыт емес пе.
Міне, қысқаша түйіп айтсақ, Еліміздің Елтаңбасы мен Туы ... ... ... ... ... бір ... қала.
Тұрады ол- жас болып
Мен үлкен болғанда да.
Төкті оған ... ... сұлу ... оны ... ... да
Жүректе сақтап атын,
Жүретін салтанатым.
Астана биігіміз
Биіктер күнге жақын.
Т. Молдағалиев.
(экраннан Астана қаласының эмблемасы көрсетіледі)
Кітапханашы: Бұл –Астана қаласының эмблемасы ... ... жеке ... Онда ... ... атылған ақ барыс мүсіні-жас
Қазақстанның болашақтағы жарқын да ... ... ... ... ... ... ... оның астананың таңбасы екендігін растап тұр.
Астананың болашағы алда. Ол келешекте Еуразия құрлығындағы ... ... ... ... ... ... жаңа,
Астана қарқын алды өсер дара.
Есілдің жағалауын жарқыратқан,
Аққудың ұясындай әсем қала.
Құлшынған күншығыста жас ... ... ... ... алға.
Егемен елге ерекше нұрын шашқан,
Тілейміз құт, береке Астанаға.
(К.Салықов. Астана-азияның ару қызы)
Кітапханашы: ... ... біз ... ... ... ... қаласына сырттай саяхат жасап шықтық. Астанамыздың туған
10 маусым. Біздің ... ең ... ең жас ... ... Отан ... ... ... Сөзі: Н.Назарбаевтың, әні: Б.Тілеухановтың «Елім менің»
әнінің баяу әуенімен) Бізге сая, ... ... ... жер!
Бүгіннің биігінен көз салсақ Қазақстанға: адам ... жаңа ... жер ... бәрі ... ... туын ... жер. Мәуелі бақтай жемісін
шашқан көп ұлттар бір-бірімен тату тұрады. Иә, Біздің Отанымыз – ... ... ... ... туған еліміз. Еліміз-қазақ. Біздің әнімізді,
жырымызды тыңдап, бұл ... ... ... ... ... бұл ... ... Жерімізді, байлығымызды көріп. Бұл қазақ дейді.
Сондықтан, біз қазақ болғанымызға мақтанамыз, шаттанамыз! Біздің ... ... ел! ... ел еш ... жоқ! Қазақстан деген Қара шаңырағымыздың
ертеңі мен әке-шешелеріңінің бүгінгі еңбегін жалғастыру –ХХІ ... Ел ... иесі ... ... ... ... сабақтың соңында Отан, туған жер туралы суреттер салады)
Отан, туған жер тақырыбына арналған қазақ жазушыларының шығармаларынан
үзінді.
Сол арада тағы бір есі ... ... ... ... ... ... өсиетін айтады.- Біз өрбіген арғы атамыз Тәңірберген қартайған
шағында дүниеден өтеді де, адам аспас асқар шыңға айналған екен. Сондағы
мақсаты- ... ... ... ... төбесіне көз жетпейтін заңғар шың
болып, ел шетінде тұр. Елі осы заңғарды Хан Тәңір атап ... Мен ... ... бір ... асу бермес мәңгілік қорған болып қалуға тиіспін.
Алма қыз және оның батыр ағалары Бақай мен ... ... Қ. ... ...... мен ... ... жайлаған еркін ел еді. Айналдырған
қырық – елу ... ... ... де ... ... Әз Тәуке ханның «жеті
жарғысы» да ұмытылды. Заң мен мен низам онда – мұнда ... ... ... ... ... – дауылдай күніне сан құбылады. Сондағы темірдей
тегеурін әлі күнге дейін тек ... мен ... ғана ... ... емес.
Бытыраған шұбырынды үркен ел аядай жерде айран – асыр. Ұлы жүз ... ... Сыр мен ... ... Кіші жүз бен Орта жүз ... ... ... ... ... ... ... бірде
башқұрттың шабуылына ұшырауда.
Сматаев С. Елім- ай. Роман трилогия Т2.
(«Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама»
оқиғасынан кейінгі қазақ ... ... ... ... жомарт елді көрген де, естіген де емеспін.
«Өзім дегенге өзегін суырып береді» деген әсірелеп ... сөз ... ... жаяу ... да ... ... атын ... беретіні құдайдай шындық.
«Сый қылсаң сыпыра қыл» дейді, қазақ. Бұл қазақ біреуді шын ... ... ... ... Тереңде жатқан асылын да, ... да ... Ж. ... ... ... ... оның ұлы ... кісен түскелі қашан? Бүгін мына ұлы
Даладан кісен сыңғырының дамылсыз жылаған аш баладай дауысы ... ... ... ... ... Бұл кісенді жерден де, елден де алатын
жол – кілт бар ма?! Болса ,ол ... ... ... ... Көтібар –
Арыстан аталарың бастаған азаттық жолы болар.
(Ресей ... ... ... ... ... тарихы туралы)
Төреханов Т. Кісенделген дала.
Деректі тарихи роман – ... ... ел, ... жер деп ... ... ... ... екі Отан
болмайды. Зәушайтан тағдырдың салған шырғалаңымен тамашалаң түсіп аббар
көшіп, шет ... ... ... да біздің халқымызда болған. Бірақ ... ... ... ... соң да ... ... көшіп келген, ондай
тарих тағылымын тартқандар аз емес. Олар, ... ... ... бүгін
кеткенімен ертең болмаса бүрсүгіні кірін жуып, кіндігін кескен, атасының
бейіті бар жеріне, бетінде атасының кейпі бар ... ... ... ... жеті ата, жеті ... ... ғұрпы, дәстүрі.
(1930 жылдардағы колхоздастыру, сондағы жіберілген
асыра сілтеушілік,
ашаршылық. 1937-38 жылдардағы қуғындау, жазалау ... ... ... Б. ... ... (2 ... ... Өмірге тұңғыш келгенімде дүниеде теңдесі жоқ
нәрлі суымен мені шомылдырған, мені ... ... Мен ... суын ... ... ... маған сенген, туған жерім Мыңбұлақ...
Біз де сүйек, ... ... ... Біздің жанымызды тебіренте
соққан жүрек болаттан құралған емес, бірақ біздің жүрек отты ... ... ... ... ... жандыратын от. Біздің жүрегіміз – де қауіп –
қатерді көтеріп, өлімді жеңетін бір жарақ, - ана сүтін ... ... ... сүю ... ... ер атасы- махаббат, өмір тасы- халық, ел
намысы- ер қолында, ер ... ел ... Біз ... ... ... ... сонда.
Момышұлы Бауыржан.
Москва үшін шайқас. Роман.
Мен жастықты қорғадым. Мен ... ... ... ... ... ... сұлу, өз Отанымнан ғажап дүние бар ма екен?! Жоқ , болған да
емес, болмайды да. Мен ... ... ... Онда ... туған елім,
сүйікті жарым бар. Маған самал жел еседі.
О, шіркін туған жер, сенен артық не бар ... Т. ... ... ... Ұлы Отан ... ... жазушыларының естелік әңгімелері.
..... Менің ойнап ... ... ... ... ... қатты ризалық білдіріп, көпке дейін қол ... ... ... айтып айқайлап, сахнадан жібермей қойды. Олар
үшін мұның өзі үлкен жаңалық ... ... мен жаңа ... ... бір ... ... саналатын елдің адамы, алыс түкпірдегі Европа
музыкасын соншалық ... ... ... ... ... ... өзі қиын еді.
Ендігі жерде өзім скрипкаға арнап өңдеген қазақтың халық әні
«Елім - ай» ды орындадым. Тыңда, Европа, тыңда, Германия, ... ... ... ... ... ... ... қазақтың халық әні «Елім- айды»
тыңда!...Ақырғы қайырмасын қайталап тартарда, залға көз ... ... ... ... ... мені ... жанашырлық танытып
отырғандарын сезгендей болдым.
(Ұлы Отан соғысы жылдары неміс ... ... ... ... ... ... ... легионында болған қазақтың алғашқы кәсіпқой
скрипкашысы Айткеш Толғанбаев туралы.
Толғанбаев А. Қатал тағдыр тәлкегі
/ Өмірлік баяндама.- Алматы : 2001.- 133б.
Туған жердің қәдірін ... ... ... ... адам қайдан
білсін?
Туған жердің кәдірін алыс жерге ұзатқан, ұзатқанына әлде ... ... қыз ... кім ... ... қымбатын ғылым іздеп, шет жайлап, кітап қарап
сарылып, көзінің майын тауысқан, ... ... көп ... шәкірт білмесе,
кім білсін?
Туған жердің артығын, жазатайым іс етіп, ... күш ... ... ... шеттен дәмі бұйырған, жаттан сыйлау көрмеген ер
білмесе кім білсін?
Туған ... ... ... үйге ... қара нан мен қара ... ... жатқанда, қазы, қарта, сары қымыз көзінен бір – бір ұшып есіл
елін сағынған, бір көруге зар ... ... ... кім ... ... ... ... ісіне басын байлап жегілген,
кеңседе қағаз кемірген, күйіп – пісіп, көбеп боп, ... ... ... ау деп ... тар көше мен тар үйде бойы бір ... көрмеген азамат
білмей, кім білсін?
Ыстық қой, шіркін, туған жер! Туған жерге жеткенше, қайтіп дәтің
шыдайды? Кім сағынбас өз ... Кім ... өз ... сүймес зердесіз, шерсіз жүрек, тілеуі бөлек жетесіз...
Аймауытов Ж. Қартқожа романы.
Мен табиғатты сүйемін. Мен шынайы поэзияны сүйемін.
Абай мен ... ... ... да ... ... ... Қайталап
оқи бергім келеді, оқи бергім келеді. Мен ... мен ... ... ... өзім ... кетемін. Махамбет жырының әр сөзінің
астынан дүрсілдеген ат дүбірін, қарыш- құрыш ... ... ... ... ... О, ... айналайын, қазақ жері. Осының бәрі сенің
топырағыңда ... ... ... емес пе...
Қазақы ауыл және ауылдың қара домалақ баласы жайлы.
Соқпақбаев Б. Менің атым Қожа.
.... Қайран Ата мекен!!!!
Ата мекенім, сенде менің ... ... ... ... ... ... ... алдым.
Ата мекен, мен сені бір перзентің ретінде бар жәнтәніммен
сүйдім, күйдім, еркеледім, ... ... ... ... империя әкелген
аштығым қалды.
Ата мекен, ақ мекен, киелі мекен, ұранды мекен, қыранды мекен
жатсам – ... ... бір ... Көде ... ақ ... ... ... көк сақал шилі, бозғанақты көлді, күрең ... ... исі ... жарып, кеудеңе гаусар тыныс беретін жусаны мен қызыл
көк ... ... ... аққу –қазы қалықтаған сенің ұлылығыңды көзім
тірісінде сүйемін, құшақтаймын, аунаймын!
(Толғау) ... Т. Адам ... Ел ... ... сом ... ... адам үшін қадірі өте
зор. Тағдыры жермен байланысты. Туған жердің күллі сипат – ... ... өзін ... ... ... тұрмыс – салты арқылы басқаларға
құндылығын танытады. Өзі өрбіген елге, туып - ... ... ... ... ... ... қаншалықты тасқынды екенін, асыл
қасиетін шалғай шетте, ел ішінен амалсыз ... ... қара ... ... ... ... ... жүргендер ғана айырықша анық, бұлдырсыз
айқын сезінеді, қадір – құнын жетік біледі.
Жерден қасиетті, жерден киелі дүние жоқ. Жер бар ... ел бар. ... ер – ... думанды ортасы. Жер – жарық ... ... ... бесігі.
Қазақстан жерінің тамаша табиғатын суреттейтін шығарма.
Толыбаев Қ.Сырлы Арал.
Ақ бас таулардың айнадай тұнық, кіршіксіз мөлдір аспанмен ... ... ...... ... осы бір ... тұрпаты менің
көкейіме, көкірегіме ертегідей ұялаған. Оның құдіретін құт ... ... ... Ұлы ... ... тамсантқан ұлы қасиетіне өмір бойы тағзым етіп
келемін!
Дүние жүзінде зәулім таулар көп қой. Бірақ баурайында гүлдей ... ... бар, ... ... ішкі ... жоқ ... не ... Америкадағы Анды таулары да Африкадағы Килиманджоро асқары ... ... ... да өз ... үшін ыстық – ақ шығар. Егер біз
сол тауларға аз ғана күнге саяхат жасап бара қалсақ, ... ... ... ... ақ жал ... ... кеудеміздегі сағыныш жалыны
жанар таудай атқылап, лапылдап жанып тұрар ... үшін ... ... ... ... ... ... тау жоқ !
Ол қазақ үшін қастерлі, қасиетті.
Толыбаев Қ. Сырлы Арал.
Қайран, Тарбағатай !
Сен тау болып ... ... ... ... мал мен ... ... ... солды ғой. Не ықылым оқиғалар өтпеді сенің сонау адыр- қырқа
белдеріңде?! Сен екеуміз білетін сыр ... жыр ... ... қара ... ... кейін тарих көшін басынан
көп асырған шежіре тау – сен – ақ ... ... ... ... екі ... ... қос бүйіріңе теңдеп алып, сол орныңда
тапжылмай жатыр екенсің – ау, жарықтығым. Бақыт пен сордың арасын ... ... ... ... шығыстағы бір қамалындай, осы ... ... тұра бер, ... алтын босағам!
Жұмаділов Қ. Атамекен. Роман.
Жүздесу: Жас жазушылардың таңдамалы әңгімелер жинағы.- Алматы :
Жалын,1979.-432 ... Қ. ... күз ... ... 472б.
Ораз Н. Талқандалған тарихат. – Астана : Фолиант, 2003.- 488б.
Рыскелдинов Т. Ұлы көш. Роман. Екінші кітап. Астана : ... ... – 328 ... А. ... Бетпақ деген даласы бар. Повестер. Астана :
Елорда, 2000. – 320 ... Қ. Ақсу – жер ... : ...... : Жазушы, 1989. –
528 б.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Шараны өткізу үшін ҚР ... ... ... ... қалаларының ертедегі елтаңбалалары, алғашқы
этностық-мәдени нышандар, Кеңестер Одағының елтаңбасы, тулардың суреттері
дайындалады. Бұл ... ... үшін ... Қазақстан
Республикасының Мемлекеттік рәміздері атты рәмізтану саласына байланысты
жарық көрген кітабының ... зор ... ... ... ... ... ... барысында пайдалануға болады.
Жоғары сынып оқушылары арасында Қазақстан ... ... өлең ... келу ... Шара ... осы шығармалардан
үзінділер оқылады.
Турнирдің шарты: Қатысушылар үш топқа бөлінеді. Жарыс үш ... ... ІІ. ... ІІІ. ... қатысушы білімінің жетіктігімен өз тобымен де, сондай-ақ
жеке дара да жеңіске жете ... ... топ ... ... бұзбаса,
көрермендер көмегін пайдаланбаса және ... ... ... ... жеңіске жетеді.
Жүргізуші : «Біз Тәуелсіздікке аңсап, зарығып жеттік. Енді сол
тәуелсіздіктің қасиетті белгілерін де ... ... ... Әрбір азамат Қазақстанның Туын, Елтаңбасын, Әнұранын тұмардай қасиет
тұтуы қажет. Елдігіміздің сыналатын бір ... ... ... ... ... сөзін Қазақ елінде тұратын және оны өз отаным
деп білетін ... ... ... ... түкпірінде сақтап, қашанда жадында
ұстауы керек. Бұл баршамыздың ... ел ... ... ... мемлекеттік рәміздерімізді қастерлеп, қасиеттеу ... ... ... ... терең түсінік болуға ... ... де ... бір ... ... өмір ... бүкіл болмыс
ерекшелігін, айрықша арман-аңсарын, ... ... ... ... ... ... өмір сүріп отырған үшінші мыңжылдық ғасырынан, сонау
алғашқы адамзат пайда болған ерте кездерге ... да, ... ... ... ... ... тур
• Елтаңба дегеніміз не?
Негізі «Герб» сөзі неміс тілінен аударғанда «ербо» –мұра деген мағынаны
білдіреді. Ал дәл осы ... ... ... ... сөз анық ... ... елдің, қаланың, әрбір рудың, жеке ... ... ... және ... ... ... ... тарихымен тығыз байланысты
болады. Елтаңба сол елдің заңына ... ... және заң ... ... ... және ... ... атты ғылым
салалары өмірге келгелі бірнеше ғасыр өтті. Бұл жөнінде алғашқы
кітаптар ХVІ ... ... ... ... ... ... жылы осы ... үңгіп жазған үлкен еңбегі үшін елтаңбатану
ілімінің атасы атанды.
• Алғашқы елтаңбалар ... ... ... нышандарға жататын тотемдік ... ... ... ... кең ... ... ... бейнесі кескінделген
бұл тұмаршалар белгілі бір рулар мен ... ... ... ... қай қоғамдастыққа жататынын сол тұмаршаларға қарап ... ... ... мен рубасыларының билік белгілері ретінде бір уыс
шөп, жапырақ, құстың ... ... ... ... ... бас ... басқа нышандар пайдаланылды. Олардың орнын ... ... ... ... ... ... ... Геральдика сөзі нені білдіреді?
Геральдика латын сөзінен аударғанда елтаңбатану дегенді білдіреді.
• Ең ... ... ... қайда бейнеленген?
Ұлы Гомер әйгілі Троя шайқасына қатысқан ... ... ... ... Эсхил жауға қарсы соғыс ашқан жауынгерлердің
қалқандарындағы нышандарды талдап жырлайды. ... ... ... ... ... Темір бақан басына, найзаның ұшына немесе ағаш
таяқтарға өздері сиынатын ... ... ... тұтатын жануарлардың
бейнесін іліп шығатын болған. Оларда қанатты Пегас, Минотавр, тасбақа мен
үкі бейнелері кездеседі. Кир (ХІІ ғ.) ... ... ... ... ... таңбасы ретінде пайдаланған деседі.
✓ Дегенмен, қазіргі жалаулар мен тулардың түп ... ... ... көне Азия топырағында, бұрын көшпелі ата-бабаларымыз аралас
–құралас өмір сүрген ежелгі Қытай ... ... ... деседі.
Чжоу әулеті билік жүргізген б.з.д. ХІІ ... ... ... түсі де ... ... ... ... ежелгі Үнді
жерінде көтерілген қызыл, ... ... ... ... ... ... де, ... сары бояумен әр түрлі киелі
жануарлардың бейнесі салынатын.
• Қазақ ... ... ... ... ... тіліміздегі «таңба» сөзі Түркі қағанатында дүниеге келген.
Білімпаз Махмұд ... ... ... ... сөздігінде «таңба-ел
билеушілердің ерекше белгілері» деген мағына береді.Бұл ... ... ... ғасырға дейін орыс князьдары да ... ... ... туралы деректер V ғасырдан белгілі екендігі ... ... ... осы ... ... сақталған. Таңба белгілер көне
ақшаларымызда да ... ... ... ... ... ру-ұлыс
нышандары айшықталған металл теңгелер ... ... ... ... ... ... ұстаханалар туралы деректер өте мол.
✓ Тік сыңар сызық-қаңлылардың, тік қос ... ... қос ... ... ... тік ... сызықтар-керейлердің, бұрыш
бейнелі белгі-наймандардың, дөңгелек-дулаттардың, қос дөңгелек көз-
арғындардың, босаға бейнесі-қоңыраттардың, садақ бейнесі-адайлардың,
құлақты дөңгелек-албандардың т.б. ру-тайпалық белгілері болған.
• Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... әртүрлілігі кезеңдерге байланысты.
Елтаңбалар 6 түрге, яғни 6 деңгейге бөлінеді.
Алғашқы ... ... ... ... ... әулеттік, қалалар
мен аумақтық және ресми ... ... ... Кеңес Үкіметі тұсындағы Қазақстан елтаңбасы туралы не білесің?
Жетпіс жылдан астам уақыт бойы желбіреген ... ... ... ... ... ... 1918 жылдары қабылданған.
Бидай масақтарымен көмкерілген орақ-балғалы қызыл ... ... ... ... Онда ... ... орыс ... нұсқаларын
қайталаған «Барлық елдердің пролетарлары, бірігіңдер!». ... ... ... басқа, республика ерекшелігіне мегзейтін ешқандай белгі
болмаған.
... ... ... ... ... жайма тақта (қалқан) және оның айналасындағы
кескін, бейнелеулерден тұрады.Елтаңбаның негізі батырлардың ... ... ... ... тарихында бұрын-соңды болмаған Қазақстан елтаңбасындағы
қандай бейне ... ... ... ... ... ... ... Қазақтың қасиетті қара шаңырағының бейнесі ... ... ... ... Қара ... ... алтын бесігі. Асыл діңгек аман
болса, алтын бесік мәңгілік өмір жырымен тербеле береді деген ұғым ... ... ... бесбұрышты жұлдыз нені білдіреді?
Тәуелсіз мемлекетіміздің құшағы бес құрлыққа бірдей ашық, әлемдік
өркениет көшіне өз болмыс-бітімімізді сақтай ... ... ... бар
дегенге мегзейтін бесбұрышты жұлдыз.
✓ Бесбұрыш формасы ... ... де ... Аспан
денелерін, әсіресе, Күн мен Айды, одан кейін жұлдыздарды кие ... ... ... ... ... ... деген асыл
арманын да арқалап тұр ол.
Жүргізуші: Бірінші турдың шығармашылық тапсырмасы төмендегідей:
өздерің ойларыңнан кез-келген елтаңбаның суретін ... ... ... елтаңба ерекше, таңқаларлық болу керек.
(Екі топ өздерінің шығармашылық жұмыстарымен ... ... ... ... Ту деген не?
Ту («флаг» нидерл.) ағаш сапқа немесе бауға ілінген белгілі бір ... ... бар ... ... ту ... ... ту- ... Тәуелсіздігін білдіретін ресми билік нышан.
• Тудың сипаттамасы қайда тіркеледі?
Мемлекеттік тудың ... ... ... ... бекітіліп,
тіркеледі.
Мұрағатшы: Мемлекеттік тудың негізгі элементі оның ... де дау ... ... Ең көп ... ... ... мысалы,
қызыл ту ерлік таныту, күрес, қауіп төндіру, бас көтеру және шу ... ... ... Ақ ... ниет, жауға қарсыласпай берілу, қара
ту-қайғы, жоқтау және ... ... ... деп саналады. Түстердің діни
мағыналары да бар. Ақты-христиандар, жасылды ... ... ... ... ... ... Әр халықтың, әр ұлттың жанына жақын, ... ... ... өз түсі де ... Осыған орай ұлттық бояу деген ұғым кең
тараған. Оның терең танымдық мәні, қолдану үрдісі және әріден ... төл ... ... Әдетте, ұлттық бояу ... ... ... ... тұрмыстық заттарда
жиі қолданылады. Ол сол себепті халықтың ... ... ... да ... ... ... деп есептеледі. Мысалы, Испания
туларындағы өрекпіген қызыл-сары бояулар испан халқының қызу ... ... ... ... ... ... ... түс
фин халқының бойындағы салқын қандылық пен ... ... ... ... көк ... боялу себебі?
Танымдық тұрғыдан алғанда, қызыл-оттың, жылу мен қанның, жасыл-шөптің,
өсімдіктің, қара-жердің, суықтың, ... ... ... болып
саналса, зеңгір көк-аспанның, ауа мен құрлықтың белгісіне баланады.
✓ Алғашқы геральдистердің бірі Ансельм жасаған кесте ... ... ... тазалық пен бейкүнә пәктіктің нышаны, әрі осы
реңдес ту көтерген елдің саясатына ... ... ... ... ойға ... Қазақ жерінде ту қашан пайда болды?
Ту көтерген ... ... ... ... ерте замандарда жартаста сызылған
суреттерде айқын бейнеленген. Көне ұғымдарды былай қойғанда, аттары бүгінге
дейін жеткен Мөде, Бумын және ... ... пен ... ... мен ... Тәуекел мен Тәуке, Әбілқайыр мен Абылай ... ел ... ... ... ... да өз ... болғаны мәлім.
Байрақтың түсіне келер болсақ, «Көк асаба» аталған көне байрақ түсі исі
түркі ... түп ... кие ... Көк ... ... белгісіне
баланса, түркілердің тағы бір табынары-көк бөрі бейнесі де тудағы таңбаға
айналған.
✓ Қазақ даласында көтерілген байрақ, ... да бір ... ... Ұзақ уақыт бойы арнайы сөз етіліп, қасиетті ... ... да, ел ... ... ... ақ туы ғана ауызға
алынады. Дегенмен, тек төрелер ұстаған тулардың өзі әр алуан болған.
Мысалы, араб, парсы, түркі және қытай ... ... ... қызыл, көк, ақ, ала тулы болғанын білеміз.
• Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туының ресми анықтамасы?
Туымыздағы нұр шұғылалы ... күн ... ... ... ... ... ... дала бүркіті мен рухани болмысымыздың жарқын бір көрінісі
болып табылатын ұлттық өрнек-сондай ... мол ... ... ... күн, оның ... қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тікбұрышты
көгілдір түсті мата. Оған қоса, Туды ... ... ... өрнек
нақышталған тік жолақ көктеп өтеді. Күн, шұғыла, қыран және өрнек бейнелері
алтын түсті болуы керек. ... ені мен ... ... ... ½
бөлшегімен өрнектеледі. Яғни, ені-1,5 метр болса, ұзындығы 3 метр ... ... ... ... ... дегеніміз не?
Қытайлар гимнді «гоге»-мемлекет өлеңі, мемлекет әні десе, арабтар оған отан
өлеңі, отан әні деген мағына береді.
• Қазақ халқының сөзі жоқ ... ... ... ... ... музыкалық шығарма?
Құрманғазының әйгілі «Сарыарқа» күйі ғасырдан астам уақыт бойы ... сөзі жоқ, тек ... ... ұлттық рәміз міндетін атқарып келеді
• Қазақ халқының басына түскен қасіретті баяндайтын әлемдегі болмыс
бітімі бөлек ұлттық әнұран?
Қазақтың «Елім-ай әні ... ... жоқ ... ... бөлек ұлттық
әнұран. Әдеттегі әнұрандарда, негізінен, мадақтау сарыны басым жататын
болса, бұл ел әнінің ... ... ... ... ... ... ... отырып, рухты жасытпай, ... ... пен ... шақыратын
оптимистік сезім оятатын қасиетінде жатыр.
✓ Жоңғар шапқыншылығындағы әйгілі ... ... ... ... ... 1723 жылы ... ... бұл екрекше ел
әнінің авторы –Қожаберген Толыбайұлы. Ол Үргеніш, ... ... ... ... ... ... ... кезінде, қазіргі Тәуелсіз Қазақстанда дажастарды,
халықты отаншылдыққа шақыратын еліміздің ресми емес әнұраны болып
кеткен ән? Осы әнді ... кім? ... бір ... ... ... ән 1986 ... желтоқсан оқиғасында «Елім-ай» әнімен қатар шырқалған
болатын. Сөзі Н.Нәжімеденовтікі, әні ... ... ... күн аспаны,
Алтын дән даласы.
Думанды бастады,
Далама қарашы.
Кең екен жер деген,
Жерге дән ... ... ... ... мықты ғой.
Менің елім, менің елім,
Гүлің болып егілемін,
Жырың ... ... ... ... менің-Қазақстаным!
Шығармашылық тапсырма: Әрбір топ өздерінің рәміздерін ... ... ... ... Ол ... ... болуы керек. Жәнеде міндетті
түрде Қазақстанмен байланысуы шарт.Жүргізуші турнирдің ... ... ... ... ... ... ... аяқталды. Бұл шараға
барлығымыз белсенді қатысып, ... ... ... ... ... ... деп ... Енді Елбасымыз Н.Назарбаев
пен дарынды әнші, композитор Б.Тілеуханның ... ... ... клипін
тыңдауларыңды ұсынамын. Бұл музыкалық шығарма қазақ елінің бар ... ... ... ... ... сезім оятатын ән. Бұл әнді қазіргі
кездегі қазақ халқының ресми емес әнұраны десек қателеспейміз.
Арайлап таңым, асқақтап ... ... ... күй тартты көлім.
Қол жетті, міне, аңсаған күнге,
Жасай бер, жаса, қазағым менің.
Қазақстаным – жасыл орманым,
Қуанышымды жасыра алмадым.
Аңсаған бабам, ... ... еді – ау асыл ... ... ... бұғаудан босаған.
Құтты болсын отауың- оу,
Берік болсын –ау босағаң.
Бабамның қаны, анамның жасы,
Сіңген бұл ... ... ... ... ... ... мәңгі тіл қатшы, далам.
Күйінсін жауың, сүйсінсін досың,
Жиылсын қауым, құйылсын көшің.
Ертеңің үшін аянба, ерім,
Ояншы, елім, жиылсын есің.
Қайырмасы:
Ұрпақ үшін, ел үшін,
Атамекен жер ... мен ...... ... – оу ... ... байланысты қызықты ақпарат пен деректер
Қызыл түс- әлем мемлекеттері ... ең көп ... рең. ... ... ... екісінде бар. Одан кейін көп пайдаланылғаны ақ, көк,
сары және қара ... ... мен ... ... ... шаршы ту- Швейцариянікі
Күн бейнесі- мемлекеттік туларда жиі кездесетін нышан. Олардың
ішіндегі ең ... «Күн ... ... ... ... атының нышаны белгісі. Тайвань туларында-ақ күн, Филиппин ... ... күн, ... ... бет бейнесіне ұқсас «Мамыр
күні» суреттері бар.
Тудағы жазу рәміздің ең басты бөлшегі болып ... ... Оның ... «Алладан басқа құдай жоқ, Мұхаммед-оның пайғамбары»
деген сөйлем бар.
Иранның туында «Аллах акбар» ... ... ... жоқ) ... 22 рет ... туында тәртіп және прогресс, Руанда туында
«R» (Р) әрпі ... ... ... ... ... ... үшкіл ақ мата. Ол
тудың сабына үш жерден байланатын болған. Ал тудың дәл ... ... ... қара ... қысып, қанатын жайып, ұшып келе ... ... ... ... Көк ... хан ... ... киелі құс
саналады. бабасы Бодуаншар қиын кезде құс салып, жан ... ... ... ... ... ... арнайы темір қондырғы болған. Ал
туды жерге ... қою ... жеті ... ... ... ақ туы. Ел ... ... сақталған рәміздердің бірі-
Абылайдың ақ туы. Ол бір түсті төрт бұрышты ақ мата. ... бауы ... ұлы ... түсі –Шығыс ғұн (375-454жж), Ақ ғұн (420-562жж), Шыңғыс
ханның Алтын орда ... ... ... ... Ол ... ғасырда дүниеге келген әлемдегі тұңғыш әскери байрақтардың ... ... Ерте ... осындай ресми атақ, жоғары мәртебелі қызмет
болған. Жоңғар жаугершілігіне қарсы алдында бас әмірші болып-Әбілқайыр хан,
ал ... ... ... ... ... ... ... ұлы жиында қабылданған. Тубегін тағайындау салты кейін де
сақталған. Мысалы, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі ... ... ... ... ... ... батыр болған.
Елұран-Кезінде қазақ халқын құраған ру-тайпалардың өз ұрандары
болғаны белгілі. Олар бір ... ... ... ... ... ... атына құрылған. Ал бар қазаққа бірдей елұран «Алаш» болатын. Тағы
бір ортақ ұран-«Аруақ» сөзі. Ұрандауды ... ... ... ... ... әнұран мәтіні бар болғаны 4 ... ... ... бірнешеу. Жапония, Иордания және Сан-Марино әнұрандарының
мәтіндері осындай.
Ең ұзақ ... ... 158 өлең ... ... ... рәмізі. «Бостандық әнұраны» деп аталады. 1823 жылы ... ... ... Соломос.
Тілі басқа-тілегі бір...
Қазақcтанда тұратын халықтар салт –дәстүріне арналған ауызша журнал
Тұратын ел алуан ұлттан
–ұлыстан,
Аман болсын ... алыс ... түбі – ... жарасып,
Қазақстан болсын жайнап
Гүлстан.
Нұртас
Исабаев
Бағдарламаның мазмұны: Балаларды Қазақстанда тұратын халықтар салт-
дәстүрімен, әдет-ғұрпымен таныстыру. Ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетіне
тәрбиелеу.
Дайындық кезең : ... ала ... ... өміріне, салт-
дәстүріне байланысты, ұлттық тағамдары туралы слайдтар жасау. ... ... ... ... ... ... көрмесін
ұйымдастыру.
Балалармен Қазақстанда ... ... ұлт ... олардың
Қазақстанға келуі туралы тарихқа қысқаша тоқталып өту ... ... ... ... МРБК ... ... ... сериясымен шыққан «Терең тамырлар», «Корея-таңғы самал елі»,
«Ұлтым-ұйғыр, көне ... ... және т.б. ... құралдарын
қолдануға болады.
Ескерту: Біз бұл шараға Қазақстанда ... ... алты ... ... ... ... Тәуелсіздік алған жылдардан кейін
қазақ халқының салт –дәстүріне байланысты болсын, ... ... да ... ... ... салт-дәстүрлері зерделеніп, сараланып кітап
болып басылып, мерзімді басылым беттерінде жарияланып жүр. ... ... ... ... ... оларды күндегі өмірде де
пайдаланып, келешек ұрпаққа үйретудеміз. Дегенмен, көп ... ... көп біле ... де ... бар. Біз ... ... таныстыруды жөн деп таптық. Сіздер ... ... ... ... ... қоныстанған ұлт
өкілдерінің салт-дәстүрін зерделеп, олармен балаларды ... : жас ... ...... ... жер ... халықтарға ең жақсы әдет-ғұрыпты
таңдап алуға мүмкіндік берсе, онда әр халық оларды мұқият қарап, әркім ... ... ... ... еді», - деген екен біздің эрамызға
дейін өмір ... ... ... Герадот. Әр халықтың өзінің әдет-ғұрып,
салт дәстүрлері бар. Ол әр халықтың өзіне тән ... ... ... ... бойы ... ... салт –дәстүрлер-өткен мен
бүгіннің байланысы.
Ұлттық салт- дәстүрлер – тарихи көне процесс. Салт – ... ... ... наным – сеніміне, өмірге деген көзқарасына
байланысты туып, қалыптасып, ұрпақтан – ... ... ... ... ... жүзі халықтарымен терезесі теңеліп, тәуелсіз
мемлекет болды.
Өзінің ертеден бері, ұрпақтан- ... ... келе ... ... салт – дәстүрін жасқанбай жалтақтамай пайдаланып, іске асырып, ары
қарай ... ... ... сай жүргізіп келеді. Ғасырлар, жылдар бойы
бірге өмір сүріп, бауырласып, туыс боп ... ... ... ... ... ... тек қана өзара тең дәрежедегі
қатынас, әрбір ... ... ... мәдениетіне деген құрмет арқасында
ғана жүзеге асады ... ой ... ... ... ... ... ... бастаған
дұрыс. Ең алдымен отбасында, кейін мектеп пен ... өз ... ... ... көңіл бөліп, көп тыңдап, көріп өскен әрбір
бала болашақта өз сезімін немесе -әркетімен басқа ұлттың ... ... ... ... беті қазақ халқына арналады.
Редактор: Қазақ халқы бала тәрбиесіне, жалпы адам ... ... ... оның ... ... мен ... жасағандардың бірі. Қазақ
халқының тәрбие-тәсілдері мен тәжірибелері өте көп. Солардың ішінде халық
арасына кең ... «ат қою» ... ... ... қатарда тұрады. Жас келін
құтты орнына қонғаннан кейін сол елдің ... ... ... ... жасап, араласатыны табиғи құбылыс. Қазақ ғұрпында келін бұл
кісілердің атын атамайды. Сондықтан әрқайсысына өзінше ат ... ... ... ... оларға құрмет белгісі болса, екінші жағынан әдеп-ибаға ... ... ... ... ... өз балалары қатарында саналады. Ешқандай
жаттық көрмейді. Сондықтан ет жақын қарт кісілерді ата, әже, апа, аға ... Жасы ... ... ... ... бауырына тартып,
оларға да сүйкімді ат қойып, ізетін білдіреді.
✓ Ат қою үшін ... ... әр ... ... және тұтас тұлғасы
қамтылуы керек. Сол арқылы ат қоятын кісінің түр-тұрпатын, мінез
–құлқын, ... ... ... ... сөздерді қолданады.Ат
қою салтының тамыры терең, әріден жатқаны анық. Ал аңыз-болған
оқиғаның ... ұзақ ... ... Ат қою ... ... ... оның қоғамдағы елеулі құбылыс болғанын растап, дәлелдейді.
Бір кісінің балаларының есімдері өзен, ... ... қой, ... ... ... ... ... басталады екен. Ереже бойынша
келін бұл ... ... ... ауызға алмауы керек. Бір күні келін су
алу үшін өзен ... ... ... ... ... қасқыр тартып кеткен
қойдың шала ... ... ... ... ... Мұны хабарлау үшін
ауылға жүгіріп келеді де, ... ... арғы ... ... ... ... ұлыма жарып кетіпті. Арам өлмесін,
тезірек жаныманы білемеге білеп-білеп жіберіп, сойып ... ... Бұл ... ... бәрі ... Бұл ... сылдырама-қамыс, маңырама-қой, ұлыма-қасқыр, жаныма-
пышақ, білеме-қайрақ ... біле ... ... ... ... ... ... келіндерінің адалдығы мен тапқырлығының дәлелі осы.
Жас тілші: Қазақ есімдерінің көбі зат, сын, сан ... ... атау мен ... ... атау сөздерден ... ... ... ... ... ... қалай атауға
олады?
Жауап: Шикіл, Қой ата, Түлік, Ырыс ... ... беті орыс ... ... ... ... нәтижесінде екінші отандарын
«Қазақстан» деп тапқан орыс халқы бүгінде республика тұрғындарының ... ... Орыс ... ... ұлттар секілді өз ерекшеліктерін
көрсететін ұлттық ... ... ... ... бар. ... біз, орыс ... ... киімімен танысамыз. Орыс
халқының ұлттық ... ... ... ... мінез-
құлықтарына, табиғатына байланысты ... Және де ... ... ... ... үйлену тойына, кісі қайтыс ... ... ... жағдайына байланысты киетін киімдері әртүрлі
болған. Әрине, ондай кездерде оның пішімін, ... ... ... ... ... ... ... Қызыл матадан тігілген
киім ең әдемі деп саналған. Қызыл (красный), әдемі (красивый) ... ... ... ... Киев Русінде тұратын шаруаның күнделікті киімі
кенептен ... ... және ... ... ... киім ... ... мауыттан шекпен, оның алды сол жағына қарай түймемен немесе
ілгекпен қаусырылады. Ежелгі орыстың ұлттық киімдеріне ... ... ... және қап ... Оны белдігіне байлап қойған. ... ... ... жеңі қысқа сауыт киген. ... ... ... ... ... ... ... белдемше, көкірекше жатады. Қыздар ұзын шашын бос жіберіп, немесе
өріп қойған. Шаштарын жібек, ... ... ... ... не ... алдыңғы жағы тісті шеңбермен (тарақпен) жинап қойған.
✓ Ұлттық ... тігу үшін ... ... пен ... ... Ал
безендіру үшін кесте, тоқыма басқа түстес ... ... ... ... тігу үшін ... ... ... (конапля),
жібектен және жүннен жасалған жіптерді ... ... ... түрі ... ақ, көк, қара ... ... әйелдерінің ең сәнді бас киімі қалай аталады?
Жауап: Әйелдердің ең ... бас ... биік ... бас киім болып
саналған. Оны меруертпен өрнектеп, артын кестелеген ... Оны олар ... деп ... ... беті ... ... салт-дәстүріне арналады.
Редактор : Журналдың келесі беті Қазақстанда өмір сүретін түркі
тілдес туыс халықтың бірі- ұйғыр ... ... ... ... ... ... ... әдеттердің бірі, ер адамдардың бірігіп бас
қосулары, яғни машрап. Мұнда ... ... 15-20 ер адам ... ... өз ... жинайды. Мәшрәп-демалыс кеші, этикалық және
эстетикалық тәрбие мектебі. Мұнда қысылып-қымтырылмай еркін әңгімелесіп, ән
айтып, би билеп, ... ... ... ... оқып, оларды
тыңдап көңіл көтерген. Қожа Ахмет Иассауидің нақыл ... ... ... ... ... да араб, парсы және Орта Азия
жазушыларының шығармалары ... ... ... ... ... ... ... Мәшрәпқа қатысқан әр адам бұлардан
өздеріне қажетті пайдалы кеңестерді ала ... ... ... ... ... ... ... «Мәшрәп көрмигән», -дейді екен.
Ұйғырлардың арасында ең көп тараған жанрлардың бірі-бейит айту. ... ... бір ойды ... ... ... ... өткен әдет
–ғұрыптары, салт-дәстүрлерімен тығыз байланысты.
✓ Бейит- белгілі бір дауысқа салынған 4 шумақ өлең ... ... ... талап ететін өлең түрі. ... ... ... кесе ... гүл ... бір ... ... айтысады. Бейиттің
қазақ халқының айтыс өнеріне ұқсас.
✓ Ғәзәл- Өлең ... буын саны ... ... ... ... ... айтылуы арқылы жасалатын лирикалық
жанр. Гәзәлдің ерекшелігі сол, өлеңнің соңғы екі жолында ақынның
аты ... ... ... таныс ұйғыр халқының ұлттық тағамдарын
атаңдар?
Жауап: Самсу ... ... чай, гөш нан, ... жусәй манты.
Журналдың төртінші беті корей халқына арналады.
Редактор: ... ... ... ... Бұл бет ... ... ... корей халқына арналады.
Ғасырлар бойы корейліктер Жаңа жылдық ... өнім ... ... ... ... Жаңа жылдың алғашқы күні әрбір отбасы ерте тұруға
тырысады. Ата-анасы балаларын: «Тұрыңдар, ... ... ... қайтып
оралады» немесе «Бүгін кеш тұрған адамның қасы ағарып кетеді» деп ... ... ... ... жуынып, жаңа киімдерін үстеріне ілген соң, әр
үй мерекелік тасаттыққа ... Бұл ... ... ең ... ... Тасаттық берілетін бөлмеге кішірек ... ... ... ет, ... ... ... шарап әкелінеді. Рәсімді сол
күні абыз ... ... ... ... Ол ... әппақ желең
(турумаги) жамылып, басына ат қылынан тоқылған лента (мангон) тағып, оның
үстіне қалпақ киеді. ... ... ... тек ер ... ... Бұл
жаңажылдық салт –дәстүр Сэхва деп аталады. Сонымен қатар толь- бөбектің бір
жасқа толуы тойланатын күн, герхонсик-үйлену ... және ... ... ... ... атап өтеді.
Толь-нәрестенің бір жасқа толу күні ... ... ... ... ... тош, кимчи деп аталатын ұлттық тағамдарын
әзірлейді. Той өтіп ... ... ... ... үстіне ырым боларлық
заттарды қатарлап тізіп қояды. ... ... ... ... ақша, жеміс,
күріш, атбас, бұршақтар... Той иесін ... ... ... Егер ... кітапқа қолын созса, онда болашақта ғалым болғаны, егер қайшыны
алмақ болып ... ... ... ... пісірілген шелпекті алса,
оның үстіне екі қолымен бірдей ұстаса, онда ең бір жолы болғыш азамат болып
шықпақшы. ... бұл ... ... ... ... ... ... еденге кілемше
төселеді де оған той иесін отырғызып қояды. Баланы ең жақын адамдары әке-
шешесі, әжесі, атасы және ... ... ... алып ... ... ... ... барса, сол адам оның өмірінде ең ... ... ... ... қатар, корей халқы ертеден жас баланың бір жасқа ... ... тойы ... ... күн ... және ... түрде атап өтеді.
✓ Корей халқының дәстүрлі ұлттық ойындарына ... ... ... ... ... ... ... жатады. Спорттық
ойындардың 15-шақты түрі, оның ішінде садақ ату, салт ... ... ... тас лақтыру секілді түрлерін атауға болады.
Бірнеше ондаған ән-би ойындарының ерекше бір түрлері ретінде маска
киіп билеу ... ... ... ... ... өзіндік ежелгі бір тарихы бар. Аңыз бойынша
біздің дәуірімізге дейінгі І-ші ... ... ... ... Хван Чхан Ран атты бала ... бір ... королі
–Пэкчженің сарайында қылышпен билеу өнерін көрсетудің көмегімен
корольді шауып өлтіреді, бала жазаға ... ... сол ... ... мақсатымен Силла халқы баланың келбеті ... ... ... ... ... ... ... тілші: Корей халқының мақал-мәтелдерімен мазмұндас қазақ халқының
мақал-мәтелдерін айтып бер:
• Астамшыл қашан іркілмек
Бөседі көкті бөркім деп.
• Керек жауын кезінде қымбат
Темір-өз-өзінен ... ... ... беті ... халқына арналады.
Редактор : Журналдың бұл беті өздерінің мейірімді, ашық-жарқын,
еңбекқор, ... ... ... ... Ертеректе ең көп тараған
мерекелерінің бірі үме ... ... ... ... бірігіп қауырт
жұмыстарды атқарып тастайтын. Үлкен құрылыстардың барлығы үмесіз жүрмейтін
болған.
... ... ... алу ... мұндай үй құстарының жүнін
жұлып, тазалауға ... ... ... мен жас ... ... міндетті түрде ән шырқалып, әзіл-қалжыңдар
айтылатын. Кешке қарай көмектескендер құрметіне ... ... ... ... бұл салт-дәстүрі қазақтың «Асар» ... ... өте ... ... ... дәстүрлі тағамдарын дайындауға көп мөлшерде май
пайдаланылады. Дәстүрлі тағамдары ... және ... Сүр ... ... ет көп ... ... тағамдарының қатарына
күнге қақталған қаз еті де жатады. Мерекелік дастархандарға міндетті
түрде сорпалар қойылады. Әдетте қонақтардың алдына ет пен ... ... ... ... халқының қамырдан жіңішкелеп кесіп, майға ... бал құю ... ... ... түрі ... ... ... Неке қию рәсімі кезінде жас жұбайларға өмірлерің ... ... ... ... суға бал ... «бал ... ... алтыншы беті еврей халқына арналады.
Редактор : Журналымыздың алтыншы беті ... ... ... ... ... ... өз ... тіліне берік халықтардың бірі – еврей
халқына арналады.
Еврей халқының, әсіресе, балалардың сүйікті мейрамы шват немесе ту ... ... ... ... ағаштар жаңа жылы шват деп аталады. бұл
мейрам қаңтар-ақпан айларында, Израиль жерінде жаңбыр жауып, ... ... ... ... Тойланатын күні ауыспалы күнпарақ арқылы
белгіленеді.(Израиль жерінде жаңбыр қыс ... ғана ... ... ... ... ... қаншалықты мол болғанын қорытындылайтын
мейрам. Еврей ... заңы ... және діни ... ... ... адам
өзінің жинап алған өнімінің оннан бір бөлігін әлсіз жетім-жесірлерге, жері
жоқ кедейлерге, ... ... ... ... Ту ... мейрамы күні
барлық еврей халқы Израиль жерінде өсетін әртүрлі ... ... ... үсті ... жемістерге, бидай, арпа өнімдеріне
толы болады. Дастарханда міндетті түрде Израиль жерінде өсетін 7 түрлі өнім
болуы ... Бұл күні ... ... ... арпа ... жейді, жүзім
шырынын ішеді, інжір, анар, зәйтүн мен құрма жемістерін жейді және ... ... ... ... хала ... Ту ... күні
бұл елде міндетті түрде ағаштар отырғызылады. Балаларға ағаштардың табиғат
пен адамдар өміріндегі маңызы, ... ... ... туралы әңгімелер
айтады.Әрбір жеміс ағашына арналған бата ... ... Шват ... ... ... бір қап ішінде» ойынын ойнағанды өте жақсы көреді. Ойынның
шарты: Ойынға әртүрлі жеміс, өнім кейпіндегі 6 бала және ... ... бала ... Қап ... келе ... әр түрлі жеміс, өнімдерге терге
кездеседі. Олар өздерінің қандай жеміс немесе өнім екендіктерін, ... ... ... ... оны өзіне алады. Келесі тағы бір жеміс
немесе өнімге кездеседі. Ол дорба ішінде кім бар ... ... өзі ... ... Ойын ... соң, ... ішінде әр түрлі жемістері бар
дорбалар сыйға беріледі. Ойынға қатысатын ... ... ... ... ... інжір, апельсин және жоңқа немесе қауыз (рожки).
Жас тілші : ... ... кең ... ... ... ... пита (израиль шелпегі), маца, фаршталған балық, ... ... хала ... саз аспабы
Халық етегілері бойынша әдеби мозаика
Ерте –ертеде, ұшы –қиырсыз қазақ даласында Кербұғы ... ... өмір ... Ол ... құлақ құрышын қандырар күйлер шығарып, оны
өзі домбырада төгілдіре ... ... ... ... тірліктен кейін ауыл адамдары домбырашыны ортаға
алып, «құлақтан кіріп бойды алар» сиқырлы күйлерін ... ... ... ... ... төгілген күйдің құдіреттілігі сонша – асыр ... өзі ... ... ... тынып құлақ түреді екен.
Ақсақ Құлан ертегісі.
Базардан барабан сатып ап.
Оралды Қоян да әлгі ... енді ол ... ... ... ... үйіне жетті ол,
Қағылды гүрілдеп барабан.
Кезекпен ойнады екі қол:
«Бам- барам, бам – барам, бам – ... ... ... ... ... ма деп қалды осыны,
Не істерін білмеді Түлкі – «ер».
Әлімқұлов Н. Барабаншы қоян. Ертегі.
Асан ...... ... ... ... ... мұңын, зарлы
жырын тыңдап, жаттап алып, кең далада қой бағып жүріп, күңірене ... ... ... ... ... ... ... жатқан сар даланың
сағым бұлдыратқан мұнарымен үндестіріпті. Ханның қайырымсыз сарайының
маңынан таппаған ... сыр, ... ... Асан ... кең де ... ... ... болыпты.
Сөйтіп жүріп ол тоғыз жасында асқан жыршы, айтқыш ... ... ... ... С. ... ... Аңыз ертегі.
Көзіне жас алқымына өксік тығылған Лосан щяньцзысын ... ... ... жүріп кетеді. Жүре – жүре мұнарлана ... көк ... ... Бір тасқа жамбас басып, жан шақырады. Көңілі құлазып,
біраз отырған соң, щяньцзысын қолына алып, ... ... ... ... толы күй шерте бастайды.
Мамырлап «Жабайы өрік гүлдеді» әуені төгіледі, күмбірлеп «Иен ... ... ... – үш ... ... тектес шертпелі аспап)
Лосан (дүнген ертегісі)
Жігіт гуслиын тізесіне қойып, тыңқылдатып, би ... ... ... ...... ... ... Тоқтайын десе, дәрмен жоқ, аяқ- қолдары
ербеңдеп билей береді.
- Ағатай , тоқта! Бір қап ... ... - деп ... олар
диірменшіге.
Жігіт күйін тоқтатып, қарақшылар қап толы ... әкеп ... ... ... ... тасып, үйіне келеді.
(гусли – жетіген тектес, шертпелі
аспап)
Ғажайып гусли (украин ертегісі)
Замандардың заманында бір ... ... ... Бала ... ... күй ... Өгіз ... жүріп, қурайдан сыбызғы қиып, уілдете
тартқанда, өгіздер күйсегенін тоқтатып, құлақтары салбырай мүлгіп, ... ... ... құс ... батпақтағы бақа тыншып қалса керек.
Кейде қыз – бозбалаға ілесіп, түнгі күзетке шығады. Түн тынық, жер-
әлем бусана манаурайды. ...... ойын – ... ... бала ... ... ... баяу созылтып күй бастайды.
Қыз біткен, жігіт біткен тегіс ұйып қалады. Қай ... ... ... ... құйылғандай, беймәлім бір күш қағып алып, ... ... ... жымыңдасқан ашық аспанға әкетіп бара жатқандай
сезінуші еді.
Құдіретті күйші (белорус ертегісі)
Баяғыда бір бала болыпты. Әке –шешесі жоқ тұл ... ... ... ... ... . Бір үзім нан үшін жұрттың шошқасы мен ... ... ... ... екі етпей орындайды. Ер жеткен соң бір
ауқатты ... ... ... ... ... қара ... ... төңірек
тұманға бөгіп, ызғырық жел ... ... Жұрт жылы ... ... (жиіркенеді авт.). Ал жетім бозбала жалаң аяқ сыз басып,
сиыр жаяды. ... тіс – ... ... ... Не ... ... ... өксіп жылайды.
Кенет қасына бір кішкентай шал келіп:
- Әй, балам, неге жыладың? – деп ... ... не? – ... ... – Қожайын күн сайын далаға қуады,
жалаң аяқ, жалаң баспын, суыққа ұшып ... ... ... ... де қолынан келер қайран жоқ, өзінің аяғында ... Әрі – бері ... ... сыбызғысын алып, бозбалаға ұсынады.
- Мә, осыдан басқа берерім жоқ, - ...... бұл – жай ... ... ... ... күндерде бір күн пайдасы тиіп қалар. ... ... ... болды, естіген жұрт билеп кетеді.
Бозбала сыбызғыны алысымен, шал ... ... ... (латыш ертегісі)
Ханшаның құлантаза айыққаны жайлы хабар төрт тарапқа түгел
таралады. Алыстағы – жақындағы ханзадалар мен ... сұлу ... ... ... шұбырады.
Алайда қыз өзін емдеген кернейші бозбаланы құлай ... ... ... ... ... патшаның сөзіне құлақ асып, сарайда қалады. Күн
сайын күй тартып, көңілін аулайды. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... күй деп осыны айт! Қайғыны да, мұңды да
қолмен сылығандай жоқ қылады.
(гусли – ... ... ... ... ... ... ертегісі)
Ертеде бір помещик өмір сүріпті, ол Аницзы атты бір бала бақташыны
өзіне ... ... ... жұрттың бәрі де, әсіресе, сыбызғыны тамаша
тартатындығы үшін ... ... Оның ... ... ... ... болса да, оның қолында ең нәзік музыкалық аспапқа
айналатын.
Бала бақташы – Аницзы (ұйғыр ... үні ... сот бар, ... бар, жиылған барша ...... ... ... биге ... да , би де толастамайды. Жігіт скрипкасын безілдете толғап тұрып:
- Қалай , ... күй үшін өлім ... ... ... – деп ... Жоқ , - дейді сот. – Бұндай өнерпазды өлтіруге болмайды.
Жалшы мен сиқырлы ... ... ... ... жолынының Қазақстан бөлігіндегі тарихи ескерткіштерге сырттай
саяхат
Орта сынып оқушыларына арналған
Дайындық кезеңі: Кейінгі жылдары «Аруна ... ... ... ... Орда» қазақ балалар энциклопедисымен және осы
баспадан шыққан «Аңызға айналған ... ... ... «Ұлы ... т.б. кітаптары бойынша көрме ұйымдастыру керек. Ұлы Жібек ... ... ... ... ... ... дайындалады. Балалар
алдын ала осы көрмелермен танысады. Ұлы Жібек жолы бойындағы тарихи қалалар
мен тарихи ескерткіштердің суреттері бойынша алдын-ала ... ... ... күні қолдану керек. Балаларға шара өтерден біраз ... ... ... ... ... ... ертегі, өлеңдер оқып, жаттап
келу тапсырылады. (Н.Тілендиевтің «Көш керуен» ... ... ... ... ... ... жатқан Жібек жолының бойындағы керуен
тізбегінің бейнесі жылжып өтіп ... ата: ... ... ... ...... ... адамдар
бір – бірімен сауда байланысын жүргізген. Алғашында ол зәру ... ... ... ... Мысалы асыл тастар, алтын, күміс, тұз, шипалы
өсімдіктер мен хош иіс ... Мал, ... ... ... бағалы аң
терілері, қола мен темірден жасалған заттар, мата, азық- түлік және басқа
да тауарлармен ... ... ... ...... басталып, көптеген
елдер мен қалаларды байланыстырған орталықтар – ... ... ... ... ... бір – ... ... шығыс пен батысқа, оңтүстік
пен солтүстікке қарай жалғасып, көптеген жаңа ... ... (1): Ата, ... ... ... сауда жасау үшін түйемен ғана
жүрген бе?
Тарих ата: Иә, ... ... ... ... ... ... ... біріктерген Ұлы Жібек жолы пайда болды. Ол жолдардың әрқайсысының
өз ... ... ... ... ... және «құндыз» жолдары кірді.
«Лазурит жолы» - Мысыр, Иран, Вавилон елдеріне ... ... - ... ... жол. ... бұл ... өте ... саналып, аса жоғары
бағаланған.
«Нефрит жолымен» қытай патшалары мен бай- ... ... ... ... ... ... асыл да ... гауһар тас,
нефрит тасымалданған.
Ал «құндыз жолымен» бағалы аң ... әр ... ... Жібек жолы бүкіл адам ағзасын қоректендіруші қан жүйесіне ... ол ... ... мен Азия ... бір – ... қарым- қатынас
жасауына мүмкіндік туғызып, ондағы халықтарды біріктіреді.
Бала (2): Ата, неліктен бұл Жол ... ... деп ... ата: Ұлы ... жолы ежелгі атау емес, ол 1877 жылы ... Оны ... ... ... ... ... ... фон
Рихтгофен. Жолдың бұлай аталуына сауданың негізгі заты Қытайдан шығарылатын
жібек мата себеп болды.
Бала (3): Жібек жолы ... ... ... де ... деседі.
Сонда ол қай қалалар арқылы өтті?
(Экраннан Жібек Жолының картасы көрсетіледі)
Тарих ата: Сонау ... мен ... ... жатқан бұл жол
адамзатты ғажайып жетістіктерге жеткізді. Дамыған ... бір – ...... айналысуына, ғылым салаларының дамуына, діни және мәдени
салт – дәстүрлерінің қалыптасуына ... ... Ұлы ... жолы ... ... де ... Ең негізгі сауда жолы Тянь – Шань тау етегімен,
Сырдария, Талас, Шу, Іле аңғарлары ... ... ... ... ... ... Яқсарт, Сейхун деп аталған ... Орал ... ... ары ... ... маңы, Византия мен Батыс Еуропа жерлеріне ... ... ... күре ... Орталық Қазақстан далаларына, Сарыарқа
мен Ертіске, Алтай мен Моңғолияға қарай ... ... ... ... ... ... ... Тараз, Сауран, Саудакент сияқты ірі
қалалар болған. Бұл қалалардың өркендеуіне Ұлы Жібек жолының тигізген әсері
зор.
Ортағасырлық шығыстың ұлы ... ... Ұлы ... ... деп тамаша бейнелеген:
Сансыз қымбат жүк тиелген,
Мыңдаған алып түйелер.
Жүз сары нарға ... ... ... динар жегілген.
Ең керемет мускус пен алойыны,
Ғажап жібек маталарды,
Иран мен Мысыр керуені артқан-
Тағы бар отыз түйесі.
Тарих ата: Балаларым, менімен бірге саяхатқа ... ... ... болса, мен Ұлы Жібек жолының ... ... ... ... ... ... Сауран қаласына тоқталамын. Қазақстан жеріндегі орта
ғасырдағы ірі қалалардың бірі. Түркістанның ... ... ... ... ... Араб ... ... жеті қабат дуалмен
қоршалған үлкен қала, оның ішінде рабат, мешіт бар» деп ... ... орта ... Сауран Ақ Орданың астанасы болды. ХVІІ ғасырдың
аяғында қаланы Әмір Темір ... ... ... ата: ... ... көк ... ... маңындағы
көрінісі қандай әсем! (Экраннан Түркістан қаласының сыртқы көрінісі жылжып
өтіп, Қожа Ахмет ... ... ... ... (1):
Бір кезде қанды соғыстан,
Қаралы болған Түркістан.
Садақтан самсап оқ ұшқан,
Жаралы болған Түркістан.
Миы ашқан жердің қуырылған,
Танабы болған ... ... ... болған Түркістан.
Сен үшін бабам алысқан
Аяулым менің Түркістан,
Алқынып жеткен алыстан.
Сарқырап қала ... ... ... ... ата: Жібек жолындағы тағы бір тарихи қала – ... ... ... Оның 1500 жылдық тарихы бар. Ол да сол кездердегідей
негізінен саз ... ... ... ... Қала ... ... цитаделі болған, Қожа Ахмет Иассауидің кесене ғимараты ... Орта ... ... ... керемет үлгісі. Кесене- ғимараттың
айналасында толып жатқан ... ... ... ... ... ... да ... жерді алып жатқан «Қамал қорғаны», ... ... ... ... бегім» күмбезі, «Есім хан мазары», «Халуат жер
асты мешіті» және ортағасырлық ... ... бәрі – бәрі ... ... ... ... қаласы XII ғасырда аса дәуірлеген: қолөнері мен ... ... ... Оның ... ... ... қауымына жайылып, ол
Меккемен теңестірілген, яғни Түркістанға үш рет ... адам ... ... ... ... ... Оған себеп- суфизмнің насихатшысы, ақын Қожа
Ахметтің ықпалы еді. Оның қарапайым ... ... ... ... ... ... етушілерге қатты әсер етті. Ол соңғы 10
жыл ... ... ... ... Құдайға құлшылық етудің шын
берілгендік – нұсқасын ... ... Ол ... ... де ел ... жатқа айтып, есімін қасиеттеп жүрді. Сондықтан да Әмір ... ол ... 233 жыл ... ... Қожа ... ... ... күмбезін соқтыртты. Бұл ескерткішті ... жеті ... десе де ... Қожа ... ... кесенесі-Түркістан қаласында ХІV ғасырдың
соңында тұрғызылған архитектуралық ғимарат. Қожа ... ... ... ... халықтың көп жиылуымен өзіне арнап соғылған кішкене мазарға
жерленеді. Кейін бұл кесене мұсылмандардың жаппай тәуеп ету орнына ... ... ... ескі ... орнына жаңа, зор кесене орнатуды
ұйғарады. Мұны Әмір Темірге жүктеп, ол ... ең ... де ... ... ... ... ... Қызыл кітабына енгізілген.
Бала (2):
Әуелде үлкен қала Отырардан
Кейіннен кіші-гірім шоқы қалған
Өртеніп өзі күл боп ... ... оты ... күзгі желмен дала күйді,
Қалдырды өшпейтіндей баба сыйды.
Арада мыңдаған жыл өтсе дағы
Көтеріп келеді ол Фарабиді. (С.Мәуленов)
Тарих ата: Жібек ... ... ... бірі ... ... ... ... тасқа: «Жиһанкез, сенің алдыңда
Орта Азияға, Кавказға, орыстарға бет алған басқыншы Шыңғысханның ... ... жыл ... ... ... ... өзі ... батыр
қамалдың қалдығы жатыр. Бұл қамалдың қасиетін қадірлей біл», - деген ... ... сулы ... Сырдарияға құяр сағасына қол созым
жерде ғасырлар бойы ел ... ... өлі қала ... ... ... Отырар....
Отырар – Қазақстанның ортағасырлық қалалары ішінде ... орын ... ... аты әйгілі қала ең алғаш Фараб деп ... Әл – ... ұлы ... Әбу ... Ибн ... шыққан қала. Отырар 60 мыңдай
жауынгері бар берік қамал болған. Алайда, ... ... ... 6 ... ... ... бере алмады, бірақ бұл қала ... ... ... Арыстан баб-әулие. Діни аңыздар бойынша қожа ... ... ... ... ... баб ... Отырар, Сайрам, Иасы өңіріндегі
сопылардың рухани ұстазы ретінде ... ... ... баб ... ... ғасырда салынған. Арыстан батың қабірі ежелгі Отырар қаласының
маңында. ... ... ... етушілер, соның басына барып түнейді.
(Экраннан ежелгі қазақ жерінің, Сырдария өңірінің ... ... ... ата: Сол ... Ұлы ... ... ... іліккен тарихи
қалалардың қатарына Испиджап, яғни, Сайрам да жатады.
Тарихи деректер ... ... IX- X ... әскери маңызы
күшті бекіністі қала болған. Кезінде арабтардың ... ... ... ... ... салық төлеп тұруымен тынған, бірақ тәуелсіздігін
сақтап қалған. Сонымен, Сайрам ұзақ жылдар бойы Жібек жолы ... ... да, ... жағынан да, мәдени жағынан да еңсесі биік
қалалардың бірі болып ... ... ... ... 3 жылдай ерлікпен қорғанып,
ақыры 1684 жылы құлаған, яғни қалмақтар қаланы ... ... ... ... ... ... соғды тілінде «Ақ су» деген мағынаны береді.
Түсініктеме: Қарашаш ана күмбезі- ... ... Қожа ... ... ... ... тұрғызылған архитектуралық ескерткіш.
Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ата: Сол ... өмір ... ... алғашқысы Тараз қаласына
тоқталамын. Ұлы Жібек жолы өзінің өткен жерлерінде ... ... елді ... бой ... одан ... қолөнердің
өркендеуіне, экономиканың дамуына тікелей әсер ... ... ... ... еді (ол ... одағы тұсында Луговое атанып, қазір қайтадан ... ... ... ... 1000 жыл бұрын ауыл шаруашылығы кең
өркендеген, Құлан оазисі 50 ... ... ... алып ... ... аса ірі ... орталығы Тараз болды. Елдер оны саудагерлер
қаласы деп атаған. Тараздың жүрегі – цитаделі, мешіттері, керуен сарайлары
болса, ... ... ... ... ... ... ... бір ғажабы, оның керуен сарайына өз ... ... ... ... ел ... ... қарым- қатынас жасап отырған.
Тараздың даңқы ... ғана ... ... күміс, мыс секілді түсті
металдардан жасалған асыл ... де аты ... ... өңірінен түсті
металдардың өзге түрлері де ... ... ... құйған,
әшекейленген. Мәселен, Түркістандағы Қожа Ахмет Иассауидің кесенесіндегі
диаметрі 2,2 метр, салмағы 2 тонна ... ... осы ... ... ... оны жай ғана ... ... аса дарынды темір ұсталары мен
түсті металл шеберлері жасаған.
Бала (3) : Тарих ата, ... ... ... аса бай ... ... ... ата: Дұрыс айтасың, ертедегі қалалардың дамуы екі жағдайға
тікелей байланысты болған Оның бірі: қала ... ... ... ... ... ... суы мол өзеннің жағасында орын тепкені жөн. ... ... ... де бар. ... қаласының маңында бүгінгі ұрпаққа
бүлінбей жеткен бірден бір тарихи ескерткіш – Айша бибі ... ... ... ... ескерткішінің суреті көрсетіледі)
• Түсініктеме: Айша бибі шамамен ХІ-ХІІ ғаырларда өмір сүрген ... ... ... ... Айша бибі ... сапарлап келген
Қараханмен жүздесіп, бір-бірін ұнатады. Алайда екеуі уәделескен
уақытта кездесе алмаған соң, Айша бибі күйеу ... ... ... Ел шетіне таяғанда дем алмақшы болып су бойына тоқтап
жуынады. Сол ... ... ... ... ... улы жылан
Айшаны басынан шағып алады. Қайғылы хабарды естіген Қарахан ... о ... ... деп, ... қидырады. Содан кейін
қарахан Айша бибі қабірінің ... ... ... Әулие ата күмбезі-Қазақстанда ХІ ғасырдан сақталған сәулет өнері
ескерткіші. Қазіргі Тараз қаласының батыс шетінде ... ... ... ... ... хан ... Бұғра
Қарахан қабірінің басына орналасқан. Әулие ата күмбезі Қазақстан
сәулет өнерінің үздік ... ... ата: Көне ... Саудакент шаһары Сугулхан бертін келе
Сулхан деп аталған. ... биік ... ... ... күмдезді
әсем, көгілдір күмбез, сарайлар болған. Саудакент орта ... ... ... ... айналған. Саудакент қазір елі қала күйінде
жатыр. Оның орнына Жамбыл облысы, Сарысу ауданының орталығы Байқадам ... ... ... ... Суяб пен ... ... да ... кем
емес. Суяб 581 жылы бой көтеріп, Жетісу жеріндегі Батыс ... ... ... ... ... болған.
748 жылы қытай қолбасшысы Ван Чжинь- Сунь ... ... ... ... ... жаңа ... ... қарлуқтар Суябты
766 жылы басып алып, өздерінің тұрағына айналдырған. Шаһардың атын шығарған
Баласағыни Жүсіп ақын болды.Оның әйгілі ... ... атты ... ... ... ... ... «Білік шежіресі» немесе «Тіршілік
тәжірибесі» дегенді білдіреді.
Баласағұн- орта ... ... ... ... ... Баласағұн Х ғасырдың өзінде гүлденген ... қала ... ... ... ұлы ... ... ... Баласағұн қаласының
КүзҰлыс немесе Күз Орда деген басқа ... ... ... ... орны ... Қазақстан өңірінің Шу өзенінің жағасында
орналасқан. Баласағұн қаласы V-ХІІІ ғасырларда ... ... ... жолы ... ... ... табылған бұйымдар мен
алтын мен күмістен жасалған заттар, ыдыс – ... ... ... ... ... ... ... келген, яғни шеберлер мен
зергерлер солардан да үйреніп отырған.
Бала (1): Тарих ата, ... ата ... қала ... ... ата: ... ... ... орналасқан Іле алқабы немесе Жетісу
–аса көрнекті де өзгеше әрлі өңір. Ол бейне бір ... мен ... ... қарлы шыңдары көмкерген алып тостаған тәрізді. Ғалым
ата ... ... ... ... ... өртеніп, талауға түсті.
Монғолстан ұйғырлары ... ... ... алуға әлде неше мәрте әрекет
жасады, қорғандарды қиратып, жермен жексен етті. Ақырында ... ... ... 1854 жылы көне ... ... ... орыс
әскерінің Верный бекінісі орнады. Жиырмасыншы ғасырдың басынан ... ... ... деп атап кетті. Жез қоңыраулы Ұлы Жібек жолы бойындағы керуендер
Қазақстан жерін басып ... ... ... ... ... ... жерде жазиралы қазақ даласымен қош айтысып, ары қарай жүріп ... ... ... ... ... ... ежелгі қалалары мен
тарихи ескерткіштеріне жасаған саяхатымыз аяқталды.
Шараның соңында кітапханашы балаларды көрмемен таныстырады.
Сен еліңнің тарихын ... ... ... ... ... ел ... ... әйел патшаларының бірі
(Тұмар
(Томирис)
2.«Көк түркінің көк семсері» атанған атақты батыр
(Құтылығұлы
Күл -тегін)
3.Аристотельден кейін дүниежүзі білімі мен ... ... ... ... ... ғалым
(Әбу Насыр
Әл -Фараби)
4.«Көмекей әулие» атанған қазақтың ұлы ... ... ата ... ... ... бар?
(Ескерткіш жел
соққанда қобыз
сарындас ... ... түп ... кім ... ? ... ата)
7.Штандарт дегеніміз не? (Мемлекеттің жоғары лауазым
иесінің ... ... ... ... ... ... ... «Құтты білік»
атты дидактикалық поэманың авторы?
(Жүсіп
Баласағұн)
9.«Диуани лұғат ат -түрік» («Түркі сөздерінің жинағы») атты
еңбектің
авторы кім? ... ... ... ... ... ... кім? ... Дулат)
11. Еліміздегі ең биік тау шыңы (Хан тәңірі)
12. Қазақстандағы ең ыстық жер (Қызылқұм шөлі)
13.Қазақстанда сирек ... дала қойы ... ... ... ... ... Менделеев кестесіндегі 105 элементтің қаншасы ... ... ... бар? ... ... жүзіндегі ең үлкен көл (Каспий)
16. Қызыл кітапқа енгізілген грейг ... қай ... ... ... ( Ақсу – Жабағылы қорығы)
17. Төбесінен бірден төрт ел – Қазақстан, Ресей, Қытай, Монғолия
көрінетін тау ... ... ... ... ... тау – ... ... ... ... ... өзендері суға сіңіп жоғалып кетеді?
(Шу, Сарысу, Талас т.б.)
19.Біздің елімізде өсіп тұрғанына 700 жыл болған ... қай ... ... ... ... ... ұлттық паркінен кездестіреміз. Тораңғының
жуандығы соншалық, бір- бірінің қолынан ұстап, жеті адам ... ... ... ... тұңғыш көшетін өсірген кім?
(Егор Васильевич Редько)
21. Дүние жүзіндегі ең биік шың – Джомолунгманы (Эверест) бағындырған
(8848 м.) ... ... кім? ... ... Аты да, ... де ... өзен қайда? (Талдықорған облысы,
Тентек өзені.)
23. Қазақстан қалаларынан тұңғыш рет ... ... ие ... қаланы
білесіз бе?
(Ақтау қаласы (Шевченко) Патрик ... ... ... ... Халықаралық ассоциациясының ең жоғарғы құрмет белгісі)
24. Тараз ... ерте ... аты ? ... ... ... ... ... авторы кім? (Қазақ
мультипикациялық ... ... ...... әрі ... Әмен
Қайдаров. Ол «Қарлығаштың құйрығы неге айыр», «Ақсақ құлан», «Қожанасыр –
сәулетші» атты ... ... ... ... ... ... рет Олимпиада чемпионы атанған
кім? (Балуан Жақсылық Үшкемпіров)
27. Қазақстанда ең бірінші ... ... қай жылы ... жылы ... ... атты ... командасы ұйымдастырылды. Осы
команда құрамында заманымыздың заңғар жазушысы Мұхтар Әуезов ойнаған.)
28. Жетісудың жеті ... ... (Іле, ... ... ... ... Сарқант)
29. Қазақстандағы батыс бөлігі тұщы, ал шығыс бөлігі тұзды көл ... ... ... ... рулық белгісі (таңба)
31. «Қара сөздердің» авторы (Абай)
32. Ғұндардың көсемі, аты аңызға айналған әскери қолбасшы? (Аттила)
33. ... ... ... (Қайырхан)
34. Қазақ даласының музыкалық символы «Сарыарқа» күйінің авторы?
(Кұрманғазы)
35. ... ... ... ... ... ... ... аты? (Сүлей)
Ескерту: Блиц турнирде бұдан бұрын кітапхана ... ... ... ... ... шайқалмасын елдігімнің ... ... ... әдістемелік құралдарына енген сұрақтар
қамтылмады. Сондықтан, кітапханалық шараларыңызға осы құралдарда берілген
блиц-сұрақтарын да пайдалана ... ... ... Қазақстаның тарихи кезеңдері
1990- 25 қазанда Қазақстан Егемендігі туралы Декларация қабылданды.
1991-Республика ... ... рет ... Әбішұлы Назарбаевты
республикамыздың Президенті етіп сайлайды.
16-желтоқсанда ... ... ... ... ... және құқықтық мемлекет»-деп жариялады.
1992-қазан айында тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров ғарышқа самғады
4-маусымда Президент Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... қол қойды.
Қазақстан Республикасы БҰҰ мүшелігіне қабылданды.
Дүниежүзі қазақтарының алғашқы құрылтайы.
29-қыркүйек-Алматыда ... ... ... ... 15 ... төл теңгеміз дүниеге келді.
1994- 30 маусымда қазақ ... ... ... ... ... көгіне алты айлық сапарға аттанды.
1995- 28 қаңтарда Тәуелсіз Қазақстан Республикасының тұңғыш «Ата заңы»
қабылданды
ақыл ... ... ... ... дана ... 150 ... ... Алматының орталық алаңында «Тәуелсіздік» ескерткіші ашылды.
1997- «Жалпы ұлттық татулық пен саяси ... ... еске ... ... ... «Халық бірлігі мен ұлттық тарих» жылы болды.
маусым- Елордамыз Астана қаласына көшірілді.
1999- «Ұрпақтар бірлігі мен сабақтастығы» жылы ... ... ... ... жылы болды.
Түркістанның 1500 жылдық мерейтойы әлемдік деңгейде тойланды.
2001- Тәуелсіз еліміз 10 ... ... ... жылы ... ...... ... құқығы туралы» Заң қабылданды
2003- Ресейдегі Қазақстан жылы.
2004- Қазақстандағы Ресей жылы.
2003-2005- Ауыл жылдары.
Қосымша 1
Отан
Бақытты боп жүргенім
Сенің арқаң, Ұлы Отан.
Елім ... ... гүл ... арайлы,
Күліп атқан құба таң.
Сенен бақыт тарайды
Баршамызға Ұлы Отан.
Сарқылмайтын қуатым,
Тірегімсің сен, Отан.
Мәңгі соғып тұратын
Жүрегімсің сен, Отан!
Ту
Күнді құшқан қас ... ... ... туым ... теңіздей шалқыған.
Көкірек жауар шымқай өң,
Көрген жерден елітер,
Көркем өрнек, кең көңіл
Көл пейілге кенелтер.
Тәжім етіп бас ... ... ... ... бір ... ... ететін байрағым,
Тұнық менің көгімдей
Әуемде мәңгі жайнаған! Б.Бәмішұлы
Елтаңба
Дүние әлем ... ... ... ... ... қамалы.
Көгілдір көктің жүзінде
Шаңырақ-күн, уық-нұр.
Мәңгі сенбес күйінде,
Маңдайдан жұлдыз туып тұр.
Қуат отын қоздырған
Қос қанатты пыпағым.
Хас ... ... ... түзілген
Ыстық қаным, діл, арым.
Төріме іліп,
Төсіме
Тағып жүрер Тұмарым!
Әнұран
Қаһарман қажыр, қайратым,
Шайлықпас текті айбатым.
Арман, абырой, толғаныс-
Айтылатын ар, затым.
Жұртымның мұң, мұратын
Құлқыма құйып тұратын
Сіңірген тұла ... ... ... ... ... ... сөз, ... әуен
Шырқағанда, нұр тамар.
Беріле тыңдап,
Егіле
Жанып тұрар мың жанар.
Қазақ елі
Біз қазақ еліміз бастан не көрмеген.
Намысын ешкімге қолынан бермеген.
Тұс –тұстан анталап, көз сүзген ... ... ... қас ... ... ... ... желбіреп,
Тұп –тұнық аспаным тұрады мөлдіреп.
Қазақтың тілері ата жол салтымен
Достасу, туысу әр елдің халқымен.
Қонақжай халықпыз, ... ... ... ... үміт ... ... жер ... баласын,
Қазақтың елі мен даңқты даласын.
Шаймерген Әлдибекұлы
ҮШ БАҚЫТЫМ
Ең бірінші бақытым – Халқым менің,
Соған берем ойымның ... ... бар ... мен ... қор ... ... нарқым менің.
Ал екінші бақытым – Тілім менің,
Тас жүректі тіліммен тілімдедім.
Кей – кейде дүниеден түңілсем де,
Қасиетті ... ... бар ... – Отан ... деген кім десе, Отан дер ем!
... Оты сөнген жалғанда жан барсың ба?
Ойланбай – ақ кел дағы от ал ... ... ... ... ... ... ... ұста :
Жақсылық күтпегейсің!
От емес, оқ сұрасаң менен егер!
Үш бірдей бақытым бар алақанда,
(Мені мұндай бақытты жаратар ма?!)
Үш күн нұрын төгеді ... ... ... ... ... ДАЛА – ... ... , Қазақстан, ән, арманым да,
Аяулым, алтын бесік, қара орманым да.
Бір нәрсе жетпейді деу қате ... ұлан ... ... барында.
Гүл дала – Қазақстаным.
Сен үшін бар сөздіктен сөз таңдайын көп,
Сен барда басылмайды жез таңдайымда от.
Мен сенен кете ... ... ... ... ... ... дала – Қазақстаным.
Сен барда ғажап шебер, ғажап ... ... саз ... ақын ... мен ... ... жыр жаза ... қанатында даңқы кеткен,
Дән дала – Қазақстаным.
Сен менің шұғылаға толған даламсың,
Жасампазым, сан асу ... ... ... ... ... бақытына да қорған боларсың.
Жан дала – Қазақстаным.
Керемет өріледі гүл өңірде өлең,
Кезің ... өрік пен шие ... ... бар ... деп ем өзіңнің жүрегіңде мен.
Кең дала – ... жоқ даңқ ... ... сөренің,
Жетер біраз есіңде қала алса өлеңім.
Халқым маған сенеді әлсіз демей,
Үйткені мен, туған жер, ... ... бер , ... ... ... ... сөз ...
Өзің берген сөзің ғой!
Менде көрер көз болса –
Өзің берген көзің ғой!
Шаттық ... ... ... өзің ... ... де өзің ... ... –ой,
Әппақ арым, тілегім.
Туған елім өзің ғой –
Арқа сүйер тірегім!
Туған елім, өзіңнің,
Жазираңды кездірдің.
Жайма –шуақ кезімнің,
Рахатын сездірдің!
Туған елім – гүл ... ... деп ... ... ... ... ауыз сөз)
Қайтесің , дос, тамағыңды құр кенеп!
Қиналғанда
Жолдас емес,
Жыр керек.
Сөздің бәрі құдіретті,
Әйтсе де
ЕЛ деген бар,
Оның орны бір бөлек!
Сөз дейміз ғой,
Өз сөзіме ... ... ... ... ... ... ауыл ... жатып алып сүйемін.
Мен – домбыра,
Сөзден жонған тиегім.
Ой дегенің осы сөздің жиені.
ЕР дегенде
Атып тұрып орнымнан,
Кішірейіп,
Ақ басымды иемін!
Тектен ... ... жоқ осы ...... беру емес ... десе,
Бүктеуімнен жазылып,
Жолына оның кілем болып төселем!
Бағасы бар,
Орыны бар әр ... әр айға ... ... ... ... боп тұруға ұзақ жараймын!
Шаттық емес,
Жаныңды жер уайыммын.
Бүйіріңе балта тиген қайыңмын.
АҚЫН ... боп ... дос, ... ... ... ажыраспа!
Ұйысқан!
Тымық,
Тынық тірлігі бол мүйістің!
КӨСЕМ десе,
Тосып мына кеудемді,
Оққағары болуға оның тиіспін!
Қайтесің ,дос, тамағыңды құр кенеп!
Қиналғанда
Жолдас ... ... бәрі ... ... ... бар,
Оның орны бір бөлек!
Сайран далам!
Қайран далам – кенішім!
Қақпақылдай қаға аласың мені шын.
Кемеңгердің
Даналардың өзі де
Көп ұлының бірі ғана Ел ... ... ... – ҚҰРДАСЫМ!...
Тарих –кесіп кіндігін,
Халық – ашқан түндігін:
ТӘУЕЛСІЗДІК-
Құрдасым,
Біз – төліміз бір күннің....
Жалғап ... ... ... елге қорған да:
Еркіндікпен –
Егізбін,
Он жастамын,
Ол да – онда!...
Атам менің желпініп:
«Ер жігіттің – серті нық!...
Құрдасыңа сай болып,
Көрсет, - ... - өр ... ... ... ... ... ... –ақ қой!
Асып –тасып кей –кейде,
Кеткім келер бастап той!...
Асқақтату ізгі ... дер ем бұл ... өмір – Ұлы ... ... жат ... ... ... Әлемге –
ТӘУЕЛСІЗ,
ҚАЗАҚПЫН, - деп мақтанам!...
Өтепберген Ақыпбекұлы
РЕСПУБЛИКА КҮНІМЕН, ЖАЙСАҢ ХАЛҚЫМ!
Рухынан жақсылардың нұр саулаған,
Жанымды ... ... ... ... Қазақстан,
Шуақ шашқан сәулелі күнсің маған!
Нұрына шомылдырып алтын күннің,
Республикам ертеңге талпындырдың.
Өзінен шабыт алып ақын қиял,
Шалықтап кең далада шалқып жүрмін.
Егемен елім десем, ... ... ... ... ... ... ... Отан,
Жырлаймын қасиетіңді төгілдіріп.
Жақсылар жанын қиды қасіретпен,
Алаштың ерлері бар асыл өткен.
Арманым болмас еді-ау туған ... ... ... болып тасып өтсем.
Өр Елім, маңдайыңнан жарық көрдім,
Бабалар өнегесін алып келдім.
Ескерткіш Елім үшін орнатпасам,
Мына жалған өмірге ... ... ... ... ... ... да ... күнімен құттықтаймын,
Өйткені ол - Ұлт күні, Қазақ күні!
Ж. Ақылбайұлы
Отан- сенің, ата-анаң,
Отан- досың, бауырың.
Отан- өлкең, астанаң,
Отан- аудан, ауылың.
Отан- ... ... ... ... ер ... ... Отан- жыр,
Көтерген көкке ел даңқын...
Отан осы, достарым,
Көңілге мұны түйе біл.
«Отан» деп өс, жас қауым,
Оны ардақтап, сүйе ... ...... тағдыр, тәнтімін саған,
Осындай Отан сыйладың маған.
Осында туып, осында өскен
Әулие әжем, баһадүр бабам.
Жәннаттан артық ғажабым менің –
Мәңгілік мақтан Қазағым – ... ... ... ... жайнар сәулетің көркем....
Тебіренте жүрек терімді төгем,
Болардай ырза әулетің ертең!
Жәннаттан артық ғажабым менің –
Мәңгілік мақтан Қазағым – Елім!
М. Әлімбай
Тілім – қазақ, ...... ... ... ... едім мен ұлы ... құл бол деп жат ... да, шүршітке де дес бермеп ем, орыстың,
Құшағына еніп кеттім, жел сөзіне иланып.
«Тілім – шұбар, тегім ... ... , ... - ... ... - ... - елге ... да, салтымды да дайын болдым сатуға,
Жерім тозды, елім азды, күні осы ғой құнсыздың.
Өзегімде өкініш бар, баққа қалдым жарымай,
Өзімді өзім ... ... ... танымай.
Хан Абылай ұмыт қалды, Қабанбай мен Бөгенбай,
Отаршылға оқ боп тиген ... , ... ... ... ... оны арландым,
Ажыратпай ғасыр озды, ақиқат пен жалғанды,
Көзайым боп таптым қайта Ахаң, Жахаң, Жүсіпбек,
Шер көңілді Шәкәрім мен ұлы ақын ... ... ... ... көк ... ... ... ойраннан қауым қалды мәңгіріп.
Арманда өткен Бейімбеттің, Ілиястың, Сәкеннің,
Тым болмаса жатқан жерін табармыз деп ... ... ... ... тұтқан халықтың,
Жалын жастар, ерлік жолы жалғасқанын таныттың.
Қайрат сынды қайраттанған бауырларым мәңгілік.
Рух көтеріп тұрып қалды тұғырында ... ... ... шыққан сөз
Атадан жақсы ұл туса,
Елінің туы болады.
Атадан жаман ұл туса,
Елінің соры ... ... ұяң - Отан ... ... – атаң ... ... - әкең қымбат,
Мейірімді – анаң қымбат,
Туып өскен елің қымбат.
Төле би
Туған жердей жер болмас,
Туған елдей ел болмас.
Әйтеке би
Дүниеде туған еліңнен артық ел де, жер де ... ... Отан ... Отан – ... ... анам, Отаным, сенен аяр жаным жоқ, сенен іркер күшім жоқ, - деп
ер ... мін- дағы өрге ... адам ... ... ... ақ жүрекке Отан анасындай. Отанның
дегенін істеу – қуаныш, мақтаныш. ... ... ... ... өлшеуге
болмайды.
Баубек Бұлқышев
Отан - өткенімізді танып, бағалай білу, ең әуелі, өзімізді қадірлей
білу.
Ахмет
Байтұрсынұлы
Отан – ... туып ... ... атамекені, ел-жұрты, табиғат
байлықтары, халқы, қоғамдық және мемлекеттік құрылысы тіл, мәдениет, тұрмыс-
салт, әдет ... ... бар ... бір ... ... ... ... Момышұлы.
Отан – от басынан басталады, демек өз бесігің , өз үйің.
Бауыржан
Момышұлы
Қазақ даласы – Ұлы Түркі елінің қара ... ... елін сүйе ... адам ештеңені де сүйе алмайды.
Д. Байрон.
Өтелмейтін қылмыс бар: ол – ... ... ... ... ... ... сатқын жығып бермесе ?!
О.
Сүлейменов
«Отан » дегеніміз – төрт қана ... ... ... ... ... ... тілін білетін кез келген адам көз алдына өзінің атамекенін
елестетеді
М.
Арын
Ата жұрты бұқара
Өз қолында ... ... ... ... туған ер ғаріп.
Асанқайғы
Дүниеде, тарихта ер елден артық ел бар ма?! Ер жолымен өткен елдердің
тарихынан сұлу тарих бар ма?! Елін «ел ... ... ... ... өлім ... сірәда?! Елдің белін көтеретін ер ұл туған аталық пен ... ... Ер ... ... жар ... ... сұлу! Қорлық өмірге көнгенше,
қадырлы өлім таңдармын дейтін жас жалын қандай биік мағыналы!
М.Әуезов
Бұл даланы анам жаспен суарған,
Бұл далада атам ... ту ... ... ... ... уанғам,
Бұл даланы көріп алғаш қуанғам,
Бұл ... ... ... жоқ ... ... ... хан / Құраст. З.Тойшыбай.-Петропавловск: Астана, 2005.-
477 б.
Аймауытов Ж. Бес ... ... ... ... том. ... ... : Жібек жолы, 2003.- 312 б.
Ақсақ құлан . ...... ...... кені / Құрас.Қ. Жарықбаев. – Алматы:Қазақстан,1991.-265 б.
Ақыпбекұлы Ө. Ажарлы Астана : Балаларға базарлық - ... / ... ... : ... 2002.- 120 ... ... . Ертегілер / Құрастырып, тәржімалаған Ғ.Доскенов. –
Алматы: ... 1992.- 96 ... Ұ. ... ... ... : 10-11 ... ... оқу
құралы / Ұ. Асылов . – Алматы : Рауан, 1998.- 272 б.
Атамекен сиқырлы елінің аңыздары = Легенды ... ... ... Шикула и К, 2004.- 160 б.
Ауыл кеші көңілді: ... ... / ... ... – Алматы :
Қайнар, 1985. – 566 б.
Ахметов С. Қуыр –қуыр, қуырмаш: Балалар ... / ...... 1993. – 127 б.
Әбділдаұлы О. Шапағат: Жол –жоралғы жырлары / О. Әбділдаұлы. ... Жеті ... 1998. – 112 ... Ш. Тағы бір таң атты / ... – Алматы : Санат,
2002. –160 б.
Әлімбай М. Отанның орны – жүректе: ... ... ... ... Эссе / М.Әлімбай.- Алматы, 2000. – 153 б.
Әлімқұлов Н. Барабаншы қоян. Өлеңдер.- Алматы:Жазушы,1975.-61б.
Ән жәрмеңке = ... ... ... / ... Р.Р. ... ... Жеті жарғы, 1995.- 672б.
Байғабылова Қ. Киіз үй / Қ. Байғабылова ; Сурет. А.Краус.- Алматы :
Аруна LTd , 2001.- 11б.
Байпақов ... ... ... Алматы : Аруна, 2003.- 11б.
Балтық жағалауындағы халықтардың ертегілері.- Алматы:
Қазмемкөркемәдеббас.,1956.-217б.
Бейсенова Ә.С. Қазақстанның географиялық атласы.- Алматы: Глобус,2003.-
64 б.,илл.
Вэсамахта бэхагэха. ... и ... ... ... ... Ж. ... Қазақстаным = My Kazakhstan / Ж.Дәуренбеков. –
Алматы: Ана тілі, 2001. – 39 ... Д. ... ... ... ... ... : ... балалар энциклопедиясы.- Алматы: Аруна,
2002.- 224 б.,илл.
Елшібеков Ж. Сен білесің бе? .- Алматы : Жалын , 1981.- 224 ... О. ... елім – ... : ... ... ... О. ... – Алматы. Балауса, 2003.- 160 б.
Жеңімпаздар. Ұлы Отан ... ... ... ... ... Құрастырған Ж.Тілеков.- Алматы: Жазушы, 1956.- 500б.
Жұмаділов Қ. Атамекен: Роман.- Алматы: Жалын, 1985.- ... Т. ... ... ... ... ... балалар
энциклопедиясы.- Алматы: Аруна, 2004.- 224б.,сур.
Жүздесу: Жас жазушылардың таңдамалы әңгімелер ... ... ... А. ... ... : ... байырғы тұрмыс –салт ғұрыптары /
А.Жүнісов ; Өңдеп баспаға әзірлеген Т.Сәукетаев Р.- Алматы, 1994. – 78 ... Қ. ... ... 2000.-73 ... құс: Ертегілер/ Ауд. М.Әлімбаев, С.Өмішева.- Алматы: Жалын,
1986.- 192б.
Иманбаев Т. Демалыс сағатында.- Алматы: Қазмемкөркемәдеббас.,1957.-107
б.
Иманбаев Т. Ойлан, тап.- Алматы: ... ... С. ... салт ... мен әдет – ... /
С.Кенжеахметұлы . – Алматы : Ана тілі, 1994. – 79 б.
Қазақ жұмбақтары . – ... : Ана ... 1993. – 112 ... / ... ... К. ... : Фото суреттің авторы Д.
Замурович : Қазақшаға ауд. А. Сейдімбек.- Алматы, 1995.- 288 б: ... ... ... ... = ... путешествие по стране
Казахстан : Әр түрлі жастағы балаларға арналады. – Шымкент: Шикула и К,
2003. – 192 Б.
Қазақстан Республикасы: Ақпараттық ... Жеті ... ... Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштер Жиынтығы.
Жамбыл облысы.- Алматы: РМК ММЕ ҒЗЖИ,2002.-364б., ... ... ... ... ... ... ... б.
Қазақтар = Казахи : Көпшілікке арналған тоғыз томдық анықтамалық /
Құрас.: Е. Әбен т.б.- ... : IDK – TIPO . Т.4: Асыл сөз. – 1998 . – ... ... – мәтелдері / Құрас.: А.Т. Смайлова. – Алматы :
Көшпенділер, 2002. – 312 ... С. ... ... салт – ... : Орта ... 8-9 ... оқу ... / С. Қалиев. М. Оразаев, М. Смайылова. – Алматы :
Рауан, 1994. – 222 б.
Қасиманов С. Сиқырлы сыбызғы. Аңыз, ... ... А. ... ... : 3 ... ... оқу құралы.- Алматы:
Өнер, 1997.- 48 б: суретті.
Құрманғали Қ. ... күз ... ... Санат, 2002.-472 б.
Қыдырбекұлы Б.Алатау. Роман.2 кітап.-Алматы: Жазушы,1991.-544б.
Мақатаев М. Шығармаларының төрт ... ... ... М. ... Л. Әзімжанқызы, О. Асқар. – Алматы : Жалын. Т.3.: Өлеңдер мен
поэмалары. – Алматы.- 2002.- 431 б.
Матжан К. ... ... / К. ... ... ... – Алматы : Аруна
LTd, 2001.- 11б.
Матжанов К. Қазақтың үй жиһаздары / К. Матжанов : Сурет. Н. Тихонова .
– Алматы : ... LTd, 2002. –11 ... С. ... ... : 3 ... / С. ... – Алматы:
Жазушы , 1984 Т.3.: Өлеңдер (1968- 1975). – 1984. –486 б.
Мереке / Құрас.: Б. Аманшин. – Алматы : ... 1980. – 232 ... Ж. ... ... : 3- ... / Ж. ... ... Т.1,2: 1981 – 438 б.
Молдағалиев Т. Сағындырған көктемдер : ... ... / Т. ...... : ... 2001. – 260 б.
Момышұлы Б. Москва үшін шайқас. Роман.- Алматы:
Қазмемкөркемәдеббас.,1964.-404б.
Мүсірепов Ғ. Қазақ солдаты. Роман.- Алматы: Жазушы,1967.-368 б.
Мырза Әли Қадыр. Алаштың ... : Жыр ... / Ә. ... . – ... ... 2001. – 256 б.
Назарбаев Н. Еуразия жүрегінде.-Алматы: Атамұра, 2005.- 192 б.
Назарбаев Н.Ә. Сындарлы он жыл.- Алматы: Атамұра,2003.-240б.
Назарбаев Н.Ә. Туған елім – ... / Н. ... : ... М.
Қасымбеков. – Алматы : Рауан , 2001. – 127 б.
Нұртазина Р.Б. Наурыз / Р. Нұртазина , Л.Асқар; ... В. Пак. – ... LTd , 2001. – 9 ... ... ... ... ... 2003.-488б.
Рыскелдиев Т. Ұлы көш. Роман. Екінші кітап.- Астана: ... К. ... : ... / К. ... . – Алматы: Атамұра, 2003. –
216 б.
Сенің өмірің – сиқырлы әлем = Твоя жизнь – волшебный мир: Әр түрлі
жастағы балаларға ... ... ... 2004. – 256 ... ... : ... –мәтелдер мен қанатты сөздер. – Алматы: Жазушы,
1987. – 208 б.
Сматаев С. Елім –ай. ... ... ... ... ... б.
Соқпақбаев Б. Менің атым Қожа: Повестер.- Алматы: Жазушы,2001.-208 б.
Табылдиев Ә. Қазақ ... : Оқу ... / ... ... : ... 2001.- 320 б.
Тоғыз құйрықты ақ түлкі: Ертегілер/ Құрастырып, аударған Ғ.Доскенов.-
Алматы: ... ... А. ... ... Алматы: Аруна, 2002.-11б.
Тоқтабаев А. Қазақтың ежелгі қалалары.-Алматы: Аруна,2 002.-11 б.
Толғанбаев А.Қатал тағдыр тәлкегі/ Әдеби жазып өңдегендер-
И.М.Савина, С.А.Толғанбаева.- ... Ана ... Т. ... Дала- Степь в кандалах.Деректі тарихи роман
– трагедия.- Алматы,2003.-416 б.
Тұрлыбайұлы Ж. ... ... ... ... Алматы: 2004.- 456 б.
Шаймерденов Е, Елтану әліппесі:Қазақ елінің рәміздері.- Алматы:
Рауан,1998.- 158 б.
Шаймерденов Е. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері. –
Алматы: Жеті жарғы, 2001. – 248 ... Қ.. Ақсу жер ... ... ... ... 1989.528
б.,портр., суретті.
Аманқараев Г. Тәуелсіздік – туым әрі мерекем [Өлең] // Қазақстан
мұғалімі.-2002.- № 28 – 29 .- 1 ... А. «Куә ... ... // Қазақ әдебиеті.- 2001.- № 49.-3
б.
Жомарт Игіман. Тәуелсіздік туралы ... ... // Жас ... 16 ... 3 б.
Құлмашев Ә. Қазағым [Өлең] // Қазақстан мұғалімі.- 2001.- 1
қыркүйек.- 12 б.
Төреханұлы Ж. ... ... ... // ... ... 2001.- 1
қыркүйек.- 9 б.
Хабдулмажит А. Туған жер [Өлең] // Бастауыш мектеп. 2004.- № 3 .- 50
б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 87 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ тілім, өркенде!68 бет
Интернационалдық париоттық рух7 бет
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты туған өлең-жырлар44 бет
«АСЫЛ МҰРА» Қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері, КСРО халық артисі Мұқан Төлебаевтың туғанына 100 жыл (1913-1960 ж.) Лекция25 бет
«Қазақстан барысы» жарысының елімізде өткізудің Қазақстандағы маңызы23 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі. Туғанан кейінгі аурулар3 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі.Туғаннан кейінгі кезең аурулары3 бет
Венчурлық кәсіпкерліктің теориялық және ғылыми-тәжірибелік проблемаларын зерттеу, Қазақстан экономикасындағы ұлттық инновациялық жүйенің басымдықтарын анықтау, елімізде венчурлық кәсіпкерліктің дамуы мен кәсіпорынның инновациялық қызметіне талдау жасау99 бет
Еліміздің батыр қыздары6 бет
Еліміздің драма театрлары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь