Алкогольдің жасөспірімдер ағзасына тигізетін әсері


1. Жасөспірім жасындағы ерекшеліктер
2. Алкогольдін адам ағзасына тигізетін әсері.
3. Сырадан болған алкоголизм
4. Жасөспірімдік алкоголизмнін калыптасуы
Жеткіншек жас - бұл жастық шақтан бойжеткен-ге ауысатын жас, ағзаның қалыптасатын және қатаятын кезеңі. Бүл жаста ағза толық қарқындап өседі, жүйке - басқарушы механизмдері тез қайта қүрылады, кейбір бас ми бөлімі белсенді қалыптасады, эндокринді және жүйке жүйесінде жаңа байланыс пайда болады, қалқанша безінің қызметі күшейеді. Психиканың дамуына ерекше назар аудару керек. Бұл кезде жүйке жасушаларының жетілуі аяқталып, орталық жүйке жүйесінің функциялық қызметі одан әрі жетілдіріле бастайды. Жасөспірімде бірак рет шарап және сыра ішімдігін қолданғысы келуі өзіне барлық кері айналмайтын апатты елестету үлкен қиялға ие болмау керек.
Баланын алкоголь ішімдігімен танысатын кезені 10-11 жасқа дейін бала алкоголь ішімдігімен өте сирек кездеседі, оны жиі емдеу мақсатында гана (сылау, зарар-сыздандыру, жараны тазалау), немесе кездейсоқ жағдайда бала белгісіз сүйыктықты ішіп көреді, нэтижесінде жиір-кеніш пайда болады.
Ақырындап өсе келе, бала алкоголь туралы ойлай бас¬тайды. Ол отбасылық мерекелерде және коптеген басқа мерекелерде ылги да спирт ішімдігі болуын байқайды, енді оған алкоголь мен мереке бір-бірінен бөлінбейтін зат болады. 14-15 жаста жасөспірім спирт ішімдігін компанияда кабылдай бастайды, өз құрбыларынан, өз компаниясынан қалысқысы келмей, сонымен өзінің «батырлығын» және «ержеткендігін» көрсетеді. Не-гізінде бүл ер балаларга тән қасиет, ал қыздарда алко¬голь ішімдігімен бірінші таныстық салтанат құрметіне ешқандай мактаншақтық және алкогольдік рекорд орна-тпай бір-екі рюмкамен шектеледі.
Алкогольмен таныстық жасөспірімді бүлдіруі мүмкін, ойткені бір рет спирт ішімдігін ішіп көрсе психологиялық кедергі артта қалады, бала өзін ересек адам ретінде санап спирт ішімдігін кіммен, қайда қалағанынша ішсе де бо¬лады деп санайды.
Жасөспірімдер психикасының ерекшелігі үлкендерге және өзінің әке-шешесіне еліктеуі және жиі бойжеткен-дік сезім үялап, оларды алкоголь ішімдігін ішуге итермелейді. Көп жасөспірімдер алкоголь ішімдігін қабылдаса бойжеткендік деп ойлап қателеседі.
Жасөспірімдер және балалар психологиясын алкогольдендіру
Көптеген жағдайларда жасөспірімдерді алкоголь-дендіру отбасылық мерекелік дастарканнан басталады. Қандай да бір жағдайда үйге қонақтар келгенде үстелге отырып тарелкаларына тамақ салады және дәстүр бойынша рюмка не бокалды толтырып қүяды. Тамақ ішпей бәрі бірінші айтылған тілекті тосады. Дүрысын айтқанда, мерекелік дастархан тілектен басталады, одан соң қүйылған ішімдікті түгел бірак қағып салады. Мерекенің жалғасуына қарай тілектер бірінің соңынан бірі жиі айтыла бастайды, алайда өз тілегінің орнына енді «Аман болайық» деген сияқты бірдеңелер айтылады. Сырттан қараган баланың козқарасынан бүкіл мерекелік дастарқан және мереке тек ішкілік айналасынан құрылатын сияқты және балада қонақтар бір-бірімен қатынасу үшін емес, тек бөтелке үшін ғана жиналған сияқты болады. Көп от-басыларында балаларға ойламастан сыра, тәтті шарап береді, бүл баланы алкоголь тәтті ішімдік деген ойға әкеледі.
Содан жасөспірім жас келеді, сол кезде олар бүкіл жағдайда үлкендерге үқсауға тырысады. Жасөспірімнің тәртібінде үйдегі атмосфераның ерекшелігі қарастырылады. Үйдегі тәжірибеден бала үстел үстінде не бар сонын бәрін ішіп бітіру керек (сонан соң қосымша тағы алуға жүгіру керек) деп ойлайды. Ол мерекелер-де үлкендердің ішімдікті үлкен мөлшерде бір рет сер-меп ішу керек екенін есінде сақтаған. Үлкен мөлшерде түгел ішіп, іздеп тапқанды кейінге қалдырмай ішіп - дэл осылай жасөспірімдер арасында ішкілік пайда болады. Мүнда тамак аз, оның орнында аз мөлшерде жеңіл тамақ болады. Қайғылы тәжірибе болмағандықтан алкогольді қабылдауға қорқыныш болмайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. С.Б. Братусь Психология, клиника и профилактика раннего алкоголизма, Москва, 1984ж.
2. Л.Ф. Петренко Коварный враг, «Знание» 1981 ж.
3. И.Д. Мүратова., П.И. Сидоров Антиалкогольное вос¬питание в школе, Архангельск, 1977ж.
4. Л.Д.Мирошниченко.В.Е.Пелипас Наркологический энцеклопедический словарь. Часть 1. Алкоголизм. М.: «Анахарсис» Баспасы, 2001 ж.
5. Н.Н. Иванец., Ю.В. Валентик Алкоголизм.М.: Наука, 1988ж.
6. А.А. Порнов., И.Н. Пятницкая клиника алкоголизма М.: Медицина. 1971 ж.
7. Х.К. Хачикян алкоголизм излечим /Ростов н/Д: Фе¬никс, 2005ж.
8. А.Е. Айвазова Психологические аспекты зависимости. - СПб.: «Речь» Баспасы, 2003ж.
9. Алкогольная и наркотическая зависимость у подрос¬тков. Пути преодоления: оку құралы /под ред. Э.Ф. Ваг¬нера и Х,Б. Уолдрон. - М.: «Академия» Баспа орталығы, 2006ж.
10. Т.А. Шилова Профилактика алкогольной и наркоти¬ческой зависимости у подростков в школе: тэж. құрал /- 2-ші бас.- М.. Айрис- пресс, 2004ж.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Г. В. Андреева
Алкогольдің жасөспірімдер ағзасына тигізетін әсері.
Оқытушыларға арналған әдістемелік құрал. – Петропавл қаласы, 2009 жыл.
Әдістемелік нұсқауды жоғары санатты нарколог - дәрігер Г.В. Андреева құрастырған.
Үсынылған әдістемелік нұсқаулар әлеуметтік оқытушыларға, мектеп оқытушыларына арналған.
Осы нұсқаулар жасөспірімдер жасындағы ерекшеліктерге, баланы алкоголь ішімдігінің кезеңдерімен таныстырады, сонымен катар алкоголь ішімдігіне салынып ішудің негізгі себептері және алкогольдің жасөспірімнің ағзасына тигізетін әсері туралы толық сипаттама береді.

Жасөспірім жасындағы ерекшеліктер
Жеткіншек жас - бұл жастық шақтан бойжеткен-ге ауысатын жас, ағзаның қалыптасатын және қатаятын кезеңі. Бүл жаста ағза толық қарқындап өседі, жүйке - басқарушы механизмдері тез қайта қүрылады, кейбір бас ми бөлімі белсенді қалыптасады, эндокринді және жүйке жүйесінде жаңа байланыс пайда болады, қалқанша безінің қызметі күшейеді. Психиканың дамуына ерекше назар аудару керек. Бұл кезде жүйке жасушаларының жетілуі аяқталып, орталық жүйке жүйесінің функциялық қызметі одан әрі жетілдіріле бастайды. Жасөспірімде бірак рет шарап және сыра ішімдігін қолданғысы келуі өзіне барлық кері айналмайтын апатты елестету үлкен қиялға ие болмау керек.
Баланын алкоголь ішімдігімен танысатын кезені 10-11 жасқа дейін бала алкоголь ішімдігімен өте сирек кездеседі, оны жиі емдеу мақсатында гана (сылау, зарар-сыздандыру, жараны тазалау), немесе кездейсоқ жағдайда бала белгісіз сүйыктықты ішіп көреді, нэтижесінде жиір-кеніш пайда болады.
Ақырындап өсе келе, бала алкоголь туралы ойлай бастайды. Ол отбасылық мерекелерде және коптеген басқа мерекелерде ылги да спирт ішімдігі болуын байқайды, енді оған алкоголь мен мереке бір-бірінен бөлінбейтін зат болады. 14-15 жаста жасөспірім спирт ішімдігін компанияда кабылдай бастайды, өз құрбыларынан, өз компаниясынан қалысқысы келмей, сонымен өзінің батырлығын және ержеткендігін көрсетеді. Не-гізінде бүл ер балаларга тән қасиет, ал қыздарда алкоголь ішімдігімен бірінші таныстық салтанат құрметіне ешқандай мактаншақтық және алкогольдік рекорд орна-тпай бір-екі рюмкамен шектеледі.
Алкогольмен таныстық жасөспірімді бүлдіруі мүмкін, ойткені бір рет спирт ішімдігін ішіп көрсе психологиялық кедергі артта қалады, бала өзін ересек адам ретінде санап спирт ішімдігін кіммен, қайда қалағанынша ішсе де болады деп санайды.
Жасөспірімдер психикасының ерекшелігі үлкендерге және өзінің әке-шешесіне еліктеуі және жиі бойжеткен-дік сезім үялап, оларды алкоголь ішімдігін ішуге итермелейді. Көп жасөспірімдер алкоголь ішімдігін қабылдаса бойжеткендік деп ойлап қателеседі.
Жасөспірімдер және балалар психологиясын алкогольдендіру
Көптеген жағдайларда жасөспірімдерді алкоголь-дендіру отбасылық мерекелік дастарканнан басталады. Қандай да бір жағдайда үйге қонақтар келгенде үстелге отырып тарелкаларына тамақ салады және дәстүр бойынша рюмка не бокалды толтырып қүяды. Тамақ ішпей бәрі бірінші айтылған тілекті тосады. Дүрысын айтқанда, мерекелік дастархан тілектен басталады, одан соң қүйылған ішімдікті түгел бірак қағып салады. Мерекенің жалғасуына қарай тілектер бірінің соңынан бірі жиі айтыла бастайды, алайда өз тілегінің орнына енді Аман болайық деген сияқты бірдеңелер айтылады. Сырттан қараган баланың козқарасынан бүкіл мерекелік дастарқан және мереке тек ішкілік айналасынан құрылатын сияқты және балада қонақтар бір-бірімен қатынасу үшін емес, тек бөтелке үшін ғана жиналған сияқты болады. Көп от-басыларында балаларға ойламастан сыра, тәтті шарап береді, бүл баланы алкоголь тәтті ішімдік деген ойға әкеледі.
Содан жасөспірім жас келеді, сол кезде олар бүкіл жағдайда үлкендерге үқсауға тырысады. Жасөспірімнің тәртібінде үйдегі атмосфераның ерекшелігі қарастырылады. Үйдегі тәжірибеден бала үстел үстінде не бар сонын бәрін ішіп бітіру керек (сонан соң қосымша тағы алуға жүгіру керек) деп ойлайды. Ол мерекелер-де үлкендердің ішімдікті үлкен мөлшерде бір рет сер-меп ішу керек екенін есінде сақтаған. Үлкен мөлшерде түгел ішіп, іздеп тапқанды кейінге қалдырмай ішіп - дэл осылай жасөспірімдер арасында ішкілік пайда болады. Мүнда тамак аз, оның орнында аз мөлшерде жеңіл тамақ болады. Қайғылы тәжірибе болмағандықтан алкогольді қабылдауға қорқыныш болмайды.
Көп мөлшерде достарының арасында батылдығын көрсетуге мақтанған дөрекі қимыл болады.
Мамандардың айтуы бойынша жоғары сынып оқушыларыньщ арасында жыл сайын күнделікті медициналық тексеріс кезінде 15-16 жастан аспайтын балалар арасында маскүнемдер саны коп байқалады. Мүндай жасөспірімдерде алкогольге тәуелділік екі-үш жыл арасында үнемі спирт ішімдігін қабылдағаннан қалыптасады, соның ішінде сыра кош бастаушылық көрсетеді. Сыраның әртүрлілігі бүгін қыздар арасында сырадан болатын алкоголизмнің едәуір өсуіне әкеледі.
Жас ағза алкогольдің үлкен мөлшеріне тез үйренеді. Ең әлсіз алкоголь ішімдігін ішсе де жасөспірімнің жиі іше бастауы - бүл жағдай үлкен қауіпті екенін айқындайды. Жасөспірім спирт ішімдігін жұмасына бір-екі рет қабылдаған дұрыс деп ойлайды. Наркологтардың айтуынша, егер жасөспірім айына үш-төрт рет алкоголь ішімдігін кабылдаса - спирт ішімдігін үнемі қабылдау
- бұл ішімдікке салыну дегенді білдіреді. Тәжірибелі жасөспірімдер наркологиясы спирт ішімдігі бар сүйықтықтарды қабылдаудың анық өрбуін анықтады:
- Эксперименттік - жасөспірім жәй гана бір-екірет ігиіп көреді;
- Эпизодтың - жасөспірім спирт ішімдігін айына екі-үш рет кабылдайды;
- Үнемі спирт ішімдігін қабылдау.
Жасөспірімдердің алкоголь ішімдігіне салынып ішуі әртүрлі қынжылушылықты танытады, біріншіден әсершіл және жігерлі ортаға қатысты. Оларда қоғамдық белсенділік, енбек дағдысы төмендейді, салауатты атаққүмарлық және адамгершілік қасиеті азап шегеді. Дөрекіленуі, жарылғыш, ынжық және иланушылық - осындай эмоционалды бұзылуы бірінші жөспарға шығады.
Жасөспірімдерде ықылассыздық, ілтипатсыздық пайда бола бастайды, кейде жақын адамдарына қатыгездік, зұлымдық көрсетеді. Бүрынғы достарымен қарым-қатынасы шынайы емес, суық, тұйық мінездік және сенімсіздік пайда болады. Оларда тартынбаушылық тек өз ортасында ғана, өз өкілдеріне ғана жиі көңілі жібіп қамқорлық көрсетеді. Алкогольдік тәуелділіктен стационарда емделген өздерінің жолдастарына кейде делегация болып қонаққа барады. Олар алкоголь ішімдігіне салынып ішетін тұлғалармен өте оңай тіл табысады, бір-біріне тез жақындасады. Кәмелет жасына толмаған ішкіштердің жалған, дөрекілік, әдепсіздік және мақтаншақтық сипатты белгілері жеңіл жабыранқы көңіл, дәрменсіздік және бағынышты байланысқа ауысады. Оқиғаны болжағанда мұндай жасөспірімдер қиыншылықты бастан кешіреді, өткен мен болашаққа ынта қалмайды. Өзінің бір минуттық қайғыру мен турткі болу тұтқынынан құтылуға өзінен күш таба алмай өткен мен болашаққа ынтасын жоғалтады. Басқаша айтқанда олар бір күндік өмірмен өмір сүреді. Бұған женілтектік және үстірт пікір, артық әңгімешіл және өзін-өзі жоғары бағалаушылық қосылады.
Алкогольдік тәуелділік - бұл ауру екеніне күмән жоқ. Демек, басқа аурулар сияқты бұл ауруға да бейімділік бар. Статистика бойынша, ішпейтін отбасындағы күрбысына Карағанда, ішкіш адамның баласында төрт рет маскүнем болатын мүмкіншілік бар екендігі айкындалды. Үлкендерге таза этил спиртінің кауіпсіз тәуелдік мөлшері 40-60 грамнан артпайды, ол шамамен 100-150грамм араққа тең. Ішімдіктің өте үлкен мөлшерінен қауіптілік төнеді және адамда ішімдікке бейімділігі болғандықтан ол өте тез дағдыланады. Жасөспірімге қатыстысы алкогольдің кез келген мөлшері өте қауіпті.
Тағы да ерекше көңіл аударайық, мас болған кездегі рақатқа бөлену қауіпті симптом болып табылады. Алкогольге тәуелділіктің алдын алуда алкоголь ішімдігі жайында және оның ағзаға қауіптілігі туралы білу қажет. Спирт ішімдігін қабылдауды өмір нормасынан жою керек.
Жасөспірімдердін алкоголь ішімдігін кабылдауыньш негізгі себептері кандай?
1. Мінез-қулқынан шыгатын себептер:
күйзеліске төзе алмауы;
ыңғайсыз жағдайга шыдай алмауы;
көңіл күйі жаман болу;
мазасыздану;
өзін-өзі бакылауы төменделіп, рақат сезіміне тартылуы;
шығармашылық, күш салатын, бір қызмет жолымен өзінің көңілін көтере алмауы;
өзін үлкендер сияқты көрсеткісі келетіні;
өзінен үлкен балалар немесе маңызды құрбылар компа ниясына кіруге жол іздеуі.
2. Жасқа байланысты себептер:
бүл катынасуды кажетсіну,
компанияларга тартуы,
тәртіп бұзып, өз бетінше болғысы келуі.
Тұлғаның зиян келтіру.
Отбасылық сәтсіздік.
Қолайсыз тұқым куалаушылық?
Алкогольдендірудің жоғарыда көрсетілген себептері болса, онда біз бірінші қабылдаудың ғана емес, сонымен бірге салынып ішудің қауіп-қатері туралы айта аламыз.
Кандай отбасылык сэтсіздік жасөспірімнін алкогольді кабылдауга әкеліп СОҒУЫ мүмкін?
Спирт ішімдігін қабылдауға ғана емес, сонымен бірге ауытқушылық тәртіпке;
ата-анасы маскүнемдігі, әсіресе анасының,
ілтипат пен бакылаудың жетпеуі,
тым артык та - мүндай жағдайда инфантилдік бетімей кеткен тұлға, өз бетімен өз өмірін кұра алмайтын немесе жасөспірімді бүлік алкогольді кабылдағанда үйден кетіп қалуы мүмкін. -жылы, мейірімді қатынастар болмағандыктан, жасөспірім кұрбыларының және спирт ішімдігін қабылдайтын компаниясында жұбатуды іздейді.
Алкогольдін адам ағзасына тигізетін әсері.
Алкоголь адамның ағзалары және бүкіл жүйесінің қызметін бүзатын универсалды цитоплазмалык у болып табылады. Жүйелі түрде спирт ішімдігін қабылдағанда келесі мүшелер мен жүйелер зақымданады: - ортальщ және перифериялъщ жүйке жүйесі,
ішек жолы
жүрек және тамырлар,
гуморалды және иммунитет жуйесі,
қанның түзілу жүйесі,
бүйректер,
өкпе
жыныс безі.
Спирт ішімдігі әрекетінен бүкіл ағза жүйесі азап шегеді, олардың закымдану деңгейі әртүрлі. Алкоголь ішімдігі әртүрлі аурулардың пайда болуына ғана себепші болмайды, сонымен қатар осы мүшелердің бүрыннан болған ауруларын күрделендіреді және созылмалы түріне айналдырады.
Сырадан болған алкоголизм
Нарколог – дәрігерлердің айтуынша сырадан болатын алкоголизм - үлкен проблема ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Алкогольдің адам ағзасына асері
Шылым мен алкогольдің адам ұрпағына әсері
Жаттықтырушылардың ағзасына сауықтыру жүргізудің әсері
Күн радиациясы. Күн радиациясының адам ағзасына әсері
ҚО ластаушыларының адам ағзасына әсері
Иондаушы сәулелердің адам ағзасына әсері
Автокөліктің қоршаған ортаға тигізетін әсері
Адамдардың жануарларға тигізетін әсері
Қоғам дамуында тәрбиенің тигізетін әсері
Жасөспірімдер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь