Балдырлар

Мазмұны

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

ІІ Негізгі бөлім
2.1 Балдырлардың таралуы мен шаруашылықтағы маңызы ... ... ... ... .5
2.2 Қызыл балдырларға жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2.2 Қызыл балдырлардың классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
2.3 Қызыл балдырлардың шаруашылықтағы маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... 9

ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

ІV Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
Кіріспе

Өсімдіктер төменгі сатылы өсімдіктер және жоғары сатылы өсімдіктер болып 2 үлкен топқа бөлінеді. Төменгі сатылы өсімдіктерге бактериялар, балдырлар, саңырауқұлақтар және қыналар (лишайники) жатады. Бұлардың құрылысы тамырға, сабаққа және жапыраққа дараланбаған. Бұл топқа кіретін өсімдіктер ішіндегі геология үшін маңызы өте зор болып келетіндері – балдырлар.
Балдырлар өсімдіктер дүниесінің ең ерте пайда болған тобы. Өздері пайда болған сулы ортаның жағдайының біркелкі тұрақты болып келуіне байланысты, балдырлар тұтастай бір геологиялық эпоханы басынан өткізген. Алайда олардың көпшілігінің осы уақытқа дейін, алғашқы кездерде пайда болған формаларынан көп айырмашылықтары жоқ. Бұл қарапайым жануарларға жақын, бір клеткалы және колониялы балдырлар. Филогенез процесінің барысында, балдырлардың эволюциясы, бір клеткалы және колониялы формаларынан көп клеткалы, құрылысы күрделі болып келетін, ұзындығы ондаған метрге жететін, денесі дифференциаланған ұлпалардан тұратын ересен үлкен өсімдіктерге дейін жеткен.
Қазіргі кездегі ғылыми жетістіктерге сүйенсек, балдырларды талшықтылардан, яғни суда өмір сүрген 1-2 талшығы бар бір клеткалы организмдерден шыққан деп жорамалдайды. Олардың ішінде хлорофилдері бар (автотрофты) және түссіз (гетеротрофты) организмдер кездеседі. Бұлардың алғашқылары өсімдіктерге, ал соңғылары жануарларға жақын. Сондықтан да көптеген систематиктер талшықтыларды өсімдіктер мен жануарлардың арасын жалғастырып тұратын, екеуіне де ортақ бастапқы топ ретінде қарастырады. Балдырлар 10 типке бөлінеді. Олардың ішіндегі палеонтология үшін маңыздылары: көк-жасыл, диатомды және жалтырауық балдырлар. Топырақтан әзірше балдырлардың 1380 түрі табылды, оның 528 – жасыл, 406 – көк-жасыл, 246 – диатомды, 171 – сары-жасыл балдырлар бөліміне жатады. Бұл балдырлардың топырақта таралуы біркелкі емес.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Абдрахманұлы О. Өсімдіктер систематикасы. Алматы: «Ғылым», 2003. -440 б.
2. Әметов Ә. Ботаника. Алматы, 2000. -508 б.
3. Бигалиев А., Жамалбеков Е., Білдебаева Р. Қазақстан топырағы және оның экологиясы. Алматы: Санат, 199 б.
4. Сейітов Н. Геология негіздері. Алматы, 1999. -170 б.
5. Сейітов Н., Абдуллин А. Геология терминдерінің сөздігі. Алматы: Қазақстан. 1996. -368 б.
6. Сейітов Н. Жұмыр жердің тынысы. Алматы: Қазақстан, 1991. -192 б.
7. Тазабеков Т. және авторлар ұжымы. Топырақтар географиясы. Алматы: Агроуниверситет, 2000. -180 б.
8. Герасимов И., Глазовская М. Топырақтану негіздері мен топырақтар географиясы. –М., 1960.
9. Тұяқбаев Н., Арыстанов К., Әбішов Б. Жалпы геология курсы. Алматы: Білім, 1993. -248 б.
        
        Мазмұны
І
Кіріспе.....................................................................
......................................3
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Балдырлардың таралуы мен шаруашылықтағы маңызы……………..5
2.2 ... ... ... ... ... ... балдырлардың ... ... ... ... ... және жоғары сатылы өсімдіктер
болып 2 үлкен топқа бөлінеді. ... ... ... бактериялар,
балдырлар, саңырауқұлақтар және қыналар (лишайники) жатады. Бұлардың
құрылысы тамырға, сабаққа және жапыраққа ... Бұл ... ... ... ... үшін ... өте зор болып келетіндері ... ... ... ең ерте пайда болған тобы. Өздері пайда
болған сулы ортаның жағдайының біркелкі тұрақты болып ... ... ... бір ... ... ... өткізген. Алайда олардың
көпшілігінің осы уақытқа дейін, алғашқы кездерде ... ... ... ... жоқ. Бұл ... ... ... бір клеткалы және
колониялы балдырлар. Филогенез ... ... ... бір ... және ... ... көп клеткалы, құрылысы
күрделі болып келетін, ... ... ... ... ... ұлпалардан тұратын ересен үлкен өсімдіктерге дейін
жеткен.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... яғни суда өмір ... 1-2 талшығы бар бір клеткалы
организмдерден шыққан деп жорамалдайды. Олардың ішінде ... ... және ... ... ... ... ... өсімдіктерге, ал соңғылары жануарларға жақын. Сондықтан да
көптеген систематиктер талшықтыларды өсімдіктер мен ... ... ... ... де ... ... топ ретінде қарастырады.
Балдырлар 10 типке бөлінеді. Олардың ... ... ... ... ... және жалтырауық балдырлар. Топырақтан
әзірше балдырлардың 1380 түрі табылды, оның 528 – ... 406 – ...... 171 – ... балдырлар бөліміне жатады. Бұл
балдырлардың топырақта таралуы біркелкі емес.
Құрлықта тіршілік ететін балдырларды 3 ... ... ... ... ... ... ... қабығында, дуалдарда, дымқыл
жартастарда, жер бетінен жоғары жатқан басқа да өсімдіктерде мекендейтін
балдырлар ... ... ... ... ... тез ... ... түнге қарай тоңазиды, қыста үседі, құрғақшылықта кеуіп
қалады.
2. ... ... ... ... ... бара ... батпақты
жерлерде тіршілік етеді. Мұндай балдырлар ерте көктемде пайда ... ... деп ... ... ... қысқа. Бұған тақыр жерлерде
қаптап өсетін көк-жасыл, аздаған жасыл балдырлар ... ... ... ... ішкі қабаттарында тіршілік етеді.
Оның таралуына ... ... ... ... әсер етеді.
Топырақта тіршілік ететін балдырлардың басым көпшілігі ... тек ... ғана ... Оған ... ... ... ... қабыршақты түрінде кездесетін Nostoc commune жатады.
Көпшілікқызыл балдырлар шаруашылықта жиі қолданылады. Оның ... ... ... ... қосылыстар — фикоколлоидтар болады. Одан
агар, полисахарид ... және ... ... ... ... және тағы басқа балдырлардан ... ... ... кондитер, қағаз және мата өндірістерінде кеңінен ... ... ... ... ... ... ... алады.
Каррагенинді негізінен ChondrusTaH, агаридты Рһуііорһогадан өндіреді. ... ... ... бірге балдыр ұнын өндіруде пайдаланады. Оны
үй жануарларының азығы және тыңайтқыш ретінде қолданады. ... ... ... ... және ... ... қосып көп елдерде тамаққа
пайдаланады. Олардың ішінде ерекше орынды ... мен ... ... Азия және ... ... ... оны тамаққа пайдаланады.
Жапонияда порфира (Роірһуга) балдырын тамақ үшін ... ... ... ... иод ... Балдырлардың таралуы және шаруашылықтағы маңызы
Жұмыртқа клеткасы біреу немесе бірнешеу болады, ал сперматозоиды ... ... ... ... ... ... ... жиі
кездеседі. Бұл жағдайда екі вегетативтік клетканың біреуінің ішіндегі
протопласты екіншісіне ... Осы сөз ... ... көбеюлердің кез
келгені зиготаның (2п) түзілуімеи ... ... ... кезеңін басынан
өткізген соң зиготадан редукциялық бөліністің нәтижесінде төрт зооспора
түзіледі. Олардан келешекте жаңа особьтар пайда ... ... ... ... ... ... ақ, ... жолмен бөлініп, бірден
қозғалмайтын жаңа особьқа айналады. Бұл жаңа особьтар, тағыда жаңа жыныстық
көбеюдін мерзімі келгенше, ұзақ уақыттар бойы ... ... ... ... ... мерзімінің келуі, көп жағдайда сыртқы ортаға байланысты
болады. Алайда зиготадан жыныссыз ... ... (2п) ... ал ... көбею органы- зооспоранги жетіледі. Зооспорангидің ... ... ... ... нәтижесінде гаплоидты (п)
зооспоралар түзіледі. ... өсіп ... (п) ... ал ... ... органдары гаметангилер жетіледі. Гамстангилерден гаметалар
түзіледі. Гаметофит ... да, дара ... да ... ... ... ... циклінде ядролық фазалардың дұрыс алмасуы
болмайды, ал екіншілерінде спора- және гаметофазаларының ... ... ... ... ... ... теңіз суларын мекендейді.
Олардың біреулері, планктонның негізгі бөлігін түзіп, суда бос ... ал ... ... ... бос ... ... ... бекініп
тұрады. Соңғылары бентостың (су асты шалғындардың) негізгі бөлігін түзеді.
Теңіздерде балдырлар 30 м тереңдікке дейін ерекше қалың ... ... ... ең ... ... және ... балдырлар 100—200 метрге, ал
жекеленген түрлері 500 ... және ... ... ... ... ... ... өте төменгі температураның өзіндік тіршілік қабілетін
жоғалтпайды. Мысалы, полярлық ... және ... биік ... ... балдырлар қардың үстінде өседі және оларды қызыл,
жасыл, коңыр, сары түстерге бояйды (қар хламидомонасы).
Балдырлар ... ... ... ... қабаттарында, тіптен
атмосфералық ауада (хлорелланың кейбір түрлері) өмір сүреді.
2.2 Қызыл балдырлардың шаруашылықтағы маңызы
Қызыл балдырлар адам ... ... ... ... кондитер
және басқада өнеркәсіптерде ... ... ... ... ... ... микроорганизмдерді өсіруге
қажетті қатты коректік ... ... үшін де ... ... ... де, мысалы Жапонияда балдырлар әртурлі тағамдар жасауға
пайдаланылады. Адам теңіз балдырларын химиялық өндірістеде жиі ... иод, ... ... ... ... сірке қышқылы алынады. Одан
басқа теңіз балдырларын малға азық ретінде және тыңайтқыш ... ... ... ... жиі ... Оның ... ... күрделі коллоидты қосылыстар — фикоколлоидтар болады. Одан
агар, полисахарид ... және ... ... Агарды Gracilaria,
Celidium және тағы басқа балдырлардан өндіреді. Агарды ... ... ... және мата ... кеңінен қолданады.
Басқа фикоколлоидтардың ішінде ерекше орынды каррагенин, агароидтар алады.
Каррагенинді негізінен ... ... ... ... ... ... ... бірге балдыр ұнын өндіруде пайдаланады. Оны
үй жануарларының азығы және тыңайтқыш ... ... ... ... балдырынан салат және ... ... ... көп ... ... Олардың ішінде ерекше орынды Rhodymenia мен Рогрһуга алады.
Шығыс Азия және ... ... ... оны тамаққа пайдаланады.
Жапонияда порфира (Роірһуга) балдырын тамақ үшін өсіреді. Бұрын филофора
(Phyllophora) балдырынан иод ... ... ... ... ... ... ... өте
ерте заманда қалыптасқан организмдер болуына қарамастан ... ... ... ... қалдықтары кембр, силур және девон ... ... ... ... ... ... құрылысы мен
тилакоидтарының дара орналасуы жағынан, ... ... ... ... ... ... ... деп қарауға
болады. АлаЙда, клеткалық құрылымына жене ... ... ... ... бұл екі тоты ... ... өте қиын-ақ.
Дегенмен бұл екі балдыр тобын байланыстыратын форма ретінде ... ... ... кейбір ғалымдар Cyanidium ... ... ... ... ... ... ... бір қызыл
балдырлардың көк-жасыл балдырлардан шыққандығын қиындататын ... ... ... эволюциялық дамуында. Дегенмен қызыл балдырлардың ерте
уақытта басқа балдырлармен байланыссыз ... ... Мұны ... филогенетикалық нобайларынан байқауға болады.
Алғашқы қызыл балдырлар бір клеткалы болуы мүмкін, одан тарихи дамудың
ерте кезеңінде қарапайым ... ... ... ... ... ... болуына байланысты флоридея класының филогенетикалық нобайын
жасау қиынға соғады. Алайда ... ... ... ... ... ... ... кембрий дәуірінін орта кезінде пайда болып,
ордовик дәуірінде қаулап өскендігін байқауға ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Мезозой дәуірінің бор кезеңінде осы
күнгі уақытта кездесетін ... ... ... Lithothamnion сияқты
көптеген туыстар қалыптаса бастаған. Мұндай балдыр шар формалы, 50—200 метр
тереңдікте кездеседі және өте жай ... ... ... ... 30 см
жетеді. Қызыл балдырлардың ішінде ең ...... ... ішіңде ұрпақ ауысуы ... ... ... ... жоқ ... ... шығу тегі жағынан бангияларға жақын
тұрады. Карпоспора ұрықтанған карпогоннан ... және ... ... ... ... көбейеді. Моноспоралар көбінесе жыныс
органдары өскен ... ... ... ... ... ... күрделене түсе
бастағаны байқалады. Криптонемиялықтардан ... ... ... келтірілгенін байқауға болады. Бұларда ... ... ... ... бірнеше цистокарпий ... ... ... ... өзі карпоспора өнімдерінің көбеюіне әкеп
соғады. Күрделі эволюциялық даму ... ... ... Мұнда
ауксилярлы клеткалар тек ұрықтанғаннан ... ғана ... ... ... ... арқылы жыныссыз көбейеді. Изо ... ... ... байқалады. Ұрпақ ауысу: ... ... үш ... ... ... одан түзілген аталық және аналық жыныс элементтері гаплоидты,
ал карпоспорофит, карпоспора тетраспорофит дигогоидты болады.
2.3 Көк-жасыл балдырлардың ... ... ... ... ... бір ... ... келтірсе,
екінші жағынан зиян келтіреді. ... ... ... суда,
бөгеттерде, ағысы жай өзендердегі суды ... ... ... сүйкімсіз иіс
шығарады.
Көпшілік авторлар ... ... ... ... ... ... ... ностоктар шыққан
дейді. Ал стигонемалықтардың өзі хамесифондықтардан шығуы мүмкін деседі.
Хамесифонды балдырлар құрылыстары және дамуы жағынан ... ... ... ... орын ... Көпшілік белгілері жағынан
хроококтыларға жақын тұрады. Соған байланысты бұрьш ... ... ... ... төсемікке бекініп тіршілік етуіне
байланысты, клетка формаларының жоғарғы және ... ... ... ... болуы, клеткалы формаларға қарай дамуы, бұларды жеке таксон
ретінде қарауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... ... хлорококты балдырлардан улотрикстер жоғары
тұрады. Белгілі бір бағытта дами қоймаған протосифон тектес, ... ... ... ... ... көп ... ... улотриксті балдырлар шыққан. Бұлардың кейбір өкілдерінің
клеткасы көлденең ... ... ... да ... одан ульва сияқты
көп клеткалы талломы бар пластинкалы балдырлар дамыған. Мұнда ... ... ... ... яғни ... бастағандығы
байқалады. Улотрикстілерде көп ядролы түрлердің дамуы, кладофоралы
балдырлардың бастамасын ... ... ... шығу тегінде басқа
балдырлармен байланысты-лығы айқын көрінбейді. Дегенмен, жіп тәрізді көп
клеткалы болып ... ... ... ... ... әр түрлі болып келетін клеткаланбаған сифонды
балдырларды да қарапайым көп ... ... ... ... ... шықты деуге болады.
Вошериялы балдырлар сифондылардың бір бұтағынан ерте кезде ... ... ... көп ... болуы мен бірге хро-матофораларыпың
ұқсастығы жақындастырады.
Тіркеспелі балдырлар клеткалы ... ... тең ... ал ... ... ... болмауы олардан қашықтатады.
Коньюгациялы жыныс процесінің ... ... ... ... ... пайда болған деп түсінуімізге болады. Сондықтан жай ... ... ... ... қарапайым түрлерінен өте ерте
кезде бөлініп ... ... Ал, ... екі ... дамыған.
Бірінші бағытта көп клеткалы түрге ауысуының нәтижесінде жіп ... ... ... ... ... ... пішіндерінің және
құрылысының өзгеруіне байланысты өзінше ... ... ... ... десмидиялылар шыққан.
Хара — басқа жасыл балдырларға қарағанда, құрылысы жағынан өте күрделі,
денесі салалы болып ... ... ... ... ... жағынан
улотриксті балдырлармен филогенетикалық байланыс болуы мүмкін, алайда
эволюциялық дамуы ... ... ... жоғары тұрады. Құрылысының
эволюциялық жағынан жоғары болуына қарамастан хара ... әрі ... ... ... ... балдырлардың эволюциялық дамуына қарай жыныс
процестерінің де ... рет әр ... ... ... ... ... ... Дуналиелла сияқты өкілдерінде хологамиялық қарапайым жыныс
процесте-рінің ... ... ... особьтарда гаметаға
бөліну болмайды, яғии физиологиялық та, морфологиялық та жыныс ... Ал, ... ... балдырларда изогомлялық-гетерогамиялық және
оогамиялык жыныс процестерінің болуы, олардың жыныс гаметаларына бөлінуі
эволюцпялық ... ... ... ... ... ... есептеледі. Изогамиялық жыныс процесінде ... ... ... ... ... ... ... байқалады. Сондай-ақ кез келген особьтан ... ... ... бір ... шыққан гаметалар ғана қосылады.
2.4 Әр түрлі талшықты балдырлар (Heterocontae) типі
Басқа балдырлар ... ... ...... әр түрлі болуы және оның орналасу ерекшелігі мен ... ... ... ... Оның екі ... ... алға ... қауырсындалып, тарамдалған, ал артқа ... ... ... ... ... ... ... пектинді заттардың көп
болуына байланысты, көпшілік жағдайда целлюлозаға реакция бермейді. ... тең екі ... не тең емес ... ... ... қабығы
жыртылғанда ол бірнеше белікке бөлінеді. Хроматофорасында хлорофилдің ... в ... ... сары түс ... ... ... көптеген дән тәрізді хроматофоралары жасыл сары рең ... ... ... ядросы көбінесе біреу", ал клеткаланбаған
түрлері көп ядролы болады. Қор заты ... ... ... май ... Бұл ... ... кезеңінде қозғалғыштығын сақтайтын
түрлермен бірге, көбінесе козғалмайтын бір ... ... және ... ... ... ... колонияның ыдырауы, жіптердің үзілуі арқылы
вегетативтік жолмен, ал ... ... әр ... ... ... ... ... бар автоспоралардың көмегімен көбейеді. Аздаған түрлерінде
изогамиялы жыныс процесінің болатыны белгілі. Бұл типке тұщы және ... ... не су ... ... ... ... топырақ пен
дымқыл дуалдарда кездесетін 200-дей балдырлар түрі ... Әр ... ... тең ... ... ... негізгі
қатары сияқты вегетативтік күйінде қозғалғыш ке-летін (Heterochloridales),
қозғалмайтын коккоидты құрылысты бір клеткалы, колониялы {Heterococcales),
жіп тәрізді ... және ... ... ... типтің жасыл балдырлармен параллель эволюциялық дамуына байланысты
теориялық ... ... ... құрылысты қарапайым жалаңаш бір клеткалы ... ... ... Бұл ... ... денесін өзгерте алатын бір ядролы,
жасыл сары түсті бірнеше хроматофорасы және жиырылғыш вакуолясы бар ... екі ... ... ... күйінде қозғалмайтын түрі —
ботридиопсис ... ... ... бір ... ... хроматофоралары бар, тұщы
суды мекен ететін бір клет калы балдыр. Көбею ... ... ... он ... әр ... талшығы бар зооспораға айналады.
Колониялы түріне ащы ... ... ... ... жатады. Бұл организм хламидомонаданың пальмеллевидтік күйі
сияқты кілегейлі колония құрайды. Гетерохлорис әр ... ... ... ... жолмен тез көбейеді, кейде колонияның ыдырауы
арқылы вегетативті жолмен де ... ... ... ... ... ... ... бірге көлдердің, бөгеттердің түбіне шөгіп, сапропель
деп аталатын органикалық заттар қабаттарын құрайды. Мұндай қабаттар ... ... оны ... май және ... ... ... болады.
2.1- сурет. Әр түрлі талшықты балдырлар:
1-хлорамеба; а) вакуоля, б) ядро, 2 — ... ... ... ... ботридиопсис, 4 — трибонема жіпшесі, 5—6 — клетка қабығынын, ... 7 — ... ... ... ... ... қалдығынан
апланоспораның түзілуі, 10 — ботридиумнің жалпы көрінісі, 11 ... ... 12 — ... 13 — ... зооспорасының хризомонада
(14) зооспорасымен ұқсастығы.
Көп клеткалы тарамдалмаған жіп ... ... тұщы ... ... ... ... Мұны ... конферва деп атайтын.
Трибонема улотрикске ұқсас бір ... ... ... ... ... ... ... қабығы пектинді, шеттері арқылы бір-бірімен жабысып
қалатын екі жартыдан тұрады. Хром ... әсер ... ... ... ... ажырасып әрбір клетканың жарты қабықшасынан құралған. Н
әрпі тәрізді бейнеге айналады. Көбею кезінде әр ... әр ... ... бір не екі ... ... олар ... ... жабысқан жерлерінің
алшақтауынан сыртқа шығады. Кейбір трибонемаларда ... ... жоқ ... ... ... құралады. Мұндай жағдайда клетка
қабығы қисық сызаттар арқылы ... ... ... ... ... лас ... маңында және
дымқыл жерде кездесетін ботридиум (Botrydium) жатады. Ол алмұрт ... ... шар ... бөліктен және тарамдалып топыраққа еніп жататын
ақшыл түсті ... ... ... ... бөлінбеген.
Протоплазмасында көптеген ядро және жасыл сары түсті хроматофоралары
болады. ... ... ... ... ... алға ... қауырсынды тарамдалған және ұзын ... ... ... ... заты ... етіп цистаға айналады, қолайлы жағдайларда
циста бірден жаңа особь береді, не ... ... ... ... ... ... Бұл типтің балдырларын бұрын
көптеген ұқсастық белгілеріне қарап, жасыл балдырлармен біріктіріп, бір тип
ретінде қарайтын. Мұнда тең ... ... ... кездесетін негізгі
эволюциялық бағытты байқауға болады. Олардан әр түрлі талшықтарының ... ... ... ... айрылады. Сондықтан әр түрлі талшықты
балдырлардың дамуы тең талшықтыларға ... ... ... Бұлардың тегін кейбір альгологтар бояуларының және зооспораларының
ұқсастығына байланысты хризомонадалармен жақындастырып, оларды ортақ ... ... деп ... ... ... альгологтар вошерияны қор заты
ретінде май жиналуына және гетероксантин пигменттерінің болуына, ... ... тең емес екі ... ... байланысты әр
түрлі талшықтарға жатқызып жүр.
Қорытынды
Топырақ бетіндегі балдырлар ... ... ... ... ... ... ... аударуда. Әсіресе топырақтың гумус
қабаты, ... ... ... ... ... ... ... уақытында түзілетін қуатты таратуда ... орын ... ... ... топырақта болып жататын әр түрлі процестерге тікелей
немесе жанама әсер ... ... ... ... ... ... ерекше орынды алады.
Балдырлар бос азотты бойына сіңіретін организмдер ... ... ... ... ... ... тікелей қарым-қатынаста болатын
балдырлар өсімдіктің өсуіне тікелей әсер етеді. Олай болуының басты себебі,
балдыр өзінің ... ... ... ... ... бөліп
шығаруында. Ол заттар өсімдіктің өсуіне көп әсерін ... ... ... мол болуына бірден-бір себепші болады.
Топырақта болатын балдырлар топтары топырақ ... ... ... ... ... ... Әр ... экологиялық
жағдайларда тіршілік ететін ... ... ... ... ... ... ... Көпшілік жағдайда балдыр топырақтың
қасиетін анықтайтын бірден-бір негізгі белгі болып есептеледі.
Қызыл ... ... ... көп ... ... құрылымды,
теңіздерде, мұхиттарда өсіл, су астында ну орман ... ... және ... ... ... бірге өте сирек бір
клеткалы және қауымды формалары да бар. ... ... ... ... өсімдіктер, ұзындығы бірнеше сантиметрден метрге дейін ... ... ... ... ... ... уақ, микроскоп құрылымды бір
клеткалы, қауымды, бір не көп ... ... ... ... көп ... бұта ... макроскопия құрылымды болып келеді. Қызыл
балдырлардың ... түрі бар. ... ... және ... екі класқа бөледі.
Қызыл балдырлардың басты бір ерешелігі — билипротеиндерінің болуында,
ол басқа балдырлар бөлімдерінде ... бұл ... ... сол, ... ... ... солғұрлым фотосинтез қызметін күшейтуге
әсер етеді.
Талломның құрылысы. Қызыл балдырлардың сыртқы пішіні әр түрлі, олардың
ішінде жіптесінді, ... ... ... ... көпіршік
және маржан пішіндес формалары бар, олардың тармақталуы ... ... бар ... ... не ... ... ... өседі. Жіптесінді
формалары бірқатар клеткалардан ... ... ... келеді. Цилиндр
пішінділері тығыз не іші қуыс кілегейлі, тарамдалмаған ... ... ... бұта ... ... ... ... тас
не әр түрлі, шеттері қатпарланып, тілімделіп келсе, екінші ... ... ... ... ... ... Абдрахманұлы О. Өсімдіктер систематикасы. Алматы: «Ғылым», 2003.
-440 ... ... Ә. ... ... 2000. -508 ... ... А., ... Е., Білдебаева Р. Қазақстан топырағы және
оның экологиясы. Алматы: Санат, 199 ... ... Н. ... негіздері. Алматы, 1999. -170 б.
5. Сейітов Н., Абдуллин А. ... ... ... ... 1996. -368 ... ... Н. ... жердің тынысы. Алматы: Қазақстан, 1991. -192 б.
7. Тазабеков Т. және ... ... ... географиясы. Алматы:
Агроуниверситет, 2000. -180 б.
8. Герасимов И., Глазовская М. Топырақтану ... мен ... –М., ... ... Н., Арыстанов К., Әбішов Б. Жалпы геология курсы. ... 1993. -248 б.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балдырлар. Зерттеу әдістері мен зерттеу зерзаттары20 бет
Балдырлардың экологиясының негізгі белгілері. табиғатта және адам өміріндегі маңызы26 бет
Балдырлардың қоршаған ортадағы орны мен маңызы29 бет
Балдырларға жалпы сипаттама26 бет
Диатомды балдырлар5 бет
Көк – жасыл балдырлар14 бет
Көк-жасыл балдырлар15 бет
Көк-жасыл балдырлар бөлімінің морфологиясы, көбеюі, таралуы, экологоясы28 бет
Теңіз балдырлары4 бет
Хара балдырлары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь