Құрылымдық типтер.жазбалар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 TURBO PASCAL тілінің негізгі элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Тіл алфавиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Бағдарлама құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

2. Жазбалармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.1 Жазба ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2.2 Вариантты жазбалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.3 Біріктірілген жазбалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

Практикалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
КІРІСПЕ


Қазіргі кезде 3500 – ден астам әр түрлі программалау тілдері бар және олардың ішінен шектелген саны ғана программалық бөлімді құруға жаппай қолданылады. Программалау тілдерінің саны көп болуына байланысты олардың бірнеше классификациясы бар. Оның ішінде негізгі 2 түрге, яғни функционалдық мәніне және қолданылатын программалау технологиясына байланысты бөлінеді. Программалау тілдері функционалдың мәніне байланысты 4 үлкен классқа бөлінеді:
1. программалауға үйретуші;
2. жалпы мәнді;
3. проблемалық – бағытталған;
4. параллель программалаушы.
Тақырыпта айтылғандай жұмыс жасау барысында Turbo Pascal программалау тілі қолданылады. Турбо Паскальдағы құрылымдық типтердің бірі жазбалар және олардың түрлері туралы айтылған. Оның ішінде біріккен жазбалар, вариантты жазбалар және олардың атқаратын қызметі. Типтер бөліміндегі RECORDS ... END қызметші сөздері жайлы қамтылған.
Бұл тақырыпты программада пайдаланылатын мәліметтер мен шамалардың мәндерін Турбо Паскаль мәліметтер типтерінің түрлеріне салып есептер шығару және типтер туралы толығырақ түсініп, осы курстық жұмыс тақырыбын толық ашып көрсету мақсатында таңдалынған.
Курстық жұмыстың өзектілігі – With oператорын пайдалана отырып, есептеулер жүргізу. Программа құру барысында With біріктіру операторының артықшылығын ашып көрсету.
Курстық жұмыстың мақсаты – жазба және оларға қолданылатын функциялар мен процедуралардың алгоритмдік программалық мәнін ашу. Жазбамен қазіргі заманғы жүйеге сай жұмыс жасау.
Курстық жұмыстың міндеттері – жазба ұғымын ашып өте отырып, негізгі вариантты жазбалар мен біріктірілген жазбаларға тоқталу. Оларға қолданылатын функциялар мен процедуралардың түрлеріне мысалдар келтіре отырып, есептер шығару.
Курстық жұмыстың зерттеу объектiсi:
- Ақтөбе гуманитарлық колледжiнiң компьютер саласы.
- Turbo Pascal программалау ортасы.
Курстық жұмыстың зерттеудiң ғылыми болжамы – Turbo Pascal программалау тiлiнiң мүмкiншiлiктерiн есептеп шығару барысында қолдана бiлу.
Курстық жұмыстың зерттеу әдiстерi:
- дерек көздерін жинау;
- жиналған материалдарды жинақтау;
- материалдарды талдау, топтау;
- тақырып бойынша әдебиеттердi зерттеу;
- практикада қолдануды көрсету;
- талдап қорытынды жасау.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде ТурбоПаскаль ортасында жазба ұғымына анықтама бере отырып, тіл алфавиті және бағдарлама құрылымын қысқаша таныстырып өту қарастырылған.
Курстық жұмыстың екінші бөлімінде курстық жұмыстың негізгі тақырыбы жазба және олармен жұмыс жасау. Бұл бөлімде жазбаға толық мәлімет беріледі. Оларға қолданылатын функциялар мен процедуралар таныстырылып, жазбаға мысал келтіріледі.
Қорытынды бөлімде жалпы курстық жұмыс бойынша жасалған жұмыстар мен алған тәжірибе жөнінде қорытынды жасалған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Алексеев Е. Р. Турбо Паскаль 7.0 Идеалный учебный курс. Численные методы. Москва. 2006
2. Биллиг В.А. VBA в Office 2000. Офисное программирование. Москва: Русская Редакция. 1999
3. Бондарев В.М., Рублинейкий В.И., Качко Е. Основы программирование. Харьков: Фолио. 1997
4. Бөрібаев Б. Нақысбеков Б. Мадиярова Т. Информатика және есептеуіш техника негіздері. Алматы. 2002
5. Бурин Е.А. Программирование на языке TURBO-PASCAL. Алматы. 2000
6. Грызлов В.И. Грызлова Т.П. TURBO PASCAL. Москва: ДМК. 1999
7. Гофман И.Э. Хомоненко А.Д. Delphi 5. БХВ: С-Петербург. 2000.
8. Даулеткулов А.Б. Олимпиады по информатике. Алматы: ИНТ. 2004
9. Добровский С. Pascal для всех: Учебный курс. Питер. 2002
10. Йодан Э. Структурное программирование и конструирование программ. - Москва: Мир. 1979.
11. Кандзюба С.П. Турбо Паскаль 5.0 Москва: Диа Софт. 1997.
12. Нықысбеков Б.Қ., Балапанов Е.Қ., Халықова Қ.З., Дәулетқұлов А.Б., Паскаль тілінің негіздері, Алматы: Рауан. 1998.
13. Макарова Н.В. Информатика: Учебник – Москва: Финансы и статистика, 1999
14. Мұқашева Турбо Паскаль тілінде программалау Ақтөбе. 2001 .
15. Реселман Б. Использование Visual Basic 5: Пер. с англ. Москва: Вильямс. 1999
16. Попов Турбо Паскаль для школьников. Финансы и Статистика. 2000.
17. Тойкенов Ғ. Паскаль тілінде программалау. Дәнекер. 2001
18. Форонов В.В. Турбо Паскаль 7.0. Москва: Нолидж. 2000
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі кезде 3500 – ден астам әр түрлі программалау тілдері бар және
олардың ... ... саны ғана ... ... ... ... ... тілдерінің саны көп болуына байланысты ... ... бар. Оның ... негізгі 2 ... ... ... және ... ... технологиясына
байланысты бөлінеді. Программалау тілдері функционалдың мәніне байланысты 4
үлкен классқа бөлінеді:
1. программалауға ... ... ... ...... параллель программалаушы.
Тақырыпта айтылғандай жұмыс жасау барысында Turbo Pascal программалау
тілі қолданылады. Турбо ... ... ... бірі ... ... ... ... айтылған. Оның ішінде біріккен жазбалар, вариантты
жазбалар және ... ... ... ... бөліміндегі RECORDS ... END
қызметші сөздері жайлы қамтылған.
Бұл тақырыпты программада пайдаланылатын мәліметтер мен ... ... ... ... ... түрлеріне салып есептер шығару
және типтер туралы толығырақ ... осы ... ... ... ... ... мақсатында таңдалынған.
Курстық жұмыстың өзектілігі – With oператорын пайдалана ... ... ... құру ... With ... ... ашып көрсету.
Курстық жұмыстың мақсаты – жазба және оларға ... ... ... ... ... ... ашу. ... қазіргі
заманғы жүйеге сай жұмыс жасау.
Курстық жұмыстың міндеттері – жазба ұғымын ашып өте ... ... ... мен ... ... тоқталу. Оларға
қолданылатын функциялар мен процедуралардың ... ... ... есептер шығару.
Курстық жұмыстың зерттеу объектiсi:
- Ақтөбе гуманитарлық колледжiнiң компьютер саласы.
- Turbo Pascal программалау ортасы.
Курстық жұмыстың ... ... ... – Turbo ... тiлiнiң мүмкiншiлiктерiн есептеп шығару барысында қолдана
бiлу.
Курстық ... ... ... ... көздерін жинау;
- жиналған материалдарды жинақтау;
- материалдарды талдау, топтау;
- тақырып бойынша әдебиеттердi зерттеу;
- практикада қолдануды көрсету;
- талдап қорытынды жасау.
Курстық ... ... ... ... ортасында жазба
ұғымына анықтама бере отырып, тіл алфавиті және ... ... ... өту ... ... ... ... курстық жұмыстың негізгі тақырыбы
жазба және олармен жұмыс жасау. Бұл бөлімде жазбаға толық мәлімет беріледі.
Оларға қолданылатын ... мен ... ... жазбаға мысал
келтіріледі.
Қорытынды бөлімде жалпы курстық жұмыс бойынша жасалған жұмыстар мен
алған тәжірибе жөнінде ... ... TURBO PASCAL ... негізгі элементтері
1.1 Тіл алфавиті
Компьютер белгілі бір есептерді шешу үшін адам тарапынан сол есепті
қандай жолмен және ... ... ... ... ... алуы қажет. Бұл
тапсырмалар бір жағынан компьютерге түсінікті болып жазылуы ... ... ... ... беруші кісіге де ыңғайлы болғаны жөн. ... ... ... ... мен командалар жинағы бағдарлама
деп аталады. Ал бағдарламалық ... жазу үшін ... ... компьютерлік тіл алфавитін құрайды.
Кез-келген бағдарламалық тіл символдардан, сөздерден, сөз ... ... ... ... ... ... ... ал
операторлар сөз тіркестерінен тұрады. Қазіргі кезде бағдарлама жазу үшін
көптеген бағдарламалау ... ... ... бірі - Turbo ... құрылымының қарапайымдылығы мен ... ... ... ... ... қолданылады. Turbo Pascal тілінің
алфавиті келесі символдардан тұрады:
1. Латын алфавитінің 26 әріптерінен; олармен ... ... ... ... Қызметші сөздер деп Turbo Pascal - дың өзіне
ғана тән, өзгертуге ... ... ... ... белгілі
қызметі бар сөздерді айтады. Бағдарламада ... мен ... ... әрі бағдарламалаушының өзі белгілейтін қызметші ... ... ... ... деп ... ... ... белгілеуге болады (мысалы: X, Ү, Z), бірақ кейбір бағдарламаларда
латын алфавиті әріптері (26 ... ... ... ... ... олар ... текстің оқылуын ауырлатып жібереді.
Мұндай жағдайларда идентификаторларды бірнеше ... ... ... ... ... ... болып табылады(мысалы: Summa, X1, Ү12,
Z23, Min1, Audan_1, Audan_2, Audan_3, ... ... деп ... ... ... ... ... мен процедураларды белгілеу үшін
қолданылатын әріптер мен сандардан және ... ... ... ... ... ... басқа символдарды пайдалануға
болмайды. Идентификаторлар міндетті түрде әріптен басталуы ... ... ... ... ... сөздердің атын қоюға болмайды, олардың
ұзындығы әртүрлі болады, бірақ алғашқы 63 ... ғана ... ... ... мен ... сөздерді бас әріппен де, кішкентай әріптермен
де жаза беруге болады. ... Begin, begin, BEGIN - ... бір ... READ, WRITE, ARRAY, TYPE, WHILE, REPEAT - ... ... ... Z, MASSIV, SUMMA, AUDAN1, AUDAN2 -идентификаторлар.
Read(X,Y,Z);
Summa:=X+Y+Z;
Write(' үш санның қосындысы =', Summa);
2. Сандарды белгілейтін араб ... 0, 1,2, 3, 4, 5, 6, ... 9. ... ... және ... ... екі түрде беріледі. Нақты сандардың
бүтін бөлігі мен бөлшегін нүкте арқылы бөліп ... — 9.7, 6.25, ... Ал өте ... ... өте кіші ... экспоненциал сандар түрінде
жазылады:
1.74Е+3(1.74*103)
5.74Е-4(5.74*10-4)
3. Ұлттық алфавит әріптерінен; ұлттық әріптер ... ... жазу үшін ... ... ... ... ... әріптері пернетақтаның жоғарғы жағындағы цифрлар орнына
орналасқан, олар ... ... ... ғана ... ... ... ... егер текст оператордың ішінде болса, онда -
апострофқа, түсініктеме болса - фигуралық ... ... жай ... ... ... ауданы=')
{Операторлар бөлімі} (*Циклденесі*)
1.2 БАҒДАРЛАМА ҚҰРЫЛЫМЫ
Turbo Pascal тіліндегі бағдарламалар бірнеше бір-бірімен байланысқан
бөлімдерден тұрады. ... ... ... Бір ... бірнеше
оператор жазуға болады. Бағдарламалаушы қатарларларды өзіне ыңғайлы етіп
тереді. Мысалы, біреулері ... ... сол ... бастап бірден
тере бастайды, ал екіншілері - ... сол ... ... позиция
қалдырып тереді. Егер бағдарламалық текст онша үлкен болмаса, онда бір
қатарға бір ... және ... ... ... бос ... ... жөн, сонда бағдарламаның қателері де тез жөнделеді ... ... тез ... ... ... ... келесі
бөлімдерден тұруы мүмкін:
1. ... ... (Program ... ... ... ... ... (Uses );
3. Таңбалар(белгілер)бөлімі(Label );
4. Тұрақтылар бөлімі(Const);
5. Типтер ... ... ... Процедуралар мен функциялар бөлімi ... ... ... ... ... ... операторлар бөлімінен басқа бөлімдер қажеттілігіне қарай
енгізіледі. Мысалы ... ... ... мен ... онда тек қана ... ... жазса жеткілікті. Мысалы:
BEGIN
Writeln (' Өрнектің мәні=');
Writeln(15-COS(15));
END.
Бағдарлама тақырыбы PROGRAM қызметші ... ... ... ... ... Бағдарлама тақырыбынан кейін үтірлі
нүкте қойылады ( ; ).
Бағдарлама тақырыбын көрсетпесе де болады, бірақ бір ... ... ... кезде, басқа бағдарламалардан ажырату үшін бағдарламаға
ат қойып, Бағдарлама тақырыбын көрсетіп кеткен ... ... ... Graph ... Graph ... бағдарламада басқа модульдердің (СRТ, GRAPH т.б.) функциялары
қолданылса, онда бағдарлама ... ... сол ... ... ... Graph_3;
USES Crt, Graph, Printer;
Таңбалар бөлімі LABEL қызметші сөзінен ... одан ... ... ... ... үтір ... жазылады, тізімнің
соңында нүктелі үтір қойылады. Таңба белгісі ... ... ... немесе
идентификаторлар пайдаланылады. Таңба бағдарламада оператордың алдында
жазылып, одан қос нүкте арқылы бөлінеді. ... ... ... setl, set2, set3, set4, set5;
...
1:Y:=10+5*X;Goto50;
setl: Y:=20*X; Goto 50;
...
50: END.
Тұрақтылар бөлімінде тұрақтыларға сандық не символдық мәндер ... Бұл ... CONST ... ... ... әрбір идентификатор
тұрақты сандық немесе символдық мән қабылдайды да, олар ... ... ... ... Егер бағдарламада бірнеше тұрақты
шама болса, олар бір - бірінен ... үтір ... ... ... A='GOD'; PI=3.14; ... ... TYPE ... сөзінен басталып, әрі қарай
идентификаторлардың типі анықталады. Мысалы:
TYPE Mas = Array[ 1..5]Of ... - 5 нафы ... ... ... - 1-ден 12-ге ... ... ... жиыны
b=(‘a’ … ‘ z’ );
// b -латын алфавитінің әріптерінен тұратын жиын
Бағдарламада кездесетін барлық ... ... ... ... ... VAR ... ... басталып, онан кейін бағдарламада
кездесетін айнымалылар мен олардың типтері қос нүкте арқылы ... ... ... ... ... ... ... онда оларды VAR
бөлімінде үтір арқылы бір ... ... ... ... ... a, b, c: Longint; // a, b, c - ... ... //с - символдық шама
m, n: Array[1..7] Of Integer; // m, n - ... ... ... ... ... ... 7 орын бөлінеді.
Процедуралар (PROSEDURE) мен функциялар (FUNCTION) бөліміне көмекші
бағдарлама жазылады. Көмекші бағдарлама деп ... аты ... ... ... ... дербес бөлігін айтады. Барлық процедуралар мен
функциялар негізгі бағдарламаның операторлар бөлімі алдында көрсетілуі
тиіс. ... ... VAR ... S:=0; For K:=l To M Do S:=S+K; ... SUM(M: Integer): Integer;
Begin S:=0;
For K:=1 To M Do S:=S+K;
SUM:=S; End;
оларды бірнеше қатарға жазса да болады.
Бағдарламаның негізгі бөлігі ... ... ... бөліміне
бағдарламаны орындау үшін қолданылатын сөйлемдер (операторлар) жазылады.
Олар BEGIN (басы) және ЕND ... ... ... ... жазылады,
кейде оларды арифметикалық жай жақшалармен салыстырып, операторлық ... те ... ... ... ... ... рет ... сонша рет
жабылады. Сол сияқты бағдарламалық тексте ... рет ... ашық ... сөзі ... ... рет END ... ... жақша) қызметші сөзі
болуы керек. Бұлардың арасында операторлар бір-бірінен нүктелі үтір ... ... END ... ... алдындағы оператордан кейін
нүктелі үтір қоймаса да болады.
Операторлар бағдарламалық тексте қандай ретпен ... ... да ... ... орындалады. Операторлар туралы басқа да
мәліметтерді келесі тараулардан білуге болады. ... ... ... ... топтарға бөлуге болады:
1. Меншіктеу операторы;
2. Енгізу - шығару операторлары;
3. Басқару ... ... мен ... ... операторлары.
Бағдарламаның мақсаты, идентификаторлардың ... ... ... ... мен ... ... ... болуы үшін
түсініктемелер қолданылады. Оларды бағдарламаның кез-келген ... {__} ... ... жай жақшаларға (*__*) алып жазуға болады.
Бұл жақшаларды шектеулер деп те ... ... ... ... ... ... сондықтан олар бағдарламаның
орындалуына ешқандай әсерін тигізбейді. Шектеулермен ... ... ... емес бөліктерін қоршап қойса да болады (кейін керек болған
жағдайда пернетақтадан қайта термеу ... жазу үшін ... ... ... ... ... ... мен арнаулы символдар) пайдаланылады.
Бағдарламада түсініктемелердің жазылуына шек қойылмайды.
2. жазбалармен жұмыс
2.1 ЖАЗБА ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
Құрылымдық ... ... ... ... да ... ... басқа
типтерден құралады.
Турбо Паскальда мұндай әртүрлі типке жататын мәліметтерді біріктіретін
құрылымдық тип жазба деп аталады.
Жазба – бұл бұрыннан ... ... жай ... және ... ... ... құрылымдық тип.
Жазбаның құрылымын программаны құратын қолданушы өзі анықтайды.
Жазбада әртүрлі типке жататын мәліметтерді біріктіруге және сақтауға
болады.
Жазбамен жұмыс жасау ... ... ... ... ... анықтау, бұл жазбаға ... және ... ... ... ала белгілеп алуды білдіреді.
Жазбаға енетін мәліметтерді типтерін көрсете отырып және ... ... атау ... ... ... жазбаның өрістерін
анықтау деп те айтады, мысалы, газет туралы мәліметті жазба түрінде
беру үшін, ол ... ... ... сол ... болатын өрістерді
анықтап алу керек.
Айталық, мұнда газеттің аты - string типті, шығабастаған жылы ... ... – integer ... тілі - string ... және т.б. ... мүмкін;
- Жазбаны программада сипаттау үшін оның өзінің аты ... ... ... ... ... және олар ... идентификатор
болып табылады. Жазбаны типтер бөлімінде ... ... ... аты = ... ... аты : типі;
2- ші өрістің аты : типі;
3- ші ... аты : ...... ... аты : ... ... туралы мәлімет беретін жазбаның аты gazet, ал ... ... аты – ati, шыға ... жылы – gil, таралымы –
taralim, тілі – tili деп аталған болса онда ол:
type
gazet = ... ... ... ... string;
end;
түрінде жазылады.
Жазба программаның type типтерді сипаттау бөлімінде анықталатын болса,
онда мәндері жазба элементтері болатын айнымалы ... var ... ... = ... ... integer;
taralim: integer;
tili: string;
end;
var
g1, g2: gazet;
Сондай-ақ, жазбаны программаның var бөлімінде сипатталуға болады;
- Жазбаның ... ... ... ... ... бір ... үшін
ғана анықталады, ал енді осындай жазба ... ... саны ... керек.
Мысалы, топтағы барлық студент саны, газеттердің жалпы ... ... ... жазба типіне жататын массивтер түрінде беріледі.
Айталық, Ақтөбе қаласынан шығатын газеттердің жалпы саны 5 ... ... оны akt gaz ... ... былай жазылады:
var
Akt gaz : array [1..5] of ... ... ... ... бұл ... енгізу немесе толтырудан,
өңдеуден немесе сұраныс жасаудан және нәтижені шығарудан тұрады.
Жазбаның тура ... ... ... жазбамен жұмыс жасалмайды, жұмыс
оның өрістермен ... ... ... ... ... үшін ... ат қолданылады.
Бұл құрама аттың программада жазылуы: жазба ... ... ... аты.
Мысалы:
Akt gaz[3] . ati: = ‘Ақтөбе’, Akt gaz[3] . taralim: =5000 т.б.
Жазба типі саны ... әр ... ... ... ... ... Жазба типін хабарлау әрбір өрістің типін көрсетеді
және өрістің атын ... ... ... ... ... ... ... айнымалысына сілтеуден кейін
нүкте арқылы бөлініп көрсетілетін өріс белгіленуі арқылы белгіленеді.
Өрісті белгілеудің ... ... ... ... және нұсқалы бөліктерден тұрады. Жазба типінің
бекітілген бөлігі идентификаторы мен типі ... ... ... ... Әр өріс тек қана бір ... іздеп табылатын
ақпараттардан тұрады.
Жазба типінің мысалын келтірейік:
Type
dateRec=Record
Year:integer;
Month:1..12;
Day: 1..31;
End;
Жазбаның ... ... жад ... көп ... ... ... ... қатынау бірден көп әдістермен түгел асырыла
алады. ... ... ... ... ... ... Нұсқалар жадыда бір-
біріне қабаттастырылып қондырылғандықтан, кез келген уақытта ... ... ... ... ... ... ... кем дегенде бір тұрақтымен біркелкілендіріледі. Барлық
тұрақтылар бір-бірінен өзгеше болуы керек және ... ... ... ... ... ... болуы керек.
Нұсқалы және бекітілген өрістерге қатынау бірдей. ... ... емес ... ... ... Ол - өріс ... Өріс нышанының идентификаторы бар болған кезде, ол жазбаның
қосымша бекітілген өрісінің идентификаторы – нышан өрісі болады.
Дәл осы ... ... ... ... екенін көрсету үшін программа
нышан өрісінің мәнін ... ... ... ... ... ... ... критерий бойынша таңдайды.
Жазбаларға қолданылатын операторда жазба ... ... ... With ... ... ... операторында жазба типіндегі бір ... ... ... тек қана өріс ... ... қатынауға болады.
With операторының синтаксисі келесідегідей:
With жазба ... ... ... Do ... ... ... келтірейік:
With Data do
If Month =12 then
Begin
Month :=1;
Year:=Year+1;
End
Else
Month:=Month+1;
Бұл келесіге пара-пар:
If Data.Month=12 then
Begin
Data.Month:=1;
Date.Year:=Date.Year+1;
End
Else
Date.Month:=Date.Month+1;
With операторында ең алдымен әрбір айнымалының сілтемесі тексеріледі.
Нақтырақ айтсақ, оны ... ... деп ... бола ма – ... Егер ... болса да ол ... дәл ... ... Х –ке немесе У-ке айнымалы немесе жазба өрісі ... ... X ... With ... Do ... сөздерінің ортасындағы Х POINT
типті айнымалыға жатады, ал ... ... Х және У ... ... және ... сілтейді.
With V1, V2, …Vn Do S;
Операторы
With V1 Do With V2 Do .... With Vn Do S;
Операторына пара-пар.
Екі ... да, егер VN ... және V2 ... өрісі болса, онда ... ... ... V2.VN ... ... жазба типіндегі айнымалыны таңдап алу массивті ... ... ... байланысты болса, онда бұл әрекеттер құрамдас
оператор орындалғанға дейін жүзеге ... ... ... ... ... ... қолданылады – вариантты өрістері
бар айнымалы структуралы жазбалар. Мұндай ... өріс ... өріс пен тек бір ... (вариантты) өріс болады. ... ... ... соңында, оның соңғы элементі ретінде болуы
керек. Жазбаны сипаттағанда айнымалының жазба өрісінің ... ... ... ... ... программадағы сипатталуы:
Type жазбаның аты = record
өрістің аты : типі;
case p of
1- ... : ... аты, ... аты, ... : ... вариант : (1-өрістің аты, 2-өрістің аты, ... : типі);
... ... ... ...
end;
мұндағы жазбада бір ғана өріс өріс бар және де оның case ... of ... ... ... бар ... табылады. Вариантты жазбаларда әрбір
варианттқа сәйкес тарақты ... ... ... қос нүкте белгісі
(‘:’) қойылып, жай жақша ( ) ішінде өрістер тізімі және олардың ... ... ... бөлігін көрсететін case p of бөлігін
таңдау операторымен шатыстыруға болмайды, ... ... case p of ... Р ... қызмет атқармайды, яғни оның варианттарға қатысы
жоқ, тек ол стандарт немесе алдын-ала анықталған реттелген тип болуы ... ... ... варианттар үшін жадының бөлігі ... ... ... да, ол ... ... үстіне бірі орналасатын сияқты
болады. Бұл өз ... ... ... отыруға мүмкіндік береді.
Мысалы, программаның var айнымалылар бөлімінде сипатталған, ... ... ... record
case P of
0: (by:array[0..3] of byte);
1: (wo:array[0..1] of word);
2: ... m ... ... 3 ... бөлігі (0,1,2) бар, сонда жазбаға
бөлінген жадының бұл бөлігін 4 саннан (byte) тұратын немесе 2 сөзден ... ... ... ... бір longint ... сан ретінде, яғни жазбаның
варианттарына сәйкес үш түрлі мақсатта пайдалануға болады, айталық:
var
x:word;
… … …
begin
… … ... ... ... ... ... with … do біріккен
операторы қолданылады.
Жазылуы:
with айнымалы do оператор;
мұндағы, ... бұл кез ... ... ... ... ал ... ... кез келген оператор болып табылады және оператор бірнешеу
болса, онда ... begin … end ... ... алып ... Мысалы,
{Жазба элементтерін енгізу немесе жазбаны толтыру}
for i:=1 to 3 do begin
writeln (‘name-’,i);
readln (c[i].n);
writeln (‘avtor-’,i);
readln ... ... ... ... (c[i].e);
writeln (‘baga-’,i);
readln (c[i].z);
end;
with … do операторын пайдаланып келесі түрде жазуға болады:
for i:=1 to 3 do begin
with c[i] do ... ... ... ... ... ... ... (‘eczemplar-’,i);
readln (e);
writeln (‘baga-’,i);
readln (z);
end;
end;
Егер TStudentCard типін екінші ... ... ... ... ... ... ол мына түрге келеді
Type
TMarkSem1 = record
MathAnal : Byte; {мат.анализ}
LinAl : Byte; {лин. Алгебра}
Prog : Byte; ... : Byte; ... = ... : Byte; ... : Byte; ... 2 : Byte; ... : Byte; {Теория циф.автоматов}
TStudentCard = Record
{біріктірілген жазба бөлімі}
SurName : String 20; {фамилия}
Name : String 20; {Имя}
FatherName : String 20; {Отчество}
Year : Integer; ... ... : String; ... : String 7; {топ ... жазба бөлімі }
case Semestr : Byte of
1 : (MarkSem1 : TMarkSem1) {бірінші семестрдің бағалары}
2 : (MarkSem2 : TmarkSem2) {екінші семестрдің ... ... Semestr ... ... ... ... MarkSem1
және MarkSem2 өрістері- берілген жазбаның альтернативті варианттары болады.
Егер Group_KB51 және Group_KB52 айнымалыларын жоғарыда көрсетілгендей
реттік нөмері 3 болатын жеке ... ... ... ... ... ... онда ол былай беріледі:

With Group_KB51 [1] do
Begin
{біріктірілген жазба бөлімін толтыру}
SurName :=’Иванов’;
Name : = ... ... := ... := ‘г. ... ул. Иванова, д.12, кв.63’;
GroupCode := ‘КВ-51’;
{вариантты жазба бөлімін ... ... :=1; { ... ... ... қою}
With MarkSem1 do {бірінші семестрдің бағалары}
begin
MathAnal : =5;
LinAl : =4;
Prog : ... ... ... ... ... - бұл ... ... санынан тұратын
тұрақты құрылым структурасы. Жазбада ... әр ... ... ... ... файл және ... ... болуы мүмкін. Жазбаны сипаттаушы
типі RECORD. Жазбаны жариялау end ... ... олар Var ... ... болады.
Жазбаны жариялау формасы:
TYPE Т=RECORD өріс тізімі Еnd ;
Өріс тізімі - жазбадағы элементті тізбектей анықтайды.
Көбінесе біріктірілген жазба бір ... ... ... тұрады және
әрбіреуін жариялаған кезде аты (идентификатор) және типі көрсетіледі.
Мысалы, студенттің үлгерімін ... жеке ... String 7 = String ... 20 = String ... = ... : String 20; ... : String 20; {аты}
FatherName : String 20; {әкесінің аты}
Year : Integer; {туған жылы}
HomeAddress: String; {мекен-жайы}
GroupCode : String 7; {топ коды}
MathAnal : Byte; ... : Byte; {лин. ... : Byte; ... : Byte; ... ... ... мағыналы жүктемесі болатын (MathAnal,
LinAl, Prog, Phys) өріс тобы бар. Программаның оқылуын жоғарылату үшін және
топтық ... ... ... ... өзістерді бөлек деректер
структурасының «Жазба» типіне біріктіру қажет.
Типтер бөліміндегі RECORDS ... END ... ... ... ... бір ... ... ... сипатталады. Типтер бөлімінде жазбаларды сипаттау жазбаларды
білдіретін RЕСОRD (жазба) сөзімен ... да, END ... ... ... ... ... ... деп аталатын жазбалар құрамына
кіретін барлық компоненттердің тізімі олардың типтерімен бірге ... ... ... ... ... ... Dosye - ... жазба компоненттерінің ортақ типі ретінде
белгіленген идентификатор;
- RECORDS ... END ... ... ... ... ... ... ішінде жазбалар өрісі идентификаторлары
сипатталған, A, C - жолдық қатар болатын ... ... ... B, Е - ... ... (мыс: ... жылы, оқитын класы), D –
символдық шама (мыс. қан ... Х,Ү - ... аты ... ... ... айнымалылар (Х және
Ү идентификаторлары Dosye-типті жазбаларды анықтайды).
ә) TYPE Futboll = RECORD
А:Array[ 1..17]Of String;
B, C, :Array[ 1..17]Of Byte;
D:Array[1..17] Of ... Х: ... Futboll - ... ... ... ортақ типі ретінде
белгіленген идентификатор;
- RECORD ... END ... ... ... ... ... қызметін атқарады;
- Операторлық жақшалардың ішінде ... ... ... A - ... ... ... түратын массив (мысалы: командалар
аты);
- B, C, D - ... ... ... (мыс: ... тең ... ... ... Х,Ү - жазба аты ретінде белгіленген жазбалық айнымалылар (Х және ... ... ... анықтайды).
Көптеген есептеулерде жазбаны анықтайтын ... ... ... өрістері болатын массивтерді қолданған ыңғайлы болып
табылады, олар программада төмендегідей сипатталады:
TYPE ... X:Array[ 1..10]Of ... Dosye - ... аты ретінде белгіленген идентификатор;
1. RECORDS ... END ... ... ... жақшалардың
қызметін атқарады;
2. Жақшалардың ішінде жазбалар өрісі идентификаторлары
сипатталған, A, C - жолдық қатар ... ... ... аты), B, Е - ... ... туған жылы, оқитын класы),
D - символдық шама (мыс: қан тобы),
3. X - жазбалық массив (Х массиві Dosye-типті ... ... осы ... ... ... көрейік: картотекадан қан тобы
бірдей болатын 10 сынып оқушылары-ның тізімін шығару программасы:
PROGRAM Jazy;
TYPE Dosye=RECORD
A,C:String;
B,E:lnteger;
D:Char;
End;
VAR X:Array[1..10] Of Dosye;
K,N:Byte; G:Char;
BEGIN
For K:=1 To 3 Do With X[k] ... ... ... ... ... ... ... ‘);
Readln(D);
End;
Writeln;
Write(‘Қандай қан тобы керек: ‘);
Readln(G);
N:=0;
Writeln('Ocы топқа жататын оқушылар тізімі: ');
For K:=1 To 3 Do With X[k] ... (D=G) And (E=10) Then ... C:10,) Else ... N=3 Then Writeln(‘Oндaй оқушы жоқ’)
End;
Readln
END.
Жазба өрістерінің мәндерін өрнектерде қолдану үшін айнымалылар құрама
атпен жазылады. ... ... аты: ... ... ... және ... өрісінің атынан тұратын тізбектен
тұрады.
практикалық бөлім
1. Жүргізушілерге ... ... ... Dosye; ... Dos=RECORD A:Char; B:lnteger; C:String; D:String; E:String; End;
VAR X:Array[1..10] Of Dos; B,K,l:lnteger;
Procedure Inp;
Begin Writeln(K, ‘ машина туралы деректерді енгіз’); With X[K] ... ... ‘); ... ... '); ... '); ... аты: ‘); ... Out(h:integer);
Begin Writeln(‘Бұл нөмірмен мынадай машиналар бар: ');
With X[K] Do
Begin
Writeln(‘Қаласы: ‘, A);
Writeln(‘Maшинa нөмірі: ‘, ... ', ... аты: ', ... ‘, ... Clrscr;
For k:=1 To 3 Do Inp;
Write(‘Kepeктi машина нөмірін енгіз: ‘); Readln(B);
For k:=1 To 3 ... X[k].B=B Then Out(k); ... ... ... жазба программасы.
PROGRAM Jazy;
A,C:String;
B,E:lnteger;
D:Char;
End;
VAR X:Dosye;
BEGIN
Write('Фамилиясы: ');
Readln(X.A);
Write(‘Аты: ‘);
Readln(X.C);
Write(‘Tyғaн жылы: ‘); Readln(X.B);
Write(‘Класы: ‘);
Readln(X.E);
Write(‘Қaн тoбы: ‘);
Readln(X.D);
Writeln(X.A, ‘ ‘, X.C);
Readln
END.
3-есеп.
program zh1;
uses crt;
type
kitap=record
n,a:string[20];
d:string[4];
e:integer;
z:real;
end;
var
c:array[1..3] of kitap;
x:string[20];
k,i,j:integer;
y:array [1..3] of ... ... ... engizy nemese zhazbani ... i:=1 to 3 do ... ('name', i);
readln (c[i].n);
writeln('avtor-',i);
readln (c[i].a);
writeln('god-', i);
readln (c[i].d);
writeln ('eczemplar-', i);
readln (c[i].e);
writeln ('baga-', i);
readln (c[i].z);
end;
{kazhet kitaptin atin engizy}
writeln ('kazhet kitaptin atin engiz');
readln (x);
k:=0;
{ati berilgen kitapti ... i:=1 to 3 ... x=c[i].n then ... ... k=0 then writeln (x, '-kitabi ... ... ('kitapxanadagi', x, '-kitabinin sani:', k);
writeln ;
writeln ('r/n', 'ati':1,'abtori':1,'shikkan zhili':1, ... i:=1 to k ... (i, ':', ... ... ... ... ... ulken ortasha bal}
Type ol=record
t: string[30];
fi,ma,inf,ist:byte;
sr:real;
end;
var klass:array[1..30] of ol;
i,n:byte;
max: ... arbir ... ushin klass[i] zhazbasy ... i:=1 to n ... klass[i] do ... ulken ortasha ball zhinagan okushylar tabylady}
For i:= 1to n ... ... = max then writeln ... ... ... қортындылай келе қазiргi кезде Паскаль кез-келген
күрдлі есептерді ... ... кең ... ... оқу ... ... «With … do ... жазбалары» туралы
тақырыбы толық түсіндіріліп, оны ашып көрсеткен. Бұл курстық жұмысты ... Turbo Pascal ... ... ... жаттығулар жасалды.
Кіріспеден кейінгі негізгі ... ... ... ... ... және ... ... жайлы жазылған. Олардың ішінде типтер
бөліміндегі вариантты жазбалар толығымен ... ... ... және RECORDS ... END ... ... ... ... қолдануы,
дұрыс жазылуы және типтері, көлемі туралы айтылған.
Бұл тілде жазылған программа компьютерде орындалу барысында алдымен
трансляцияланады ... ... ... ... ... де содан кейiн ғана орындалады. Осы ... ... екі ... ... оның бiрiншiсi - алгоритмдiк тiлдегi
алғашқы түпнұсқасы, ал екiншiсi - объектiк кодтағы жазылған программа. ... ... ... ... ... ... ... ал программаны
түзету қажет болғанда, оның алгоритмдiк ... ... ... ... ... жалпы мақсаты мәліметтерді енгізетін, өңдейтін
жазбалар өрістерінің мәндерін өрнектерде ... ... ... ... ... ... ... тізбектерін қолайлы түрде орындау
болып табылады.
Кіріспе бөлімінде тақырыптың өзектілігі, зерттеудің ... ... ... ... ... объектісі мен зертеу әдістері
қарастырдым.
Курстық ... ... ... ... ... ... анықтама бере отырып, тіл алфавиті және ... ... оны ... ... ... ... жұмыстың басты тақырыбы жазба және
олармен жұмыс жасау. Бұл бөлімде ... ... ... ... ... ... мен ... таныстырылып, жазбаға мысал
келтіріледім
Бұл курстық жұмыстың практикалық бөлімінде Паскаль тілін ... ... ... Есеп ... барысында қызметші сөздерді
есептер түрлеріне қолданып, барлық мүмкіндіктері пайдаланылды.
Сонымен қатар, курстық ... жаза ... ... ... мен қатар
тәжірибелік дағдыны қалыптастырып: жазбаның құрылымын, жазбаның өрістерін
анықтауды, ... ... ... ... ... ... жазба
типтерін қолдануды үйрендім. Алдағы уақытта With … do ... ... ... ... қолданушыға ыңғайлы интерфейсі бар программа
құруында үлкен роль атқарады деп ойлаймын.
қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ... Е. Р. ... ... 7.0 ... учебный курс. Численные
методы. Москва. 2006
2. Биллиг В.А. VBA в Office 2000. Офисное ... ... ... ... Бондарев В.М., Рублинейкий В.И., Качко Е. ... ... ... ... ... Б. ... Б. ... Т. Информатика және есептеуіш
техника негіздері. Алматы. ... ... Е.А. ... на ... ... Алматы. 2000
6. Грызлов В.И. Грызлова Т.П. TURBO PASCAL. Москва: ДМК. ... ... И.Э. ... А.Д. Delphi 5. БХВ: ... ... ... А.Б. ... по информатике. Алматы: ИНТ. 2004
9. Добровский С. Pascal для всех: Учебный ... ... ... ... Э. ... ... и конструирование программ. -
Москва: Мир. 1979.
11. Кандзюба С.П. Турбо ... 5.0 ... Диа ... 1997.
12. Нықысбеков Б.Қ., Балапанов Е.Қ., Халықова Қ.З., ... ... ... ... ... Рауан. 1998.
13. Макарова Н.В. Информатика: Учебник – Москва: Финансы и ... ... ... ... ... программалау Ақтөбе. 2001 .
15. Реселман Б. Использование Visual Basic 5: Пер. с англ. ... ... ... Турбо Паскаль для школьников. Финансы и Статистика. 2000.
17. Тойкенов Ғ. Паскаль тілінде программалау. ... ... ... В.В. ... Паскаль 7.0. Москва: Нолидж. 2000

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет
Гай қызметкерлерінің жұмысын автоматтандыру9 бет
Массивтер. Символдық айнымалылар және жолдар24 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Айнымалылар, файлдар атауларын таңдау және оларға берілетін түсініктеме. Программалау стилі, деректерді енгізу және шығару18 бет
Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері. Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы6 бет
Махаббат пен ғадауат11 бет
Мәліметтер қорын басқару жүйесі (МҚБЖ). Негізгі ұғымдар. МҚБЖ - нің функционалды мүмкіндіктері. МҚБЖ - мен жұмыс істеу негіздері20 бет
Психологияны оқытудың әдістері6 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь