Ауылдың экологиялық жағдайы

Қазіргі жағдайдағы ауылдық елді мекендердің экологиялық проблемалары және олардың халықтың денсаулығына әсері
1.Ауылдық елді мекендердің урбанизациясы
2.Ауылдың экологиялық жағдайын анықтайтын факторлар
3 Ауылдың қоршаған орта нысандарының ластану көздері
4 Ауыл экологиясына байланысты ауылдық тұрғындар денсаулығының ерекшеліктері
5. Ауылдық жерлердегі қоршаған орта жағдайларын оңтайландыру (оптимизация) жөніндегі шаралар
Т. Қазіргі жағдайдағы ауылдық елді мекендердің экологиялық проблемалары және олардың халықтың денсаулығына әсері
1.Ауылдық елді мекендердің урбанизациясы
2.Ауылдың экологиялық жағдайын анықтайтын факторлар
3 Ауылдың қоршаған орта нысандарының ластану көздері
4 Ауыл экологиясына байланысты ауылдық тұрғындар денсаулығының ерекшеліктері
5. Ауылдық жерлердегі қоршаған орта жағдайларын оңтайландыру (оптимизация) жөніндегі шаралар


1 - Сұрақ Қазіргі кезде урбанизация мәселесі ауылдық жерлерді де қамтиды. Соңғы онжылдарда шаруашылықтардың іріленуіне байланысты ауылшаруашылық өндірісі бір ортаға шоғырландырылды, бұл бір елді мекендердің ұлғаюына, басқалардың бос қалуына әкеп соқты. Ауылшаруашылық өндірісінің қайта жарақтандырылуы – кең түрде механикаландырылуы, ірі малшаруашылық кешендердің салынуы, ауылшаруашылық өнімдерді алғашқы өңдеу және ауылшаруашылық техникаларын жөндеу қуаттарының іске қосылуы (қуатты элеваторлар, машина-трактор станциялары, сүт зауыттары, дән, көкөніс, жеміс комбинаттары) міне, осылар бой көтерді. Жеке ауылдық елді мекендерде тұрғындардың шоғырлануы, ауылды жақсы жабдықтау, жоспарлау, құрылыс мәселелерін шешу, сумен қамтамасыз ету, қатты және сұйық қалдықтарды жинау секілді шаралар қоршаған ортаны залалсыздандыру және пайдалану мәселелерін шешу қажеттігін туғызды, басқаша айтқанда ауылда өмір сүру үлгісі іс жүзінде қалалық өмірге жақындады.
Осылайша, адамның ауыл табиғатына белсенді араласуы ауылдық жердегі экологиялық жағдайдың өзгеруіне себепкер болды.

2 - Сұрақ Қазіргі жағдайда ауылды елді мекендерді көркейтіп, көгалдандыруға жоғары талаптар қойылады. Олардың ең бастылары – аумақты қалыпты жұмыс істейтін аймақтарға бөлу және санитарлық-гигиеналық нормаларды қатаң түрде сақтау.
Аумақты дұрыс таңдау және оны аймақтарға бөлу халық тұратын өңірлерді дұрыс орналастыра білудің, оны сәулеттендірудің және де іріленген ауылдық елді мекендерді экономикалық мақсатқа сай қолайлы жабдықтаудың бірден-бір алғышарты.
Ауылдық елді мекендерді жобалау мен оның құрылысын салудың қалалар мен жұмысшы поселкелерін салудан айырмашылығы мынада – оның өзіне тән ерекшеліктері болады. Атап айтқанда ауылдық елді мекендер құрылысын қолға алғанда оның материалдық және техникалық мүмкіндіктері, ауылды жердегі өмірдің әлеуметтік-экономикалық факторлары ескерілуі қажет.
Ауылдық жердегі экологиялық жағдай сол ауылдық елді мекендердің жобалануы мен құрылысын салу мәселелерін дұрыс шешуге тікелейц байланысты болады. Мәселен, дәлірек айтсақ, ауылдың өндірістік аймағы селитебтік аймақтың ық жағынан және міндетті түрде санитарлық-қорғау аймағын сақтай отырып, жердің бедері бойынша төмен орналасуы керек.
Ауылдық құрылыстың бірқатар өзіндік ерекшеліктері болады, олар ауылды тазартудың жағдайына, дұрыс жабдықтауға және гигиеналық жағдайларға әсер етуі мүмкін.
Ең алдымен құрылыстың көбінесе 1-2 қабаттық болғаны жөн, оның өзі негізінен ел мекендеген аймақты сумен қамтамасыз ету мен канализациялау ерекшеліктеріне тәуелді. Әдетте ауылда орталықтандырылмаған сумен қамтамасыз ету мен орталықтандырылған канализация торабы болмауы жиі кездеседі. Барлық құрылыс көбінесе жергілікті құрылыс материалдарын пайдалану арқылы жүргізіледі, сонымен бірге жеке көмекші шаруашылық жүргізу үшін жеке үй жанындағы жер бөлігі алдын ала қарастырылуы керек.
Ауылдық елді мекендер құрылысының бас жоспарында, жоспарлануы мен қайта жасалынуында ауылдың микроклиматын жақсарту мен экологиялық жағдайын жақсарту мәселелері алдын ала қарастырылуы керек. Бұл, ең алдымен ауылды көгалдандыруға қатысты болады. Ауылдық елді мекендердің 40 % аумағын бүкіл ел пайдаланатын және қоршауға алынған жасыл желектер қоршап жатуы және арнаулы мақсаттағы орындар болуы керек.
Қазіргі кезде тұтынуға қажетті өнім өндіруге байланысты адамның ауылшаруашылық қызметінің ауқымының өсуіне орай табиғатта бірқатар өзгерістер болып жатыр. Соның нәтижесінде табиғи (алғашқы) биогеоценоздар жыртылған жерлер, суарылатын алаптар, жасанды жайылымдар арқылы ығыстырылуда және трансформацияланған экологиялық жүйелер-агробиоценоздар пайда болуда, ол деген адамның өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы қызметі нәтижесінде қалыптасқан жасанды бірлестіктер. Адам мүмкіндігінше мол өнім алуға тырысып, экологиялық жүйенің барлық компоненттеріне былайша әсер етуде:
- топыраққа химияландыру, механикаландыру, мелиорациялау секілді агротехникалық шаралар кешенін қолдану жолымен;
- ауылшаруашылық өндірісін химияландыру және индустрияландыру есебінен атмосфералық ауаға;
- ауылшаруашылығының шайынды сулары мөлшерін күрт ұлғайту арқылы су қоймаларына.
Мал шаруашылығын өнеркәсіптік негізге уөшіруге байланысты мал шаруашылығы және құс шаруашылығы кешендері ауылдық жерлерде қоршаған ортаны аса мол ластай бастады. Мал шаруашылығы кешендерінің саны мен қуаттылығының артуы нәтижесінде оның көлемі коммуналдық қалдықтар аумағынан әжептәуір арта түсті, мысалы, Германияда – 5 рет, АҚШ – 10 рет. Бір сиыр тастайтын жапаның мөлшері 16 адамдыкіне, ал бір шошқаның шығарғаны – 2 адамдыкіне тең.
Халық тығыз орналасқан аумағы шағын Данияда, мал шаруашылығы кешендерінің қалдықтары 35-40 миллион адам қалдықтарының эквивалентіне, ал Голландияда мал шаруашылығы өндірістерінен су қоймаларының ластануы 2,5 млн. тұрғыны бар қалалардың ластануына тең келеді. 100 мың бас ірі қара малдың қоршаған ортаны ластауы 1 млн. тұрғыны бар қаланың ластанғанымен пара-пар екендігі есептелініп шығарылған.
Қазіргі уақытта мал және құс шаруашлықтарының кешендері мен фермалары ауылдық жерде атмосфералық ауа, топырақ, су көздерінің ең ірі ластау көздері десек, оны қуаттылығы мен ауқымы бойынша ірі өнеркәсіптік нысандармен әбден салыстыруға болады.
Атмосфералық ауаны, топырақты, су көздерін мал шаруашылығы қалдықтарынан қорғау нақты технологиялық шешімдер жүйесі арқылы қамтамасыз етіледі. Ол үшін мал шаруашылығы кешендерін үйлерден біршама қашық жерлерге салу, лас заттарды өңдеу мен жоюдың дұрыс жолын таңдап алу қажет. Сұйық және қатты қалдықтарды жинау мен шығару механизацияның көмегі арқылы көң жиналатын орындарға тасымалданады. Мәселен, ірі қара малының қиында аса мөлшерде органикалық және бактериялық лас заттар болады. Олар мыналар:
Рн 7,2
Қалқыған заттар 19000-60000 мг/л
Мөлдірлігі 1:60, 2,0-2,5 см
ОБҚ (оттегінің биологиялық қажеттілігі) 3000-8000 мг/л
ОХҚ (оттегінің химиялық қажеттілігі) 6000-25000 мг/л
Аммиак азоты 300-1400 мг/л
Нитраттар азоты -
Микробтық сан 1,0-10-7 1 литрде
Коли-титр 10-5-10-7 1 мл-ге
Электрококтар титрі 103-105 1 мл-ге
Гельминттер жұмыртқасы 10,0-2
        
        Т. Қазіргі жағдайдағы ауылдық елді мекендердің экологиялық проблемалары
және олардың ... ... ... елді ... ... экологиялық жағдайын анықтайтын факторлар
3 Ауылдың қоршаған орта нысандарының ластану көздері
4 Ауыл экологиясына байланысты ауылдық ... ... ... ... қоршаған орта жағдайларын оңтайландыру (оптимизация)
жөніндегі шаралар
1 - Сұрақ ... ... ... ... ... ... ... Соңғы онжылдарда шаруашылықтардың ... ... ... бір ... ... бұл бір ... ұлғаюына, басқалардың бос қалуына әкеп соқты. Ауылшаруашылық
өндірісінің қайта жарақтандырылуы – кең ... ... ... ... салынуы, ауылшаруашылық өнімдерді алғашқы өңдеу
және ауылшаруашылық техникаларын жөндеу қуаттарының іске ... ... ... ... сүт ... дән, көкөніс, жеміс
комбинаттары) міне, осылар бой ... Жеке ... елді ... ... ... жақсы жабдықтау, жоспарлау, құрылыс
мәселелерін шешу, сумен қамтамасыз ету, ... және ... ... жинау
секілді шаралар қоршаған ортаны залалсыздандыру және пайдалану мәселелерін
шешу қажеттігін туғызды, басқаша айтқанда ... өмір сүру ... ... ... ... ... адамның ауыл табиғатына белсенді араласуы ... ... ... ... ... ... - ... Қазіргі жағдайда ауылды елді ... ... ... ... ... ... ең бастылары – аумақты
қалыпты жұмыс істейтін аймақтарға бөлу және ... ... ... сақтау.
Аумақты дұрыс таңдау және оны аймақтарға бөлу халық тұратын өңірлерді
дұрыс орналастыра білудің, оны сәулеттендірудің және де ... ... ... экономикалық мақсатқа сай қолайлы жабдықтаудың бірден-бір
алғышарты.
Ауылдық елді ... ... мен оның ... салудың қалалар мен
жұмысшы поселкелерін салудан айырмашылығы мынада – оның ... ... ... Атап айтқанда ауылдық елді мекендер құрылысын қолға
алғанда оның материалдық және ... ... ... жердегі
өмірдің әлеуметтік-экономикалық факторлары ескерілуі қажет.
Ауылдық жердегі экологиялық жағдай сол ... елді ... мен ... салу мәселелерін дұрыс шешуге тікелейц байланысты
болады. Мәселен, дәлірек айтсақ, ауылдың өндірістік ... ... ық ... және ... түрде санитарлық-қорғау аймағын сақтай
отырып, жердің бедері бойынша төмен орналасуы керек.
Ауылдық ... ... ... ... болады, олар ауылды
тазартудың жағдайына, дұрыс жабдықтауға және гигиеналық жағдайларға әсер
етуі мүмкін.
Ең алдымен ... ... 1-2 ... ... жөн, оның ... ел ... ... сумен қамтамасыз ету мен ... ... ... ауылда орталықтандырылмаған сумен
қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... ... ... көбінесе жергілікті құрылыс ... ... ... ... ... жеке ... шаруашылық жүргізу
үшін жеке үй жанындағы жер бөлігі алдын ала қарастырылуы керек.
Ауылдық елді ... ... бас ... ... мен
қайта жасалынуында ауылдың микроклиматын жақсарту мен ... ... ... ... ала ... керек. Бұл, ең алдымен ауылды
көгалдандыруға қатысты болады. Ауылдық елді мекендердің 40 % аумағын ... ... және ... ... жасыл желектер қоршап жатуы және
арнаулы мақсаттағы орындар болуы керек.
Қазіргі кезде тұтынуға қажетті өнім ... ... ... қызметінің ауқымының өсуіне орай табиғатта ... ... ... ... ... табиғи (алғашқы) биогеоценоздар
жыртылған жерлер, суарылатын алаптар, жасанды ... ... және ... ... ... ... ол ... адамның өсімдік шаруашылығы мен мал ... ... ... ... бірлестіктер. Адам мүмкіндігінше
мол өнім ... ... ... ... ... ... ... етуде:
- топыраққа химияландыру, механикаландыру, мелиорациялау секілді
агротехникалық шаралар кешенін қолдану жолымен;
- ауылшаруашылық өндірісін ... және ... ... ... ауылшаруашылығының шайынды сулары мөлшерін күрт ұлғайту арқылы су
қоймаларына.
Мал шаруашылығын өнеркәсіптік негізге ... ... ... және құс ... ... ... жерлерде қоршаған ортаны
аса мол ластай бастады. Мал шаруашылығы кешендерінің саны мен қуаттылығының
артуы ... оның ... ... ... аумағынан әжептәуір
арта түсті, мысалы, Германияда – 5 рет, АҚШ – 10 рет. Бір сиыр ... ... 16 ... ал бір ... ... – 2 ... тығыз орналасқан аумағы шағын Данияда, мал шаруашылығы
кешендерінің ... 35-40 ... адам ... ... ал
Голландияда мал шаруашылығы өндірістерінен су қоймаларының ... ... ... бар ... ластануына тең келеді. 100 мың бас ірі ... ... ... ... 1 млн. ... бар ... ... екендігі есептелініп шығарылған.
Қазіргі уақытта мал және құс шаруашлықтарының кешендері мен фермалары
ауылдық жерде атмосфералық ауа, ... су ... ең ірі ... десек, оны қуаттылығы мен ауқымы бойынша ірі ... ... ... ... ... топырақты, су көздерін мал шаруашылығы
қалдықтарынан қорғау нақты ... ... ... ... қамтамасыз
етіледі. Ол үшін мал шаруашылығы кешендерін үйлерден біршама қашық жерлерге
салу, лас заттарды өңдеу мен жоюдың дұрыс ... ... алу ... ... ... ... ... мен шығару механизацияның көмегі арқылы көң
жиналатын орындарға ... ... ірі қара ... қиында аса
мөлшерде органикалық және бактериялық лас заттар болады. Олар мыналар:
Рн
7,2
Қалқыған ... ... 2,0-2,5 ... ... ... қажеттілігі) 3000-8000 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1 литрде
Коли-титр
10-5-10-7 1 мл-ге
Электрококтар титрі ... 1 ... ... ... ... ... ... жуынды ағындарында ... ... ... ... ... ... ... Бұл малшаруашылық кешендерінің көң
араласқан шайынды суларында эпидемиологиялық ... ... ... ... ... кешендері ішінің ауасы негізінен
аммиакпен (26 мг/м3 ... және ... ... (14 мг/м3 ... және ... фермаларындағы көң шайындыларының елді мекендерден
шығатын осы тектес лас заттарға қарағанда ... ... әрі ... төмендегі салыстырмалардан да байқауға болады:
Рн
8,1
Қалқыған ... ... ... ... ... ... 67,7 ... (оттегінің қажеттілігі) ... ... ... ... х 106
Коли-титр
10-5 мл-ге
Малшаруашылық кешендеріндегі органикалық заттар мен ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп салаларының жуынды ағындыларындағы шоғырланудан бірнеше
есе артады, сондықтан қоршаған ортаны ластайтын ... ... ... ... ... ... жуынды ағындыларының құрамы
|Жуынды ағындылар |Құрғақ зат, ... ... ... |
| |мг/л ... мг/л |мг/л |мг/л ... қара мал ... ... |905000 |3000 ... ... |10000 |400-500 |2500 |2400 ... ... |1500 |80-100 |10,0 |240,0 ... | | | ... ... |50-60 |6,0 |20,0 ... ... ... малшаруашылығының қалдықтары құрамынан өзгеше.
Мәселен, жұмыртқалайтын тауық жыл сайын 60 кг ... ... ... ... – 90 кг, қаз – 240 кг. ... ... ... әдетте 0,8-
1,2 % азот, 5-7 % протеин болады. Құс ... зәр ... ... ... ... 34,5 – 48,3 ... 15 – 40 ... 8,5 ... 2,3 ... 2 ... май ... ... 2,8 – 4,5 ... ... 14 – 25 ... ... 6 % ... -- ... ... және су ... ... ... ... өнеркәсіптік алаңшалардың үстіңгі бетінен атмосфералық жауын-шашынмен
жуылған заттар;
- көң сақтайтын орындардан немесе сыйымдылықтардан топырақтағы суларға
және ашық су ... ... ... ... ... өтіп ... жуынды су жинағыштардан немесе жер суару өрістерін жырып өтіп шығуы;
- ... елді ... ... дұрыс жоспарламау.
Су қоймасына түскен жуынды судың әсері суда еріген ... ... ... ... иістердің пайда болуы, қарақошқыл түсі,
органикалық заттар ОБҚ және ... ... ... ... ... суда нитраттар, аммиак және органикалық қосылыстар
шоғыры күрт жоғарылайды. Топырақта ішек тобына ... ... мен ... бір айға дейін тіршілігін сақтайды.
Олар ... 50 см және одан да ... ... ... ауаны газдармен ластаудың негізгі көзі – көң мен құс
саңғырығы болып саналады. ... ... ... ... ... және жою ... шығады.
Жерге жаңа түскен тезекте анаэробтық үрдістер дами бастайды:
- жасушадан тыс ферменттер ... ... ... ... және ... майға және майлы қышқылдарға дейін
гидролиздейді, соның нәтижесінде қышқылданып дамиды;
- ... ... ... ... ... ... ... аммиакка, көмірқышқыл газына, азотқа, метанға,
сутегіге ыдырайды, Рн арта түседі жәнк күкіртту сутегі, индол скатол,
меркаптан ... ... ... ашу: ... ... көмірқышқыл газы мен метанға
ыдырайды.
- Мал ... мен құс ... ... ... нәтижесінде 27 газтәрізді қосылыстар шығады, олардың
негізгілері күкіртті сутегі, аммиак, көмірқышқыл газы, ... ... Олар ... ... ... ... болады. Олар
жануарларға да, адамдарға да ... әсер ... ... жиіркеніш
тудыратын қасиетінен басқа да әсері болады: бас ауыру, жүрек айну және
үстүрт тыныс алу, қышқылдану үрдістерінің әлсіреуіне, тыныс органының
функциясы ... ... ... мен ... ... ... ... шаруашылығы кешендерінің ауданында атмосфералық ауа 1500 м
қашықтыққа дейін 0,44 мг/м3, 2500 м – 0,22 – 0,44 мг/м3, 300 м – ... 3500 м – 0,22 мг/м3 ... ... 3000 м ... ... сынамалар аммиак бойынша ШРЕК асады және 4500 – 5000 м қашықтықта
ғана ... ... ШРЕК ... ... ... 2500 м
қашықтықта өзіне тән арнаулы иіс сезіледі. Шошқа шаруашылығы кешендері
ауданындағы атмосфералық ауаны биологиялық ... ... ... 200 м ... 1 м3 ... ... саны 1501825 құрады, 800 м
– 900 дейін, ал 2000 м 25 тен 1300 дейін ... ... ол ... ... мағынасына жақындайды.
Ірі қара мал (10 000 бас) шаруашылығы кешенінен атмосфералық ауа
ластануы мынадай үлгіде көрінеді. Кешеннен 700 м ... ... 0,50 ... 1800 ден 2300 м ... – 0,44 мг/м3 анықталады,
сонда осы қашықтықта аммиак шоғырлануы 37 % болған ... ... ... 3000 м ... ... шоғыры ШРЕК-тен төмен болды.
Күкіртті сутегі мен меркаптандар атмосфералық ауада анықталмайды.
Органолептикалық ... иіс ... 700 – 1200 м ... ... ... сезіледі, 1800 м – үнемі және әлсіз, 2500 – 3000 м үнемі
емес әсіз болып сезіледі.
Осы үлгімен, ... ... ... 1800 ден 2000 ... ... ... болмайды және ірі қара мал кешені (10
мың бас) атмосфералық ауаны 3000 м қашықтықта ластайды.
Құс шаруашылығы кешендерінің ауданында атмосфералық ауа ... оның ... ... алаңшасында 0,22 – 1,22
мг/м3 аралығында, 500 м қашықтықта – 0,38 ден 0,47 мг/м3, 1000 м ... – 0,39 ... 1500 м – 0,15 – 0,50 ... 2000 м – 0,20 – ... 2500 м – 0,11 – 0,16 мг/м3 анықталды. 2500 м және одан ... ... ... ... ... ... ... органолептикалық анықталатын арнайы
иіс 2500 м дейін таралады: 1000 м ...... және ... 1500 ... м – ... және әлсіз, 2500 – 3000 м – үнемі емес және әлсіз.
Сонда 2500 м құс ... ... ... ... ... деп ... болады. Осы комплекстер ауданындағы атмосфералық
аада бактериалдық ... ... ... 1 м3 ауада 13 400
микробтар, 100 м қашықтықта – 905-тен 2925 дейін; 500 м – 1500 – ... м – 1925 – 4100; 2000 м – 150 – 1125; 2500 м – 175 – ... ... 3000 м қашықтықта микробтық шашылу 1 м3 ауада 150 ... ... ... және ... ... ... (225-
900).
Ауылдық елді мекендердің сумен қамтамасыз етілуі қалаға қарағанда
біршама өзгеше. Мәселен, республика бойынша ауылдардың 18 – 20 ... 36 % ... ... орталық арқылы сумен қамтамасыз етілген,
ал кепілдік сапасы бар ауыз ... 60 % ... ... ... Егер ... бір ... шаққанда тәуліктік су жұмсау 300-
350 л жетсе, ол ауылда тәулігіне 50-60 % ғана құрайды.
Ауылдық жер ... ... ... сақтауда судың
мағынасы зор.
Бұл – ең әуелі эпидемиологиялық қауіпсіздік. Өршіп шығатын көп
аурулардың ... ... су ... дизентерия, ішек
аурулары, сүзек-паратиф инфекциялары, сальмонеллез, инфекциялық
гепатит, энтеровирустар, аденовирустар таралуына су ... ... ... ... да, ... ... де ауыз ... құрамы тұрғындар арасында инфекциялық емес аурудың ... ... әсер ... ... ... бүйрек-тас ауруы, өттас
ауруы, созылмалы гастриттер, дерматиттер, ... ... ... ... ... ... аурулары.
Өнеркәсіп өндіріс пен ауылшаруашылық өндірістің барлық саласында
химияландыру топырақ ластануын тез күшейтті. ... кең ... ... ... ... ... тыңайтқыштарды қолданумен байланысты дамыды. Арамшөптерді
топырақтан тиімді тазартып, өсімдіктерді ... мен ... ... олар сонымен бірге топырақты ластады, ол ... мен ... ... ... әсерін тигізеді. Кейбір
пестицидтер топырақта бірнеше жыл сақталады, қарқынды жиналады,
атмосфералық жауын-шашын мен су ... ... ... ... ... ... ... кейін
транслокациялық жолмен адам ... ... ... ... қан ... ... ... қолданылатын дефолианттар қарқынды түрде
атмосфералық ауаны ластайды, тұрғындардың жедел және ... ... ... ... ... жиналады, ауылды елді мекендердің ... ... ... ... нитраттар мен нитриттер. Олар ... ... ... ... өнімдерге ауысады, олар
арқылы адам организміне түседі. ... ауыл ... ... ... ... ... және созылмалы улануына соқтырады. Жедел улану
өткір ішек ауруларының түрінде күрт интоксикациялы симптомдармен орта
жүйке ... ... ... зақымдануларымен бірге жүреді.
Нитриттермен және нитраттармен ... ... қан ... ... мен ... ... ... - Сұрақ Ресми статистикалық деректер ... ... ... ... көп ... ... ... біршама жақсырақ.
Мәселен, ауылдық жерде туушылық қаладағыдан жоғары; өлім-жітім
қалалық тұрғындар арасында шамалы жоғары; ... ... өмір ... тұрғындарында қалалық тұрғындардан жоғары.
Қалалық тұрғындардың жалпы аурушаңдылығы ауылдық тұрғындар
аурушаңдылығынан біршама асады (мың тұрғынға шаққанда ... ... ... ... ... ... кездесу жағдайы
болады). Шынында да осылай ма? Осы көрсеткіштер деңгейі не ... ... көп ... ... және ... ... ... дәрігерлік кадрлармен тұрғындардың қамтамасыз етілуіне
және осымен ... ... ... ... ауруларға
диагностика жасайтын көп мамандар жетіспейді);
- екіншіден, медициналық көмекке тұрғындардың қолы жетілуінде;
- үшіншіден, ... ... ... Бұл шаралар мынадай негізгі шараларды қамтиды:
1. ... елді ... ... мен ... ... ... ... аудандастыру, ауылдық жердің ерекшеліктерін
тиімді ... Ел ... ... ... ... ... жобалау және құрылыс салу сатысында жағдайды ескеру,
санитарлық қадағалауды күшейту;
3. Мал ... ... ... және ... қалдықтарын, елді
мекендердің шаруашылық-тұрмыстық жуынды суларын, әртүрлі нысандардың
өндірістік нысандардың ... ... ... ... сақтау,
тасымалдау және жою жұмысын жүйелі түрде арнайы бақылау;
4. Ауыл шаруашылығындағы гербицидтерді, дефолианттарды, инсектицидтерді
және ... ... ... ... санитарлық
қадағалауды күшейту;
5. Тағамдық өнімдер мен қоршаған ортаның әртүрлі ... мен ... ... ... ... ... тұрғындарының денсаулық күйін жақсарту үшін қажет:
1) Жеке тұрғын мекендерде эпидемиологиялық жағдайды жүйелі талдау;
2) Инфекциялық емес ... ... жеке ... тұрғындар
арасында таралуын (эндокриндік аурулар, этиологиясы қойылмаған ішек
аурулары, тері және тері асты ... ... және ... ... туа ... даму кемістіктер таралуы – емдеу-профилактикалық
мекемелер деректері бойынша) зерттеу;
3) Жеке ... ... шын ... табу ... ... тексерулер жүргізу;
4) Әрбір ауылдық елді мекен бойынша ... ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абайдың «Желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайлы4 бет
Абайдың «желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайында3 бет
Абайдың табиғат лирикасы10 бет
Ауыл адамдарының да жағдайын ойлай келетін болсақ4 бет
Аңыз әңгімелер6 бет
Дін мен дәстүр (дүкеншінің әңгімесі)11 бет
Дүлдүлдер өткен... дүбірлі даланы тербеп10 бет
Жыраулар толғауларындағы архаизм, тарихи көнерген мағынасы түсініксіз сөздерге текстологиялық талдау жасау6 бет
Сауда және қалалар8 бет
Спандияр Көбеев6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь