Топырақ түзуге аймақтың геологиялық жасының әсері



1. Топырақ түзуші факторлар
2. Топырақ түзуші тау жыныстарының топырақ түзуге әсері.
3. Топырақ түзуге, оның құнарлылығын арттыруға жер бедерінің тигізетін әсері.
4. Топырақ түзуге аймақтың геологиялық жасының әсері.
5. Топырақ түзу процестеріне адам қоғамының тигізетін әсері.
Пайдаланылған әдебиеттер
Жер бетінде алғашқы пайда болған тірі оргаизмдер өсімдікте жәндікте емес – ультрабактериялар, олар өздері өмір сүретін ортаға өте бейім келеді. Олардың кейбірулері тіпті тастарда да өсе бастаған. Олар өздеріне керекті көмірқышқылы газы мен азотты ауадан ғана емес тастан да алды. Сөйтіп олар тіпті тасты бірті-бірте бұзып , бүлдіре бастады. Ал үгілген ұнтақталған тау жыныстар оларға таптырмас мекен болды.
Бұл микрооргаизмдер табиғаттың ыстық –суығын, оттегінің барын я жоғын, ортаның қышқылдығын, я сілітілгін таңдамады. Сондықтанда олар табиғатта кез-келген жерде кездеседі. Олаға сумен қорек болса, жеткілікті. Бактериялардан басқа, алғашқы тау жыныстарында балдырлар, саңырауқұлақтар да өсіп -өнді.
Сонымен алғашқы тірі организмдер су, жел және мұздар мен бірге Жердің тасты қыртысын бұзып, өздері өлгеннен кейін шіріп қарашірінді құрады.
1. Бигалиев А.Б., Жамалбеков Е.Ү., Білдебаева Р.М. Қазақстанның топырағы және оның экологиясы. -Алматы: Санат, 1995.- 132 бет.
2. Жамалбеков Е.Ү., Білдебаева Р.М Жалпы топырақтану және топырақ географиясы. - Алматы, 2000. ҚұУ.
3. Качинский Н.А. Топырақ оның қасиеттері. – Алматы, 1959. -310 бет.
4.Тазабеков Т.Т., т.б. Жалпы топырақтану. - Агроуниверситет.1998. -136 бет 18. Тазабеков Т. Топырақтанудың түсіндірме сљздігі. Алматы: Рауан, 1993.- 448 бет.
5. www.kk.wikipedia.org
6. ksu.kst.kz

Жоспар:
Топырақ түзуші факторлар
Топырақ түзуші тау жыныстарының топырақ түзуге әсері. 
Топырақ түзуге, оның құнарлылығын  арттыруға жер бедерінің тигізетін әсері.
Топырақ түзуге аймақтың геологиялық жасының әсері.
Топырақ түзу процестеріне адам қоғамының тигізетін әсері. 
Пайдаланылған әдебиеттер

Топырақ түзуші факторлар
 Топырақ түзуге  негізгі алты фактор: ауа райы, тау жынысы, жоғарғы және төменгі   сатыдағы өсімдік  пен жануарлар дүниесі, жер бедері, аймақтық геологиялық жасы және қоғамының өндіргіш күші қажет.
Тірі организмдер  мен   олардың топырақ түзілуіне әсері. Жер бетінде  алғашқы пайда болған тірі оргаизмдер өсімдікте жәндікте емес – ультрабактериялар, олар өздері өмір сүретін ортаға өте бейім келеді. Олардың кейбірулері тіпті тастарда да өсе бастаған. Олар өздеріне керекті көмірқышқылы газы мен азотты ауадан ғана емес тастан да алды. Сөйтіп олар тіпті тасты бірті-бірте бұзып , бүлдіре бастады. Ал үгілген ұнтақталған тау жыныстар оларға таптырмас мекен болды.
Бұл микрооргаизмдер табиғаттың ыстық –суығын, оттегінің барын я  жоғын, ортаның қышқылдығын, я сілітілгін таңдамады. Сондықтанда олар табиғатта кез-келген жерде кездеседі. Олаға сумен қорек болса, жеткілікті. Бактериялардан басқа, алғашқы тау жыныстарында балдырлар, саңырауқұлақтар да өсіп -өнді.
Сонымен алғашқы тірі организмдер  су, жел және мұздар мен бірге Жердің тасты қыртысын бұзып, өздері өлгеннен кейін шіріп қарашірінді құрады. Шырын желім тәрізді болғандықтан қопсыған  үгітілген жыныстарды бір-бірімен жымдастырып, біріктірді, сөйтіп алғашы құналы аздау топырақтар пайда бола бастады. Бұл құбылыстар ғасырлар бойы созылып алғашқы микроорганизмдермен төменгі сатылы өсімдіктер өздерінен кейінгі дамып өсетіндерге жағдай жасады.
Тау жынысының үгілуінен бөлінетін қоректік заттардың  бір бөлігі енді топырақтың тіршілік көзі болып саналатын организмдер бойына ауыса бастады. Ал олар өліп, ыдыраған кезде, топырақтың жоғарғы қабаттарында және оның белгілі бір тереңдіктерінде қоректік заттарға айналып, топырақ құнарлығын арттырады. Бұл келесі өсетін өсімдіктерге қолайлы жағдай жасайды.
Сонымен араға ғасырлар салған уақыт өте келе алғашқы пайда болған топыраққа айналды, оларда өсетін өсімдіктер, мекендейтін жәндіктер көбейді, төменгі сатыдағы өсімдіктермен қатар, жоғарғы сатыдағы өсімдіктер өсіп, тірі жәндіктер мен жануарлар пайда болды.
Топырақты мекендейтін, онда өсіп-өнетін организмдердің  молдығы топыраққа жай ғана әсер етіп қоймай, топырақтағы көптеген қосылысардың бағытына, олардың қасиеттеріне зор ықпал етті.
Топыраққа тек микроорганизмдердің ғана емес сонымен қатар онда мекен ететін көптеген зоофауналар , қарапайымдылар, төменгі және жоғарғы сатылы жан- жануарлар, құр-құмырсқалардың пайдасы көп. Мәселен, жауын құрты  әртүрлі өсімдіктер қалдығымен қоректеніп, денесі арқылы органикалық заттарға бай, суға шыдамды топырақ түйінділерін шығарып топырақ қабаттарын әрі бері тесіп өтіп, ондағы су – ауа режимін жақсартады. Осыған байланысты Ч. Дарвиннің Топырақты адам қоғамы соңғы мыңдаған жылдар бойы жыртып келеді. Ал оған дейін топырақты бірнеші жылдар бойы жауын құрты жыртып келген  деген тамаша айтылған тамаша сөзі бар.
Қазіргі кезде топырақта өмір сүретін организмдерді тек оны мекендейтін тіршілік иесі ретінде емес, оның белгілі бір бөлігі деп қарайды, яғни бұлрда топырақ құрамына кіреді деген сөз Сондықтан да топырақты тірі дене деп есептейді.

Топырақ түзуші тау жыныстарының топырақ түзуге әсері.
Түзілген топырақтың химиялық минералдық және механикалық  құрамы өзін түзген тау жыныстарының құрамына өте ұқсас  келеді.Топырақ түзуші тау жынысын топырақ түзуші аналық жыныс деп атайды. Сонымен аналық ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Топырақ жасы
Топырақ түзуші факторлар
Топырақ түзілу құбылысының кезеңдері
Топырақтың түзілуі және оның құрамы
Топырақ түзілудің жалпы үрдісі
Топырақ туралы
Топырақ ылғалы
Тау етегінің қаратопырақтарының түзілу процесінің жылдамдығы
Топырақты қорғау жолдары
Топырақ — табиғат көркінің айнасы
Пәндер