Халықаралық сауда жайында мәліметтер
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
1 Халықаралық сауда
2 Ел көлемінің теориясы.
3 Халықаралық саудадағы кедергілер
4 Әлемдік сауда ұйымы және Қазақстан.
5 Халықаралық сауданы қаржыландыру.
2 Ел көлемінің теориясы.
3 Халықаралық саудадағы кедергілер
4 Әлемдік сауда ұйымы және Қазақстан.
5 Халықаралық сауданы қаржыландыру.
Қазақстан әлемдік экономиканың құрамдас бөлігі болып табылады. Көпшілігіміз басқа елдерде өндірілген заттарды қолданамыз.Шетелдерден сатып алынған тауарлар мен қызметтер импорт деп аталады.Ал Қазақстандық компаниялардың басқа елдерге сатқан тауарлар экспорт деп аталады.
Сыртқы сауда – басқа елдермен сауда жасасу,яғни елден тауарды экспорттау және басқа елге импорттау.
Экспорт – елде өндірілген,шығарылған,жасалған тауарды шетке шығару.
Импорт – тауарларды және басқа да материалдық құндылықтарды ішкі нарыққа сату мақсатында әкелу. Әр елдің компаниялары жеке адамдар және фирмалар сияқты бір елдің шегінде бір – бірімен сауда жасайды.
Халықаралық саудадан екі жақта ұтады.Бұлай болатын себебі,елдер арасында артық тауарларды шектеулі тауарлармен айырбастауға мүмкіндік алады.Халықаралық сауда тұтынушыға қызмет пен тауарлардың мол таңдауын,ал өндірушілерге - өз өнімдерін сату үшін кең нарықты ұсынады.
Абсолюттік басымдылық.Табиғи ресурстары бар мемлекеттерде климаттық өзгешілікті анықтаушы табиғи басымдылығы бар,сонымен қатар технология,капитал,жұмысшы күші секілді басымдылыққа ие.Кейбір елдер,соның ішінде Қазақстан,пайдалы қазбаларға бай.Егер де қандай да бір ел ресурстары аз мөлшерде пайдалана отырып,нақты бір өнім түрін өндіре алатын болса,онда бұл ел туралы абсолютті басымдылығы бар ел делінеді.
Мысалы,Гватемаладағы бір жұмысшы аптасына 100 кг банан өндіре алады,ал Щвейцария жұмысшысы (қолайсыз климатқа байланысты бананды жылытылған қоймаларға өсіреді) аптасына 10 кг банан өсіре алады,демек Гватемала банан өндіруде Щвейцарияға қарағанда абсолюттік басымдылығы бар ел.
Ел көлемінің теориясы.
Тауар ағымының көлемі мен бағытын түсіндіретін,салыстырмалы басымдылық теориясы жалғыз теория емес.Сыртқы саудаға ықпал етуге Қазақстан үшін ел көлемі (территориясы мен халқының саны) жетіп жатыр.Әрі мемлекеттердің (оған)Қазақстанды да жатқызуға болады) кішігірім мемлекеттерден бірнеше айырмашылықтары бар.
Олар:
- Негізінен өндірілген өнімдерінің аз бөлігін сыртқы нарыққа сатады және тұтынатын өнімінің аз бөлігін шет елден сатып алады:
- Әр түрлі ресурстарға ие
- Ірі көлемді өнімдерді өндіреді
Негізінен дүние жүзіндегі ашық елдер қатарына жатса да,АҚШ сыртқы сауда да кішігірім рөл ойнайды.
Ж.Ұ.Ө. құнына қатысты бұл елде импорт құны 11-13% -дан аспайды.Бұл көрсеткіш көрші Канадада 25-30% құрайды,Англияда 25%,Германияда 30-35%,Норвегияда 50%,Жапония шамамен 12% Ж.Ұ.Ө.-ге қатаысты экспорттың құны Жапонияда 14-15%,АҚШ та 8-9%,Францияда 22-29%,Англияда 26-27%,Германияда шамамен 30%,Норвегияда 50%артық көбіне Нидерланд,Ирландияда секілді кішігірім елдерге қарағанда,ірі елдерге,мысалы,Бразилия,Қытай,Үндістан,АҚШ,Ресейде тұтынатын тауарларының өз мөлшерін импорттап, өз өнімін өз мөлшерінде экспорттайды.
Сыртқы саудада әлемдік көшбасшысы – Германия,Жапония елдері де сауданы ішкі нарыққа бағыттаған,сыртқы сауданың ел көлеміне бағыныштылығын түсіндіретін бірнеше себептері бар:
- Жер көлемі ірі елдер айырбастаудың тиімді жолын ұйымдастыруға және импортқа тәуелділікті төмендетуге көмектесетін түрлі пайдалы қазбалар мен әр түрлі табиғи – климаттық аймақтарға ие.
- Сауда үшін орташа арақашықтық ірі мемлекеттерде басымырақ.
Сыртқы сауда – басқа елдермен сауда жасасу,яғни елден тауарды экспорттау және басқа елге импорттау.
Экспорт – елде өндірілген,шығарылған,жасалған тауарды шетке шығару.
Импорт – тауарларды және басқа да материалдық құндылықтарды ішкі нарыққа сату мақсатында әкелу. Әр елдің компаниялары жеке адамдар және фирмалар сияқты бір елдің шегінде бір – бірімен сауда жасайды.
Халықаралық саудадан екі жақта ұтады.Бұлай болатын себебі,елдер арасында артық тауарларды шектеулі тауарлармен айырбастауға мүмкіндік алады.Халықаралық сауда тұтынушыға қызмет пен тауарлардың мол таңдауын,ал өндірушілерге - өз өнімдерін сату үшін кең нарықты ұсынады.
Абсолюттік басымдылық.Табиғи ресурстары бар мемлекеттерде климаттық өзгешілікті анықтаушы табиғи басымдылығы бар,сонымен қатар технология,капитал,жұмысшы күші секілді басымдылыққа ие.Кейбір елдер,соның ішінде Қазақстан,пайдалы қазбаларға бай.Егер де қандай да бір ел ресурстары аз мөлшерде пайдалана отырып,нақты бір өнім түрін өндіре алатын болса,онда бұл ел туралы абсолютті басымдылығы бар ел делінеді.
Мысалы,Гватемаладағы бір жұмысшы аптасына 100 кг банан өндіре алады,ал Щвейцария жұмысшысы (қолайсыз климатқа байланысты бананды жылытылған қоймаларға өсіреді) аптасына 10 кг банан өсіре алады,демек Гватемала банан өндіруде Щвейцарияға қарағанда абсолюттік басымдылығы бар ел.
Ел көлемінің теориясы.
Тауар ағымының көлемі мен бағытын түсіндіретін,салыстырмалы басымдылық теориясы жалғыз теория емес.Сыртқы саудаға ықпал етуге Қазақстан үшін ел көлемі (территориясы мен халқының саны) жетіп жатыр.Әрі мемлекеттердің (оған)Қазақстанды да жатқызуға болады) кішігірім мемлекеттерден бірнеше айырмашылықтары бар.
Олар:
- Негізінен өндірілген өнімдерінің аз бөлігін сыртқы нарыққа сатады және тұтынатын өнімінің аз бөлігін шет елден сатып алады:
- Әр түрлі ресурстарға ие
- Ірі көлемді өнімдерді өндіреді
Негізінен дүние жүзіндегі ашық елдер қатарына жатса да,АҚШ сыртқы сауда да кішігірім рөл ойнайды.
Ж.Ұ.Ө. құнына қатысты бұл елде импорт құны 11-13% -дан аспайды.Бұл көрсеткіш көрші Канадада 25-30% құрайды,Англияда 25%,Германияда 30-35%,Норвегияда 50%,Жапония шамамен 12% Ж.Ұ.Ө.-ге қатаысты экспорттың құны Жапонияда 14-15%,АҚШ та 8-9%,Францияда 22-29%,Англияда 26-27%,Германияда шамамен 30%,Норвегияда 50%артық көбіне Нидерланд,Ирландияда секілді кішігірім елдерге қарағанда,ірі елдерге,мысалы,Бразилия,Қытай,Үндістан,АҚШ,Ресейде тұтынатын тауарларының өз мөлшерін импорттап, өз өнімін өз мөлшерінде экспорттайды.
Сыртқы саудада әлемдік көшбасшысы – Германия,Жапония елдері де сауданы ішкі нарыққа бағыттаған,сыртқы сауданың ел көлеміне бағыныштылығын түсіндіретін бірнеше себептері бар:
- Жер көлемі ірі елдер айырбастаудың тиімді жолын ұйымдастыруға және импортқа тәуелділікті төмендетуге көмектесетін түрлі пайдалы қазбалар мен әр түрлі табиғи – климаттық аймақтарға ие.
- Сауда үшін орташа арақашықтық ірі мемлекеттерде басымырақ.
1.Экономикалық теория негіздері. Я.Әубәкіров.Алматы1998.
2. Экономикалық теория. Я.Әубәкіров.Б.Байжұмаев.
3.Микроэкономика.Мамыров.Н.К.Алматы.1997.
4.Жалпы экономикалық теория. Шеденов.Ө.Байжомартов.Ү.Ақтөбе2001
2. Экономикалық теория. Я.Әубәкіров.Б.Байжұмаев.
3.Микроэкономика.Мамыров.Н.К.Алматы.1997.
4.Жалпы экономикалық теория. Шеденов.Ө.Байжомартов.Ү.Ақтөбе2001
Тақырыбы: ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САУДА
Орындаған: Тоқбергенова Перизат
Жетекші: Бекмурзаева Жанат
ОҚ Түркістан Ахмет Ясауи кәсіби колледжі, Түркістан қаласы. Turkistan.kz
Халықаралық сауда
Халықаралық сауданың артықшылықтары.
Қазақстан әлемдік экономиканың құрамдас бөлігі болып табылады.
Көпшілігіміз басқа елдерде өндірілген заттарды қолданамыз.Шетелдерден сатып
алынған тауарлар мен қызметтер импорт деп аталады.Ал Қазақстандық
компаниялардың басқа елдерге сатқан тауарлар экспорт деп аталады.
Сыртқы сауда – басқа елдермен сауда жасасу,яғни елден тауарды экспорттау
және басқа елге импорттау.
Экспорт – елде өндірілген,шығарылған,жасалған тауарды шетке шығару.
Импорт – тауарларды және басқа да материалдық құндылықтарды ішкі
нарыққа сату мақсатында әкелу. Әр елдің компаниялары жеке адамдар және
фирмалар сияқты бір елдің шегінде бір – бірімен сауда жасайды.
Халықаралық саудадан екі жақта ұтады.Бұлай болатын себебі,елдер арасында
артық тауарларды шектеулі тауарлармен айырбастауға мүмкіндік
алады.Халықаралық сауда тұтынушыға қызмет пен тауарлардың мол таңдауын,ал
өндірушілерге - өз өнімдерін сату үшін кең нарықты ұсынады.
Абсолюттік басымдылық.Табиғи ресурстары бар мемлекеттерде климаттық
өзгешілікті анықтаушы табиғи басымдылығы бар,сонымен қатар
технология,капитал,жұмысшы күші секілді басымдылыққа ие.Кейбір елдер,соның
ішінде Қазақстан,пайдалы қазбаларға бай.Егер де қандай да бір ел ресурстары
аз мөлшерде пайдалана отырып,нақты бір өнім түрін өндіре алатын болса,онда
бұл ел туралы абсолютті басымдылығы бар ел делінеді.
Мысалы,Гватемаладағы бір жұмысшы аптасына 100 кг банан өндіре
алады,ал Щвейцария жұмысшысы (қолайсыз климатқа байланысты бананды
жылытылған қоймаларға өсіреді) аптасына 10 кг банан өсіре алады,демек
Гватемала банан өндіруде Щвейцарияға қарағанда абсолюттік басымдылығы бар
ел.
Ел көлемінің теориясы.
Тауар ағымының көлемі мен бағытын түсіндіретін,салыстырмалы басымдылық
теориясы жалғыз теория емес.Сыртқы саудаға ықпал етуге Қазақстан үшін ел
көлемі (территориясы мен халқының саны) жетіп жатыр.Әрі мемлекеттердің
(оған)Қазақстанды да жатқызуға болады) кішігірім мемлекеттерден бірнеше
айырмашылықтары бар.
Олар:
- Негізінен өндірілген өнімдерінің аз бөлігін сыртқы нарыққа сатады және
тұтынатын өнімінің аз бөлігін шет елден сатып алады:
- Әр түрлі ресурстарға ие
- Ірі көлемді өнімдерді өндіреді
Негізінен дүние жүзіндегі ашық елдер қатарына жатса да,АҚШ сыртқы сауда да
кішігірім рөл ойнайды.
Ж.Ұ.Ө. құнына қатысты бұл елде импорт құны 11-13% -дан аспайды.Бұл
көрсеткіш көрші Канадада 25-30% құрайды,Англияда 25%,Германияда 30-
35%,Норвегияда 50%,Жапония шамамен 12% Ж.Ұ.Ө.-ге қатаысты экспорттың құны
Жапонияда 14-15%,АҚШ та 8-9%,Францияда 22-29%,Англияда 26-27%,Германияда
шамамен 30%,Норвегияда 50%артық көбіне Нидерланд,Ирландияда секілді
кішігірім елдерге қарағанда,ірі
елдерге,мысалы,Бразилия,Қытай,Үндіс тан,АҚШ,Ресейде тұтынатын тауарларының
өз мөлшерін импорттап, өз өнімін өз мөлшерінде экспорттайды.
Сыртқы саудада әлемдік көшбасшысы – Германия,Жапония елдері де сауданы ішкі
нарыққа бағыттаған,сыртқы сауданың ел көлеміне бағыныштылығын түсіндіретін
бірнеше себептері бар:
- Жер көлемі ірі елдер айырбастаудың тиімді жолын ұйымдастыруға және
импортқа тәуелділікті төмендетуге көмектесетін түрлі пайдалы қазбалар
мен әр түрлі табиғи – климаттық аймақтарға ие.
- Сауда үшін орташа арақашықтық ірі мемлекеттерде басымырақ.
Халықаралық саудадағы кедергілер
Егер басқа мемлекет тарапынан келесі бір елдің кәсіпорынына бәсекелестікпен
қауіп төндіріп тұрса,үкімет пен саясаткерлер экономикалық теорияның
ығыстырып қойып,сауда кедергілерін орната бастайды.
Сауда кедергілері – жоғары кедендік баждар импорттық және экспорттық квота,
қатаң валюттік елдер арасында қызмет пен тауарды еркін айырбастауға бақылау
түрінде жасанды шектеу қою.
Кедендік тариф – импортқа салық салу.Тарифтің негізгі екі типі бар,оны
қолдану екі негізгі мақсатқа негізделеді.
Кеден – мемлекеттік шекарадан тауарды кіргізу және шығаруды бақылаушы
мемлекеттік қызмет.
Кедендік баж – мемлекеттік шекарадан өткізілетін жүктен алынатын кедендік
ақша жиыны.
Кедендік тариф – бір тауарға төмен бағаны белгілеу және салым салынатын
және салынбайтын тауар атауларының кедендік төлемінің жиелеген
жинағы.Фискалдық тарифтерді ақша қаражатының ағымын ұлғайту мақсатында
қолданылады.Протекционистік тарифті шетелдік бәсекелестіктен,ұлттық
өндірісті қорғау үшін пайданылады.Ол шет ел өнімдерін қымбаттау
етіп,адамдарды шетел тауарларын сатып алынуға итермелейді.
Квота. Квота дегеніміз – елге әкелінетін тауардың белгілі бір атауының
санын шектеу. Протекционизм ( protection латын сөзі – тоқтату,доғару) –
отандық өндірушілердің мүдделерінің әр түрлі нарықтық емес әдіспен,тәсілмен
қорғау. Протекционизм тарифтері секілді импорттық квота белгілі салада шет
елдік бәсекелесті ішкі нарықта бәсеңдетеді.Экспорттық квоталар стратегиялық
тауарларды шығаруға тосқауыл қояды.
Қазақстан - әлемдік саудаға қатысушы.Қазіргі таңда Қазақстанның алдында
өзінің экономикалық қауіпсіздігін сақтай отырып,әлемдік экономикалық жүйеге
интеграциялық міндеті тұр.1993 – 2001 ж.ж. Қазақстан Республикасының сыртқы
сауда экономикасы айналымын талдау 1993 – 2001 дейін экспорттық шикізат
бағытында басым екенін көрсетті.1990 жылы миниралды ресурстардың үлесіне
43.9% және 32.2% металлургияның өнім өндірісі үлесіне тиесілі. Азық- түлік
өнеркәсібінің өнімі- 6,2% құрады. Мұнайды экспорттау үлесі- 1993ж -2,8%-дан
2001ж-50%-ға артты,ал қара металды жалға беру – 3.9-16.1%,мыс 1.8-10.3% ға
дейін болды.Елдің 1993-2001жж аралығындағы сыртқы сауда тауарының құрылымын
сараптай отырып келесідей қорытынды жасалынды.Егер азық – түлік өнімін
импорттауды ұлғайтса,онда отандық өндірушілердің тауары бәсекелестікке
қабілетті болу мүмкіндігін жояды.Сыртқы сауда нарығында сатуға тек
энергертикалық – жанармай және металлургиялық кешенге сұраныс болып
отыр.Бұл елді экономиканың құлдырауынан сақтай отырып, тұрақты кірісті алу
мүмкіндігін береді.Дайын Қазақстандық тауарларының бәсекелестікке қабілетті
төмен болғандықтан Қазақстанның дамушы елдер ... жалғасы
Орындаған: Тоқбергенова Перизат
Жетекші: Бекмурзаева Жанат
ОҚ Түркістан Ахмет Ясауи кәсіби колледжі, Түркістан қаласы. Turkistan.kz
Халықаралық сауда
Халықаралық сауданың артықшылықтары.
Қазақстан әлемдік экономиканың құрамдас бөлігі болып табылады.
Көпшілігіміз басқа елдерде өндірілген заттарды қолданамыз.Шетелдерден сатып
алынған тауарлар мен қызметтер импорт деп аталады.Ал Қазақстандық
компаниялардың басқа елдерге сатқан тауарлар экспорт деп аталады.
Сыртқы сауда – басқа елдермен сауда жасасу,яғни елден тауарды экспорттау
және басқа елге импорттау.
Экспорт – елде өндірілген,шығарылған,жасалған тауарды шетке шығару.
Импорт – тауарларды және басқа да материалдық құндылықтарды ішкі
нарыққа сату мақсатында әкелу. Әр елдің компаниялары жеке адамдар және
фирмалар сияқты бір елдің шегінде бір – бірімен сауда жасайды.
Халықаралық саудадан екі жақта ұтады.Бұлай болатын себебі,елдер арасында
артық тауарларды шектеулі тауарлармен айырбастауға мүмкіндік
алады.Халықаралық сауда тұтынушыға қызмет пен тауарлардың мол таңдауын,ал
өндірушілерге - өз өнімдерін сату үшін кең нарықты ұсынады.
Абсолюттік басымдылық.Табиғи ресурстары бар мемлекеттерде климаттық
өзгешілікті анықтаушы табиғи басымдылығы бар,сонымен қатар
технология,капитал,жұмысшы күші секілді басымдылыққа ие.Кейбір елдер,соның
ішінде Қазақстан,пайдалы қазбаларға бай.Егер де қандай да бір ел ресурстары
аз мөлшерде пайдалана отырып,нақты бір өнім түрін өндіре алатын болса,онда
бұл ел туралы абсолютті басымдылығы бар ел делінеді.
Мысалы,Гватемаладағы бір жұмысшы аптасына 100 кг банан өндіре
алады,ал Щвейцария жұмысшысы (қолайсыз климатқа байланысты бананды
жылытылған қоймаларға өсіреді) аптасына 10 кг банан өсіре алады,демек
Гватемала банан өндіруде Щвейцарияға қарағанда абсолюттік басымдылығы бар
ел.
Ел көлемінің теориясы.
Тауар ағымының көлемі мен бағытын түсіндіретін,салыстырмалы басымдылық
теориясы жалғыз теория емес.Сыртқы саудаға ықпал етуге Қазақстан үшін ел
көлемі (территориясы мен халқының саны) жетіп жатыр.Әрі мемлекеттердің
(оған)Қазақстанды да жатқызуға болады) кішігірім мемлекеттерден бірнеше
айырмашылықтары бар.
Олар:
- Негізінен өндірілген өнімдерінің аз бөлігін сыртқы нарыққа сатады және
тұтынатын өнімінің аз бөлігін шет елден сатып алады:
- Әр түрлі ресурстарға ие
- Ірі көлемді өнімдерді өндіреді
Негізінен дүние жүзіндегі ашық елдер қатарына жатса да,АҚШ сыртқы сауда да
кішігірім рөл ойнайды.
Ж.Ұ.Ө. құнына қатысты бұл елде импорт құны 11-13% -дан аспайды.Бұл
көрсеткіш көрші Канадада 25-30% құрайды,Англияда 25%,Германияда 30-
35%,Норвегияда 50%,Жапония шамамен 12% Ж.Ұ.Ө.-ге қатаысты экспорттың құны
Жапонияда 14-15%,АҚШ та 8-9%,Францияда 22-29%,Англияда 26-27%,Германияда
шамамен 30%,Норвегияда 50%артық көбіне Нидерланд,Ирландияда секілді
кішігірім елдерге қарағанда,ірі
елдерге,мысалы,Бразилия,Қытай,Үндіс тан,АҚШ,Ресейде тұтынатын тауарларының
өз мөлшерін импорттап, өз өнімін өз мөлшерінде экспорттайды.
Сыртқы саудада әлемдік көшбасшысы – Германия,Жапония елдері де сауданы ішкі
нарыққа бағыттаған,сыртқы сауданың ел көлеміне бағыныштылығын түсіндіретін
бірнеше себептері бар:
- Жер көлемі ірі елдер айырбастаудың тиімді жолын ұйымдастыруға және
импортқа тәуелділікті төмендетуге көмектесетін түрлі пайдалы қазбалар
мен әр түрлі табиғи – климаттық аймақтарға ие.
- Сауда үшін орташа арақашықтық ірі мемлекеттерде басымырақ.
Халықаралық саудадағы кедергілер
Егер басқа мемлекет тарапынан келесі бір елдің кәсіпорынына бәсекелестікпен
қауіп төндіріп тұрса,үкімет пен саясаткерлер экономикалық теорияның
ығыстырып қойып,сауда кедергілерін орната бастайды.
Сауда кедергілері – жоғары кедендік баждар импорттық және экспорттық квота,
қатаң валюттік елдер арасында қызмет пен тауарды еркін айырбастауға бақылау
түрінде жасанды шектеу қою.
Кедендік тариф – импортқа салық салу.Тарифтің негізгі екі типі бар,оны
қолдану екі негізгі мақсатқа негізделеді.
Кеден – мемлекеттік шекарадан тауарды кіргізу және шығаруды бақылаушы
мемлекеттік қызмет.
Кедендік баж – мемлекеттік шекарадан өткізілетін жүктен алынатын кедендік
ақша жиыны.
Кедендік тариф – бір тауарға төмен бағаны белгілеу және салым салынатын
және салынбайтын тауар атауларының кедендік төлемінің жиелеген
жинағы.Фискалдық тарифтерді ақша қаражатының ағымын ұлғайту мақсатында
қолданылады.Протекционистік тарифті шетелдік бәсекелестіктен,ұлттық
өндірісті қорғау үшін пайданылады.Ол шет ел өнімдерін қымбаттау
етіп,адамдарды шетел тауарларын сатып алынуға итермелейді.
Квота. Квота дегеніміз – елге әкелінетін тауардың белгілі бір атауының
санын шектеу. Протекционизм ( protection латын сөзі – тоқтату,доғару) –
отандық өндірушілердің мүдделерінің әр түрлі нарықтық емес әдіспен,тәсілмен
қорғау. Протекционизм тарифтері секілді импорттық квота белгілі салада шет
елдік бәсекелесті ішкі нарықта бәсеңдетеді.Экспорттық квоталар стратегиялық
тауарларды шығаруға тосқауыл қояды.
Қазақстан - әлемдік саудаға қатысушы.Қазіргі таңда Қазақстанның алдында
өзінің экономикалық қауіпсіздігін сақтай отырып,әлемдік экономикалық жүйеге
интеграциялық міндеті тұр.1993 – 2001 ж.ж. Қазақстан Республикасының сыртқы
сауда экономикасы айналымын талдау 1993 – 2001 дейін экспорттық шикізат
бағытында басым екенін көрсетті.1990 жылы миниралды ресурстардың үлесіне
43.9% және 32.2% металлургияның өнім өндірісі үлесіне тиесілі. Азық- түлік
өнеркәсібінің өнімі- 6,2% құрады. Мұнайды экспорттау үлесі- 1993ж -2,8%-дан
2001ж-50%-ға артты,ал қара металды жалға беру – 3.9-16.1%,мыс 1.8-10.3% ға
дейін болды.Елдің 1993-2001жж аралығындағы сыртқы сауда тауарының құрылымын
сараптай отырып келесідей қорытынды жасалынды.Егер азық – түлік өнімін
импорттауды ұлғайтса,онда отандық өндірушілердің тауары бәсекелестікке
қабілетті болу мүмкіндігін жояды.Сыртқы сауда нарығында сатуға тек
энергертикалық – жанармай және металлургиялық кешенге сұраныс болып
отыр.Бұл елді экономиканың құлдырауынан сақтай отырып, тұрақты кірісті алу
мүмкіндігін береді.Дайын Қазақстандық тауарларының бәсекелестікке қабілетті
төмен болғандықтан Қазақстанның дамушы елдер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz