Топырақ


Топырақ - үзақ уақыт жүргізілген күрделі және комплекс процесстер нәтижесінде пайда болған және өзгеруші бір түзіліс. Сол себепті химиялық құрамы және кейбір қабаттарының химиялық қасиеттерін үйрену теориялық және тәжірибелік жағдайларды дұрыс шешуге жәрдем береді.
Топырақ құрамында белгілі бір мөлшерде есімдік, жануар және микроорганизм қалдықтары болады. Бұлар топырақ құрамындағы заттардың арганикалық қосылыс түріндегі негізгі қоры болып есептеледі. Топырақта топталған органикалық қалдықтар жайғана шіриді, оның сыртқы көрінісі және химиялық құрамы өзгеріп, күрделі жаңа қосынды түзеді.

Топырақ шіріндісі (гумус) және оны анықтау әдістері

Топырақ шіріндісі күрделі органикалық қосынды болғандығы себепті, оны топырақтан ажыратып алу қиынға соғады. Сол себепті оның жалпы мөлшерін анықтаумен шекаралынады. Топырақ шіріндісінін жалпы мөлшерін түрлі әдістер (Г. Г. Густавсон, Кноп, Робинзон, Ишчиреков және И. В. Тюрин әдістері) мен анықтау мүмкін. Бұлардан академик И.В. Тюрин жасаған көлемдік әдіс өте қолайлы және өңай әдіс болып есептеледі. Сол себепті топырақтың шірінді мөлшерін акад. И. В. Тюрин әдісінде анықтау кірітілген.

Топырақ құрамындағы шірінді мөлшерін Кноп
әдісінде анықтау
Жұмыстын мақсаты:
Бұл әдіс органикалық заттарды оксидтауды хром қышқылы әсері және сульфат қышқылы әсерінде қыздырып, ажыралп шыққан карбонат ангидридті (СО2) тарту жолымен анықтауға негізделген.
Кноп аппаратының құрылысы:
Кноп әдісі бойынша анықтайтын аппарат екі тесікті каучукті жапқышпен жабылған (органикалық заттарды күйдіру үшін) 200-350 мл көлемді Эрленмейер колбадан түзілген.
1. Жапқыштың бір тесігіне шыны бурама колбаны орнатамыз.
2. Астына жетіп барған ажыратушы воронка орнатылады.
3. Каучукты воронка шыны буралған колбамен сілті салынады.
4. Жууға арналған шынымен немесе тұтқышқа кіретін ауаны карбонат ангидридінен тазалау үшін, натрийлі әктас салынған V- тәрізді шыны
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Жамалбеков есбол.
Топырақтану және жапырақ географиясы мен экологиясы
2. Жақсыбаев есбол.
Топырақ өндеуді механикаландыру
3. Биғалиев Айтқожа.
Қазақстан топырағы оның экологиясы
4. Тазабекова тілепбай.
Топырақтану түсіндірме сөздері
5. мамынова Шолпан.
Топырақтану

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге


Топырақ
Топырақ - үзақ уақыт жүргізілген күрделі және комплекс процесстер
нәтижесінде пайда болған және өзгеруші бір түзіліс. Сол себепті химиялық
құрамы және кейбір қабаттарының химиялық қасиеттерін үйрену теориялық және
тәжірибелік жағдайларды дұрыс шешуге жәрдем береді.
Топырақ құрамында белгілі бір мөлшерде есімдік, жануар және
микроорганизм қалдықтары болады. Бұлар топырақ құрамындағы заттардың
арганикалық қосылыс түріндегі негізгі қоры болып есептеледі. Топырақта
топталған органикалық қалдықтар жайғана шіриді, оның сыртқы көрінісі және
химиялық құрамы өзгеріп, күрделі жаңа қосынды түзеді.
Топырақ шіріндісі (гумус) және оны анықтау әдістері
Топырақ шіріндісі күрделі органикалық қосынды болғандығы себепті, оны
топырақтан ажыратып алу қиынға соғады. Сол себепті оның жалпы мөлшерін
анықтаумен шекаралынады. Топырақ шіріндісінін жалпы мөлшерін түрлі әдістер
(Г. Г. Густавсон, Кноп, Робинзон, Ишчиреков және И. В. Тюрин әдістері) мен
анықтау мүмкін. Бұлардан академик И.В. Тюрин жасаған көлемдік әдіс өте
қолайлы және өңай әдіс болып есептеледі. Сол себепті топырақтың шірінді
мөлшерін акад. И. В. Тюрин әдісінде анықтау кірітілген.
Топырақ құрамындағы шірінді мөлшерін Кноп
әдісінде анықтау
Жұмыстын мақсаты:
Бұл әдіс органикалық заттарды оксидтауды хром қышқылы әсері және
сульфат қышқылы әсерінде қыздырып, ажыралп шыққан карбонат ангидридті (СО2)
тарту жолымен анықтауға негізделген.
Кноп аппаратының құрылысы:
Кноп әдісі бойынша анықтайтын аппарат екі тесікті каучукті жапқышпен
жабылған (органикалық заттарды күйдіру үшін) 200-350 мл көлемді Эрленмейер
колбадан түзілген.
1. Жапқыштың бір тесігіне шыны бурама колбаны орнатамыз.
2. Астына жетіп барған ажыратушы воронка орнатылады.
3. Каучукты воронка шыны буралған колбамен сілті салынады.
4. Жууға арналған шынымен немесе тұтқышқа кіретін ауаны карбонат
ангидридінен тазалау үшін, натрийлі әктас салынған V- тәрізді шыны
бурама колбамен қосылады.
5. Воронкадан колбаға сульфат қышқылы және хром ангидрид құйылады.
6. Жапқыштың екінші тесігіне тік бұрыштай орнатылған
кіші тыңайтқыштың төмегі ұшы орнатылады.
7. Тозаңытқыш шынымен водород хлоридті ұстап қалушы сым темір орамы
немссе темір түйіршігі салынған V- тәрізді шынымен және су буларын
сіңдіруші сульфат қышқылы салынған калий аппаратымен қосылады.
8. Карбонат ангидридті, әсіресе, су буларын толыгырақ сіңдірілуі
үшін калий аппаратынын шынысына, карбонат ангидриттін әрекеті
жолымен натрон актасы мен дара кальций хлоридімен толтырылған шыны
қосылады.
9. Бурама шыны құрамындағы заттар төгіліп кетпеуі үшін және де олардың
қоқыстанбауы үшін екі ұшына және V - тәрізді шынылардың беткі бөлігіне
аздап шыны мақтасы салынады.
10. Сіңдіруші шынылардың су булары және ауадағы карбонат ангидрид газынан
сақтау үшін олардан сон цилиндр мұнара немесе натрон актасы және дара
кальций хлориді салынады V-тәрізді шыны қосылады.
11. Ол шынжырға кальций хлориді салынған тірсекпен қосылады.
12. Аспаптың соңына аспиратор орнатылады.
13. Жұмысты бастаудан алдын аппараттың герметиктігін анықтап
тексеріп көру керек.
14. Ол үшін ажыратушы воронканың шүмегін жауып, аспиратор іске
қосылады.
15. Аспаптар түзу болса, калий апларатынан ауа өтпейді және белгілі уақыт
аралығында аспиратор жұмысы тоқтайды.
Керекті құралдармен реактивтер:
Кальций хлорид, сульфат қышқылы, хром қышқылының 5 проценттік
ерітіндісі, үгітуші күйдіруші калийдің 5 проценттік ерітіндісі немесе
натрон әктасы.
Жұмыстын барысы:
1. 1мм лі елгезерден өткізілген топырақтың орташа үлгісінен 50-100 г
тартып аламыз.
2. Топырақта егер майда, ұсақ тамыршалар болса
пинценпен тазалаймыз алынған топырнаүты шыны тостағаншада
ұнтақтап майдалаймыз.
3. Сол майдаланған топырақ үлгіміздің 0.25 мм лі елгезерден өткіземіз.
4. Сол топырақ үлгісінен анализ үшін 2-5 г топырақ тартып алып, 200-500 мл
лі Эрленмейер колбасына саламыз.
5. Топырақтағы кальций және магний карбонаттарын ыдырату үшін үлгінің
үстіне 20 процентті сульфат қышқылынан 20 мл құямыз (Одан күштірек қышқыл
жаратудың керегі жоқ, өйткені түзілетін гипс гумус түйірлерін орап алып,
алынған нәтижелерге кедергі береді).
6. Колба жылдамдықпен ажыралып шығып тұрған карбонат ангидрид реакциясы
аяқталғанша шайқатылады және 12-16 сағатқа қалдырамыз.
7. Белгіленген уақыттан соң, колба шайқатылады және ол
аппаратқа қосылады.
а) сіңіруші шыны колбалар аппараттан шүмектер жәрдемінде немесе шыны
таяқшалармен жабылған каучук шынымен жауылады (Сіңдіруші шынылар
және калий аппараттар номерленіп әксикаторға салынады).
б) Аспаптардын басқа бөліктері каучук шынымен қосылады.
в) Ажыратушы воронканың шүмегі ашылады.
г) Аспиратор іске қосылады және 3/4 -1 сағат аралығында аспаптан ауа
өткіземіз (бұл уақыт аралығында 1-1.5 л-дей ауа өтеді).
д) Ажыратушы воронканың шүмегі жабылады.
5 Сіңдіруші шынылар немесе калий аппараттар аналитикалық таразыда
тартылады және олар сульфат қышқылы салынған калий аппаратты тізбекке
қосылады.
6. Ажыратушы воронканық шүмегі ашылады және оған 45 мл күшті сульфат
қышқылы салынады, оның суға қатнасы көлем бойынша 3:2 болуы керек.
7. Воронка жабылады және абайлықпен оның шүмегін ашып, сульфат қышқылын
Эрленмейер колбасына ауыстырамыз.
8. Дәл осы барыста ажыратушы воронка жәрдемінде 50 процентті хром
ангидридінен 10-20 мл құямыз.
9. Ажыратушы воронканың шүмегі жабылып аспираторды ажыратамыз,
қолбадағы қосынды және топырақ абайлықпен қайнағанша қыздырамыз, сосын
болжаммен 15 минут кайнатамыз.
10. Калий аппаратыкан түйіршектер өтеуі тоқтауымен реакцияның
аяқталғанын білуге болады.
11. Хром ангидрид және сульфат кышқылының өзара реакцияға кірісуі
нәтижесінде кислород ангидриді шығады:
4СrO3 + 6Н2SО4 = 2Сr (SО4)2 +3O2, + 6Н2О
Сульфат қышқылынан қарайып кеткен органикалық заттардың ыдырауынан
түзілген кислород оксидтанып карбонат ангидрид түзеді:
3О2 + 3С = 3СО2
13. Карбонат ангидридті сіңдіруші шыны аппараттар жәрдеміңде толық
сіңдірілуін жолға түсіру үшін колбаға кіріткен сульфат қышқылын және
карбонат ангидридін қыздыру, қайнату және кейінірек аспап ішінен ауа
тартылу аралығында калий аппаратынан өтіп тұрған түйіршектердін өту
жылдамдығын жақсылап болжау керек.
14. Түйіршектер жылдамдықпен өтпеуі керек ал, калий аппаратынан
секундына 2-3 түйіршектер өтуі керек.
15. Ажыратылған воронканың шүмегі 15 минут қайнатылүаннан
кейін ашылады, аспираторды қосамыз және аспаптан 3/4 сағат 45 минуттан -1
сағат аралығында ауа өткіземіз.
16. Ауа өткізуді тоқтатамыз. Сіндіруші шыныларды ажыратамыз, олардың үстін
шыны таяқша жәрдемінде жабамыз, және шынылар әксикаторға саламыз.
17. Сіңдіруші шыныларды тартамыз, қосымша салмақ тек бірінші шыныдан
анықталынады. Екінші шыныны контрол етіп аламыз, ал оның салмағы өзгермеуі
керек.
18. Оның салмағы тек карбонат ангидридті жылдамдықпен өтуі немесе
бірінші шыныдағы натрон әктасының ұзақ уақыт аралығында жұмыс алып бару
нәтижесінде асуы мүмкін.
19. Бұл жұмыстың алдын алу үшін анализ кезінде шынылар өз уақтында
жаңалануы және де карбонат ангидрид бағытының бөлінуін анықтап күзету
керек. -
. :
20. Гумусты есептеу мына формула жәрдемінде есептеп шығарылады:

Мұндағы,
X- гумустың процент есебі,
а - екі шыныдағы қосымша салмағы, г есебінде,
Н - топырақ салмағы, г есебінде,
К - құрғақ топыраққа айналдыру коэффициенті,
100 - процентке айналдыру коэффициенті,
Р - гумусқа айналдыру коэффициенті - 0,471 немесе гумус
құрамындағы
углеродқа айналдыру коэффициенті – 0,273.
Топырақ құрамындағы гумус мөлшерін
И.В.Тюрин әдісінде анықтау
Жұмыстың мақсаты:
Гумус немесе қара шірік-топырақ құнарлылығын анықтайтын басты
агрохимиялық керсеткіштің бірі. Гумус негізінен көміртек, сутек, лигнин,
белокты заттар, май және смоладан тұрады. ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"шығыс Қазақстан топырақтарына сипаттама"5 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Топырақтану» пәнінен зертханалық жұмыстарына арналған әдістемелік нұсқау44 бет
Іле алатауының биіктік белдеулеріндегі топырақтардың биогеографиялық ерекшеліктері77 бет
Агротехника сапасыз болғанда топырақты суарудан соң күтіп-баптау20 бет
Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданының «Саймасай ОТШ» негізгі топырақ типінің бонитет балдары23 бет
Алматы облысы Көксу ауданы «Үйгентас» ЖШС топырақтары және оларды ауылшаруашылығында пайдалану55 бет
Алматы облысы қарасай ауданының топырақ климаттық жағдайы7 бет
Антропогендік іс әрекет және гидросфера. Антропогенез және педосфера. Геожүйелермен экожүйелердің жер-топырақ ресурстарының күйіне антропогендің әсер етудің зардаптары5 бет
Арал өңірінің түрлі су көздері мен топырақтың ластану деңгейі және оның аймақ тұрғындарының тиреоидты жүйесінің функциялық белсенділігімен түйісуі20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь