Батыс Қазақстан экономикалық ауданы


1 Экономикалық Аудан
2 БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫ
Экономикалық Аудан – жалпы ел аумағының тұтастай бірігіп жатқан ірі бөлігі. Ол өз кезегінде бірнеше әкімшілік-аумақтық бөлініс бірліктерін қамтиды. Экономикалық Аудан бір-бірінен жер аумақтарының экономикалық-географиялық орналасу жағдайының, табиғат және еңбек ресурстарының, шаруашылығының кешенділігі мен оның салалық мамандануының, өндіріс орындарының өзара ауданішілік тұрақты байланыстарының бірыңғайлы үйлесуімен, әрі олардың ел экономикасындағы маңызына қарай ерекшеленеді. Әдетте халқының еңбек дағдысына және табиғат жағдайына байланысты белгілі бір аумақтағы шаруашылықтың тиімді салалары бағытында дамуы барысында географиялық еңбек бөлінісі туындайды. Олармен тығыз байланыста басқадай қосалқы қызмет көрсетуші өндіріс салалары пайда болуы арқылы үлкен аумақты қамтитын Экономикалық Аудан дүниеге келеді. Кейбір Экономикалық Аудан бір бағыттағы өнімдер өндірсе, екіншісі көп салалы болады. Осылайша Экономикалық Аудан арасында үнемі қызмет пен өнімдер алмасуы нәтижесінде ауданаралық экономикалық байланыстар орнығады. Ел ішіндегі Экономикалық Аудандар жиынтығы, сол мемлекеттің жалпы ұлт-тық экономикасын құрайды. Халық ш-ның дамуы барысында Экономикалық Ауданның мамандану бағыты да өзгеріп отырады. Мысалы, жаңа кен байлықтарының үлкен қорлары ашылуы немесе ірі өндіріс орындарының салынуларына байланысты. Осы себепті, Экономикалық Аудан құрамында іргелі өзгерістер болып, оның орналасу шекараларының өзгерісі нәтижесінде жаңа Экономикалық Аудан қалыптасады. Қазақстан, жер аумағының кеңдігіне және табиғи ресурстарының молдығына, табиғат жағдайларының әр түрлілігі мен әлеуметтік-экономикалық даму ерекшеліктеріне қарай 5 ірі Экономикалық Ауданға (Батыс, Солтүстік, Орталық, Шығыс, Оңтүстік) бөлінген. Еліміздің жер аумағын экономикалық география ғылымы тұрғысында аудандастырудың негізін қалаған ғалым-географтарға Н.Н. Баранский, Б.Я. Двоскин, т.б. жатады. Кез келген Экономикалық Ауданның экономикалық-географиялық сипаттамасы төмендегі жоспар бойынша беріледі:
1. Экономикалық Аудан құрамы, оның шекаралары;
2. Экономикалық-географиялық жағдайлары мен ресурстары, оларға шаруашылық тұрғысынан баға беру және тиімді пайдалану мүмкіндігі;
3. Халқы және еңбек ресурстарының орналасу ерекшеліктері;
4. Шаруашылығының дамуындағы тарихи алғышарттар;
5. Шаруашылығының, оның ішінде өнеркәсіп және а. ш. салаларының мамандануы мен орналасуы;
6. Өндірісті орналастыру формалары (аум.-өндірістік кешен, өнеркәсіп тораптары, өндірістің шашыраңқы орталықтары, т.б.);
7. Ірі қалалары;
8. Экологиялық жай-күйі;
9. Сыртқы байланыстары және Экономикалық Ауданның даму болашағы.

Пән: География
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Экономикалық Аудан

Экономикалық Аудан – жалпы ел аумағының тұтастай бірігіп жатқан ірі бөлігі. Ол өз кезегінде бірнеше әкімшілік-аумақтық бөлініс бірліктерін қамтиды. Экономикалық Аудан бір-бірінен жер аумақтарының экономикалық-географиялық орналасу жағдайының, табиғат және еңбек ресурстарының, шаруашылығының кешенділігі мен оның салалық мамандануының, өндіріс орындарының өзара ауданішілік тұрақты байланыстарының бірыңғайлы үйлесуімен, әрі олардың ел экономикасындағы маңызына қарай ерекшеленеді. Әдетте халқының еңбек дағдысына және табиғат жағдайына байланысты белгілі бір аумақтағы шаруашылықтың тиімді салалары бағытында дамуы барысында географиялық еңбек бөлінісі туындайды. Олармен тығыз байланыста басқадай қосалқы қызмет көрсетуші өндіріс салалары пайда болуы арқылы үлкен аумақты қамтитын Экономикалық Аудан дүниеге келеді. Кейбір Экономикалық Аудан бір бағыттағы өнімдер өндірсе, екіншісі көп салалы болады. Осылайша Экономикалық Аудан арасында үнемі қызмет пен өнімдер алмасуы нәтижесінде ауданаралық экономикалық байланыстар орнығады. Ел ішіндегі Экономикалық Аудандар жиынтығы, сол мемлекеттің жалпы ұлт-тық экономикасын құрайды. Халық ш-ның дамуы барысында Экономикалық Ауданның мамандану бағыты да өзгеріп отырады. Мысалы, жаңа кен байлықтарының үлкен қорлары ашылуы немесе ірі өндіріс орындарының салынуларына байланысты. Осы себепті, Экономикалық Аудан құрамында іргелі өзгерістер болып, оның орналасу шекараларының өзгерісі нәтижесінде жаңа Экономикалық Аудан қалыптасады. Қазақстан, жер аумағының кеңдігіне және табиғи ресурстарының молдығына, табиғат жағдайларының әр түрлілігі мен әлеуметтік-экономикалық даму ерекшеліктеріне қарай 5 ірі Экономикалық Ауданға (Батыс, Солтүстік, Орталық, Шығыс, Оңтүстік) бөлінген. Еліміздің жер аумағын экономикалық география ғылымы тұрғысында аудандастырудың негізін қалаған ғалым-географтарға Н.Н. Баранский, Б.Я. Двоскин, т.б. жатады. Кез келген Экономикалық Ауданның экономикалық-географиялық сипаттамасы төмендегі жоспар бойынша беріледі:

Экономикалық Аудан құрамы, оның шекаралары;

Экономикалық-географиялық жағдайлары мен ресурстары, оларға шаруашылық тұрғысынан баға беру және тиімді пайдалану мүмкіндігі;

Халқы және еңбек ресурстарының орналасу ерекшеліктері;

Шаруашылығының дамуындағы тарихи алғышарттар;

Шаруашылығының, оның ішінде өнеркәсіп және а. ш. салаларының мамандануы мен орналасуы;

Өндірісті орналастыру формалары (аум.-өндірістік кешен, өнеркәсіп тораптары, өндірістің шашыраңқы орталықтары, т.б.);

Ірі қалалары;

Экологиялық жай-күйі;

Сыртқы байланыстары және Экономикалық Ауданның даму болашағы.

БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ АУДАНЫ

Географиялық орны. Батыс Қазақстан жер көлемі жөнінен республикада бірінші орын алады. Ол республиканың қиыр батысында, Ресей Федерациясының еуропалық бөлігімен шекарадағы Шығыс Еуропа далалары мен Орта Азияның аптапты шөлдерінің аралығында орналасқан. Бұл республиканың халық, ең сирек қоныстанған шөлді ауданы.

Құрамы: Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе, Маңғыстау облыстары.

Аумағы- 736 мың шаршы шақырым.

Халқы - 2 млн 124 мың адам.

Табиғи байлықтары. Батыс Қазақстанның жер қойнауында пайдалы қазбалардың түрі көп. Каспий маңы мен Маңғыстау түбегінде мұнай қорымен қатар жанғыш газдар, ас тұзы, калий тұздар қоры мен Мұғалжар тауларында хромит, никель, темір, марганец, кобальт, көмір кен орындары кездеседі. Батыс Қазақстанда әктас, гипс, мергель сияқты құрылыс материалдары қоры да ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қаратөбе ауданының ауылшаруашылығының даму ерекшелігі
Экономикалық аудан. Қазақстанның экономикалық аудандары
Шығыс Қазақстан облыс халқының табиғи қозғалыстарына әлеуметтік-экономикалық географиялық сипаттама
Батыс Қазақстандағы мұнай кен орны
Шығыс Қазақстан облысының экономикасы
Орталық Қазақстан экономикалық ауданының қалалары
Оңтүстік Батыс Қазақстан экономикалық ауданы
ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫ ЖЕР РЕСУРСТАРЫН ПАЙДАЛАНУДЫ ЖОСПАРЛАУДЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
Салықтардың экономикалық мазмұны, кажеттілігі, қызметтері және ұйымдастыру принциптері
Ресей
Пәндер