Топтағы жеке адам мәселесі


Топтағы жеке адам мәселесі
Жеке адамның топтағы алатын орны, коммуникативті қаситтері, әлеуметтік бағдары мен компетенттілігі жайлы мағлұматтар беру.
Жоспар:
1. Жеке адам және топ.
2. Жеке адамның қарым-қатынас стильдері.
3. Жеке адамның коммуникативті қасиеттері.
4. Әлеуметтік бағдар. Аттитюдтер және диспозициялар.
5. Жеке адамның әлеуметтік психологиялық компетенттілігі.
Әлеуметтік ортада өмір сүруінің екі жағы бар, ол - әлеуметтік тәжірибені меңгеру мен оны іске асыру проблемасы.
Енді бүгін біз осы айтылған екі жақты біріктіріп тұлғаның басқа адамдармен байланыс жүйесін, яғни топ ішіндегі дамуын қарастырамыз, себебі: тұлға тек бірлескен іс-әрекет пен қарым-қатынастарда ғана дамиды. (Петровский бойынша) .
Әлеуметтік және топ психологиясында тұлғаны өзара әсерлесетін және қарым-қатынаста болатын субъект деп түсіну маңызды.
Әлеуметтену процесінде қалыптасқан әлеуметтік ұстанымдар ол - тұлғаның әртүрлі топтарда, әлеуметтік ортада әрекет жасау салдарынан үнемі бір орнында тұрмай өзгерістерге ұшырап отырады. Тұлғаның дамуына нақты топтың, әлеуметтік ортаның алатын маңызы өте зор.
Ломовтың тезисі бойынша: «қоғамдық қатынастар жүйесі - тұлғаның жалпы объективті негізін құрайды» деген.
Сондықтан, мәселені «тұлға мен топ» емес « топтағы тұлға» деп қарастырған жөн. Сонда ғана тұлғаның әлеуметтік бірдеңгейлі проблемасын жан-жақты талдауын қамтамасыз ететін қасиеттері қалыптасатын болғандықтан ол қандай топтарда, қандай адамдармен қарым-қатынаста болатындығы маңызды.
Барлығымызға белгілі принцип: «тұлға болып тумайды, тұлға қалыптасады», сондықтан тұлғаның қандай топта, қандай ортада қалыптасатыны өте маңызды.
Тұлғалық қасиеттердің қалыптасуы топтың қандай қасиеттеріне тәуелді, екіншіден, топтың психологиялық сипаты оны құрайтын адамдардың жеке қасиеттеріне қалай тәуелді екенін анықтау мәселесі туындайды.
Тұлғалық қасиеттерді әлеуметтік психологияда жүйе түрінде қарастырады. Жүйелік зерттеулермен А. Н. Леонтьев еңбектерінен таныспыз. Тұлғаны жүйелік қасиет деп қарастыра отырып, ол тұлғаны қолдауды ұсынады.
Петровский тұлғаның топқа қабылдану проблемасы қарастырыған.
Коломинский бойынша, әр топтың өзіндік ерекшелігі бейнесі (лицосы) бар деген ұйғарымда болған.
В. С. Мерлин бойынша, ұжымдағы өзара қарым-қатынас сипаты, тұлғаның осы ұжымға тән қасиеттерінің қалыптасуына себеп болады, деген.
Бірлескен іс-әрекет пен қарым-қатынаста болатын тұлғалар үшін оның әлеуметтік-психологиялық қасиеттерін бірлескен іс-әрекетте және қарым-қатынаста көрініс береді деп қарастырамыз.
В. С. Мерлиннің тұлғалық тұжырымдамасын қарастыратын болсақ, тұлғаның психикалық қасиеттерін адамның қоғамдық еңбектегі қызметімен байланысты - деп түсіндіреді яғни адамның мінезін сипаттау үшін оның қызметтегі объектіге деген көзқарасын сипаттау жеткілікті.
Сонымен В. С. Мерлин бойынша тұлғаның қасиеттерін келесідей сипаттайды:
- Тұлғаның қасиетін айқындайтын қатынас - олардың жеке жақтары емес - сезімнің бүтіндей қатынасы, мысалы, байқампаздық, сезімталдық, зейін - сананың жеке жақтарының қасиеттері.
- Тұлғаның қасиетін сипаттайтын қатынас. Тұлғаның санадан тыс жалпы объективті бір нәрсеге - еңбекке, адамдарға, ұжымға, затқа т. с. с. қатынас қасиеттері. Мысалы, бақылампаздық пен ойлану қатынасы адамның өзінің психологиялық әрекетіне жатады, яғни ойлану мен бақылау қажеттілігіне.
- Жоғарғы дәрежедегі қатынас - тұлғаның нақтылық жағдайдағы қоғамдық еңбек әрекетіне қатынасы деп атап өткен.
Тұлғаның қасиетіндегі ерекшелік - ол тұрақтылық пен беріктілік болады. Соның нәтижесінде тұлға қоршаған ортаға және оның әсеріне қарсы тұра алады да өзінің мақсаттары мен міндеттерін жүзеге асыра алады, деген.
Сонымен тұлғаның іс-әрекет жасайтын ортасы ол - топ. Онда тұлғаның жеке қасиеттерінің қалыптасуына жағдай жасалынады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
Агеев В. С. Психология межгрупповых отношений. - М. :МГУ, 1983
Андреева Г. М. Социальная психология. - М. :Наука, 1994
Андреева Г. М., Богомолова Н. Н., Петровская Л. А. Современная социальная психология на Западе. Теоретические ориентации. - М. : МГУ, 1978
Бодалев А. А. Личность и общение. - М. :Педагогика, 1983
Методы исследования межличностного восприятия /под ред. Г. М. Андреевой. - М. :МГУ, 1984
Обозов Н. Н. Межличностные отношения. -Л. :ЛГУ, 1979.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz