«Хорды дирижерлау» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен


1. Абстракт ... ... ... ... ... ... 5
2. Курстың мақсаты ... ... ... .5
3. Курстың міндеті ... ... ... ... ... ... ... .5
4. Жұмыс оқу жоспарына көшірме ... ... ...6
5. Оқу сабақтарының құрлымы туралы мәлімет ... ... ... ... ... ... ... ... 6
6. Студенттерге арналған ережелер ... ... ..6
7. Оқу сағаттарының кредитке сәйкес тақырып бойынша бөліну кестесі ... ... ... ... ... .7
8. Жеке сабақтарының мазмұны ... ... ... ... 9
9. СӨЖ жоспары мазмұны ... ... ... ..22
10. Пайдаланатын әдебиеттер ... ... ..25
11. Бақылаулар түрлері
а) академиялық тыңдау.
б) техникалық тыңдау ... ... ... .27
12. Студенттердің академиялық білімін рейтингтік бақылау жүйесі .28
13. Пән бойынша оқу процесінің картасы ... ... .29
Оқу-әдістемелік кешені “Хор дирижерлау ” пәні бойынша 050106 “Музыкалық білім” мамандықтарының студенттеріне осы курс бойынша оқытушының жұмыстан неғұрлым тиімді ұйымдастыруға арналған барлық қажетті оқу -әдістемелік материалдарды құрайды. Білім беруде кредиттік технологияны пайдаланып, барлық құжаттарды бір кешенге біріктіре отырып, пәнді меңгеру процесінде студенттің білімін, машықтануын және біліктілігін жоғары деңгейге барлық қажетті оқу -әдістемелік материалдарды құрайды. Білім беруде кредиттік технологияны пайдаланып, барлық құжаттарды бір кешенге біріктіре отырып, пәнді меңгеру процесінде студенттің білімін, машықтануын және біліктілігін жоғары деңгейге көтеру мақсаты көзделіп отыр.
Жұмыстық бағдарламада оқу жұмысының түрлері бойынша сағаттар көрсетілген: ЖС- жеке сабақтар.СӨЖ – студенттердің өзіндік жұмысы.
Оқыту бағдарламасы семестрдің басында әрбір студентке беріліп, студенттің білімін тереңдетуге, пәнге деген ықыласының артуына шығармашылық және зерттеушілік қабілеттері ашылып, одан әрі дамуына себебін тигізеді деп күтілуде. Дәрістің қысқаша жазбасы студентке қайсы бір тақырыпты қарастыруда неге назар аудару керектігіне бағыт береді, санасына негізгі ұғымдар мен терминдерді енгізеді. Пәнді толықтай меңгеру үшін студент ұсынылған әдебиеттердің барлығымен дерлік жұмыс өткізіп және өзіндік жұмысының барлық көлемін орындау қажет.
Тапсырмалар жиынтығы студенттерге аудиториялардан тыс өзіндік жұмысты, үй тапсырмасын орындауға арналған.
Тесттік тапсырмалар студентке кредиттерді тапсыруды пән бойынша өз білімдерін тексеруге және рейтингтік бақылауды тапсыруға, сынақ, емтиханды алуға арналған.
1. Зарубежная хоровая литература Вып. І Сост. С.Лаппо. Д.Докшин. М., 1964.
2. Зарубежная хоровая литература Вып. ІІ Сост. Д.Докшин. М., 1964.
3. Зарубежная хоровая литература Вып. ІІІ Сост. Д.Докшин. И.ЛицвенкМ., 1964.
4. Полтавцев И. Светозарова М. Курс чтения хоровых партитур. Ч.І. М., 1965.
5. Полтавцев И. Светозарова М. Курс чтения хоровых партитур. Ч.ІІ. М., 1965.
6. Русская и зарубежная хоровая миниатюра. Сост. П.Левандо. Л., 1974.
7. К.Абуева. Хор жүргізу. А., 1993.
8. Т.П.Стулова. М., 1998.
9. Соколов В. Хормен жұмыс, М.,
10. В.Тевлин. Хордағы жұмыс. М.,
11. Хорға арналған шығаомалар жинағы А.,
12. Қазақ хорлары жинағы
13. М.Ахметова «Қазақ әндері» А., 1970.
14. К.Әсембекова. Хорға арналған шығармалардың кейбір ерекшеліктері. А., 1979.
15. А.Молодов, А.Ахметова Хорға арналған шығармалар. А., 1976.
16. Балалар хорына арналған хрестоматия. Т.Нұрымбетов., В.Мамизеров. А.,
17. Школа хорового пения. Вып 2. В.Г.Соколов, В.С.Попов М., 1971.
18. Қазақ операсынан хорлар. К.Испанбетова., Б.Жаманбаева. А., 1984.
19. Хрестоматия по дирижированию хора. Вып 1-3. Сост. Е.А.Красотина., Р.Ремина, Ю.Е.Левит М., 1968,1969,1972,,
20. Казахские народные песни в обработке Тен Чу. Вып І-ІІ.
21. Педагогический репертуар по хоровому дирижированию. Сост. Г.Морозова, В.Сыздыкова Р.Гринкеевич. А.,
22. П.Чесноков “Хор и управление им”, Пособие для хоровых дирижеров.
23. В.Соколов “Работа с детским хором”.
24. Хрестоматія по технике хорового дирижирования. Вып. 1. Народные песни. Сост. К.Птица. М., 1963.
25. Хорға арналған шығармалар. Құраст. Сағинева А., 1985.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Сырдария университеті

Өнер факультеті
Ән және саз кафедрасы

ОҚУ - ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН

ХОРДЫ ДИРИЖЕРЛАУ
пәні бойынша
050106 Музыкалық білім мамандықтарының студенттері үшін

С И Л Л А Б У С

Оқу түрі: күндізгі
Курс: 1-4, 1-8 семестр, 4 кредит
Жеке сабақ: 202 сағат.
СӨЖ: 68 сағат.

Барлық сағат саны. 270 сағат
Қорытынды бақылау түрі : емтихан 8-семестр.

Аралық бақылаулар саны: (кредит бойынша) 4
Барлық балл саны: 100 (кредитке)

Құрастырған: асистент Ахтанова С.К.

ОҚУ - ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

Хорды дирижерлау пәні бойынша 050106 Музыкалық білім мамандығының
студенттері үшін әзірленген.

Оқу-әдістемелік кешен типтік бағдарлама негізінде құрастырылған.
Типтік бағдарламаның индексі:

Оқу әдістемелік кешені кафедра мәжілісінде талқыланған:

№ Хаттама ___ ___ 2005ж
Кафедра меңгерушісі

Факультет әдістемелік кеңесінде мақұлданған:
№ Хаттама 2005ж
Әдістемелік кеңесінің төрағасы

Факультет кеңесінде мақұлданған

№ Хаттама 2005 ж
Факультет кеңесінің төрағасы ___________________

Оқытушы: Байбаланова Меруерт Әлдибекқызы.
Әбілбашаров Ержігіт Ортайұлы.
Ахтанова Салтанат Көбейбекқызы.

Ән және саз кафедрасы, Орталық корпус, кабинет
Телефон: 207
Кафедрада болу уақыты:

2. Курсты өткізу уақыты және орны.

№ Аты-жөні Курсты өткізу уақыты, Байланыстыруш
орны ы мәлімет
АудиториялыСӨЖ Телефон
қ сабақтар
1 Байбаланова Жеке Тел:
Меруерт Уақыты Уақыты __________
Әлдибекқызы ______ ______ Каб:_________
Ауд Ауд _____ __
_________ Корпус:______
__
2 Әбілбашаров Жеке Тел:
Ержігіт Уақыты Уақыты __________
Ортайұлы ______ ______ Каб:_________
Ауд Ауд _____ __
_________ Корпус:______
__
3 Ахтанова Жеке Тел:
Салтанат Уақыты Уақыты __________
Көбейбекқызы ______ ______ Каб:_________
Ауд Ауд ___ __
_________ Корпус:______
__

3. Курсты пререквизиттері және псотреквизиттері:

“Хор дирижерлау” пәнін меңгеру үшін студенттер “Сольфеджио”, “Музыка
теориясы”, “Хор тану” және т.б. пәндерінің мектеп бағдарламаларын білу
керек.
Аталған курсты оқып үйрену “Хор класс”, “Хор әдебиеті”, “Хор
партитураларын оқу”, “Хорды өңдеу” және т.б. пәндерін меңгеруге
көмектеседі.

МАЗМҰНЫ

1. Абстракт
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... 5
2. Курстың мақсаты
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... .5
3. Курстың міндеті
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ...5
4. Жұмыс оқу жоспарына
көшірме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
5. Оқу сабақтарының құрлымы туралы
мәлімет ... ... ... ... ... ... ... ... 6
6. Студенттерге арналған
ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
7. Оқу сағаттарының кредитке сәйкес тақырып бойынша бөліну
кестесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
8. Жеке сабақтарының
мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
9. СӨЖ жоспары
мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ..22
10. Пайдаланатын әдебиеттер
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
11. Бақылаулар түрлері
а) академиялық тыңдау.
б) техникалық
тыңдау ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... 27
12. Студенттердің академиялық білімін рейтингтік бақылау жүйесі .28
13. Пән бойынша оқу процесінің
картасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

1. А Б С Т РА К Т.

Оқу-әдістемелік кешені “Хор дирижерлау ” пәні бойынша 050106
“Музыкалық білім” мамандықтарының студенттеріне осы курс бойынша
оқытушының жұмыстан неғұрлым тиімді ұйымдастыруға арналған барлық қажетті
оқу -әдістемелік материалдарды құрайды. Білім беруде кредиттік
технологияны пайдаланып, барлық құжаттарды бір кешенге біріктіре отырып,
пәнді меңгеру процесінде студенттің білімін, машықтануын және біліктілігін
жоғары деңгейге барлық қажетті оқу -әдістемелік материалдарды құрайды.
Білім беруде кредиттік технологияны пайдаланып, барлық құжаттарды бір
кешенге біріктіре отырып, пәнді меңгеру процесінде студенттің білімін,
машықтануын және біліктілігін жоғары деңгейге көтеру мақсаты көзделіп отыр.

Жұмыстық бағдарламада оқу жұмысының түрлері бойынша сағаттар
көрсетілген: ЖС- жеке сабақтар.СӨЖ – студенттердің өзіндік жұмысы.
Оқыту бағдарламасы семестрдің басында әрбір студентке беріліп,
студенттің білімін тереңдетуге, пәнге деген ықыласының артуына шығармашылық
және зерттеушілік қабілеттері ашылып, одан әрі дамуына себебін тигізеді деп
күтілуде. Дәрістің қысқаша жазбасы студентке қайсы бір тақырыпты
қарастыруда неге назар аудару керектігіне бағыт береді, санасына негізгі
ұғымдар мен терминдерді енгізеді. Пәнді толықтай меңгеру үшін студент
ұсынылған әдебиеттердің барлығымен дерлік жұмыс өткізіп және өзіндік
жұмысының барлық көлемін орындау қажет.
Тапсырмалар жиынтығы студенттерге аудиториялардан тыс өзіндік
жұмысты, үй тапсырмасын орындауға арналған.
Тесттік тапсырмалар студентке кредиттерді тапсыруды пән бойынша өз
білімдерін тексеруге және рейтингтік бақылауды тапсыруға, сынақ, емтиханды
алуға арналған.

2.”ХОРДЫ ДИРИЖЕРЛАУ” ПӘНІНІҢ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТІ.

Екі дауысты, үш дауысты біртектес хор партитураларын талдап, жалпы мектеп
бағдарламасындағы мектеп әндерімен де өзіндік жұмыс жасау:
Өзінің сүйемелдеуі арқылы мектеп әндерін орындау:
Дирижерлаудың негізгі әдістері мен қимылдарын білу: дайындық, тыныс алу,
бастау, аяқтауға дайындалу, аяқтау:
Екілік қағыста 24, үштік қағыста34, төрттік қағыста 44. Дирижерлық
қимылдарды анық және нақты білу:
Барлық шығармаларға талдау жасай білу:
Хор партияларын дирижерлап және мәнерлі дауыспен орындау:
Хор партияларын дауыспен айта отырып, бір қолмен дирижерлап және
фортепианода ойнау керек.
Студенттің бойындағы табиғи музыкалық қабілетін ең жоғарғы деңгейге дейін
дамыту:
Студенттің хор өнеріне деген шынайы ынтасын тәрбиелеу:
Студентті хордың білікті дирижеры ғана емес, жалпы мектеп оқушыларының да
хор жетекшісін дайындау.

4. ОҚУ ЖОСПАРЫНАН КӨШІРМЕ

Кредит Жалпы Оның ішінде семестқорыт
саны сағат р ынды
саны
Жеке ОБСӨЖ СӨЖ
сабақ
4 270 202 - 68 8 емтихан

5. ОҚУ САБАҚТАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ:

Жеке сабақ - студентке шығармаларды игеруде неге назар аударуына
бағыт береді.Пәнді толық меңгеру үшін студент ұсынылған әдебиеттердің
барлығымен жұмыс істеу қажет.

СӨЖ-студенттің өзіндік жұмысы.Студент үйге берілген тапсырмаларды
орындайды, өз бетімен меңгереді.

6. СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ЕРЕЖЕЛЕР (Rules);

1. Сабақққа кешікпеу керек.
2. Сабақ кезінде әңгімелеспек, газет оқымау, сағыз шайнамау, ұялы
телефонды өшіріп қою керек.
3. Сабақта іскер киіммен келу керек.
4. Сабақтан қалмау, науқасқа байланысты сабақтан қалғана жағдайда
декенатқа анықтама әкелу керек.
5. Жіберілген сабақтар күнделікті оқытушының кестесіне сәйкес
өтіледі.
6. Тапсырмаларды орындамаған жағдайда қорытынды баға төмендетіледі.

7. ОҚУ САҒАТТАРЫНЫҢ КРЕДИТКЕ СӘЙКЕС
ТАҚЫРЫП БОЙЫНША БӨЛІНУ
КЕСТЕСІ.

№ Жеке сабақтың тақырыбы Жеке СӨЖ
сабақ
1 Дирижерлық білім мен 17 8
тәжірибе. Дирижерлық
аппаратпен жұмыс. Дирижерлау
техникасын меңгеру.
2 Дирижерлау техникасын дамыту 17 8
күрделі өлшемдер. Мектеп
репертуарымен жұмыс.
3 Дирижерлық тәжірибені 34 8
жетілдіру, мектеп репертуарын
үйрену.
4 Хор партитурасымен, хор 51 8
партияларымен
жұмыс.Дирижерлау техникасын
жетілдіру, күрделі өлшемдер.
5 Дирижерлық техниканы 17 8
жетілдіру
6 Дирижерлық техниканы 34 8
жетілдіру. Күрделі өлшемдер.
7 Дирижерлық техниканы 22 10
жетілдіру. Күрделі
шығармалар.
8 Дирижерлық техниканы 11 10
жетілдіру.
Барлығы: 202 68

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Сырдария университеті

Өнер факультеті
Ән және саз кафедрасы

ХОР ДИРИЖЕРЛАУ
пәні бойынша
050106 Музыкалық білім мамандықтарының студенттері үшін

Ж Е К Е С А Б А Қ Т Ы Ң Қ Ы С Қ А Ш А К У Р С Ы

8. Ж Е К Е С А Б А Қ Т Ы Ң Қ Ы С Қ А Ш А К У Р С Ы

№1
Тақырып: ДИРИЖЕРЛЫҚ БІЛІМ ЖӘНЕ ТӘЖІРИБЕ.
Дирижерлық аппаратпен жұмыс. Дирижерлау техникасын меңгеру.
Мектеп репертуарымен жұмыс.
Әнді хормен айтуға тәрбиелеу , әншілік өнерге баулу үшін, музыка
мұғалімі балалар даусының даму ерекшелігін ,соған орай оқыту барысында
қойылатын талаптарды жақсы менгеріп әрі қарай тәрбиелеудің барлық
шарттарын сақтау тиіс.Балалар дауысын тәрбиелеуге қойылатын талаптар
олардың жас ерекшеліктерін ескере отырып іске асырылады, тек сонда ғана
сәби үнінің сыңғырлаған таза, ашық, өзіне тән дауыс бояуы сақталадыы.
Құрамындағы балалардың жас мөлшеріне қарай балалар хоры
үш топқа бөлінеді:
төменгі сынып оқушуларының хоры(1-4 сыныптар), орташа сыныптар (5-7
сыныптар), жоғарғы сыныптар хоры (8-11 сыныптар).
Композитор хорға арнап шығармалар жазғанда , әрбір хор
партиясының әуендік бағыты айқын қөрініп тұруы үшін оны бөлек нота
сызығына түсіреді.
Балалар дауысы дискант деп аталады. Балалардыңжоғарғы
(жіңішке) даусы-сопрано.Балалардың төменгі (жіңішке) дауысы- альт .
Бірыңғай балалар хоры дискант немесе альт дауыстарынан
тұрады. Балалар хорының дауыстары әйелдер хорының дауыстарына сәйкес деуге
болады.Балалар хорының дауыстары дыбыс көлемі жағынан кішілеу, сол сияқты
үн шығары сипаты де әйелдер дауыстарына қарағанда нәзіктілеу естіледі.
Дирижерлық ету дегеніміз – кең мағынада алсақ , хор ұжымдары
оркестр және басқада ансамбльдер орындайтын музыкалық шығарманы жеке бір
маманның басқаруы деген сөз . Ал ән салуда немесе сольфеджио сабағында
қолдансақ ,біріншіден санауды , яғни уақыттың ұзақтығын және ұя бөлігі
үлестерінің алмасуын көрсететін , екіншіден берілген шығарманың екпінін
анықтап ,белгілейтін тәсіл деп тусінуіміз шарт.
Дирижерлау уақытында корпусымыз тік , иықпен кеудеміз,
көтерінкі болуы тиіс.Бүгіліп тұруға , иықты түсіруге
болмайды.Корпусты дұрыс ұстау дирижердың дем алуына әсер етеді.
Бас- дирижерлау кезінде сәл көтерінкі. Осылай тұрыс
біршама ыңғайлы. Басты көтеріп дирижерлау барлық хор мүшелерін анық
көреді. Дирижердың көз қарасы үлкен роль атқарады (шығарманы орындауға
көңіл бөлу, сүйемелдеу үшін аспапқа орындауын көрсету).
Дирижерлау уақытында оң аяқты сәл алға шығару себебі
корпустың тұрақты тірек қызметін атқарады,дененің тепе теңдігін
үстау.
Қол – дирижердың ең негізгі бөлігі болып табылады. Қолдың
әрбір қимылы шығармалардың орындалуына талапқа сап дирижерлануы
тиіс.Қол-саусақтардан, буын ,шынтақ,иықтан тұрады.Дирижерллық аппаратты
еркі мен жұмсарту мен босату үшін жаттығулар (тұтас қолдың шынтақтың,
ұсақ саусақтардың қозғалыстары)дирижерлық штрихтар ( non legato, legato)
,(саусақтармен сылау) жай қимылмен бүгілген дөңес жеке саусақтармен
және тұтас қолмен жасайтын жаттығулар.
Екі қолымызды алға қарап көкірек тұста созамыз .Арттан қарағанда
екі қол шынтағымыз көрінбеу керек. Алақанымыз көрінбес үшін
саусақтарымызды домалақ зат ұстағандай етіп ,қалыпқа келтіреміз.Қолға,
саусақтарға ,иыққа ,шынтаққа арналған жаттығу:Екі қолды барынша жоғары
көтері салмақпен төмен тастау.
Дирижерлық орындаушылықтың үш элементі Көңіл аудару
Тыныс алу ,Түсу
Дыбыстың аяқталу кезеңі .Аяқтау және аяқтау үшін көрсетілетін
қосымша қимылды дайындау.Штрихтарды көрсету заңдылығы legatj, сызықтың
игіштігі жұмсақтық нүктеге түсу және non legato.
Дирижерлық ету тәсілдерінің негізінде екі үлестік, үш
үлестік қол бұлғау мен көрсету топтары жатады. Олар келесі сызбаларда
көрсетілген.

2
а) Жай екі үлесті көлем - екі қол сермеу арқылы
(бірінші ретте төменге
қарай , екінші ретте жоғары қарай)
көрсетіледі. Тәсілдің екінші түрі
қол бұлғап көрсетудің бірінші түрінен
гөрі көрер көзге сүйкімдірек әрі
биязылау көрінеді.

1 ә) Барлық үш үлесті көлемдер – қолды үш рет
бұлғау арқылы көрсетіледі:
төменге , оң жаққа және жоғары қарай.

1. 2

Семестр бойынша 5-6 шығарма үйретiледi оның iшiнде орыс және қазақ
мектептерiнiң 1-2 сыныпқа арналған 2 мектеп репертуары сүйемелдеуiмен
және сүйемелдеусiз 4 шығарма : 2\4 екi еселiк үлестегi өлшемдегi
шығарма үйрету ; 3\4 үш еселiк үлестегi шығарма үйрету ; 4\4 төрт
еселiк үлестегi шығарма үйрету ;
Музыка мұғалімін дайындаудағы дирижерлық класстың қызметі. Балалар хор
коллективтерін ұйымдастыру.Хордың міндеттері пәнінің міндеттері жайлы
түсіндіру.
Дирижерлық аппаратты еркімен жұмсарту мен босату үшін жаттығулар
жасау.
Дирижердың негізгі позициялармен, дириж-қ қимылдардың элементтерімен жұмыс.
Дирижерлық орындаушылықтың алғашқы үш элементі: Көңіл аудару Тыныс алу
Дыбыстық аяқталу кезеңімен жұмыс.
Дирижерлық техниканың әдістерімен жұмыс, өлшемдерге байланысты тактілеу
(метроритм).
Дирижерлық схемасын үйрену. Тактыдағы әр түрлі үлестерге бастау және
аяқтау.
Семестр бойынша 5-6 шығарма үйрену, оның ішінде орыс және қазақ
мектептерінің І-ІІ сыныпқа арналған 2 мектеп репертуары.

Штрихтармен, динамикалық белгілермен жұмыс.

1. 24 екі еселік үлестегі өлшемге шығарма үйрену
2. 34 үш еселік үлестегі өлшемге шығарма үйрену
3. 44 төрт еселік үлестегі өлшемге шығарма үйрену

№ 2.

ДИРИЖЕРЛЫҚ ТЕХНИКАСЫН ДАМЫТУ. КҮРДЕЛІ

ӨЛШЕМДЕР.

2 семестрде дирижерлау техникасын ары қарай жетiлдiру
мақсатында 2\4; 3\4; 4\4 өлшемдердi менгерудi жалғастыру. Семестiрде
4-5 шығарма үйрену. Күрделi 5-6 үлестер өлшемдердi ,6 үлестi 6\4; 6\8
“ 6 ға” және ‘2 ге’ дирижерлау тәсiлiн үйрету.

1) 6\8 өлшем. 2)
6\4 өлшем.
2
6

5
3
4

Мектеп репертуарын өз деңгейiнде орындау барысында бiреуiн 1 тон
төмен және 1 тон жоғары транспозиция жасап үйренуге дағдыландыру. Мысалы,
до мажор тональдiгiнде жазылған әндi ре мажор тональдiгiне
транспозиция жасап үйрету.

№3.
Тақырып: ДИРИЖЕРЛЫҚ ТӘЖІРИБЕНІ ЖЕТІЛДІРУ,МЕКТЕП
РЕПЕРТУАРЫН ҮЙРЕНУ.
Екiншi семестрде бiрiншi семестрдегi үйренген
бiлiмдерiн шыңдайды. 2\4; 3\4; 4\4; өлшемдегi әртүрлi екпiндегi
legato және non legato орташа және орташа жылдам екпiндегi 5-6
шығармаларды дирижерлап үйрету . Таңдау барысында пунктирлiк ритм
амалдарын бар және кульминациясы бар шығармаларды таңдау.
Берiлген шығармаларға талдау жасай бiлу. Шығармалардың
аталуы авторы хорға өңдеушiсi тональдiгi, шығарманың өлшемi,
динамикалық белгiлерi шығарманың мазмүны, нота түрлерi , ырғағы екпiнi
не толық көңiл аудару. Шығармаға жазбаша талдау жасау.
Мектеп репертуарынан бiр әндi өзiн-өзi сүйемелдеп отырып
мәнерлеп айта бiлуi керек. Негiзгi әуендi бiр қолымен сүйемелдеп, екiншi
қолымен дирижерлауға үйрету aкапелла шығармасының даустарын жатқа
аспапта ойнап үйрету .
Хор шығармаларын нотасымен өңдеп үйренудi үйрету. Екi және
үш бөлiмдi
куплеттi және бiр екi жолда жазылған 2-3 дауысты немесе екi жолға
жазылған шығармалардың партияларын өңдеуге үйрету 4 дауысқа өңделген
шығармаларды сүйемелдеуiнде және сүйемелдеусiз хор партияларын өңдеуге
үйрету
Партитураларды қосып ойнай отыр зiнiң музыкалық ырғаққа сәйкес
келуi сөзбен музыканың үйлесiмдiлiгiмен сезiнуге дағды.
ып немесе ойнамаған жағдайда жеке партиясын
сөзiменде сольфеджиоменде айтуға дағдылануға үйрету.

Әндердiң поэтикалық сөз текстiмен жұмыс жасауға үйрету.

Бірінші семестрдегі оқып үйренген білімдерін шыңдау 24, 34, 44 өлшемдегі
әр түрлі екпіндегі legato және non legato орташа және орташа жылдам
екпіндегі шығармаларды 5-6 дирижерлап үйрену.
Пунктирлік ритм амалдарын меңгеру кульминация.
Шығармаларды ауызша әңгіме түрінде баяндай білу. Оған жазбаша талдау
жасай білу.
Мектеп репертуарынан бір әнді өзін-өзі сүйемелдеп отырып, отырып,
мәнерлеп айта білуді үйрену.
Хор шығармаларын нотасымен өңдеп үйрену және іштей есту қабілетін
дамыту жұмыстарын жалғастыру.
Екі және үш бөлімді, куплетті және бір екі жолда жазылған 2-3 дауысты
немесе екі жолға жазылған.
4 дауысты аспаптың сүйемелдеуінде және сүйемелдеусіз хор партияларын
үйрену.
Партитураларды қосып ойнай отырып немесе ойнамаған жағдайда жеке
партиясын сөзімен де сольфеджиомен де айтуға дағдылану.
Поэтикалық сөз текстімен жұмыс.
Сөздің музыкалық ырғаққа сәйкес келуі сөзбен музыканың үйлесулігін
сезіну.

№ 4. ДИРИЖЕРЛЫҚ ТЕХНИКАСЫН ЖЕТІЛДІРУ.
Күрделі өлшемдер.

Дирижерлау техникасын жетiлдiру күрделi өлшемдер
2 мектеп әнiн үйрену

4 семестр әртүрлi екпiндегi және әртүрлi динамикалық
кезеңдердi 2-3-4-6 үлестердi дирижерлау ары қарай жалғасады. 5 үлестi
өлшемдермен жұмыс жасауға үйрету 5\4 ; 5\8 ; өлшемдердi 5ке және 2 ге
дирижерлау тәсiлi 5\4 өлшемiнiң екi дирижерлау тәсiлi

1)

1

Стакатто және акценттерi бар 5\4 өлшемдегi шығармаларға талдау
жасау. Шығарманың жай ырғағынан тез ырғақа көшу жолдары бар әндердi
таңдап жұмыс жасау. Жай ырғақта шығарманы қолы мен жай дирижерлау,
тез ырғақа көшу жолы қолымызбен үлкен жест жасаймыз. РР динамикалық
белгiсiнде қолымыздың ұшымен ғана дирижерлап көрсетемiз.
Мектеп әндерiн талдау кезiнде жарты тон жоғары немессе
транспозиция жасау жолын қарастыру. Мысалы соль мажор тональдiгiнде
жазылған мектеп әнiн фа мажор тональдiгiне транспозиция жасау немесе ля
мажор тональдiгiне транспозиция жасау.
Балалар хорындағы сопрано партиясының дыбыс көлемi кiшi октаваның
ля си ноталарынан екiншi октаваның ми, фа ноталарына дейiн қамтиды.
Олардың әйелдер хорының дауыстарынан айырмашылығы диапазондарының
өзгешелiктерiне байланысты Балалар хорының дауыстары дыбыс көлемi кiшiлеу.
Балалар хорының репертуары екi дауысты әндерден құралады, сопрано
және альт дауыстарынан тұрады әндi талдау кезiнде 1 балаларға таңдаған
шығарманы орындап беремiз .1 сопрано дауысын жеке үйретемiз 3 альт
дауыстарын жеке үйретемiз 4 сопрано және альт дауыстарын қосамыз.
Бiрнеше рет айытқызып динамикалық белгiлерiн қосып айтқызамыз.
Дирижерлау техникасын ары қарай жетілдіру мақсатында 24, 34, 44
өлшемдерді меңгеруді жалғастыру, күрделі 5-6 үлестер өлшемдерді 6 үлесті
64, 68, 6 ға және 2 дирижерлау тәсілін үйрену. Семестрде 4,5 шығарма
үйрену.
Екі мектеп репертуарын үйрену, біреуін 1 тон төмен не жоғары транспорт
жасап үйрену
Өлшем (метр) әр түрлі екпіндегі және әртүрлі динамикалық кезеңдерді 2-
3-4-6 үлестерді дирижерлауды меңгеруді ары қарай жалғастыру.
5 үлесті өлшемдермен жұмыс жасау. 54, 58 өлшемдерді 5 ке, 2 ге
дирижерлау.
Дыбысталудың сипаты. Стакатто және акценттер.
Жай ырғақтан тез ырғаққа көшу жолдары.
Ырғақ және динамика: РР
Екі мектеп әнін үйрену, біреуін жарты тон жоғары немесе төмен
транспорт жасау.
Балалар хорына арналған хор шығармасымен жұмыс істеу әдістерін үйрену.
№ 5.
Тақырып: ДИРИЖЕРЛАУ ТЕХНИКАСЫН ДАМЫТУ, КҮРДЕЛІ
ӨЛШЕМДЕР.
Мектеп репертуарымен жұмыс.

Енді, қимыл жіктелулерімен таныс болғаннан кейін жеті үлесті схемаға
көшуімізге болады. .Мұнда төрт үлесті схема негізге алынады, үш үлесі екіге
жіктеледі, ал біреуі жіктелмейді.

7
Схемада 4 үлесті өлшем алынған , мұнда 3 үлес
1) жіктелінген, ал төртінші үлес жіктелмеген. .
(сурет 1)

6
4 3 5

2) 7
2 1
6
Дирижерлау барысында 7 үлестік өлшемді
байқаймыз . Егерде берілген 7 үлесті өлшемде
3+4 болса ,яғни 4 үлесті өлшемде бірінші қимыл
жіктелмейді, ал қалғандары жіктеледі .
(1-сурет) 3 2 5
4

1

Мысалы: (27) шығарманы алсақ 74 өлшемде жазылған , үшінші
тактіде 44 өлшемге ауысады ал төртінші тактіде 74 өлшеміне қайтып
жалғасады . Егерде керісінше 4+3 болса , яғни соңғы төртінші қимыл
жіктелмейді , ал қалғандары жіктеледі . (сурет 1). Екі жағдайдада
тактінің соңына қарау керек . Дирижерлау барысында схемада
бөлшектелгені мен ұзақтығы созылмауы керек .Сондықтан оларды екесе
жылдам орындау ,екі жағдайдада жетіге санау керек . Бөлшектеу
барысында 3+4 , біріншіден ұзақтау ,4 пен 6 ші үлестерді
анығырақ бөліп көрсету .Схемаларды талдау , тактілеу барысында аралас
өлшемдерде бірнеше факторлар роль атқарады . Ең алдымен (өлшемі )
шығарманың орындалу екпіні ,мелодиялық немесе гармониялық құрылысы ,
әдеби тексті , тыныс белгілері т.б .Дирижер осы аталып өткен
факторларды талдай отырып , ыңғайлы схеманы таңдайды .

Ферматаны тактілеу.
Фермата (итал. сөзінен аударғанда –тоқтау ,кідіру деген мағынаны
білдіреді) - фермата орындаушының бір дыбысты не тынысталуды өз қалауынша
ұзартып, созып тұруын көрсететін таңба. .Фермата жеке дыбыстардың не
тыныстардың үстіне , астына қойылады. .Ферматаны тактілеу - дирижерлық
ғылымының ең негізгі бөлімі болып табылады.. Фермата нотаның немесе
паузаның үстіне не астына қойылады, музыкалық шығарманы орындау барысында
өз қалауынша ұзарту үшін ерік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«Хорды дирижерлау пәнінің теориялық негіздері»
Жануарлар физиологиясы пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен
“Тафсир” пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен
"БОТАНИКА" ПӘНІ БОЙЫНША ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
“Сиер” пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен
“ДІН СОЦИОЛОГИЯСЫ” пәні бойынша ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
Құқық негіздері пәні бойынша ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
“Менеджмент” пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен
«Тактикалық дайындық» пәні бойынша оқу - әдістемелік кешен
«Қаржы» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь