Ағылшын тіліндегі есімдік және олардың атқаратын қызметтері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1 АҒЫЛШЫН ТІЛІНДЕГІ ЕСІМДІК ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІ 4

1.1 Ағылшын тілі есімдіктерінің грамматикалық категориялары 4
1.2 Ағылшын тіліндегі сөйлемдердегі есімдіктің қызметі 5
1.3 Жіктеу есімдіктері және олардың сөйлемдегі қызметі 6 . 8
1.4 Тәуелдеу есімдіктері және олардың сөйлемдегі қызметі 9 . 11

2 СІЛТЕУ ЖӘНЕ СҰРАУ ЕСІМДІКТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СӨЙЛЕМДЕГІ ҚЫЗМЕТТЕРІ 12

2.1 This және that сілтеу есімдіктері 12 . 14
2.2 Such және same сілтеу есімдіктері 14 . 15
2.3 Who, whom , whose сұрау есімдіктері 15 . 17

3 ЕСІМДІКТЕРДІҢ КЕЙБІР ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СӨЙЛЕМДЕГІ ҚЫЗМЕТТЕРІ 18

3.1 Белгісіз есімдіктері және олардың сөйлемдегі қызметтері 18 . 22
3.2 Еach, every, one есімдіктері және олардың сөйлемдегі қызметтері 23 . 24
3.3 No, none, neither болымсыздық есімдіктері 24 . 25

ҚОРЫТЫНДЫ 26

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 27
КІРІСПЕ

Жұмыстың өзектілігі. Есімдік тілдің ең бір маңызды құралы болып табылады. Есімдік барлық тілдерде бар, оларды бірдей разрядтар бойынша бөледі. Ағылшын тілінің есімдіктері семантикалық және морфологиялық түрлеріне байланысты зерттеушілердің қызығушылығын барлық кезеңде туғызған болатын. Көп ұзақ уақыт бойы есімдіктің жеке сөз тіркесі ретіндегі статусы шешілмеген болатын. Бұл кластың морфологиялық және функционалдық біртұтастықты еместігімен, өзіндік грамматикалық мәнінің жоқтығымен түсіндіріледі. Сондықтан оларды көбінесе зат есімге, сын есімге, үстеуге қатысты деп санайды және олардың ішінен зат есімді және сын есімді есімдіктер деп бөледі.
Есімдік әрбір тілдің құрама бөлігі болып келеді. «"Есімдік" термині зат есімді есімдіктерге қарағанда ауқымы кең сөздерге қолданылады: есімдік деп – көрсеткіш функциясы атқаратын зат есімді, сын есімді, сан есімді, үстеуді сөздердің қатарын құрады. Есімдік зат есім және сын есімді ығыстыратын сөз тіркесі. Ағылшын тілінде барлық есімдіктер белгілі және классификацияланған.
Е.М.Гордонның айтуы бойынша есімдікке нақты анықтама беру өте қиын, себебі есімдік затты атамайды, тек оған бағдар береді. Сонда да, күнделікті сөйлемде есімдіксіз сөйлеу мүмкін емес. Біз сөйлемдерде есімдікті өзіміз байқамай жиі қолданамыз. Мысалы, қалта кітапшасының бір бетінде 50-ге жуық есімдік қолданылуы мүмкін. Мысал ретінде мына сөйлемді алайық:
Not a hospital bed, he realized when he woke up, because it was Annie Wilkes who had found his broken body and she had brought him to her own home, way out in the mountains.
Бір осы кішкене сөйлемде автор 8 есімдікті пайдаланды. Бірақта бұл курстық жұмыста барлық есімдіктер қарастырылмайды.
Жұмыстың мақсаты. Есімдіктің анықтамасын беру, есімдіктердің түрлерін қарастыру. Есімдіктердің сөйлемдегі атқаратын қызметін қарастыру, жақтарға жіктелуін қарастыру болып табылады.
Жұмыста әртүрлі мәліметтер көздері пайдаланылды: ғылыми және көркем әдебиеттер. Көркем әдебиеттен, мысалы Стивен Кингті пайдаландық, ол әдеби тілмен жазсада, диалогтарда кейде сөйлеу сөздерін пайдаланады. Журналист Джофри Арчидің материалдар пайдаландық, ол газеттік, журналдық стильде жазады, сонымен қатар өзінің кітаптарын кейіпкердің атынан жазатын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Беркнер С. С., Пеньков Б. В. Нееоторые Лексико-Семантические Особенности Языка Американской Средней Школы Второй Половины ХХ Века (Учащиеся и Учителя) / Язык Коммуникация и Социальная Среда, Выпуск 1, Воронеж, 2001
2. Вейхман Г. А. Новое в английской грамматике, М., 1990. 220 с.
3. Верховская И. П., Расторгуева Т. А., Бармина Л. А. Английский глагол. Трудности употребления в речи, М., 1987. 350 с.
4. Гордон Е. М., Крылова И. П. A Grammar of Present Day English, М., 1980. с. 268-304
5. Грузинская И. А. Просто о главном. Грамматика английского языка, Л., 2001. 360 с.
6. Дьюканова М. Н. Практическая грамматика английского языка, М., 2001, 224 с
7. Джи Р. - Грамматика английского языка, Л., 2001, 46 с
8. Израелевич Е. Е., Качалова К. Н. Практическая Грамматика Английского Языка, М, 1953. с. 67-239
9. Ильиш Б. А. The Structure of Modern English, Л., 1971. с. 66-73
10. Клоуз Р. А. A Reference Grammar for Students of English, М., 1979. 341 с.
11. Коблов Г. Я. Английский язык, М., 1972. 245 с.
12. Кутузов Л. Практическая грамматика английского языка, М, 1998, 48 с
13. Михельсон Т. Н., Успенская Н. В. Сборник Упражнений по Основным Разделам Грамматики Английского Языка. Практическое Пособие, Л., 1978. с. 182-236
14. Редфорд Э. Почему англичане так говорят, М., 1964. 230 с.
15. Рубцова М. Г. Обучение чтению английской научной и технической литературы. Лексико-грамматический справочник, М., 1989
16. Рушинская И. С. English Verbals and Modals, 2002
17. Сидоренко Г. И. Сборник упражнений по грамматике английского языка, Минск, 2002, 232 с
18. Смирнова Л. Н. Курс английского для научных работников, Л., 1990. 289 с.
19. AbyLingvo English Dictionary (компьютерная версия)
20. Oxford New Dictionary, 1996
21. Webster’s Third New English Dictionary, 1996
22. Тезарус (компьютерная версия)
23. Цветков М. - Англо-русский словарь сленга, М., 1986
24. Джозеф Вамбо. The Golden Orange, Нью Йорк, 1991
25. Джофри Арчи. Scorpions Trial, Нью Йорк, 1994
26. Сидни Шелдон. Master of the Game, Лондон, 1994
27. Стивен Кинг. Misery, Великобритания, 1991
        
        |   |МАЗМҰНЫ                                                      |       |
| | | |
| ... |3 |
| | | |
|1 ... ... ... және ... ... ... |4 |
| | | ... тілі ... ... ... |4 |
|1.2|Ағылшын тіліндегі ... ... ... |5 ... ... және олардың сөйлемдегі қызметі |6 – 8 ... ... және ... ... ... |9 - 11 |
| | | |
|2 ... ЖӘНЕ СҰРАУ ЕСІМДІКТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СӨЙЛЕМДЕГІ |12 |
| ... | |
| | | ... және that ... ... |12 – ... және same ... есімдіктері |14 – ... whom , whose ... ... |15 - ... | | |
|3 ... ... ... ЖӘНЕ ... ... |18 |
| ... | |
| | | ... ... және ... сөйлемдегі қызметтері |18 - 22|
|3.2|Еach, every, one есімдіктері және олардың сөйлемдегі |23 - ... ... | ... none, neither ... есімдіктері |24 - ... | | |
| ... |26 |
| | | |
| ... ... ... |27 ... өзектілігі. Есімдік тілдің ең бір маңызды құралы ... ... ... ... бар, ... бірдей разрядтар бойынша
бөледі. Ағылшын тілінің есімдіктері семантикалық және ... ... ... ... ... ... туғызған
болатын. Көп ұзақ уақыт бойы есімдіктің жеке сөз ... ... ... ... Бұл ... ... және функционалдық
біртұтастықты еместігімен, өзіндік грамматикалық ... ... ... ... ... зат ... сын ... үстеуге
қатысты деп санайды және ... ... зат ... және сын есімді
есімдіктер деп бөледі.
Есімдік әрбір тілдің құрама бөлігі болып келеді. «"Есімдік" ... ... ... ... ... кең ... қолданылады: есімдік
деп – көрсеткіш функциясы атқаратын зат ... сын ... сан ... ... ... ... ... зат есім және сын есімді
ығыстыратын сөз тіркесі. ... ... ... ... белгілі және
классификацияланған.
Е.М.Гордонның айтуы бойынша есімдікке нақты анықтама беру өте ... ... ... ... тек оған бағдар береді. Сонда да, күнделікті
сөйлемде есімдіксіз сөйлеу мүмкін емес. Біз ... ... ... жиі ... ... ... кітапшасының бір бетінде 50-ге жуық
есімдік қолданылуы мүмкін. Мысал ретінде мына сөйлемді алайық:
Not a hospital bed, he realized when he woke up, because it was ... who had found his broken body and she had brought him to her ... way out in the ... осы кішкене сөйлемде автор 8 есімдікті пайдаланды. Бірақта ... ... ... ... ... ... ... анықтамасын беру, есімдіктердің түрлерін
қарастыру. Есімдіктердің сөйлемдегі атқаратын қызметін қарастыру, жақтарға
жіктелуін қарастыру болып табылады.
Жұмыста әртүрлі ... ... ... ... және ... ... ... мысалы Стивен Кингті пайдаландық, ол әдеби
тілмен жазсада, диалогтарда кейде сөйлеу ... ... ... Арчидің материалдар пайдаландық, ол газеттік, журналдық стильде
жазады, сонымен қатар өзінің кітаптарын ... ... ... ... ... ... және олардың атқаратын қызметтері
1.1 Ағылшын тілі есімдіктерінің грамматикалық категориялары
Зат есім және сын есімнің орнына қолданылатын сөз табын ... ... ... ... зат есім ... сын ... орнына ауыстырылып
қолданылатын әртүрлі сөз топтары ... 268 ... ... ... беру өте ... себебі зат есім және сын
есімге қарағанда есімдік затты атамайды, тек қана оны ... ... бір ... ... жағдайда ғана түсіндірілетін жалпылама мәнге ие
бола алады.
Әртүрлі есімдіктер әртүрлі ... ... ... ... және ... ... үшін ... есімдіктердің жеке түрлері бар
(мысалы: this ... – these ... that анау – those ... Ал ... ... және ... ... үшін бір ғана түрі бар (all ... which ... ... ... ... тек бір ... мәніне
ие болады – each әрбір; somebody – біреу, немесе ... ...... many көпшілік.
Септік: Кейбір есімдіктерде зат есімдер сияқты «жалпы септік» және «жіктеу
септік» формалары бар (somebody – somebody’s; each other – each ... ... ... атау ... формасында болады (I – me; who – whom).
Бірақта көптеген есімдіктерде септік формалар жоқ (each, every әрбір, ... all ... ... және ... Жеке және тәуелділікті есімдіктер үшінші жақтағы ерлік, әйелдік және
орта жақтар үшін жеке формалары бар. Мысалы, he және his ... ... зат ... ... she және her ... жақтағы зат есімдерді
ауыстырады. it ол, олар ... жеке ... және its оны ... ... жаны жоқ зат ... ... Ағылшын тілінде
зат есімдерде жақтық жалғаулар жоқ ... he, she, it, his, her, ... зат ... ... ... ... ... табылады.
Диалогта әңгімелесушілер адамның немесе жануардың жағын анықтау үшін
мынадай ... жиі ... “Is it a he or a ... да ... тіліндегі есімдіктерде жақты көрсететін жеке формалар
жоқ, кейбір есімдіктер ерлер және ... ... зат ... ... Мысалы: both екеуіде; this бұл, бұлар.
1.2 Ағылшын тіліндегі сөйлемдердегі есімдіктің қызметі
Ағылшын тілінде есімдіктер келесі функцияларда қолданылуы мүмкін:
1. Бастауыш: He is a doctor – Ол ... ... ... The red pencil is mine – ... карандаш менікі.
3. Толықтауыш (тура, жатыс септікті және жатыс септікті емес жанама):
I have not seen him – Мен оны ... ... me the letter – ... хаты ... didn’t speak to them – Мен онымен сөйлескен жоқпын.
4. Анықтауыш: I can’t find my pencil – Мен өз ... таба ... ... ... және толықтауыш қызметінде ... - зат ... ... болып табылады, себебі зат есімнің
синтаксистік қызметін атқарады. Ал ... ... ... – сын ... ... ... ... себебі сын есімнің
синтаксистік функцияларын атқарады.
Көптеген есімдіктер бір жағдайда зат есімді есімдіктер ... ... ... сын ... есімдіктер рөлінде қызмет атқарады:
This is the wrong person – Бұл ол адам ... ... seen this person before – Мен ... бұл ... ... ... сөйлемде зат есім және сын есім ... ... ... ... функцияларын қамти алмайды, тек кейбір олардың кейбіреулерін
қамтиды.
Ағылшын тілінде ... ... ... дара (бір ғана ... және күрделі (бірнеше негізден тұратын) есімдіктер болып бөлінеді.
Дара есімдіктер: my – менің, who – кім, it – ол, ... ... myself - ... yourself - өзіңіз, somebody -
біреу, anybody - әлдекім, something – бір нәрсе.
Қазақ тілінде ... жеті ... ... ... ... қарай он топқа бөлінеді:
1. Жіктеу есімдіктері – Personal pronouns
2. Тәуелдеу есімдіктері – ... ... ... ... – Demonstrative pronouns
Сұрау есімдіктері – Interrogative pronouns
4. Қатыстық есімдіктер немесе байланыстырушы есімдіктер – Relative or
connective pronouns
5. Белгісіздік есімдіктері – ... ... ... ... – Negative ... ... ... – Reflexive pronouns and Emphatis pronouns
8. Ортақ есімдіктер – Reciprocal pronouns
9. Жалпылау есімдіктері – Universal ... ... ... және олардың сөйлемдегі қызметі
Жіктеу есімдіктері белгілі бір жақты көрсету үшін қолданылады. ... ... атау және ... септіктерінде тұратын сөздермен мәндес.
Қазақ тіліндегідей, ағылшын тілінде де жіктеу есімдіктері жақтарға
жіктеледі, ... ... ... ... ... |Атау септігіндегі жіктеу |Табыс септігіндегі ... |
| ... ... |
| ... түрі |Көпше түрі ... түрі ... түрі |
|1 |I – мен |We – біз |Me – мені |Us – ... |
|2 |You – сіз, сен |You – ...... сені |You – сіздерді, |
| | ... | ... |
|3 |He – ол (ер ... |They – олар |Him – оны |Them – ... |
| |She – ол ... ... | |Her – оны | |
| |It – ол ... | |Its – оны | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | ... ... І, ІІ ... who?, кім? ... ... ... ІІІ жағы who? кім?, what? не? ... сұрақтарға жауап береді.
Атау септігіндегі жеке есімдіктер бастауыш және күрделі баяндауыш
функциясын атқарады. Бірінші ... ... ... өзі ... ... ... Екінші түрдегі есімдік біреуге көңіл аударғанда
пайдаланылады. Үшінші түрдегі ... ... ... жануарларды,
затты көрсетіп айтқанда пайдаланылады.
Атау және объектілі септіктерде жіктеу есімдіктердің санау және түр
категориялары бар. Бірлік санаудың үшінші ... ғана ... ... She, her – әйел ... ... he, his – ... жағы. it, its
есімдіктері орта жақтың есімдіктері деп есептеледі. ... ... ... ... өте ... дамымаған, ол көбінесе she/her и ... ... ... жаны жоқ заттарды it есімдігімен
көрсетеді. Тек кейбір жағдайларда ғана жаны жоқ ... she ... ... she ... ... ... ... нәрсені ерекше
жылумен айтқанда нақты бір заттарға ғана пайдаланады. Мысалы: I bought ... car. She is ... (Мен жаңа ... сатып алдым. Ол өте әдемі!)
немесе I have been through a thousand storms and stories together with ... Jeez, she is strong! (Осы ... мен ... ... ... ... оқиғалардан өттім. О, алла қандай мықты!) Сонымен қатар бұл есімдік
мемлекеттер мен қалалар туралы айтқанда пайдаланылады.
Ерекшеліктер тек she есімдігі үшін ғана ... ... ... ... үшінде бар. Мысалы, газеттік басылымдарда I ... ... ... бір ... ... өз ойын ... осы ... мақаласын өткізбейді. Бірінші түрдегі есімдікті мүлдем
пайдаланбаған жөн, бұл ... ... егер ол өте ... ... ... орнына we есімдігін пайдаланған дұрыс. We есімдігі ... ... ... деп ... ... We are ... that the
Government has made a grave mistake in imposing this tax. ... ... біз ... ... бұл ... енгізу арқылы өте үлкен
қателік жасап отыр). Бұл ... ... we ... ... ... ... ғана көрсетіп тұр.
They есімдігі де жалпы мағынада адамдарды көрсетеді, бірақта нақты
біреуін көрсетпейді. Көбінесе, they ... they say ... ... say she is going to resign. (Ол ... ... ... арыз береді
дейді).
Неre they use this for cars. (Бұл ... ол ... үшін ... ... ... және ... түрде пайдаланылады. Бірлік санауындағы
екінші түрдегі есімдік thou (thee), қазір қолданылудан шықт, ол тек ... ... ... ... thou ( you ... ... thee (
you (объекті септік). Есімдік бар болуы және жоқ ... ... ... ... ... came into the room and turned off the light – Джордж үйге кірді де,
жарықты ... ... ... екі ... ... ... туралы айтып
тұр – үйге кірді және жарықты өшірді.
George came in the room and he turned off the light – ... жеке ... ... туралы айтады (мысалы, келгендігі туралы
айтылады, және де ол ... ... ... ... ... екі ... екі түрлі ұғуға болады. Мысалы:
George came into the room and turned off the light – Джордж үйге кірді ... ... ... came in the room and he turned off the light – ... үйге ... ол жарықты өшірді.
Бұл есімдіктер сөйлемде қазақ тілінде табыс септігіне ... ... ... ... ... толықтауышының (кімге?) функциясына сәйкес
келетін тура толықтауыш ... ... ... saw me in the street – Ол мені көшедекөрді .
I met them at the station – Мен ... ... ... showed her the picture – Ол оған ... ... ... ... септіктегі есімдіктің қосылуы жатыс
септіктегі жанама ... ... және ... ... ... септігіне
сәйкес келеді.
He showed the picture to her and not to me – Ол ... оған ... ... және with ... ... ... ... қосылуы жатыс
септіктегі жанама толықтауыш болады және қазақ тілінде көмектес ... ... ... ... article was ... by her and not by them – ... ... ал олармен емес.
This pen is bad. I can’t write with it – Бұл ... ... Мен ... ... ... ... кез келген жалғаумен жатыс септіктегі
жанама толықтауыш бола тұра және ... ... ... бар ... ... келе ... letter is for you – Бұл хат ... have read about it – Мен бұл туралы оқыдым.
I quite agree with him – Мен онымен толық келісемін.
Бірақта, атау ... және ... ... ... ... қарамастан, осы екі ... ... ... бола ... ... ... ағылшын
тіліндегі әртүрлі диалектарда кездестіруге болады.
«Қазір атау септігіндегі жіктеу есімдіктерді объективті ... ... ... ... Қазіргі уақыттағы тілде It is, I кітаптық
стилистикаға көшуде, ал It is me - ... ... ... ... объективті септіктегі жіктеу есімдіктерді ... ... who ... that ... есімдігін қолдану
күшеюде. Мысалы, сөйлеу стилистикасы: It was me that told the police ... ... It was I who told the police. ... ... құтылу
кезінде нейтралды стилистикалық сөйлемдерді пайдаланады. Мысалы: I was the
one/the person who told the police» [2, 110 ... ... ... ... ... қолданылған есімдіктер
қазір атау септігінде пайдаланылады. Мысалы: It is a wonderful moment ... husband and I. Кей ... ... ... ... ... ... people ought to be below she and Claud (OC.); The gum chewing woman
got up and passed in front of her and Claud (ib.)» [2, 111 ... ... ... ... жаңа ... бар. ... жіктеу
есімдігі бар, етістіктің жатыс септікті есімдіктермен қосылуында «жақындық
ережесі» сақталады, яғни етістік жақын тұрған есімдік түрінде ... Who is going there? You and I am; Neither of us try to break ... are the one that knows ... ... ... ағылшын тілінің кейбір
диалектерінде me есімдігінің ... us ... ... ... us some of them – Маған олардың кейбіреулерін жіберші.
Жіктеу есімдіктерінің сөйлемдегі қызметі төмендегідей:
1. Атау септікте тұрып, бастауыш болады: I am an engineer – Мен ... ... есім ... ... It is she – Бұл – ... ... ... толықтауыш болады: They saw me – Олар мені көрді.
4. Объективті септікте тұрып тура, жанама ... ... ... ... ... ... There is a blackboard in front of
us – Біздің алдымызда тақта ... ... ... және ... ... ... ... өрнектейтін және whose? кімдікі? деген сұраққа жауап
беретін жеке есімдіктерге тәуелділікті есімдік сәйкес келеді. ... екі ... бар: сын ... есімдік және зат есімді ... ... ... ... form – ... форма – зат есімді анықтайды.
B) Absolute form – абсолютті форма, тәуелсіз, жеке ... зат ... ... her ball – Оның ... ал.
Here is better – Онікі жақсырақ.
Бұл сөйлемдердегі her – оның тәуелді форма, ал hers – ... ... ... ... ... бөлінеді:
|№ |Тәуелді форма (Dependent form) |Абсолют форма (Absolute form) |
| ... түрі ... түрі ... түрі ... түрі |
|1 |Mу - ... |Our – ... |Mine – ... |Ours – біздікі |
|2 |Your - сіздің |Your – |Yours – |Yours – ... | ... ... | |
|3 |His – оның (ер ... |Their - ... – оныкі |Theirs – олардікі |
| |Her – оның (әйел | |Hers – ... | |
| ... | |Its – ... | |
| |It – оның (жан – | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | ... ... ... есімдік үнемі, өзі тиесілі зат есімнің
алдында ... Зат ... ... ... ол зат ... алдында
артикльді қолдануды шеттейді:
My pencil is on the table – Менің карандашым столда.
He gave me his address – Ол ... өз ... ... зат ... басқада анықтамалар сәйкес келседе, тәуелділікті
есімдік оның алдында болады:
Where is my red pencil? – ... ... ... ... elder brother lives in Аstana – Оның ... ... Астанада тұрады.
Тәуелділікті есімдік артикль сияқты all және both кейін қойылады:
All my pencils are in that box – ... ... ... ана ... his brothers live here – Оның екі ... ... тұрады.
Гордон Е. М. және басқалардың айтуы бойынша тәуелділікті есімдік, өте
жиі зат есімнің ... ... ... ... ... ... ... дейді.
Bob nodded at his wife as if he wanted to say “you see?”- Боб өз ... бе?» деп ... ... ... ... ... bit his lips, but said nothing. – Ол өз ... тістеді, бірақ ештеңе
айтқан жоқ.
Сонда да, есімдіктік ... ... ... ... ... have a cold in the head – Мен басыма суық ... ... was shot through the heart – ... оқ оның ... ... got red in the face – Оның беті қызарып кетті.
He took me by the hand – Ол ... ... ... ... тәуелділікті есімдіктер –s жалғауын жалғау арқылы
құрылады: we’s, us’s (our); thoo’s, you’s (your), him’s, she’s, ... her, their). ... ... that’s әдебит есімдіктері his, her, its
орнына қолданылады: that wagged that’s ... есім ... ... есімдік абсолюттік формада қызмет
атқарады. ... ... ... формасы зат есімнің
қайталауын болдырмау үшін пайдаланылады. Мысалы, his car was broken, so ... my car ... his car was broken, so he took mine деп ... ... ... абсолютті формада сирек қолданылады. Уours есімдігі өрнектің
қысқартылған формасы ретінде хаттың соңында қолданылады, ... ... yours және ... ... ... ... ... көп жағдайда of
септеулігі пайдаланылады:
He is a friend of mine – Ол менің ... didn’t know it was that neighbor of his.- Ол оның сол ... ... ... тәуелділікті есімдіктерден кейін ешқашанда зат есім қойылмайды,
себебі ол өзі зат есімнің рөлін ... ... олар ... және ... ... бөлігінің қызметін атқарады:
This is not my pencil, mine is blue (бастауыш) – Бұл менің қарандашым емес,
менікі – көк.
My car is not working. Can I use yours? ...... ... ... Мен сенікін алуыма болады ма?
That house is mine (баяндауыштың аттық бөлігі) – Ана үй – ... ... ... ... ... mine ... күлкілі және ирониялық тұжырымларда, ашық буынның және h
алдында ... mistress mine! – ... ... mine! – ... ... ... mine own hand. – өзінің қоларымен.
Mine eyes.- менің көздерім.
Ұлыбританияның графтықтарындағы көптеген ағылшын тілінің диалектерінде
тәуелділікті ... ... ... соңында –n қосу арқылы
орындалады: mine, thine, hisn, hern, ourn, yourn, theirn. ... ... ... ... ... да ... ... she’sn, we’sn.
Ал басқада графтықтарда абсолюттік форманың тәуелділікті септігі
қарапайым формамен ауыстырылады: That’s my.
Тәуелдеу есімдіктері ... ... ... father looks through journals and newspapers every day – Менің әкем
күнделікті журналдар мен газеттерді қарап шығады.
Тәуелдеу ... ... ... ... зат ... ... flat is in a new district – Оның ... жаңа ауданда.
Тәуелдеу есімдіктердің абсолютті түрі сөйлемде зат есіммен тіркеспей –
ақ, зат есімнің орнына қолданылады: His English teacher is ... ... ... Оның ... тілі мұғалімі - Өтебаева, біздікі – Молдабаева.
Бұл сөйлемде his – тәуелді, ал ours – абсолютті түрі.
Тәуелдеу есімдіктерінің ... ... ... ... ... есімдігінің абсолютті түрі бастауыш болады: This is
not my shawl – Бұл менің шәлім емес. Mine is new – Менікі ... ... есім сөз ... ... This school is ours and ... is yours – Мына ... біздікі, ал анау мектеп сіздердікі.
2. Сөйлемде толықтауыш болады: He has lost his pen, please give him ... Ол ... ... ... оған өзіңіздікін бере тұрыңызшы.
3. – of септеулігімен бірге тіркесіп, анықтауыш болады: Shynar is ... mine – ... ... ... ... ЖӘНЕ СҰРАУ ЕСІМДІКТЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СӨЙЛЕМДЕГІ ҚЫЗМЕТТЕРІ
Сілтеу есімдіктері нұсқау, көрсету, меңзеу мағыналарында жұмасалады ... this – бұл, осы, ... that - ... ана, сол; these - ... ... - олар, аналар; such - сияқты; same - ол да, дәл өзі ... ... және it – ол, бұл, ... ... ... Бұлар which? қай?
қайсысы? сұрағына жауап беріп, сөйлемде бастауыш, анықтауыш, ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Сілтеу есімдіктерінің сөйлемдегі қызметі төмендегідей:
1. Сөйлемде сілтеу есімдіктері бастауыш болады. This is the latest event
of our country – Бұл ... ... ең ... ... ... есім сөз бөлігі болады: Such is my life - Менің өмірім
осындай.
3. Толықтауыш болады: Don’t read that! - Оны ... He ... ... – Ол ... бұны ... ... болады: This equipment suits us – Бұл ... ... ... зат ... ... сілтеу есімдігі септеулікпен тіркесіп келеді.
The price for goods is cheaper than that one – Мына ... ... ... ...... ... ... қолданылған бастауыш және толықтауыш
қызметін атқарып, бұл, бұны ... ... және ... екі ... есімдігін бөліп көрсетеді: this
және that. Е. М. Гордон тағы екі сілтеу есімдігін ... such ... this және that ... ... және that ... есімдіктері сан категорияларына ие:
This – мынау these – ... – анау those – ... ... сын ... және зат ... ... ретінде
қолданылады.
Тhis және that сілтеу есімдіктері сын есім ретінде.
Сын есімді сілтеу есімдігі зат есімді анықтауыш бола ... зат ... ... ... ... есімдігі қатысты зат есіміне
басқа анықтамалар қатысты болса, онда сілтеу ... ... ... оның ... қойылады:
He lives in that house – ол ана үйде тұрады.
He lives in that white house – ол ана ақ үйде ... және these ... ... ... тура ... ... ... that және those есімдіктері ... ... pencil is mine – Мына ... ... pencil is yours – Ана қарандаш менікі.
Тhis есімдігі country сөзімен ... ... ... ... ... ... қолданылады. Сондықтан, бұл сөздердің бірігуі ағылшын
газеттерінде кездессе оны – Англия деп, ал ... ... ...
Американдық деп аудару керек:
The exports of coal from this country decreased this year – Англиядан көмір
экспорты былтырғы жылы ... ... ... ... ... ... ... уақыттың ағымды
кезеңіне қатысты, ал that есімдігі өткен шақ немесе болашақ ... ... ... too busy these days – Мен бұл ... ... бос емес (ағымды уақыт
айтылуда).
He used to smoke a lot those days – Ол ана ... ... көп ... ... уақыт айтылуда).
Және де this есімдігі жедел өткен және келер ... ... ... get together some time, say this Sunday – ... ... ... осы жексенбіде (алдағы жексенбі айтылуда).
Father had to go to Chicago this morning – Әкеме Чикагоға бүгін таң ... ... ... ... this (these) that (those) ... ... ... беру үшін ... this dog ever stop barking? – Мына ит ... ... қояды екен?
Do you really believe those ideas? – Сен ... де мына ... ... ... ... есімдіктеріне қатты екпін түседі. ... ... ... ... ... didn’t know he was that upset – Мен, ол ... ашулы деп ойламадым. .
He never gave me that much information – Ол ... ... ... ... ... және that сілтеу есімдіктері зат есім ретінде.
Зат есімді есімдіктер сын есімді есімдіктер сияқты қолданылады, ... (these) ... ... ... ... ... ал that ... алыстағы заттарға қатысты қолданылады. Көбінесе, that ... ... ... орнына қолданылады:
“Tell her that I miss her” “I’ll do that” – «Оған айт, мен оны ... said she was the one who stole the money. Well, that’s wrong – ... ол ... ... деп. Бұл шын ... (those) есімдіктері қайталауды болдырмау үшін зат есімнің сөз –
ауыстыру функциясын атқарады. Мұндай жағдайларда ... ... ... сөз, ... ing-тік форма немесе толық сөйлем тұрады:
He hang his daughter’s portrait beside that of his wife’s. – Ол өз ... ... ... ... ... poems are not nearly as good as those you wrote last year – ... сен былтыр жазғандарға қарағанда жақсы емес.
I entered by the door opposite to that opening into the garden – ... ... ... қарсы есіктен кірдім.
Тhis есімдігі сөйлемде көбінесе есімдіктен кейінгі жүретін сөзді
білдіреді, ал that есімдіктің ... ... ... tell you this: Don’t go there! - ... ... сен онда барма!
He controlled her every step and that annoyed her – Ол оның ... ... ... бұл оны ... Such және same сілтеу есімдіктері
Such және same есімдіктері бір – бірінен мынамен ... ... ... не ... не оның ... да бір дәрежесіне көрсетеді, ал
same екі заттың бірдейлігін, ұқсастығын ... think Jack broke these cups. He does such things when angry – Джек ... ... деп ... Ол ... ... ... think Jack broke these cups. He did the same thing last time he got ... Джек мына ... ... деп ... Ол ... жолы ашуланғанында
істегенін қайта істеді.
Егер such ... зат ... ... ... ... ... онда
есімдіктен кейін анықталмаған артикль тұрады:
I’ve never seen such a house before – Мен ... ... ... үй ... such мәні that немесе as сөздерімен басталатын қосымша
сөздермен толықтырылады:
I was in such a hurry that didn’t even have time to go for lunch – ... ... ... іше ... never seen such a handsome man as Jim’s father – Мен ... ... ... ... ... ер ... ... жоқпын.
Such… as сияқты салыстырмалы сөз as… as сөзімен мағынасы жағынан ... never seen such a handsome man as Jim’s father – I’ve never seen a ... handsome as Jim’s ... ... ... ... қоюға болады:
His carelessness is such as to make it unlikely that he will pass the exam
– Оның ... ... ол мына ... ... ... ... анықталмаған есімдіктермен сәйкес келуі мүмкін:
I’ll do no such thing – Мен сондай ештеңе істемеймін.
He didn’t say any such thing – Ол ... ... ... ... such request is sure to be turned down – Кез ... ... өтініш кері
қайтарылады.
Some such story was told to me years ago – ... ... ... бірнеше
жыл бұрын айтқан болатын.
Such есімдігі кей уақыттарда тұрақталған сөздердің бір бөлігі болады:
They export a lot of fruit, such as oranges, lemons, etc. – ... ... ... ... олар ... ... және ... accused, such as he is, has kind nature and could never kill a ... for robbery – ... ... ... ... мейрімді және
ешқашанда адамды ұрлық үшін өлтірмейді.
Same есімдігі қазақ тіліне дәл (дәл сол) деп аударылады. Оның алдында
үнемі анықталған ... ... don’t have to go in the same car – ... бір ... бару міндетті
емес.
Same мәні көбінесе as немесе that сөздерімен толықтырылады.
He was wearing the same suit that he did last time – Оның ... ол ... ... дәл сол ... ... gave me the same adviсe as on Jessy’s birthday – Ол ... ... ... ... дәл сол ... ... ... идиоматикалық сөздерде де кездестіруге болады:
It’s all the same to me – Маған бәрі бір.
“How’s he?” “Much the same” – «Ол ... «Дәл ... ... ... ... who (whom), whose, what, which,
how, how much (how many). Оның ... аты ... ... олар ... ... ... ... сөйлемде әртүрлі функцияларды
атқарады.
2.3 Who, whom , whose сұрау есімдіктері
Сөйлемде ... ... ... ... ... ... және ... тиісті жауап тілейді, сұрау есімдіктеріне: who? ... не? ... кім? ... ... which? қайсысы? қай?;
whose? кімнің?; how? қалай? жатады.
Сұрау есімдіктері сөйлемге арнайы сұрақтар қойғанда қолданылады.
Сұрау есімдіктерінің сөйлемдегі ... ... What? ... ... Бастауыш болады:
Who was in the office? – Кеңседе кім болды?
2. Баяндауыштың есім сөздің бөлігі болады:
Who is your ...... ... ... Толықтауыш болады:
What do you expect? – said the manager – Нені ... ...... және whom ... ... ... қолданылады. Who зат
есімді есімдік ретінде ... да, ... ... ... атты ... ... deleted the file from the computer? – ... анна ... ... is that man? – Мына адам ... бастауыш болғанда who кейінгі етістік, қазақ тіліндегі сияқты 3
түрдің жекеше түрінде болады.
Who is there? – Бұл ... ... атты ... ... ... етістік бастауыш
өрнектелген зат есіммен немесе есімдікпен түр түрінде:
What are these things? – Бұл ... ... тура ... және ... ... қосымша
толықтауыштың функциясын атқарады. Whom есімдігі кез келген септеуліктермен
сәйкес келе береді, және қазақ тіліне аударғанда кім ... ... ... whom ... who ... ... (whom) did you meet there? – Сен онда кімді кездестірдің?
Who (whom) did he talk to? – Ол ... ...... who – ... ... реті ... болады:
Who did you meet there? – Сен онда кімді кездестірдің?
Who met you there? – Сені онда кім ... ... did you see? – Сен ... ... saw you? – Сені кім ... есімдігіне қатысты септеулік көбінесе етістіктен кейін қойылады,
ал толықтауыш болса, онда содан кейін қойылады. Бұл ... ... who ... (whom) did you show the letter to? – Сен хатты кімге көрсеттің?
Who (whom) are you speaking of? – ... кім ... ... whom are you talking? деп ... ... ... To who are you ... айтуға болмайды, тек қана who are you talking to?
Whose есімдігі анықталатын ... ... ... неге ... Whose ... ... анықтауыш рөлін атқарады. Whose
есімдігі өзі қатысты зат ... ... ... Whose book is ... ... сын ... есімдік ретінде пайдаланылады. Бірақ та
бұған қарамастан whose есімдігі не зат есімді, не ... ... book is ... is her book ... сын есімді есімдік);
This book is hers (зат есімді есімдік);
This is Jane’s book (зат есім).
What есімдігі зат есімді есімдік және сын ... ... ... What ... зат ... есімдік ретінде. What есімдігі зат есімді
есімдік ретінде бастауыш немесе тура толықтауыш ... не ... ... атты ... қандай, қайсы мәнінде пайдаланылады. What
септеулікпен ... ... ... ... ... септігіндегі не
есімдігіне сәйкес келеді.
What has happened? – Не ... is the ... of the USA? – ... ... саны ... is this for? – Бұл не ... есімдігіндегі сияқты what кейін етістік жекеше түрде қойылады,
егер есімдік ... ... ... Егер есімдің баяндауыштың атты
бөлігіне қатысты болса, онда етістік түрінде де, ... да ... are these bricks for? – Бұл ... не үшін ... is it that you need? – ... не ... мамандықты немесе адамның дәрежесін анықтауға қатысты болуы
мүмкін.
Who is this man? – Бұл адам ... is this man? – Бұл адам не ... ... ... ... ... about a ... – Темекі шегесін бе?
What is he like? – Ол өзі қандай?
What about you? – Ал, сен ... of it? – Ал, ... не ... what? – Ал, ... knows what’s what – Ол ... неге ... ... What есімдігі сын есімді есімдік ретінде. Сын есім ретінде what
қандай мәнімен пайдаланылады. What ... зат есім ... ... ... ... ... ... questions did he ask? – Ол қандай сұрақтар қойды?
What books did you buy? – Сен ... ... ... ... kind of немесе what sort of қосылулары заттың түрін/сортын және
түсінігі/әрекетін анықтайды:
What sort of books does he like? – Оған ... ... түрі ... kind of questions did he ask? – Ол қандай түрдегі сұрақтарды ... ... ... бұл не ... ... сөйлемнің басында
қолданылады. Бұл жағдайда жекеше түрдегі саналымды зат есімдердің алдында
анықталмаған артикль тұрады:
What a nice car! – ... ... ... a good story that was! – ... ... аңыз!
Айта кету керек, who, what, which есімдіктеріне ever қосу ... ... ... ... (who ever) told you that? – ... ... кім айтты?
Whatever for did you go there? – Сен онда не үшін бардың?
Whatever қазіргі сөйлесу ағылшын ... ... ... ... saw a ghost here last nigh”. ... – “Мен бұл жерде кешегі түні
періштені көрдім.” «Сенесін бе!»
Which есімдігі саны шектелген адамдар мен ... ... ... ... ... ... кім, не мәндерімен пайдаланылады. Which ... және жаны жоқ ... ... ... Which ... ... және сын есімді есімдіктер ретінде қолданылады. Сын есімді есімдік
ретінде анықтауыш функциясын атқарады, ... ... ... chapter did you read? – Сен қандай бөлімді оқыдың?
Which floor do you live on? – Сен ... ... ... who және what ... оны қолданған кезде ... ... ал what, who ... ... ... жоқ:
Who took my book? – Кім менің кітабымды алды?
Which of you took my book? – Сіздерден кім ... ... ... ЕСІМДІКТЕРДІҢ КЕЙБІР ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СӨЙЛЕМДЕГІ ҚЫЗМЕТТЕРІ
Белгісіз есімдіктерге мыналар жатады some, any, (+ ... much, many, little, few, all, both, either (+ ... other, ... ... ... және ... ... қызметтері
Some есімдігі бекіту сөйлемдерде қолданылады, ал any ... ... ... ... қолданылады. Олар сын есімді және зат есімді
есімдіктерде қолданылады:
Do you have any money? – ... ... бар ... I have some. – Иә, ... та, ... ... ... сөйлемдерінде some есімдігі жылпы
сұрақтарда қолданылады:
Have you met any of the new students yet? – Сен жаңа ... ... ... ... you met some of the new students yet? – Сен жаңа ... болсын таныстың ба?
Some және any есімдіктері қаншама, қайсыбір, қандайда бір деген
мәндерімен ... Сын ... ... ... зат ... ... ... түрде. Бұл
жағдайларда олар қазақ тіліне жеке сөз ... ... asked me some ... – Ол ... бірнеше сұрақтар қойды.
Do you have any candies left? – Сенде кәмпиттер қалды ма?
Кейбір жағдайда some ... зат ... ... ... ... ... ... артикльмен қоса қолданылады: I’ve read it in some
book (=I’ve read it in a book) – Мен мұны ... ... ... ... ... зат есімнің орнына зат есімді есімдік ретінде
қолданылады:
I gave her some ... because she really needed some – Мен оған ... ... ол оған ... ... asked for some books, but she didn’t have any – Ол ... ... сұрады,
бірақ онда кітап болған жоқ.
Some және any есімдіктері кейбір сан, ... ... ... ... зат ... алдында сын есімді есімдіктер ретінде
қолданылады. Бұл жағдайда олар қазақ тіліне жеке сөз болып ... I have some water? – Су ... ... you have any sugar? – ... қант бар ... ... зат есімдердің орнына зат ... ... ... ran out of ink. Do you have any? – ... сия ... ... ... сия бар
ма?
Some (any емес) ... ... және де ... ... didn’t you buy some cheese? – Сен неге сыр ... you like some coffee? – Кофе ... ... I use some of your ink? – Мен сенің сияларыңды пайдалануыма болады ма?
Some есімдігі кейбір ... ... ... зат ... алдында сын
есімді есімдік ретінде және зат есімді есімдік ... ... people never get to know all the ... they have – ... ... ауруларын ешқашанда білмейді.
Some men think she’s ugly, some think she’s extremely beautiful – Кейбір
ерлер оны ... емес деп ... ал ... ... деп ... ... ... нақты бір топқа немесе заттарға қатысты болса,
онда some кейін of етістігі қолданылады:
Some of my friends have never heard of Duluth – ... ... ... ... ... ... жоқ.
Some есімдігі саналмайтын зат есімнің алдында бөлігі деген мәнде
қолданылуы мүмкін:
Some of the sugar was mixed with flour – ... ... ... ... болды.
Some есімдігі сан есімдігі алдында жанында, шамалау ... were some twenty dogs in her ... – Оның ... ... ит
шамасында болды.
He won some five million dollars – Ол 5 млн.доллар шамасында ұтты.
Any есімдігі бекіту және ... ... ... ... зат есімдердің алдында жекеше түрде барлығы, кез ... ... of you can use the services of this library – ... кез келгеніміз
мына кітапхананың қызметін пайдалана аламыз.
Any, who breaks the rules, will be fired! – ... ... ... шығарылады.
Енді some және any туындайтын есімдіктерді қарастырайық. Some және
any есімдіктері one, body, және thing ... ... ... ... someone, somebody ... anyone, anybody ... (бір ... anything (бір нәрсе). Some және any сияқты someone,
somebody, something есімдіктері бекітімді ... ал anyone, ...... ... ... және жалы ... ... anybody home? – Үйде біреу бар ма?
Somebody is knocking at the door. – Біреу есікті қағып тұр.
Бұл есімдіктер бастауыш ... ... ... ... ... is giving out secret ...... жасырын ақпарат береді
ме.
Somebody, someone, something есімдіктері арнайы және жалпы сұраулы
сөйлемдерде қолданылады:
Can somebody help you? – ... ... ... ... ... anyone, anything ... ... кез келген мәндерімен
бекіту және сұрау сөйлемдерінде қолданылады:
Anybody can do that – Мұны ... ... ... ... кейін of септеулігі қажет емес.
Other (басқа, басқалар) есімдігі зат ... және сын ... ... ... сын есімді есімдік ретінде жекеше және көпше түрде қолданылады.
Other ... ... ... ... ... ... ... Ол
артикілсізде қолданылуы мүмкін. Егер оның алдында ... ... олар ... ...... on the other side of the road – Ол ... ар ... me another sheet of paper – Маған ... ... ... ... has other ... – Оның ойы ... есімнің жекеше түріндегі зат есімді есімдік ретінде another
қолданылады, ал анықталған артикілді зат есімнің ... – the ... others didn’t come – ... ... ... ate all the cake. Will you give me another? – Мен бәлішті жедім. Маған
басқасын бересін ... ... ... ... ... Сын ... есімдік ретінде. Анықталатын зат есім артикілмен ... ... ... ... both ... ... ... қолданылады. Тәуелділікті немесе сілтеу есімдіктеріде ... ... (the) brothers live in Аstana – ... ... ... ... my daughters are married – Менің екі қызымда тұрмысқа шыққан.
Б) Зат есімді есімдік ... Both ... we, you, ... бірге қолданылады. Мұндай жағдайда both кейін тұрады немесе
олар of септеулігімен жалғанады, ал атай ... жеке ... ... ... жеке ... ... both knew where he lived – Біз екеуімізде оның ... ... ... of them left the room – Олар екеуіде комнатадан шықты.
Баяндауыш күрделі етістікпен немесе инфинитвпен ... ... ... онда both ... немесе модальді етістіктен кейін
тұрады:
They have both gone to America – Олардың ... ... ... must both go there – Біз ... ... баруымыз керек.
Both бастауыш болған уақытта етістік көпше түрде тұрады:
Both go the same school – ... бір ... ... сөйлемдерінде both орнына neither қолданылады:
Neither of the two sisters is married yet – Екі сіңілілердің бірде біреуі
тұрмыс ... ... екі ... ... затқа қатысты анау немесе басқа,
екеуінің біреуі, екеуінің кез келгені деген мәндерімен қолданылады. Either
зат ... және сын ... ... ... ... сын ... есімдік ретінде саналымды зат есімдердің алдында
жекеше түрде ... may take either road – ... кез ... жол ... ... may have either car – Сен екі ... кез келгенін алуыңа болады.
Either зат есімді есімдік ... ... ... одан ... ... қойылады:
Either of you may go there – Кез ... анда ... ... мәні or жалғаулығымен толықтырылады. Either… or не… не деген
мәнді береді:
You can tell this either to Almas or Aidyin – Сен мұны ... не ... ... ... және many ... зат ... және сын ... есімдіктер
ретінде қолданылады. Much және many есімдіктері сын есімді есімдік ретінде
көп деген мәнімен қолданылады. Much ... зат ... ... ал
many саналатын зат есімдердің алдында қолданылады.
I don’t have much time right now – ... ... өте көп ... ... seen many fancy cars, but I’d never seen one like this! – Мен өте ... ... ... бірақ мұндайды ешқашан көрген жоқпын!
Much және many ... зат ... ... ... ... ... much көбі, many көпшілігі. Мұндай жағдайда much және
many есімдіктерінен кейін of септеулігі ... had thrown away many of those books – Мен бұл ... ... ... of what you say is true – Сен айтып тұрғанның көбі – ... және many ... ... және ... ... Бекіту сөйлемдерінде оларды көбінесе a lot (of), plenty ... great deal (of), a good deal (of), lots, good many ... you seen much of the city yet? – Сен ... ... ... бе?
Are there many cars in the parking lot? – Тұрақта машина көп па?
I learned a lot of new things there. - Мен онда көп жаңа ... ... got plenty of time today – ... ... ... көп.
Much үстеу ретінде қолданылуы мүмкін: He doesn’t read very much – ... ... және few ... зат ... және сын есімді есімдік
ретінде пайдаланылады.
Little және few сын есімді есімдік ретінде аз ... ... ... ал few ... зат ... ... қолданылады:
He has few friends – Онда достары.
I have little time – ... ... ... және many ... little және few ... ... ... сөйлемдерінде қолданылады, ал бекіту сөйлемдерінде not many және
not much өрнектері қолданылады (егер олар rather, very, too, so, as, ... ... ... got much time (=I have little time) – Менде уақыт аз.
Но: I have very little time – ... ... өте ... зат ... ... ... аз, көп емес мәндерімен, ал few –
көпшілігі мәндерімен қолданылады:
Little has been said about it – Бұл ... аз ... people were invited, but few came – Көп адам ... ... ... ... және few ... анықталмаған артикльмен бірге
қолданылады. A little – көп емес, a few – көп емес, ... me a few candles – ... ... шам ... me a little water, please – ... су ... және few ... анықталған артикльмен ана біршама, ... ана ... ... ... few, who agreed to take part in the ... will stay here ... time – Тәжірибеге қатысуға келісім берген, ана біршама адам осында
көп уақытқа ... the little milk that is still good – Ана ... ... ... сүтті
пайдалан.
Аll есімдігі сын есімді және зат есімді есімдік ретінде қолданылады.
Аll сын ... ... ... ... зат ... ... ... барлығы
деген мәнімен, ал саналмайтын зат есіммен барлық деген мәнімен қолданылады.
Тhe артиклі all кейін қойылады:
All the students have passed their exams – ... ... ... spends all his free time in the ... – Ол ... ... ... оқу залында өткізеді.
All зат есімді анықталған артиклімен және артикілсіз ... ... ... ... ... ... ережесі бойынша all қатыссыз
шешіледі:
All flowers are ...... ... әдемі.
All the necessary documents were submitted – Барлық қажетті ... зат ... ... ретінде барлық, барлығы мәнінде қолданылады:
All said the same, l said the same бір ... ... know all – Мен ... білемін.
I know all орнына көбінесе I know everything қолданылады.
Аll есімдігі көбінесе we, you, they есімдіктермен қолданылады. Мұндай
жағдайда all ... ... ... ... ... олар ... бірігеді, ал атау септігіндегі жеке ... ... ... жеке ... ... all went there – Біз ... анда бардық.
All of us were there – Біз барлығымыз сонда ... ... ... all ... ... ... everything
есімдіктері жиі қолданылуда:
I know all here ( I know everyone here – Мен мұнда барлығын білемін.
. Еach, every, one ... және ... ... ... ... есімдігі шектелген адамдарға немесе заттарға қатысты
қолданылады. Each зат есімді және сын есімді есімдіктер ретінде ... сын ... ... ... ... ... ... зат есімнің
алдында тұрады:
There are new houses on each side of the road – ... ... ... үйлер бар.
Each student in the group has to hand in an essay tomorrow – Топтаң ... ... ... ... ... зат ... ... ретінде қолданылады, одан кейін of септеулігі
пайдаланылады:
Each of you has to read this book – ... ... бұл ... ... ... ... ... each қарағанда шектелмеген адамдар
мен ... ... ... Every сын ... ... ... ... зат есімнің алдында жекеше түрде қолданыладыу:
Not every person in the USA knows English – АҚШ-тағы барлық адамдар ... ... see him every day – Мен оны ... көрем.
Each және every есімдіктері сөйлеге логикалық ... беру ... and every of us has to be proud of our ... – Біздің әрбіреуіміз
өз Отанымен мақтануы керек.
Every есімдігі body, one, thing бірігуінде ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Бұлар тек зат
есімді есімдіктер ретінде ғана қолданылады:
Everything is fine – Бәрі ... is here – ... ... ... зат ... есімдік ретінде қолданылады. One есімдігі
сөйлемде анықталмаған нәрсені көрсету үшін қолданылады. One бұл ... ... ... can never be sure what happens next – ... ... не ... ... never values happiness until it is gone – ... ... ... must, should, ought, can, may ... ... can do whatever he wants here – ... не ... келеді, соны істеуге
болады.
One жекеше ... зат ... ... үшін ... ... one алдында артикль тұрады:
This book is more interesting than the one I read last time – Бұл ... ... жолы ... ... қызықты.
One сын есімнен кейін саналатын зат есімді ауыстыру үшін ... don’t like the red hat. Give me the blue one – ... ... ... ... ... ... are sweet pickles. Can I have a can of dill ones? – Бұл ... ... ... бір ... ... ... ма?
One есімдігі жоғарыда айтылған зат есімдерді ауыстыру үшін ... which, another, the other ... ... Тhese, ... ... one ... ... бұл ереже қазіргі сөйлесу
сөйлемдерінде көп ... chair is for you. I’ll take that one – Бұл ... ... Мен ... lamps are better than those (ones) – Бұл ... ... қарағанда
жақсы.
3.3 No, none, neither болымсыздық есімдіктері
No есімдігі зат есімнің алдында жекеше және ... ... сын ... ... ... No ... not… a және ... сияқты мәнге
ие болады. No есімдігін ... ... ... ... формасында
болады:
I have no place to go – Менің баратын жерім жоқ.
There’s no water in the pot – ... су ... ... зат ... ... ... no есімдігі
қолданылады(not… a немесе not… any емес), ол қазақ тіліне ешбір, ... ... ... has been received from him – Одан ... ... ... student has ... for the fall semester yet. – Ешбір студент күзді
сессияға ... ... зат ... есімдік ретінде қолданылмайды. Оның орнына none
есімдігі пайдаланылады. None есімдігі сын ... ... ... ... many pictures have you taken here? None. – Сіз ... қанша фотосурет
жасадыңыз? Бірде біреу емес.
No есімдігі body, one, thing бірігуінде nobody, no one ... ... ... ... олар тек зат ... ... ... Бұл есімдіктер етістікпен бекіту формасында ғана қолданылады,
себебі ағылшын тілінде тек бір ғана терістеу болуы ... Nobody, no ... not anybody, anyone ... мәні ... тең, ал ... not ... saw nobody there. – Біз онда ... көрген жоқпыз.
There was nobody in the room – ... ... ... ... said nothing about it – Ол бұл туралы ештеңе айтқан жоқ.
Nobody, no one, nothing есімдіктері бастауыш ... ... ... ... ... is asking you to go away – ... ешкім кетуді сұрап тұрған жоқ.
Nothing is on the table – ... ... ... ... where ... ешқайда үстеуін құрайды.
Neither есімдігі either терістеу формасы болып табылады:
Either of you can go – Кез ... ... ... of you can go – ... ... болмайды.
Neither мәнін nor толықтырып отырады:
Neither you nor your friends will go to the party – Сенде, сенің ... ... ... ... түрлері және есімдіктердің сөйлемдегі
қызметтері қарастырылды. Көптеген есімдіктер сөз ... ... ... ... ... шек ... ... да олардың арасындағы
ерекшелік түсінікті. Барлық ... ... ... ... табыла
бермейді және керісінше. Сын есімді есімдіктер сөз ауыстырылды ... ... ... ... зат ... сын ... қызметн
атқара алады. Есімдіктер сөз ауыстырылымды бола ... егер зат ... ... ... this есімдігі:
This car is an old model. – Бұл машина ескі модельді.
She was going blank again. He didn’t like this. – Ол ... ... ... Оған бұл ұнамайтын.
Бірінші жағдайда this (car) зат есімін көрсететін қарапайым есімдік
болса, екінші жағдайда сөз ... ... ... Ол ... сөйлемді
ауыстырады (She was going blank again).
Курстық жұмыста жіктеу, ... ... ... ... қарастырылды. Олардың зат есімді және сын есімді есімдіктер
ретіндегі рөлі талданды, мысалдар келтірілді. this және that, such ... who, whom , және whose, some, any, no, none, much, many, little, ... either, neither, other, each, every, one ... ... ... ... тіліне аударғанда қолданылатындары талданды.
Сонымен, есімдіктер біздің өмірімізде өте жиі ... Біз ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Беркнер С. С., Пеньков Б. В. Нееоторые Лексико-Семантические
Особенности Языка Американской Средней Школы Второй Половины ХХ ... и ... / Язык ... и Социальная Среда, Выпуск 1,
Воронеж, 2001
2. Вейхман Г. А. Новое в английской ... М., 1990. 220 ... ... И. П., ... Т. А., ... Л. А. ... глагол.
Трудности употребления в речи, М., 1987. 350 с.
4. Гордон Е. М., Крылова И. П. A Grammar of Present Day English, ... с. ... ... И. А. ... о ... ... английского языка, Л.,
2001. 360 с.
6. Дьюканова М. Н. Практическая грамматика английского языка, М., 2001,
224 с
7. Джи Р. - Грамматика ... ... Л., 2001, 46 ... ... Е. Е., ... К. Н. Практическая Грамматика Английского
Языка, М, 1953. с. 67-239
9. Ильиш Б. А. The ... of Modern English, Л., 1971. с. ... ... Р. А. A ... Grammar for Students of English, М., 1979. ... ... Г. Я. ... язык, М., 1972. 245 с.
12. Кутузов Л. ... ... ... ... М, 1998, 48 с
13. Михельсон Т. Н., Успенская Н. В. Сборник Упражнений по ... ... ... ... Практическое Пособие, Л., 1978.
с. 182-236
14. Редфорд Э. Почему англичане так говорят, М., 1964. 230 с.
15. Рубцова М. Г. Обучение ... ... ... и ... ... справочник, М., 1989
16. Рушинская И. С. English Verbals and Modals, ... ... Г. И. ... ... по ... ... языка,
Минск, 2002, 232 с
18. Смирнова Л. Н. Курс английского для научных работников, Л., ... ... ... English ... (компьютерная версия)
20. Oxford New Dictionary, 1996
21. Webster’s Third New English Dictionary, 1996
22. ... ... ... ... М. - ... ... ... М., 1986
24. Джозеф Вамбо. The Golden Orange, Нью Йорк, 1991
25. Джофри Арчи. Scorpions Trial, Нью ... ... ... ... Master of the Game, ... ... ... Кинг. Misery, Великобритания, 1991

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын-қазақ тілдеріндегі есімдіктер және орын алмастырушы сөздер61 бет
Есімдік8 бет
Есімдік туралы8 бет
Есімдік түрлері13 бет
Есімдіктер25 бет
Есімдіктердің мағыналық топтары51 бет
Есімдіктердің синтетикалық тәсіл арқылы жасалуы27 бет
Етістіктер10 бет
Морфологияны оқыту кезінде оқушылардың іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыру жағдайлары және әдістері мен тәсілдері21 бет
Қазақ тілі сабағында есімдіктерді оқыту әдістері33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь