Физикалық есептер-оқушы мен студенттің физикалық білімі құрылымының маңызы


пайдаланады. ( 1 кесте)
Кестеде әртүрлі заттардың қайнау және кристалдану нүктелері бір атмосфералық қысым үшін берілген. Көп ретте, температураларды өлшеуге, температуралық параметр үшін көлем алынатын, сұйық термометрлер қолданылады. Олар шыныдан жасады және 200-ден 600 С-ға дейін өлшей алады. Бұл термометрлер сұйық, кварцтан жасалған, копиллер түтіктермен жалғанған, көлемге құйылады. Тұрмыстық параметрлердің дене үшін сипаты пайдаланылады. Сынап - 39, 8 0 С-да қатады, ал қалыпты қысымда 357, 25 С-да қайнайды. Бұданда жоғары температураларды өлшеуге пирттіктермометрлер қолданылады, ал пентан құйылғандары - 200 0 С-ға дейінгі температураларды өлшейді. Сұйық термометрлерде шкаланың ең кіші бөлігінің құны 0, 01 0 С.
Практикада термометрлік дене ретінде, қасиеттері идеал газға жақын, H 2, N 2, не газдарын пайдаланылатын термометрлер жиі қолданылады. Бұларда температура өзгерісін, тұрақты көлемдегі қысым өзгерістері арқылы бағалайды. Газдың термометрмен 2-ден 1300 к температураларды өлшей алады.
Мысалы, платина және т. б. таза металдардың температуралары 0-ден 1000 0 С аралығында сызықты өседі, сондықтан оларды электрлік термометрлерде көп пайдаланылады. Бұларда термометрлік дене ретінде металл жіп алынады, ал температуралық параметр кедергі. Платиналық электрлік термометр -25, 34-тен +630, 74 0 С температуралар аралығында эталондық термометр болып табылады.
Электрлік кедергі термометрлік денелерге жартылай өткізгіштер (T; O 2 MgO-ның, қоспалары, Mn, Cu, Co, Ni тотықтары) пайдаланады. Жартылай өткізгіштердің кедергілері температураға байланысты өседі. Термометрдің сезгіштігі 10 -30 С-дан жоғары болмайды.
Тепе-теңдік күй 0 0 -С
Сутектің үштік нүктесі -259, 340
Оттектің үштік нүктесі -259, 789
Сутектің үштік нүктесі 252, 870
Судың үштік нүктесі -182, 962
Мұздың балқу нүктесі 0, 010
Судың қайнау нүктесі 0, 800
Мырыштың қайнау нүктесі 100, 000
Күмістің кристалдану нүктесі 419, 505
Алтынның кристалдану нүктесі 961, 930. 10, 64, 430
Температураларды өлшеу үшін, дәнекерленген екі, әртекті металдарды да пайдаланады. Оны термопара деп атайды.
Дәнекерленген және жалғанған А және в өткізгіштерінің бір үшін қыздырып не суытатын болса, t 1 және t 2 дәнекерлерінің арсында 1 0 С-ға, шамамен, 1 /105 В-қа термоэлектрлік қозғаушы күш пайда болады.
Егер t 1 , дәнекердің температурасын тұрақты ұстаса термометрлік қозғаушы күш. Тек екінші дәнекердің температурасына тәуелді болады. Көбінесе t 1 , дәнекер еріген мұзға батырылып қайтады, ал t 2 қызған денеден жалғанады. Термопаралық ЭҚҚ-і мен термисторлар арқылы 1000 0 -С-тан жоғары температураларды өлшеуге, олардың қасиеттеріннің кенет өзгеретініне байланысты, қолдану қиынға түседі. Сондықтан бұдан жоғары температураларды, зерттелінетін дененің сәуле шығару интенсивтілігін пайдаланылатын, пирометрлермен өлшейді. Ал өте төменгі температураларда, жылу өткізгіштік құбылыстық әсерінен зерттелетін дененің әсерінен температурасын өзгертуіне байланысты, айтылған термометрлерді қолдануға болмайды. Мұндай заттардың температуралары зерттелетін дененің қасиетіне байланысты қасиетінің өзгерістері (магниттік термометрге) арқылы анықталады.
- Массасы 0, 8 кг сутек Корно циклін жасайды. Ең жоғарғы қысым P1=106Па, ең төменгі қысым P3=105Па. Ең кіші көлем V1=12 м3, ең үлкен көлем V3=12 м3. Изотермиялар мен адиабаталардың қиылысу нүктелеріндегі күй параметрлерін анықтаңдар. Сутек екі атомды газ болғандықтан і=5
Берілгені:
m=8кг
P 1 =10 6 Па
V 1 =2 м 3
P 3 =10 5 Па
I=5
Шешуі: Карно циклі екі изотермиядан және екі адиабаталардан құрылады.
12 қисығы газдың изотермиялық ұлғаюын сипаттайды. Ондай болса 1-қиылысу нүктесі үшін К. Менделеев теңдеуі
P 1 V 1 =m/M*RT 1 (1)
Бұл теңдеуден газдың бастапқы T 1 температурасы табылады.
T 1 =P 1 *V 1 =M/mR=10 6 *2*0. 002/0. 8*8. 31=601K
Мұнда M=0, 002 кг/моль=сутектің молярлық массасы 12 қисығы изотерма болғандықтан T 1 =T 2 =601К.
Осы тұжырым 34 қисығы изотермия сығылу үшін де орындалады. 3 нүктесі үшін P 3 V 3 =m/M*RT 3 , мұнан T 3 =P 3 V 3 *M/m*R (2)
Теңдеуден T 3 =10 5 *12*0, 002/0, 8*8, 31=361К қисығы изотерма болғандықтан T 3 =T 4 =361К 2 қиысу нүктесі үшін мына теңдеулерді жазуға болады.
P 1 V 1 =P 2 V 2 (3) (Бойль-Мариотт заңы)
P 2 V 2 =P 3 V 3 (4) (Пуассон теңдеуі)
(4) теңдеуі (3) теңдеуге бөлу арқылы 2-ші қиысу нүктесіндегі көлем табылады.
(P 3 V 3 / P 1 V 1 ) = V 2 /V 2 немесе V 2 =(P 3 V 3 /P 1 V 1 ) 1/V =3, 262м 3
Мұндағы U=CP/CV - адиабаталық көрсеткіш
Сутек үшін С u =(i+2/2) * R 1 , fk C v =(I/2) *R
Олай болса, U=2/((i/2) *R) =(i+2) /R=1. 4
Енді (3) теңдеуден 2-ші қиылысу нүктесіндегі газдың қысымы P 2 табылады.
Себебі U 2 белгілі
P 2 = P 1 U 1/ U 2= 10 6 *2/3. 262=6. 1310 5 Па
Соңғы 4 нүкте үшін де (3) және (4) теңдеулерге ұқсас екі теңдеу жазылады. Себебі U 2 белгілі
P 2 = P 1 *U 1 /U 2 =10 6 *2/3, 262=6, 1310 5 Па
Соңғы 4 нүкте үшін де (3) және (4) теңдеулерге ұқсас екі теңдеу жазылады. Себебі, 34 қысығы изотерма, ал 41 қисығы адиабата.
P 4 V 4= P 3 V 3 (5) P 4 V 4= P 1 V 1 (6)
(6) теңдеуді (5) теңдеуге бөлу арқылы 4-ші қиысу нүктесіндегі көлем табылады.
P 1 U 1 / P 3 U 3 = U 4 =1
Бұл нәтиже (5) теңдеуден 4-ші нүктедегі P 4 қилысуды анықтауға мүмкіндік береді.
P 4 =P 2 V 3 /V 4 =10 5* 12/7. 17=1. 68*10 5 Па.
Физика есептерін шығарудың тәсілдері мен әдістемесі.
Физикалық есептерді шығару тәсілдерінің мынадай түрлері кездеседі:
1)
Арифметикалык, тәсілде есептер математикалық тендеулер кұрылмай, арифметикалық амалдардың жәрдемімен, сұрақтар қою
арқылы шығарылады. Бұл тәсіл, мысалы, жылу мөлшерін
анықтауда көп қолданылады.
2) Алгебралык, тәсіл физикалық формулалардың негізінде математикалық теңдеулер құру арқылы есептер шығарғанда
қолданылады. Мұндай есептер физиканың әр тарауында көп-ақ. Күрделі, қиын есептердің көбісі осы тәсілмен шығарылады.3) Геометриялық, тәсіл физикалық есептерді шығаруда
фигуралардың геометриялық және тригонометриялық қасиеттерін қолдану қажет болған жағдайда пайдаланылады. Мұндай тәсіл кинематика, статика, электростатика, фотометрия, геометриялық оптика тарауларына есептер шығаруда көп қолданылады.4) Графиктік тәсіл арқылы есептер шығарылғанда, олардың
жауаптары, түрлі графиктерді талдау негізінде алынады.
5) )
Эксперименттік тәсіл бойынша есептер эксперимент
жүргізудің негізінде шешіледі.
6) Аналитикалық, тәсілде есептің мазмұны жеке қарапайым
элементтерге жіктеліп, жан-жақты талданып, соның негізінде табуға қажетті шаманы бірден анықтаудың зандылықтары қарастырылады.
Яғни есептің жауабына қатысты формуланы бірден тауып аламыз да, ол арқылы есепті
басқа теріс жолдарға бұлтандатпай, оған берілген мәндерді қойып есептейміз. Бізді бірден есептің мақсатына жетелейді. Мұндай
тәсілді кластағы оқушылардың білім дәрежесі (логикалық ойлауы мен математикалық ебдейлігі) жоғары болған жағдайда қолдану
тиімді, әйтпесе, күрделі физикалық құбылыстарды дұрыс талдап, оған қатысты формулаларды түрлендіріп, керекті ең соңғы теңдеуді
шығарып алу балаларға қиынға соғады.7) Синтетикалык, тәсілмен (жекеден жалпыға көшу) шығарғанда, есептің берілгендері бойынша қандай шамаларды алдымен табуға болса, соны ретімен анықтап, ең ақырында ғана
есептің шешуіне жетеміз. Бұл тәсілдің әдістемелік қолайлылығы, берілген сан мәндері арқылы алғашында мүмкін болған
шамаларды оңай анықтап, есептің жауабына бірте-бірте келеміз, яғни ғылымдағы "қателесу және байқап көру" әдісіне ұқсас. Бірақ,
бұл жол бізді әрқашан қажетті ақырғы формулаға алып келе
бермей, кейде тіпті оқушыларды басқа теңдеулерге "алып қашып" кетуі де мүмкін. Есепті шешудегі аралық кезеңдерді дұрыс талдай
білуді талап етеді. Сондықтан да, аналитикалық тәсілді жоғары, ал
синтетикалық амалды төменгі кластарда пайдаланған әдістемелік жағынан тиімді деп есептелінеді.
Политехникалық есеп мысалы ретінде алынған есепті аналитикалық . және синтетикалық тәсілдермен шығарып көрсетейік Көп жағдайда физикалық есептер біріккен түрде аналитикалық - синтетикалык, тәсілмен де шығарылады, ал кейде 4-5 тәсілдер араласып-қосылып, кешенді формада да шешіледі.
Берілгені:
m=280
t= 10 A
h=35 F k h, t
g=10
F k -? B
P
Аналитикалық тәсіл
Шешуі:
Қорытқы күш: R=P-F K
P=mg R=ma
F K =P-R=mg-ma
h=at
2
/2
a=2*h/t
2
F K =mg-m 2h/t 2
F K =2500H
Синтетикалық тәсіл
Шешуі:
h=at 2 /2 a=2h/t 2
P=mg R=ma
R=P-F k
F k =P-R=mg-ma
F k =mg-m 2h/t 2
Логикалық талдау схемасы:
mg- F k= ma
F k =mg-ma
a=2h/t 2
F k= m(g-2h/t 2 )
Логикалық талдау схемасы:
P-R=mg-ma
a=2h/t 2
R=m2h/t 2
P-R= F k
Mg-m2h/t 2 = F k
F k =m(g-2h/t 2 )
Физика есептерін шығаруда анықтамалық кестелер, логарифмдік сызғыш, микрокалькулятор, ЭЕМ, тексеру-оқыту машиналары, арнаулы дидактикалық тапсырмалар мен программаланған сын жұмыстары жайлы оқу құралдар кең қолданылуы керек.
Жалпы алғанда, физика есептерін шығарудың әдістемесі мынадай негізгі кезеңдерден (мұғалімнің не оқушының қызметінен) тұрады:
1) есептің текстін оқу және талдау, терминдер мен шамалардың мәндерін түсіндіру. Тексті кітаптан 1 -2 рет оқу. Талдауды мынадай сұрақтарға жауап алу арқылы жүргізуге болады: Лифт қалай қозғалып барады? Ол қандай қозғалыста? 10 секундте қанша тереңдікке түскен? Нені табуды сұрайды? Қанаттың керілу күші Ғ к қалай бағытталған?
2) есептің шартын жазу, тиісті сурет-схемаларды салуды есептің шығарылуынан көріңіз;
3) физикалық мағынасын ашу мақсатында есептің мазмұнын (кұбылыстарды, процестерді) талдау, есепті шығаруға қажетті ұғымдар мен заңдарды қайталап, еске түсіру; есепте бірқалыпты үдемелі қозғалыс қарастырылады (V о =0) . Демек, а = 2Һ/t 2
Лифтінің салмағы Р = mg, Ньютонның екінші заңы бойынша F = mа.
4) есепті шығарудың (эксперимент жасаудың) жоспарын жасау, физикалық константа мен кесте мәліметтерін пайдалану, график-суретті талдау (мысалы, синтетикалық тәсіл үшін) ;
физикалық константа g = 9, 8 м/с 2 (кестеден алынады) . Бірқалыпты үдемелі қозғалыс үшін а = 2Һ/t 2 және Р мен R. күштерді табу арқылы. соңғы формуланы ( Ғ к = Р - R. ) жазуға болады. Суретте көрсетілгендей, лифт 10 с ішінде А нүктесінен В нүктесіне барады.5) физикалық шамалардың мәндерін бірдей SI системасына келтіру (g = 9, 8 м/с 2 ) ;
6) берілген және табуға керекті шамалардың байланыстарын көрсететін заңдылықтарды анықтау, тиісті формулаларды табу:
біркалыпты үдемелі қозғалыс, Ньютонның екінші заңы: а=2һ/t 2 ,
7) теңдеулер системасын шешу (эксперименттің приборларын дайындау) Ғ к = m(g - 2Һ/t 2 ) ;
8) табуға керекті шаманы есептеп шығару және талқылау (эксперименттің нәтижелерін талдау, жазу) ;
9) есепті шығарудың баска да тәсілдерін қарастыру (мысалы, ана-
литикалық тәсіл), олардың ең тиімдісін таңдап алу (класс оқушыларының орташа дайындық жағдайында, синтетикалық тәсіл тиімді деп санаймыз) .
Физика есептерін шығарудың тура төте жолы - есепті алгоритмдеу. Алгоритмді түзу процесін есепті алгоритмдеу деп атайды. Ал алгоритм дегеніміз- есепті шығару тәсілдерінің реттелген дұрыс тізбегі. Алгоритмнің айны-қатесіз дұрыс (оптимал) жолы, жалпы алғанда, оның мынадай алгоритмдық құрылымына сүйеніп түзіледі: есепті шешу кезеңдері - 1) есептің шартымен танысу, 2) есепті шешудің жоспарын жасау, 3) жоспарды жүзеге асыру, 4) есептің шешімін тексеру; бұл кезеңдерді жүзеге асырудың амалдары - есеп шығарудың бағдар бағытын айқындау, оны орындау, шығарылған есептің нәтижесін байқап көру.
§ 2. Физика есептерінің түрлері, әр түрлі негіздері бойынша классификациялау
Физиканың мәтіндік есептері. Мәтіндік есептер берліген жағдайда оқушылардың мәлімет-хабарды алуы және оны өңдеуі. Мәтіндік есепті математикалық символдарға және мәтіннен тыс формаларға қайта құру. Сандық және сапалық мәтіндік есептер. Жаттығу және комбинациялық есептер. Тарихи, техникалық, биофизикалық және басқа мағынадағы есептер. Мәтіннен тыс формадағы есептердің негізгі мәліметтерін беру. Мәтіндік есептердің формалары: график, таблица, диаграмма және т. б. қабылдау кезінде оқушылардың мәлімет-хабарды алу және өңдеу үрдісіндегі ерекшеліктер. Физикалық есептер - оқушы мен студенттің физикалық білімі құрылымының маңызды бір элементі.
Қазіргі уақытта мәтінді “ шешу әдісі” және “шешу жолдары” туралы бір нақты түсінік қалыптаспаған. Әдіскерлердің, тәрбиешілерді, ғылымдардың, жалпы теориялық мәтін саласында жұмыс істеушілердің зертеулері осы уақытқа дейін шешу жолдары мен әдістері арқылы физикалық мәтіндердің нақты бір жіктелуін берген жөн . Әрбір мұғалім, оқытушы немесе зеттеуші өз ойынан және тәжірибесінен тұжырымдай келе жұмысшы гипотезалар ретінде әртүрлі әдіс-тәсілдер және жолдар түсінігін пайдаланады. Және де олар осы түсініктерді синонимдер деп түсіндіреді. Сонымен қатар дәл қазіргі уақытта кез-келген физикалық мәтіндік есептердің жалпы қабылданған әдіс-тәсілдерімен жолдары қабылданған. Қазіргі уақытта физиканың жеке бөлімдеріндегі мәтіндік есептерді шешудің спецификалық әдіс- тәсілдері мен жолдары жеткілікті түрде зерттеліп, кейбір алгоритмдер құрылып, олардың шешу жолдары көрсетілген. Мәтіндік есептердің нақты түріне арналған шешудің әдіс-тәсілдері мен жолдары бар. Мысалы, мәтіндік, графикалық, эксперементальдық, таблица, диаграмма және тағы басқалалар.
Физиканың мәтіндік есептерінің шешуінің әдіс-тәсілдерімен жолдарының негізделуі мен анализінен шешу жолы және осы бөлімнің негізі анықталады.
Мәтіндерді шешу тәсілдері анализ және синтез сияқты субъектің тірлік ой аукымына байланысты, қазіргі уақытта мәтіндік есептерді шешу жолдарының ең жиі қолданылатындары бар. Олар келесілер:
- аналитикалық
- синтетикалық
- аналитика-синтетикалық
Бұл әдіс-тәсілдер мәтінді шешуші субъекттің мәтінді шешудегі негізгі акттың сипатымен кезектілігін өрнектейді Мұны басқаша айтқанда мәтіндік есепті шешу процесіндегі шешу, яғни мәтінді шешудегі жолдарды анықтайды.
Физиканың мәтіндік есептерін шығарудың әдіс тәсілдері.
Физикалық мәтіндік есептерді шешу кезінде анология тәсілін пайдалану кейбір мәтіндік есептер түрлерін шешуде, кейбір авторлар бойынша жемісті болып, яғни авторлардың ұсынысы бойынша қабылданып отыр . Бірақ бұл тәсіл методикалық әдебиеттерде жеке тәсіл ретінде көрсетілген . Біздің ойымызша анологияны тәсіл ретінде емес, физикалық мәтіндік есепті шешу түрі деп қарастырғанымыз дұрыс, ал содан соң біз өз көз қарасымызды негіздейміз.
Мәтінді шешудің негізгі тәсілдерін және оларға сәйкес келетін ой ауқымының түрлерін схемада келесі түрде көрсетуге болады:
Мәтіндік есептерді шешудің аналитикалық және синтетикалық тәсілдері таза түрінде өте сирек кездеседі . Ең жиі және көп қолданылатын тәсіл - комбинерленген анолитика - синтетикалық түрі.
Енді жоғарыда көрсетілген немесе жоғарыда келтірілген шешу тәсілдерінің үлгілерін қарастырайық .
Есеп: 280 кг лифт кабинасы тең жылдамдықпен шахтада түсіп келе жатыр. Алғашқы 10 секундта ол 35 метр жүріп өтті . Тростың тартылыс күшін анықтау керек.
Физикалық есептердің шешу әдістері
Мәтіндік есепті шешу үшін тек қана сәйкес келетін шешім жолын таңдау ғана мәтіннің дұрыс жауабын(шешімін) анықтауға мүмкіндік бермейді. Сондықтан да бұл үшін берілген шешім жолын анықтауда мәтіннің жағдайларына сәйкес әрекеттер тізбегін жасау керек. Ол үшін мәтін сипаты және обьекттіні логикалық түрде шығарып, математикалық немесе экспериментальдық процедуралар жасау керек. Осыдан кейін таңдалған шешім жолы кейбір шешім әдістері арқылы ғана орындалуы мүмкін. Физикалық мәтіндік есептерді шешу әдістері әр түрлі болып келеді. Сондықтан да оқушылардың сол әдістердің барлық түрін қолдана
білуі, олардың қабілетін көрсетеді . Және олардың мәтіндерді шешу қабілетін көрсетеді. Методикалық және арнайы оқулықтарда, яғни физикалық оқулықтарда мәтіннің шешім әдістері көрсетілген . Көбінесе авторлар бұл сөздерді, түсініктерді «әдіс», «жолдар», «тәсілдер» және тағы басқаларын синоним сөздер ретінде қолданады . Бұлар, яғни синоним
Сурет 1 - Мәтіндік есептерді шешу жіктемесі
ретінде қолданылуы өзін ақтамайды . Өйткені «әдіс »және «жол » түсінігі тек мәтін шешіміне келу жағын ғана сипаттайды. Олар субъекттіге тек шешім жолдарын іздеуде және жопарлауда ғана көмектесуі мүмкін. Сонымен қатар нақты кезектілігін ғана анықтайды. Шешімнің өзі (жауап немесе мәтінді, яғни оның қателігін қанағаттандыратын) тек белгілі әдістер кезектілігінен ғана алынуы мүмкін. Барлық толықтыққа талпынбай тек керекті және ең көп қолданылатын, сонымен қатар осы физикалық мәтіндік есептерді шешуде эффектифті әдістерді ғана айқындайық. Оларды кез-келген оқушы міндетті түрде білуі тиіс.
Шешімі белгілі күрделі мәтіндік есепті қарапайымдылар қатарына бөлу әдісі.
Кейбір физикалық мәтіндер анализі кезінде олардың мәтіншелер қатарына бөлінгенін анықтауға болады. Осыдан келіп олардың жауабын табу осы мәтіннің шешімін пайдалану арқылы жүреді. Осы арқылы аралық нүктелерді пайдалану мәтіннің соңғы шешіміне әкеледі. Мұндай соңғы шешімдерді құрамдас деп атауға болады. Соңғы мәтіннен ерекшелене тін мәтіншелер саны мәтіннің құрылысының күрделілігінен, бөлу масштабына және анықталуына байланысты. Қандай мәтіндік есептерді қарапайым(тревальды) деп атауға болады. Осыған байланысты біз алда « қарапайым» (тривиальды) есеп түсінігін есепкласын белгілеуде қолданылатын боламыз. Олар сол мәтіндік есепті шешу үшін оқушыларға белгілі бір физикалық формуланы және бірнеше математикалық операцияларды қажет етеді. Осындай тривиальды есептердің мысалдарын қарастырайық.
Есеп №1.
m массалы дене, F күшінің әсерінен қандай жылдамдықпен қозғалады?
Есеп №2.
және
параллель байланысқан резисторы бар тізбектің жалпы кенеуі неге тең ?
Есеп №3.
Көлемі V ыдыста, T температурадағы нақты газ қысымын анықтау керек?
Жоғарыда келтірілген мәтіндік есептерді тривиальды мәтіндерге жатқызуға болады, өйткені оқушылар бұл мәтіндік есептерді шешу үшін тек бір ғана заңды(формуланы) білу жеткілікті . Басқа сөзбен айтқанда, бұл негізгі(соңғы ) формулаларды, сол немесе басқа физикалық заңдылықты сипаттайд деуге болды. Бұларды қарапайымдылар деп атауға болады, яғни анықталған мәтіндік есептер .
Соңғы есепті тривиальды қатарларға бөлу әдісін көрсетейік. Олардың шешімін оқушыларға белгілі деп есептейік. Оларға келесі мысалдар келтірілген:
Есеп №4. Бір бұрыштан горизонтқа лақтырылған дене, лақтырылған нүктесінен S қашықтықта жерге түсті . Оның түскен максимальдық биіктігі h. Дененің ұшу бұрышы мен бастапқы жылдамдығы неге тең болады?
Бұл есеп қарапайым есеп бөліктер қатарына бөлінуі мүмкін. Ал олардың шешімі қарапайым қатарларда белгілі .
Есеп а) Дене белгілі бір бастапқы жылдамдықпен жағары қарай вертикальды лақтырылған . Осы жерден біз дененің көтерілгендегі максимальды биіктігін және сол биіктікке жеткенше уақытын анықтау керек.
Есеп б) Біз дененің жоғары вертикальды көтерілу уақыты, оның төмен түсу уақытына тең екенін дәлелдеуіміз керек.
Есеп в) Жоғары қарай горизонт бұрышымен лақтырылған дененің күрделі қозғалысы екі қарапайым қозғалыс қорытындысына тең деп алып, яғни вертикальды
жылдамдықпен және горизонтальды бірдеңгейлілігін көрсету керек.
Есеп г) Дененің ұшу уақыты мен дененің максимальды биіктікке көтерілу уақытының арақатынасы қандай?
Есеп д) Белгілі бұрышпен горизонтқа лақтырылған дене бастапқы жылдамдықпен S жол жүрді. Ұшу бұрышын анықтау керек.
№4 есеп басқаларынан, яғни жоғарыда келтірілген есептерден ерекшеленетін есеп бөлшектерінен тұрады . Сонымен қатар оқушылар бұл есепті тривиальділерге жатқызуға болады.
Шешімі белгілі қарастырылып отырған есептің аналогиялық түрдегі мәлімет әдісі
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz