Жұрт алдында сөйлеу мәдениеті


1 Бүгінгі қоғам талабы
2 Тілдік қатынас
3 Сөз сазы
Қазіргі мәдениетті, жан-жақты білімді жастардың ақыл-ой көрінісі – әр сөзді өз орнымен жұмсап, мағыналы сөйлей білуі заман талабы. Сондықтанда сөйлеу мәдениетіне қай кезде де ерекше мән берілген, қай халық болса да қатты қастерлеген.
Бүгінгі қоғам талабы – егеменді елімізің әрбір азаматын тек дипломды маман ғана емес, іскер де сауатты, өз пікірін ашық та айқын жеткізе алатын тұлға етіп тәрбиелеу. Тіл – халықтың бомысын ашып көрсететеін, бар салт-дәстүрін ұрпақтан-ұрпаққа мұра етіп қалдыратын болмысын айқындайтын белгі. «Кісіге қарап сөз алма, сөзіне қарай кісі ал» демекші, адам болар кісі сөзінен танылады. Тіл мәдениетін дұрыс негіздеу үшін тек сөздерді байланыстыра білу жеткіліксіз. Сөз мағынасын толық түсініп, жеке ұғым қалыптастыру, асыл сөздің қыры мен сырына терең үңілу қажет.
Сыпайы, келісті сөз сөйлеушінің абыройын арттырады, тыңдаушының ықыласына бөлейді, ол туралы жақсы пікірлердің қалыптасуына септігін тигізеді, тыңдаушының тіл мәдениетіне деген ықыласының артуына игі ықпал етеді.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 3 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жұрт алдында сөйлеу мәдениеті
Қазіргі мәдениетті, жан-жақты білімді жастардың ақыл-ой көрінісі – әр сөзді өз орнымен жұмсап, мағыналы сөйлей білуі заман талабы. Сондықтанда сөйлеу мәдениетіне қай кезде де ерекше мән берілген, қай халық болса да қатты қастерлеген.
Бүгінгі қоғам талабы – егеменді елімізің әрбір азаматын тек дипломды маман ғана емес, іскер де сауатты, өз пікірін ашық та айқын жеткізе алатын тұлға етіп тәрбиелеу. Тіл – халықтың бомысын ашып көрсететеін, бар салт-дәстүрін ұрпақтан-ұрпаққа мұра етіп қалдыратын болмысын айқындайтын белгі. Кісіге қарап сөз алма, сөзіне қарай кісі ал демекші, адам болар кісі сөзінен танылады. Тіл мәдениетін дұрыс негіздеу үшін тек сөздерді байланыстыра білу жеткіліксіз. Сөз мағынасын толық түсініп, жеке ұғым қалыптастыру, асыл сөздің қыры мен сырына терең үңілу қажет.
Сыпайы, келісті сөз сөйлеушінің абыройын арттырады, тыңдаушының ықыласына бөлейді, ол туралы жақсы пікірлердің қалыптасуына септігін тигізеді, тыңдаушының тіл мәдениетіне деген ықыласының артуына игі ықпал етеді.
Жұрттың бәрінің сөйлеу дағдысы, тіл пайдалану тәсілін бір өлшеммен өлшеуге, бір үлгімен пішіуге болмайды. Әр сөйлеуші адамның ақыл-ой, парасаты, білімі, мәдениеті, білімге қанықтығы, іс-әрекеті біркелкі емес. Әр түрлі әлеуметтік ортада өз орнымен сөйлеу үлкен мәдениеттелік. Үлкен жиындарда сөз ресми түрде болса, күнделікті қарым-қатынаста басқаша сөйленеді. Қанша ділмар шешен болса да, әр жатағы адамдармен өзінше қарым-қатынас тәртібін сақтау абзал.
Тілдік қатынас – адамдар қарым-қатынасының ерекше формасы, ой бөлісу түрі. Ғалым Ф.Оразбаева: Тілдік қатынас-сөйлеу тілі арқылы ұғынысу, түсінісу дегенді нақтылай келіп, жай ғана қарым-қатынас дегеннен гөрі тамыры тереңге кеткен, өмірде өзіндік орны бар, қоғамның дамуы үшін ең қажетті қоғамдық-әлеуметтік ақпараттардың жиынтығы арқылы адамдардың бір-бірімен пікір алмасуы, адамдар қарым-қатынасының түп қазығы дегенді білдіреді, - деп анықтама бере келе: Жалпы, адамдардың қарым-қатынасына қатысты әрекеттер екі үлкен тармақтан тұрады. Оның бірі – тілдік қатынас, екіншісі – тілсіз қатынас, - деп адамдардың тек сөйлесу арқылы ғана қарым-қатынас жасамайтынын, қатынастың тағы бір түрі – тілсіз қатынас екенін атап өтті.
Тыңдаушыларды еліктіре білу, олардың назарын өзіне аудара білу көптің алдына шыққан адамның бірінші міндеті. Тыңдаушыға сөз анық, дәл, айқын естілуі қажет. Дауыс булыға шықса, жігерсіз әрі бірқалыпты әуенмен айтылса, сөз қанша қызықты болғанмен тез жалықтырады. Тыңдаушы көңілін басқаға аударып кетеді. Көп алдына шыққан адамның сөзінен табандылық, сенім сезіліп тұрса, оны жұрт ұйып тыңдайды. Құр шаңқылдап айқайлап кету, болмаса мұрнының астынан міңгірлеп, күңкілдеп сөйлеген адам да тыңдаушысын жалықтырып, зейіні басқаға ауып кетеді.
Тілсіз қарым-қатынасқа деген қызығушылық ежелгі дәуірден бастау алған. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ тілі сабағында оқушыларды тіл мәдениетіне тәрбиелеуді ұйымдастыру жолдарын қарастыру
Мәулен Балақаев Тіл мәдениетінің теориялық негізін қалаушы
Сөйлеу әдептері
Маманның сөз сөйлеу ерекшеліктері. Маманның сөз сөйлеу мәдениеті. Белгілі кәсіби топтағы адамның дресс-коды
Мұғалімнің сөйлеу мәдениеті
Қазақ халқындағы қарым-қатынас жүйесі мен сөйлеу әдебі
Қазақ тілі – менің тілім
Тіл мәдениеті мен тілдік норма
“Педагогикалық шеберлік” пәніне типтік оқу жоспары
Шешендік сөздердің көркемдік сипаты
Пәндер