Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі жайлы мәлімет



Кіріспе 3
1 тарау. «Қаржы жүйесі» мәні 6
1.1 «Қаржы жүйесі» ұғымы, оның құрамы 6
1.2 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі, маңызы 12
1.3 Қаржы жүйесін ұйымдастыру қағидаттары
1.4 Мемлекеттің қаржы жүйесінің қызметі 21
2 тарау. Экономикадағы қаржы жүйесінің рөлі
2.1 Қазақстан Республикасының қаржы жүйесінің моделі 26
2.2 Қаржы жүйесінің құрылымын жылдық салыстыру 27
2.3 Қаржы жүйесінің әлемдік тәжірибесі 30
3 тарау. Қаржы жүйесін жетілдірудегі іс.шаралар 34
3.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетін жетілдіру 36
Қорытынды 40
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Жалпы, қаржы жүйесінің қалыптасуына энономиканың даму деңгейі, жұмыспен қамтамассыз етілу деңгейі, халықтың қолындағы қаражаттар тікелей әсерін тигізеді. Сондықтан ең алдымен халықтың қал-ахуалын жақсартып, содан кейін жүйені қалыптастыру қажет. Сонымен қатар нормативті-құқықтық актілерді ретке келтіріп, заңдар енгізу өзекті болып отыр.
Мен білетіндей 1995 жылдары еліміздің қаржылық жағдайы өте нашар болды. Ал қазір ол көрсеткіштер өзгерген.2013 жылы бюджет түсімі 198,2 млрд теңгеге артады. Жалпы республикалық қазына қоржынына 5 трлн 435 млрдтан астам теңге түседі деп болжанған. Бұл туралы ҚР Қаржы министрі Болат Жәмішов ҚР Парламенті Сенатына «2013-2015 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Заң жобасын таныстыру кезінде осындай дерек келтірген. Ал 2014 жылға арналған республикалық бюджет түсімдері
5 трлн. 773 млрд. теңге немесе ағымдағы жылмен салыстырғанда
10,4 пайызға өсе отырып қарастырылған.
1. “ Қаржы” /оқулық/ Қ. Қ. Ілиясов, С. Құлпыбаев – Алматы 2005.
2. “ Финансовая система: экономическое содержание и механизм использования” А.Б. Зейнельгабдин – Алматы 1995. Қаржы-қаражат.
3. “ Финансы” /учебник для вузов/ под. ред. М.В. Романского – 2001.
4. “ Общий курс финансов” /учебник/ В.Д. Мельников, В.Д. Ли – Алматы 2001.
5. “ Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында” – Нұрсұлтан Назарбаев. Алматы 2005.
6. “ Экономикалық теория “ Әубәкіров Я.Ә. Алматы, «Санат»1999ж 176 б.
7. “ Финансы “ . Омирбаев С.М. Астана 2003 ж.
8. “ Статистический ежегодник Казахстана: Статистический сборник“ / А.А. Смаилов ред. 2005ж.
9. “ Финансовое право Республики Казахстан“. Худяков А.И Алматы, 2001 стр 272.
10. Назарбаев Н., Казахстан 2030, Алматы: «Билим», 1997 г.
11. “ Жалпы экономикалық теория“ Шеденов Ө.Қ., 2002 жыл , Алматы – Ақтөбе
12. «Қазақстан цифрларда» статистикалық жинақ , 2006 жыл , Алматы
Журналдар:
1. “ Қаржы қаражат” финансы Казахстана. Ж. Елубаева– 2004/6.
2. “ Қаржы қаражат” финансы Казахстана. З. Искакова –2004/5.
3. “ Финансы Казахстана” М. Т. Давлетова –2000/12.
Газеттер:
1. “ Егемен Қазақстан” –2008. 1 наурыз.
2. “ Казахстанская правда” – 2007. 9 декабрь.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 42 бет
Таңдаулыға:   
h2h3
Мазмұны
Кіріспе 3
1 тарау. Қаржы жүйесі мәні 6
1.1 Қаржы жүйесі ұғымы, оның құрамы 6
1.2 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі, маңызы 12
1.3 Қаржы жүйесін ұйымдастыру қағидаттары 18
1.4 Мемлекеттің қаржы жүйесінің қызметі 21
2 тарау. Экономикадағы қаржы жүйесінің рөлі 26
2.1 Қазақстан Республикасының қаржы жүйесінің моделі 26
2.2 Қаржы жүйесінің құрылымын жылдық салыстыру 27
2.3 Қаржы жүйесінің әлемдік тәжірибесі 30
3 тарау. Қаржы жүйесін жетілдірудегі іс-шаралар 34
3.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетін жетілдіру 36
Қорытынды 40
Қолданылған әдебиеттер тізімі 44
h3
h4Кіріспе
Курстық жұмыстың тақырыбы: Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі
Менің бұл тақырыпты таңдау себебім, еліміздегі қаржы жүйесін зерттеу,
құрылымын терең түсіну және қазіргі таңда бұл мәселе өте актуалды болып
табылады. Болашақ қаржыгер ретінде, Республикамыздың тәуелсіздік алғаннан
бергі жағдайын салыстыра келе қаржы жүйесінің өзгерісін білу.
Біз білетіндей, 14 жыл ішінде тек қаржы жүйесінде ғана емес сонымен
қатар, экономиканың басқа да секторлары елеулі түрде ілгері дамыды.
Курстық жұмыс барысында, мен қаржы жүйесі жайлы біраз мағлұматтарды
жаздым. Астана қаласындағы елбасы--- Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 18
ақпанда халыққа арналған жолдауында қаржылық сектор жайлы үшінші бөлімде
көрсетілген. Бұл бөлімшеде әлеуметтік-экономиканың дамуында қаржы жүйесінің
маңызы зор болып табылатындығы көрсетілген.h4 Қаржы секторын одан әрі
дамыту үшін 2005-2007 жылдар аралығындағы бағдарламалар қадылданды. Ендігі
біздің мақсатымыз білімімізді шыңдап, білікті маман болып шығу. Халықаралық
стандарттарға сай болу арқылы қаржы жүйесін жетілдіру.
Қаржы жүйесі – бұл қаржы қатынастарының жиынтығын қамтитын және осы
қатынастар негізінде сәйкес ақша қорын құру және пайдалану және де осы
қатынастардың ұйымдастырушы органдарының жиынтығын айтамыз.
Қаржы жүйесі - бұл қаржы қатынастарының әртүрлі сфераларының жиынтығы.
Осы анықтаманы негізге ала отырып, қаржы жүйесін келесі үш бөлікке жіктеуге
болады:
1) Қаржы қатынастары;
2) Ақша қаражат қорларының жиынтығы;
3) Қаржы басқару аппараты жиынтығы.
Осығын сәйкес қаржы жүйесі 2-белгі бойынша жіктеуге болады:
1) Функционалды қасиет;
2) Қаржы қатынастарына қатысушы қаржы субъектілігі.
Бірінші белгісі бойынша функцоналды қасиет немесе қызмет ретінде:
Салық бюджет жүйесі жатады, қор нарығы, қаржылық құқық, сақтандыру және
т.б. жатады.
Екінші белгісі бойынша былай бөлінеді: жергілікті бюджет, коорпарация
қаржылары жатады.
Ал, бірінші бөлімде: Мемлекеттік қаржы жүйесі туралы мәселелерді
қарастырдым. Қазіргі жағдайда қандай мемлекеттің жеке экономикалық
құрылымын зерделеу оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес.Бұл жүйе қаржы
қатынастары жиынтығынан және оны реттейтін институттардан тұрады. Қаржы
қатынастары кез-келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалпы экономикалық
қатынастардың құрамды бөлігі. Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси,
экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті
қаражаттарды жинақтап пайдаланады.
Жалпы, қаржы жүйесінің қалыптасуына энономиканың даму деңгейі,
жұмыспен қамтамассыз етілу деңгейі, халықтың қолындағы қаражаттар тікелей
әсерін тигізеді. Сондықтан ең алдымен халықтың қал-ахуалын жақсартып, содан
кейін жүйені қалыптастыру қажет. Сонымен қатар нормативті-құқықтық
актілерді ретке келтіріп, заңдар енгізу өзекті болып отыр.
Мен білетіндей 1995 жылдары еліміздің қаржылық жағдайы өте нашар болды.
Ал қазір ол көрсеткіштер өзгерген.2013 жылы  бюджет түсімі 198,2 млрд
теңгеге артады. Жалпы республикалық қазына қоржынына 5 трлн 435 млрдтан
астам теңге түседі деп болжанған. Бұл туралы ҚР Қаржы министрі Болат
Жәмішов ҚР Парламенті Сенатына 2013-2015 жылдарға арналған республикалық
бюджет туралы Заң жобасын таныстыру кезінде осындай дерек келтірген. Ал
2014 жылға арналған республикалық бюджет түсімдері 
5 трлн. 773 млрд. теңге немесе ағымдағы жылмен салыстырғанда 
10,4 пайызға өсе отырып қарастырылған. Оның ішінде кірістер
(трансферттердің түсімдерін есепке алмағанда) 4 трлн. 16,4 млрд. теңге
сомасында болжанады, ол 2013 жылдың деңгейінен 
427,1 млрд. теңгеге жоғары. 2015 және 2016 жылдарында сәйкесінше кірістер
түсімдері алдыңғы жылдар деңгейіне қарағанда 555,7 және 636,8 млрд. теңгеге
өсуі жоспарланады.Бұл мәлімет біз үшін көз қуантарлық болып отыр.
Біздің ендігі мақсатымыз осы даму деңгейін ары қарай жетілдіре отырып,
халықаралық аренада тек жақсы жағымен көріне беру. Келешек мемлекетіміздің
мамандары біз боламыз, сондықтан әрбір студент өзіне жүктелген міндеттерді
сезіне отырып білім алса, біздің болашақ қаржы жүйесі жаман болмайды деп
сенеміз.
Әлемдік практиканы өз елімізге ендіре отырып, тек тиімді жақтарын
алуға тырысу қажет. Қаржы жүйесі функцияларын дұрыс анықтап, дефицит
деңгейін мейлінше төмендетіп, макроэкономикалық көрсеткіштерді ескере
отырып әлемдік стандарттарға сүйену қажет.
h41 тарау. Қаржы жүйесі мәні
1.1 Қаржы жүйесі ұғымы, оның құрамы
Жалпы, қаржы жүйесі ұғымын түсіну үшін қаржының не екенін ұғыну қажет.
Қаржы (қолма-қол ақша, табыс ұғымын білдіретін орта ғасырдағы латын
тілінің financia сөзінен пайда болған француздың finance сөзінен шыққан)
қоғамда нақты өмір сүретін, объективті сипаты мен айрықша қоғамдық айналымы
бар өндірістік қатынастарды білдіретін ақшалай қаржы ресурстары мен
қорларды жасау және пайдалану процесіндегі экономикалық қатынастарды қамтып
көрсететін тарихи қалыптасқан аса маңызды экономикалық категориялардың бірі
болып табылады.
Қаржының мәні, оның даму заңдылықтары, тауар-ақша қатынастарын қамту
сферасы мен қоғамдық ұдайы өндіріс процесіндегі ролі қоғамның экономикалық
құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Елдің біртұтас қаржы жүйесі тиісті ақша қорлары құрылып,
пайдаланылатын қатынастардың, сонымен бірге бұл қатынастарды ұйымдастыратын
органдардың жиынтығын қамтиды. Қаржы жүйесінің ұғымы кейде тар мағынада,
тек мемлекеттің қаржы мекемелерінің жиынтығы ретінде қолданылады.h4
Сонымен бірге жалпы институционалдық тұрғыдан алғанда қаржы жүйесі бұл
қаржы мекемелерінің жиынтығы, ал экономикалық тұрғыдан---ол мемлекетте іс-
әрекет ететін бір-бірімен өзара байланысты қаржы қатынастарының жиынтығы.
Өзінің тарихи дамуында қаржы жүйесі ұзақ эволюциядан өтті. Қаржы
қатынастарының пайда болуы кезінде қаржы жүйесі, жалпыға мәлім, әдетте, тек
бір ғана буынмен - мемлекеттік бюджетпен шектелді. Классикалық капитализм
жағдайында батыстың көптеген өркениетті елдерінің, соның ішінде бұрынғы
КСРО-ның қаржы жүйесін екі негізгі буын - мемлекеттік бюджет пен жергілікті
қаржылар құрады. Олар ақша қорларын қалыптастыруға мүмкіндік берді, бұл
буындардың көмегімен мемлекет өзінің саяси және экономикалық функцияларын
орындап отырды.
Қаржы жүйесі мынадай үш бөлікті қамтиды:
1. қаржы қатынастарының жиынтығы;
2. ақша қорларының жиынтығы;
3. басқарудың қаржы аппараты.
Ақша қорларының қозғалысына байланысты мемлекет, шаруашылық жүргізуші
субъектілер, салалар, аймақтар және жеке азаматтар арасында пайда болатын
экономикалық, ақша қатынастарының жиынтығы қаржы қатынастарын құрайды.
Қаржы қатынастары негізінен мына екі сфераны қамтиды:
1) мемлекеттік бюджетке жинақталатын мемлекеттің орталықтандырылған
ақша қорларын қалыптастырып, пайдаланумен
байланысты болатын экономикалық ақша қатынастары;
2) кәсіпорындардың орталықтандырылмаған ақша қорларының толық
айналымын ортақтастыратын экономикалық ақша қатынастары.
Қаржы қатынастары өзінің экономикалық табиғаты жөнінен бөлгіштік
қатынастар болып табылады, оның үстіне құнды бөлу ең алдымен субъектілер
бойынша жүзеге асырылады. Сондықтан қоғамдық өндірістегі субъектілердің
ролі қаржы қатынастары жіктемесінің алғашқы объективті белгісі ретінде
көрінеді.
Қаржы қатынастарының буындарына тән болып келетін тиісті
орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қорларының жиынтығы қаржы
жүйесінің екінші бөлігін құрайды.
Қаржының материалдық мазмұны өзінің көрінісін қаржы ресурстарын
қалыптастырып, пайдалануда табады. Бұл ресурстар бюджет, мемлекеттік және
мемлекеттік емес әлеуметтк сақтандыру және қамсыздандыру. Амортизация,
айналым қаражаттары, тұтыну, резерв және басқа көптеген ақша қорларын
кіріктіреді. Бір қорлар едәуір дәрежеде, біреулері аз дәрежеде
орталықтандырылған, бір қорлар үнемі жұмсалады, басқалары уақытша
сақталады, үшіншісі қорланады.
Қаржы жүйесі интеграциялық тұрпатты жүйе болып табылады, оған кіретін
элементтердің тығыз байланысымен және оның қосалқы жүйелерінің бірде-бірі
өзінше өмір сүре алмайтындығымен сипатталады: қаржы бір жағынан, өндірістік
қатынастардың бір бөлігін білдіреді және осы қатынастар жүйесінің элементі
болып келеді, екінші жағынан, өзінің функциялық өзіндік ерекшелігі бар
өзара байланысты элементтерден тұратын жүйе болып табылады. Функциялық
сыныптауға сәйкес қаржыларда функциялық қосалқы жүйе ретінде мыналарды
айтуға болады: салық, бюджет, сыртқы экономикалық, қаржылық жоспарлаудың,
бақылаудың және басқа қосалқы жүйелері.
Қаржы жүйесін сыныптаудың функциялық критерийінен басқа қаржы
субъектілерінің (қаржы қатынастарындағы қатысушылардың) белгісі юойынша
сыныптау қолданылады, бұл қаржы жүйесін сфералар мен буындар бойынша:
мемлекеттің қаржысына, шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысына,
халықтың (үй шаруашылығының) қаржысына бөлуге болады.
Буындардың сипаттамасының матасылған қатары ретінде жоғары элементтері
болады: қаржы қатынастары, қаржы қорлары, басқарушы аппарат. Жүйелердің
мұндай қасиеті қаржы жүйесіне интеграциялық сипат береді.
Қаржы жүйесін құрайтын жеке элементтердің орны мен рөлі бірдей емес.
Бастапқы элемент жүйенің басқа элементтері арасында алдыңғы орынды алады,
өйткені жүйе элементтері мен буындардың өзара байланысындағы оның рөлі
айқындаушы болып табылады.

Қазақстан Республикасының қаржы жүйесі (1- сызба)

Қазақстан Республикасының қаржы
жүйесі

Жалпымемлекеттік Шаруашылық жүргізушіХалықтың
қаржы субъектілер қаржысы (үй шаруашылығының)
қаржысы

Мемлекеттік Арнаулы Мемлекеттік Материалдық Өндірістік
бюджет бюджеттен тыскредит өндіріс емес
қорлар сферасының сфераның
қаржысы қаржысы

РеспубликалықЖергілікті Өнеркәсіп, ауыл Тұрғын үй-коммуналдық
бюджет бюджеттер: шаруашылығы, шаруашылықтың, халыққа
облыстардың, құрылыс тұрмыстық қызмет
қалалардың, кәсіпорындарының,көрсетудің, жолаушылар
аудандардың жүк көлігі, көлігінің, денсаулық
бюджеттері байланыс, сауда, сақтау, білім беру,
дайындау, мәдениет, ғылым және
геологиялық ғылыми қызмет көрсету,
барлау қоғамдық ұйымдар,
ұйымдарының, банк-кредит, сақтық,
жабдықтау коммерциялық және
мемлекеттік делдалдық ұйымдардың,
ұйымдар қаржысы мемлекеттік емес және
басқа субъектілердің
қаржысы

Орталықтандырылған қаржылар
Орталықтандырылмаған қаржылар

Мемлекеттің қаржысы. Мемлекеттің қаржысы мемлекеттің экономикалық,
әлеуметтік, саяси функцияларын орындау үшін оны қажетті ақша ресурстарымен
қамтамасыз ететін елдің қаржы жүйесінің маңызды сферасы болып табылады және
олар экономика мен социумдағы сан алуан өзара байланыстарды қамтитын
мемлекеттік сектордың өндірістік және әлеуметтік қатынастардағы іс-
қимылымен байланысты.
Экономикалық мәні жағынан мемлекеттің қаржысы мемлекеттің, оның
кәсіпорындарының қаржы ресурстарын қалыптастырып, алынған қаражаттарды
мемлекет пен оның кәсіпорындарының функцияларын орындауға пайдалану үшін
қоғамдық өнімнің құны мен ұлттық байлықтың бір бөлігін бөлу және қайта
бөлумен байланысты болатын ақша қатынастарын білдіреді.
Субъектілері: мемлекет (өзінің билік пен басқару органдары арқылы),
жеке кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер, азаматтар.
Мемлекет қаржысының функциялары экономикалық категория болып келеді:
бұл---бөлу мен бақылау функциялары.
Алайда бөлгіштік функциядағы мемлекеттің қаржысын неғұрлым толық
сипаттау үшін мемлекеттің реттеуші іс-қимылдарының қажеттігінен туындайтын
құрамдас қосалқы функцияларды бөліп көрсеткен жөн, бұл:
1. орналастыру;
2. қайта бөлгіштік;
3. тұрақтандыру қосалқы функциялары.
Мемлекет қаржыларының экономикалық мазмұны бірыңғай емес: олардың
құрамында жеке оқшауланған буындар бөлінеді, олардың әрқайсысы өзгеше
функцияларды орындайды.
Егер қаржы қатынастарын топтастыру кезінде мемлекеттің экономика мен
әлеуметтік процестерге басшылық жасау деңгейіне сүйенетін болсақ, онда
Қазақстан Республикасындағы мемлекет қаржысының құрылымын былай көрсетуге
болады:

Қазақстанның мемлекеттік қаржысының құрамы (2-сызба)

Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржысы

Республикалық қаржы Жергілікті (муниципалдық)
қаржы

Бюджет

Мемлекеттік (төтенше Ұлттық қор
мемлекеттік) бюджет

Республикалық бюджет Жергілікті бюджет

Облыстық бюджет Астана бюджеті Республикалық маңызы
бар қала бюджеті

Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті
1. ққс 28,7
2. акциздер 7,7
3. табысқа салық 39,4
4. халықтан алынған салық 13,5
5. салықтық емес түсімдер 98,2
ЖАЛПЫ ТҮСІМ 206,2

ШЫҒЫСТАР
1. халық шаруашылығын қаржыландыру 63,3
2. мәдени саланы қаржыландыру 84,7
3. ғылымды қаржыландыру 2,3
4. қорғаныс шығындары 19,2
5. басқару шығындары 16,8
6. құқық қорғау органдарына 17,1
7. сыртқы экономика шығыны 12,1
8. басқа да шығындар 34,6
ЖАЛПЫ ШЫҒЫНДАР 250,1

БЮДЖЕТ ДЕФИЦИТІ 43,9

2007 жылғы республикалық бюджет кірістерінің көлемі мен құрылымы
түсімдердің атауы млн. теңге %
ТҮСІМДЕР 722034 100,0
1. КІРІСТЕР 649000 89,9
салықтық түсімдер 603396 93,0
корпаративтік табыс салығы 272632 45,2
ққс 222161 36,8
акциздер 6019 1,0
салықтық емес түсімдер 39348 6,1
капиталдан алынатын кірістер 6256 0,9
2.РЕСМИ ТРАНСФЕРТТЕР 57630 8,0
3.КРЕДИТТЕРДІ ҚАЙТАРУ 15404 2,1

Кестеден көріп тұрғандай, кірістердің негізін салықтық түсімдер
құрайды, ал салықтық түсімдердің негізгі көздері, бұрынғыдай қосылған құнға
салынған салық пен корпорациялық табыс салығы болып табылады. Республикалық
бюджет кірістерінің басқа едәуір көзі---салықтық емес түсімдер және
капиталмен жасалған операциялардан алынатын түсімдер.
Республикалық бюджет шығыстарының көлемі мен құрылымы (2006ж.)
млн. теңге %
ШЫҒЫСТАР 773893 100,0
ШЫҒЫНДАР 734809 94,8
1.жалпы мемлекеттік қызмет
көрсетулер 44066 5,7
2.қорғаныс 40435 5,2
3.қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік 73822 9,6
4.білім беру 23241 3,0
5.денсаулық сақтау 19105 2,5
6.әлеуметтік қамтамассыз ету 202043 26,1
7.тұрғын үй коммуналдық шаруақ 10321 1,3
8.мәдениет, спорт, туризм т. б. 12879 1,7
9.отын-энергетика кешені және жер
қойнауын пайдалану 8486 1,1
10.ауыл, су, орман, балық шаруағы
және қоршаған ортаны қорғау 43040 5,6
11.өнеркәсіп және құрылыс 1395 0,2
12.көлік және байланыс 59663 7,7
13.басқалар 68345 8,8
14.борышқа қызмет көрсету 34338 4,4
15.ресми трансферттер 93630 12,1
КРЕДИТТЕР 39085 5,0

Әр бюджетте оның кіріс және шығыс бөлігін теңестірген, яғни
баланстаған дұрыс. Баланс– бұл тепе-теңдік, бюджетті жасаған кезде негізгі
мәселе мемлекеттің ақшалай түсімдері мен шығыстарының осындай жай-күйіне
жету болып табылады. Кірістердің шығыстардан, яғни бюджетке түсетін
түсімдердің жалпы сомасының шығыстардың және қайтарымды негізде бөлінетін
кірістердің ауқымынан асып түсуі бюджет артығын– профицитті құрайды.
Бюджеттік процесс– бюджетті жоспарлау, әзірлеу, қарау, бекіту, атқару,
нақтылау, түзету жөніндегі, бюджеттің атқарылуы бойынша бюджет есебі мен
есептемені жүргізу, мемлекеттік қаржылық бақылау, сонымен бірге
байланыстырылған гранттарды регламенттелінген қызмет. Қазақстан
Республикасының бюджеттік процесс Бюджет кодексіне, Қазақстан
Республикасының жергілікті мемлекеттік басқару туралы, жыл сайынғы
Республикалық бюджет туралы заңға және Қазақстан Республикасының басқа
заңдарына сәйкес жүргізіледі.
Бюджеттің жобасын уақтылы және сапалы әзірлеу мен бюджетті нақтылау
және атқару жөнінде ұсыныстар жасауды қамтамасыз ету мақсатымен Қазақстан
Республикасының Президенті бюджеттік комиссияны құрады, ол туралы қағиданы
бекітеді, оның құрамын анықтайды.
Бюджеттік жоспарлау жоспарланып отырған кезеңге арналған бюджет
түсімдерінің көлемін және басымдылықты ескере отырып мемлекеттің әлеуметтік-
экономикалық даму міндеттеріне сәйкес оларды пайдалану бағыттарын айқындау
жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу процесі болып табылады.
Бюджет бір қаржы жылына жоспарланады. Кезекті қаржы жылына арналған
бюджеттің жобасымен бір мезгілде алдағы үш жылдық кезеңге арналған
бюджеттің болжамы жоспарланады.
Республикалық бюджеттің жобасын әзірлеу тәртібін Қазақстан
Республикасының Президенті айқындайды, жергілікті бюджеттің жобаларын
әзірлеу тәртібін Үкімет айқындайды.
Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін Қазақстан Республикасының
әлеуметтік-экономикалық дамуының орта мерзімді жоспары, Үкіметтің алдағы үш
жылдық кезеңге арналған орта мерзімді фискалдық саясат, мемлекеттік,
салалық бағдарламалар, Президенттің Қазақстан халқына елдегі ахуал және
республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттары туралы жыл
сайынғы жолдауы, өткен және ағымдағы қаржы жылдарындағы республикалық
бюджеттің атқарылу нәтижелері, республикалық бюджеттік бағдарламалардың
тиімділігін бағалау алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет
жобасын әзірлеу үшін негіз болып табылады.

h42.3 Қаржы жүйесінің әлемдік тәжірибесі
1998 жылдары республика бюджеті түпкілікті өзгерді. Бұл экономиканың
макроэкономикалық көрсеткіштерінің үнемі өзгеріп отыруымен, шаруашылық
субьектілердің қаржылық жағдайларының өзгеруімен байланысты болды.
Сондықтан, бюджет құрамын жүйелі түрде зерттеу арқылы, біріншіден, бюджетті
жоспарлау механизмін талқылау, екіншіден, бюджеттің орындалуындағы
экономикалық байланысты зерттеу, үшіншіден, қаржы жүйесі туралы негізгі
қағидаттар ойлап табу және заманға сай атқарылдым жасау қажет болды.h4
Бірақ республикадағы қаржы жүйесі туралы қаралымдар өте ұзақ және қиын
болды. Бюджетті өзгерту жайында 10-15 нұсқа ұсыныстар болды. Оның бәрі бір-
біріне ұқсас, тек қана минималды жалақы мөлшерімен, бюджеттік дефицитпен,
салық мөлшерімен ғана өзгешеленді. Сонымен қатар бұл нұсқалар
макроэкономикалық көрсеткіштермен, қаржы-несиелік ресурстармен
байланыстырылмады. Жалпы экономика деңгейін бағалау қиынға соқты. Сондықтан
индикативті жоспар құру арқылы бірнеше көрсеткіштер--- салық-баға саясаты,
бюджеттік емес қорлар, республиканың төлем балансын қарастырып шешу қажет.
Бұл әдіс арқылы, біріншіден, көрсеткіштердің табиғи құндылығын, екіншіден,
бюджеттік нұсқалардың нақты түрде жоспарлануын, үшіншіден, бюджеттің қаржы-
бюджеттік жоспарлауда, ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Бухгалтерлік есеп жүйесінің мәліметтері
Салық тексерулерінің қатысушылары болып салық қызметі органдарының өкілетті тұлғалары және салық тексеруінен өтетін салық төлеушілер
Сақтандыру ұйымдарының төлем қабілеттілігі
Құрылыс нарығын қаржыландырудың теориялық-әдістемелік негізі
Қазақстандағы сақтандыру нарығы
Қазақстан Республикасының салық және салық жүйесінің сипаттамасы
Шағын бизнесті мемлекеттік қолдау мәселелері
Ұйымның бухгалтерлік есептің мәні және ұйымдастырылу тәртібі
Салық және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке түсуін талдаудың ақпараттық жүйесін тұрғызуды негіздеу
Аудиттің мазмұнына анықтама
Пәндер