Белоктардың жіктелуі, құрамы

Ж О С П А Р:

І. КІРІСПЕ:

1. БЕЛОКТАРДЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ, ФИЗИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ

2. БЕЛОКТАРДЫҢ ЖІКТЕЛУІ, ҚҰРАМЫ.
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ:
3. БЕЛОКТЫҢ ҚҰРЛЫСЫ
4. БЕЛОКТАРҒА ТҮСТІ РЕАКЦИЯЛАР

ҚОРЫТЫНДЫ:

5. БЕЛОКТАРДЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ МАҢЫЗЫ МЕН ОЛАРДЫҢ ТАБИҒАТТА ТАРАЛУЫ
КІРІСПЕ
1. Белоктардың жалпы сыпаттамасы және физикалық
- химиялық қасиеттері
Академик В.И. Вериадскийдің есебі бойынша жер жүзіндегі тірі организмдердің салмағы 10 т. тең екен. Ал осы барлық тірі организмдердің негізгі құрамда бөлігі белок. Тіршілік ету процестерін зерттеу жұмыстары олардың өмірінде нуклеин қышқылдарының белоктардың жаңаруы, күрделілігі, шексіз әр-түрлілігі, маңыздылығының ерекше кеңдігін көрсетті. Ф.Энгельс өзінің "Табиғат диалектикасы" еңбегінде өмір дегеніміз – белокты денелердің өмір суру тәсілі, яғни организмдегі зат алмасудың қоршаған ортамен тығыз байланысы деп жазды. Басқаша айтқанда белок - барлық тірінің материалдық негізі болса, ал олардың тіршілік ету тәсілі - өмір болып табылады.
Белоктардың "белок" деп аталуы олардың тауық жұмыртқасы белогының қайнап денатурацияланған кезде - ақ тығыз массаға айналуынан шыққан. Оның басқаша аты протеин - бірінші; маңызды латын сөзінен
Белоктардың тірі организмдер үшін алатын орны:
1. Белок – генетикалық ақпаратты жеткізуге қолданылатын молекулалық құрал. Белоктардың маңызды қызметтерінің бірі олар түзу сызықтық РНҚ-дағы генетикалық хабарды үш өлшемдік яғни кеңістіктік хабарға айналдыратын химиялық материал болып табылады, Ал бұл үш өлшемдік, яғни кеңістіктік хабар тірі организмдердің макромолекулалық, субклеткалық компоненттеріне тән. Міне, белоктардың бір осы қасиетті ғана, олардың қаншалықты маңызды екендігін көрсетеді.
2.Белок - күрделі заттардың жай қарапайым заттарға дейін тотығуына қатысатын және жәй заттардан күрделі заттардың түзілуіне қатысатын фермент.
3. Белок - адам организмін микробтардан, ауру туғызушы агенттерден сақтайтын антидене.
4.Актин, миозин сияқты белоктар бірімен-бірі АТФ-тың қатысуымен әрекеттесіп, бұлшықеттердің жиырылуы сияқты қызмет.
5.Көптеген белоктар инсулин, глюкагон, гипофиздің тропты гормондары сыртқы ортаның әсеріне сәйкес, тірі организмдегі процестерді реттеп отырады.
6.Белоктардың бір тобы – гемоглобин, қан плазмасаның белоктары альбумйн, глобулин тасымалдау қызметін атқарады.Сонымен белоктар тіршілік етудің: ас қорыту, тітіркену» өсу, көбею, қозғалу сияқты барлық құбылыстарына қатысып, тірі организмнің тіршілігінің көзі болып табылады.
Белоктардың әлементтік құрамы:
Бұлардан басқа Р/2°/о - ке дейін,Cu, Mn, Fe, Co, т.б. элементтер кездеседі. Белоктардың молекулалық салмағы 12-13000 – нан жәй белоктарда бірнеше миллионға дейін күрделі белоктарда жетеді.
Сондықтан белоктардың молекулалық салмағын анықтау көптеген қиындықтар туғызды. Жәй заттардан молекулалық салмағын анықтауға қолданып жүрген классикалық физикалық-химиялық әдістер, белоктардың ерекше қасиеттеріне сәйкес, олардың молекулалық салмағын анықтау үшін жарамсыз болды. Тек қана XIX ғасырда ультрацентрифуганың жасалуына сәйкес ультрацентрифугалық әдіс дами бастады. Осы әдіс арқылы центрден тепкіш күшке байланысты белоктардың тұнбаға түсу жылдамдығының әртүрлілігіне сәйкес, олардың молеқулалық салмағын дәл анақтауға, мүмкіндік туды. Қазіргі кезде бұдан басқа гельфидатрация электрофорез әдістері де қолданылады
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Сағатов К. «Биологиялық химия» Оқу құралы, Алматы, Ы. Алтынсарин 1998 ж. 208 б.
2. Сейтембетова Амангүл, Лидодии Станислав «Биологиялық химия» Алматы, «Білім» 1994 ж. 304 б.
3. Несіпов, Төлқұтай «Адам және жануарлар физиологиясы» Алматы, «Ғылым» 2005 ж. 304 б.
4. Төленбек Исатай «Хайуанаттар мен адамдардың биофизикасы» Алматы, «Білім» 2002 ж. 328 б.
5. Аблаев, Нйколай Романович «Биохимия в схемах и рисунках» Алматы, «Ғылым» 2001 ж. 288 стр.
        
        Ж о с п а р:
І. Кіріспе:
1. белоктардың жалпы сипаттамасы, физикалық және ... ... ... ... ... Негізгі бөлім:
3. белоктың құрлысы
4. белоктарға түсті реакциялар
Қорытынды:
5. белоктардың биологиялық ... мен ... ... таралуы
Кіріспе
1. Белоктардың жалпы сыпаттамасы және физикалық
- химиялық қасиеттері
Академик В.И. ... ... ... жер ... тірі
организмдердің салмағы 10 т. тең екен. Ал осы ... тірі ... ... ... белок. Тіршілік ету процестерін зерттеу ... ... ... ... ... жаңаруы, күрделілігі,
шексіз әр-түрлілігі, маңыздылығының ерекше ... ... ... ... ... еңбегінде өмір дегеніміз – белокты денелердің
өмір суру ... яғни ... зат ... ... ортамен тығыз
байланысы деп жазды. Басқаша айтқанда белок - барлық тірінің материалдық
негізі ... ал ... ... ету тәсілі - өмір болып табылады.
Белоктардың "белок" деп аталуы олардың тауық жұмыртқасы белогының
қайнап ... ... - ақ ... ... ... ... ... аты протеин - бірінші; маңызды латын сөзінен алынған. Бұл ... ... ... ... тірі организмдер үшін ... ... ...... ... жеткізуге қолданылатын молекулалық құрал.
Белоктардың ... ... бірі олар түзу ... ... хабарды үш өлшемдік яғни кеңістіктік ... ... ... ... ... Ал бұл үш ... яғни кеңістіктік
хабар тірі организмдердің макромолекулалық, ... ... ... ... бір осы ... ... олардың қаншалықты маңызды
екендігін көрсетеді.
2.Белок - күрделі заттардың жай ... ... ... тотығуына
қатысатын және жәй заттардан күрделі заттардың ... ... ... - адам ... микробтардан, ауру туғызушы агенттерден
сақтайтын ... ... ... ... ... ... ... бұлшықеттердің жиырылуы сияқты қызмет.
5.Көптеген белоктар инсулин, глюкагон, гипофиздің тропты гормондары сыртқы
ортаның әсеріне ... тірі ... ... ... отырады.
6.Белоктардың бір тобы – гемоглобин, қан плазмасаның белоктары альбумйн,
глобулин тасымалдау қызметін атқарады.Сонымен белоктар тіршілік ... ... ... өсу, ... ... сияқты барлық құбылыстарына
қатысып, тірі организмнің тіршілігінің көзі болып ... ... ... ... ... - ке ... Mn, Fe, Co, т.б. элементтер
кездеседі. Белоктардың молекулалық салмағы 12-13000 – нан жәй ... ... ... ... ... жетеді.
Сондықтан белоктардың молекулалық салмағын анықтау көптеген қиындықтар
туғызды. Жәй заттардан ... ... ... ... ... ... әдістер, белоктардың ерекше қасиеттеріне
сәйкес, олардың молекулалық салмағын анықтау үшін ... ... Тек ... ... ... ... сәйкес ультрацентрифугалық әдіс
дами бастады. Осы әдіс арқылы ... ... ... ... ... түсу жылдамдығының әртүрлілігіне сәйкес, олардың молеқулалық
салмағын дәл анақтауға, мүмкіндік ... ... ... ... ... ... әдістері де қолданылады
2. Белоктардың жіктелуі, құрамы.
Белоктардың кеңістіктегі ... ... ... және ... 2-ге ... жоғарыда айтылып кетті. Ал, биологиялық қасиеті мен
қызметіне сәйкес ... ... ... топтарға бөледі.
1. Белок - ферменттер белоктардың ең үлкен тобы
2. Белок - ... ... ... ... ... ... ... антиденешіктер, қанның - глобулині
4. Транспорттық ... ... ... қан сары ... белоктары.
5.Жиырылғыштық функция бұлшықеттің актомиозині.
6.Құрылымдық белоктар ... ... ... т. ... ... ... казеині, жұмыртқа белогы химиялық құрылысының
ерекшелігіне сәйкес белоктарды жәй протеиндер және ... ... ... ... ... Жәй белоктар, яғни протеиндер тек амин ... ... Жәй ... ... ... кеңінен тараған -
глютэлин және проламин өсімдік белоктары, ... ... ... адам мен ... ... ... мен ... белоктар, колла-гендер мен кератиндер белок тәрізді ... ... т.б. ... ... ... құрамында полшептидтік тізбектен басқа
нуклеин қышқылдары, көміртегі, гем, фосфор қышқылы, ... ... ... емес компоненттері бар ... ... ... ... Олардың құрамында
пептидтік тізбектен басқа белоктық емес компонент - гем ... ... ... - ... протеиді. Құрамында Мg
ионы бар, күн көзінің әсерімен С02 және HgO молекулаларынан глюкоза түзуге
қатысады; қан ... - ... Ғе ионы бар, ... - қан эритроцитінің құраданда болады. Қанның жалпы массасының
800 г тең, ... 13-16 °/о/. ... ... ... ... әрбір клеткасына жеткізіп, ал клеткалардан тіршілік ету
процестерінің соңғы заты ... ... ... ... газын алып кетеді.
Гемоглобиннің молекулалық салмағы - 65000. Ол 96 °/о глобин белогы мен 4°/
о ... ... ... ... оның ... ... ... Адамның өсуімен дамуы кезінде, амин қышқылының құрамына сәйкес
физикалық-химиялық қасиеттері әртүрлі болатын ... ... ... ... НаР - ... ... ... НвГ-фетальда
гемоглобин жаңа туған нәрестенің гемоглобины, НвА-қалыпты гемоглобин - яғни
ересек кісінің гемоглобины.
Гемоглобиннің құрамындағы амин ... ... ... ... ... ... түзіледі. Мұндай
гемоглобиндер бірінен-бірі тек қана физикалық-химиялы қасиеттері жағынан
ғана емес ИЭН, ... ... олар ... ... да ... яғни ... тән биологиялық қызметін атқара
алмайды, 30-ға жуық аномальды гемоглобиннің түрі белгілі HbS , HвC, ... ... ... ... ... ... ... өте аз кездеседі, ал
малярия ауруы ... ... ... ... шығысында елдерде көп
кездеседі, себебі Нв малярия плазмодиясын қабылдамайды, ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Аномальды гемоглобиндердің оттегін байланыстыру қабілеті нашар сондықтан
көбінесе анемия ... ... Бұл ... түрін гемоглобинопатия деп
атайды. Заттың молекулалық аурулар дейді. Гемоглобинопатия осы ... ... ... ... туындыларының қатарына оксигемоглобин жатады
(НвО2), Оттек гемоглобиннің геміндегі Ғе2 ионына координациялық ... ... Ғе +екі ... ... ... ... валенттігін
өзгертпейді. Мұндай гемоглобинді оксигенделген гемоглобин деп атайды. HeOg
-тотыққан гемоглобин деп aтауғa болмайды.
Гемоглобиннің СО - ны байланыстыру ... өте ... ... ... ... ... байланыстыра алмайды, соңдықтан CO-
газымен уланған кезде, организмге оттек жетіспегендіктен өлім ... ... Ал NO - азот ... ... ... ... гемоглобин
метгемоглобинге дейін /НвОН/ тотығады. Меетемоглобинде Ғе үш валентті,
өкпеден жасушаларға оттегін ... ... ... ... ... болады. Улану дәрежесіне қарай метогемоглобинемия да ... ... ... ... ... мөлшерін анықтаудың ең сенімді қолы,
олардың сіңіру ... ... ... әдіс.
Гликопротеиндер- құрамында белоктық компоненттерден басқа көміртектік
компоненттер болатын күрделі белоктар. Көміртектік компоненттерге: ... ... ... глюкурон қышқылы, нейрамин және сиал
қышқылдары жатады.
Гликопротеидтердің ... ... өте ... тіректік, дәнекерлегіш қызметі буын сұйықтықтары, шеміршек,
сіңір, сүйек, кілегей, эпидермис т.б.
2. Жасушалардың өткізгіштігін қамтамасыз ету, суды ... ... ... ... топтары, актиденелер, грипп вируотарын
байланыстыру.
4. ... ... ... ... /гепарин/.
5.Са - сіңіру және шеміршектің сүйекке айналуына қатысу.
6.Гормондар ... ... ... Қан тамырларының серпімділігін қамтамасыз ету ... ... және ... ... ... = Fe, церуллоплазмин
Сит.б.-
Гликопротеидтердің белоктық
бөлімі негізінен ... ... ... ... ... ... екі ... ... ... ... - ... ... ... немесе жәй гликопротеидтер /40 °/о дейін
гексозоаминдерден тұрады.
I. Қышқыл гликопротеидтерді - ... ... ... ... ... ... белогы,
муциңдер /сілекейде, кілегей ... деп ... ... ... ... белокпен тығыз байланысқан
байланысқан қышқыл мен хондроитин күкірт қышқылынан тұрады.
Гиадурон ... - / N - ... - р , р ... ... ... өте ... көздің шыны тәрізді денесінде, ... ... ... заттардың құрамында болады.
Белоктың құрамы
Белоктың негізгі құрамында:
көміртек - 50-55 %
оттек- 21-24 %
азот - 15-18 %
сутегі - 6-7 ... - 0,3-2,5 ... ... ... өте ... ... полимерлі затгар. Оларды құрайтын
мономерлер - амин ... ... ... ... ... ... ... белок молекуласы пайда болады. Әр организмнің
өзіне тән белогы болады. Неміс ғалымы Абдер Гальден ... ... ... ... ... сөз жасауға болса, 22 амин қышқылдарынан сонша белок
молекуласын жасауға болады".
3. ... ... ... ... ... қарамастан- барлығы 5
элемент – С205, Н,5 ... өте ... ... ... Белок
макреморлекулалары қарапайым амин қышқылдарынан тұрады.
1871 жылы.Н.Н. Любавин сүт ... ас ... ... ... ... амин ... ыдырайтындарын ашты.
1931-1902 жылдары Ә.Фишер белоктардың қышқылдың /25°/о HgSO ... НСІ ... 10-96 ... ... қыздырғанда гидролизге түсетіндігін
ашты, міне, осы уақыттан бастап белоктан химиялық құрамын анықтау барысында
жүйелі жұмыстар істеліне бастады.
Қазіргі кезде ... ... ... және ... ... ... да ... Бұл әдістердің әрқайсысының өзінің ... ... бар. ... белок құрамын анықтауда осы үш әдіспен алынған
нәтижелерді біріктіріп ... ... ... ... ... амин қышқылдарын (ионалмасу)
хроматография, электрофорез әдістерімен әрі қарай зерттейді.
Амин қышқылдары - ... ... ... ... ... ... аминді туындылары болып табылады.
Оларды төмендегідей ... ... ... Ациклді, яғни циклді емес амин қышқылдары 14 амин қышқылы. Бұл ... өзі ... ... бон ... 8 амин қышқылы
-лей, і-лей, вал, т.б;
б/ диаминді ... ... /4 амин ... - ... ... ... в/ моноаминді дикарбон қышқылдары /2 амин қышқылы
- аспарагин, глютамин қышқылдары/ болып ... амин ... 4 амин ... жатады, бұлар да 2 топтан
тұрады: а/ гомоциклді - 2 амии ... ... ... ... – 2 амин қышқылы трифтопан, гистидин.
Ш. Иминоқышқылдар -2 /оксипролин, ... ... ... ... амин ... түссіз, кристалды
заттар, көбінесе дәмсіз, кейбір амин ... дәмі бар, тек ... дәмі ... Амин қышқылдарының судағы ерітінділері нейтралды,
әлсіз қышқылдық жәнә әлсіз сілтілік ... ... ... ... амин ... ... ... заттар /глициннея басқасы/
және ... ... ... бұл ... ... да тән. ... ... амфиион түзетін рН-ы болады.
2. Амин қышқылдары бір амин қышқылының - СООН ... ... амин ... - NHg ... ... су ... бөліп
шығарып, пептидтік байланыс арқылы ... ... ... ... І-ші ... ... ... амин қышқылдардың орнын
өзгертуі ... ... күрт ... әкеп ... мұндай қасиеті ... ... ... әртүрлі жануарлардан бөлініп алынатын инсулин, АКТ, вазопрессин,
окситоцин сияқты табиғаты белоктық ... ... ... аурулардан
емдеу үшін қолданылады. Белоктардың І-ші реттік құрылысын зерттеу ... ... ... амин ... анықтау ол үшін карбоксипептидаза ферменті
- С - шеттегі амин ... ... алу үшін ал 2,4 - ... - ... амин қышқылын бөліп алу үшін қолданылады.
2.Пептидтік тізбекті қысқартып, әрі ... амин ... ... үшін ... ... ... ... байланысты трипсинмен аргинин мен лизиннің
арасындағы ... түзу үшін ... Осы ... ... ... амин қышқылдары бірін-бірі
жабатын пептидтік карталарды қарастырады, сонын соң ... ... ... ... ... ... ... кеңістіктегі орналасуы. ... ... ... ... немесе гормондық активтіл-ігін
жоғалтуы қарапайым қыздыру ... ... ... ... ... І-ші ... ... өзгеріссіз қалатындығы анықталды, ... ... тән ... қызметі олардың кеңістікте орналасуына
тәуелді.
Белоктардың кеңістіктегі құрылысы рентген көмегі ... ... ... I960. ... ... ... анализдің қортындысы бойынша
полипептидтік тізбек кеңістікте спираль түрінде орналасады.
Кейбір ... ... ... ... кіші ... ... ... екінші- реттік спираль түзеді. Оның ... ... ... ... ... ... қабілеті
төмен серик, изолейцин, треонин, глютамий, аспарагин, ... ... ... амин ... ... ... құрылысының соншалықты күрделілігі олардың биосинтезі кезінде
қателіктің мүмкіндігінше аз болуына, ... ... ... ... суббірліктерінің - өз бетінше жиналуын реттеуді
жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... биологиялық активтілік көрсететін ... деп ... ... ... Белоктардың екінші, үшінші,
төртінші реттік құрылыстары, олардың бірінші ... ... ... ... тізбектегі орнына, санына тікелей тәуелді.
Белок молекулаларының жоғары құрылымдарын зерттеу, ... үшін ... ... ... ... антигендік активтілігі осы
құрылымдардың өзгеруіне байланысты. Ал ... ... ... ... организмде физиологиялық,
патологиялық өзгерістерге әкеп ... ... ... ... ... полярографиянық электрофорез,
оптика, хромотография ... ... ... зерттеуге
болады.
Белоктардың коллоидтығы -
оның макромолекулалық құрылысына тәуелді. ... ... ... ... ... ... және олардың ерітіндісінде Тиндаль
конусын беретін "сәулені шашырату" құбылысы байқалада. Белоктар жартылай
өткізгіштік қабілеті бар ... өте ... ... ... ... төменгі молекулалы қоспалардан тазарту үшін қолданады.
Сонымен диализ, тұздардың көмегімен тұнбаға ... ... ... ... қоспадан тазартуға, бірінен - бірін ажыратуға мүмкіндік
беріп, ғылыми және практикалық жұмыстар да ... орын ... ... ... ... ... тұнбаның суды сіңіргіш
қасиеті күшті заттармен ұзақ ... ... ... ... яғни ... ... қасиетінің қайтып қалпына
келмеуіне, биологиялық қасиеттерінің ... әкеп ... ... ... ... реакциялары
Белоктарға түсті реакциялар
1. Биурет реакциясы. Бұл ... ... ... құрамындағы
пептидті байланысты ашады. Пептидтер сілтілі ортада мыс иондарымен ... ... ... ... ... ... Пробиркаға несеп нәрінің аз мөлшері алынып, балқығанша
қыздырылады. Балқу кезінде аммиак бөлініп шығады. ... ... ... соң, суда ... NaOH және CuSO4 ... ... ... Қоспаның күлін түске ... ... ... ... ... реакциясын жұмыртқаның ... де ... ... Ол шін 2 мл ... белогінің
ерітіндісін алып, үстіне бірнеше ... NaOH пен CuSO4 ... ... ... ... байқаймыз.
2.Ксантопротеин реакциясы. Бұл реакция арқылы кейбір циклды ... ... ... ... ... ... ... амин қышқылдары концентрлі азот қышқылымен реакцияласканда,
сары түсті нитро туындылар береді. Бұл ... екі ... ... ... ... ... заттар түзеді.
Оларды хиноидты формалар деп атайды. Бұл ... түсі сары ... ... 1 мл жұмыртқа белогінің ерітіндісіне 5-6 тамшы НNО3
қосып қыздырады. Қоспа сары ... ... ... ... ... ... ... салқындатып, аммиак немесе 30 % NaOH ... ... сары ... түске боялады
Ксантопротеин реакциясын белоктардан, пептидтерден және циклды амин
қышқылдарынан басқа да ... ... ... ... ... ... және ... Миллон реакциясы. Бұл реакция арқылы тирозин амин қышқылын ашады.
Бұл реакцияға Миллон реактиві қолданылады. Ол концентрлі азот ... бір ... ... ... мен ... ... ... 1-2 мл белок ерітіндісіне 5-6 ... ... ... Оны ... ... кірпіш түсті ... ... ... фенолдар үшін де тән реакция ... ... ... ... ... ... концентрлі H2SO4
қатысуында глиоксил қышқылын аз мөлшерде қосса, ...... ... ... Бұл ... белок молекуласында триптофан амин
қышқылының барлығына және онын ... ... ... ... ... ... түсті өнім беруіне негізделген.
Глиоксил ... ... ... ... ... аз мөлшерде
кездеседі. Сондықтан конц.СН3СООН глиоксил қышқылының көзі ... ... ... ... күкірт қышқылы қоспадағы суды
байланыстыру үшін қажет.
Тотықсыздандырылған нингидрин ... және ... ... ... ... көк ... күрделі қосылыс түзеді.
8. Фоль реакциясы. Бұл арқылы құрамында күкірті бар амин қышқылдары
ашылады.
Цистеин мен ... ... ... онша ... ... ... бен күкірт сутек түрінде оңай гидролиздеуге болса, ал ол әрі
қарай сілтімен ... ... ... ... сульфидтерін береді.
9. Нитропруссид реакциясы. Бұл реакцияда күкірті бар амин қышқылдарын
анықтау үшін пайдаланады.
Жұмыс ... 1-2 мл ... ... 2-3 мл ... ертінідісін
қосып қайнатамыз. Суығаннан соң жаңадан бірнеше тамшы 10 % ... ... ... ... ... натрий
нитропруссидімен әрекеттесу нәтижесінде қызыл – қоңыр ... ... ... ... әр түрлі реактивтер арқылы іске ... ... ... ... ... ... ... зарядтары болады. Белоктардың -тұнбаға түсуі, олардың
бөлшектерінің дегидратациялануына су ... ... ... ... белок молекулаларының тұрақтылық факторларының бірі
жойылады, яғни олардың ... ... ... Сондықтан
тұнбаға түседі.
Белокты заттардың физико-химиялық қасиетгеріне көптеген факторлар ... ... ... макро,- молекулаларының структурасы
өзгеріске ... Бұл ... ... ... ... ... кезінде белоктың макромолекулаларының активті конформациясы
бұзылады. ... ... ... ... ... байланыстарын
бұзбай-ақ екіншілей және үшіншілей структураларын өзгеріске түеіруге әсері
болады.
Денатурациялануды болдыратын факторларды физикалық және химиялық деп
екі ... ... ... ... - ... механикалық әсерлер,
ультра-дыбыспен өңдеу, ионизациялық сәулелендіру әсері жатса, ал химиялыққа
- ауыр металдардың иондары, ... және ... ... ... сілтілік және сілтілік жер металдары тұздарының ерітінділері;
органикалық еріткіштер /спирт, ... ... ... және ... ... тұнбаға түседі. Әсер етуі жағынан бұларға ұқсас
детергенттер, ... ... ... ... ... ... ... әсер ету механизмін жан-жақты қарастыру
керек. Мысалы, ультрадыбыс ... мен ... ... ... ... ... химиялық өзгерістерге
ұшырайды.
Белоктарды тұнбаға түсіру реакциялары қайтымды да қайтымсыз да ... ... ... ... ... ... ... негізінен
терең өзгеріске ұшырамайды, сондықтан тұнбаны алғашқы еріткіште /мысалы,
суда/ қайтадан ерітуге бйлады. Қайтымды ... ... ... ... және ... жер металдары тұздарының /тұздау/, спирт пен басқа
да органикалық ... ... ... ... ... белок терең өзгеріске ұшырайды да, ол
гидрофильды қасиетінен айырылып, ... ... ... ... ... ... және ... қасиеттерін қалпына
келтіре алмайды. ... ... ... ... ... ауыр ... иондарының алколоидты реактивтердің
детергенттер, бояғыштар әсерлерінен де болады.
Фенол және формалинмен белокты ... ... ... 1 мл ... ... құйып, біреуіне сондай мөлшерде
қаныққан ... ... ... формалин ерітіңдісін қосады.
Пробиркадағы сұйықтықты араластырып, ... ... ... ... ... ... Формалин мен фенолдың дезинфекциялау ... ... ... ... ... ... олар ... зиянды
бактерияларды құрта алады.
Белоктарды диализдеу /тазарту/
Диализ әдісі белоктарды /кіші ... ... ... заттардан/ тазарту үшін кен түрде қолданылады. Диализ әдісін
жүргізетін аспапты диализатор деп ... Ең ... ... ... ... ... ... жасалған қалта пайдаланылады.
Коллоидты ерітінділер коллодидан жасалған ... ... ... тұздардың және төменгі молекулалы заттардың молекулалары ... ал ... ... ... ... Сол ... диализ әдісі
арқылы кейде глобулиндерді, альбуминдерден бөлуте болады.
Диализдеу
Бір стакан алып, оған ... су ... ... ерітіндісі құйылған
коллодий қапшығын жұқа резинка ұстатылған 2 шыны ... ... ... жағына орналастырып, коллодий қалтаны суға салады. Біраз уакыт ... ... ... ... ... ерітіндісі ылайланады.
Глобулин тұнбаға түседі. Бұл процесті 1-1,5 сағат жүргізу керек.
Қалтадағы ерітінді ... 5-10 мл ... ... 10-15 минуттан кейін
стакандағы судан алып, молекулалы ... ... ... Ол үшін ... 1 мл ... оған бірнеше тамшы 10 % HNO3 аюне
AgNO3 қосады. Егер AgCl ақ түсті ... ... ... болғаны, яғни хлор иондарының таза
суға ... ... өтті ме, ... ме, оны білу үшін де ... ... ... 10-15 минутта суды ... ... ... 1,5-2 сағат уақыт өткеннен кейін,
қалтаны судан алып, оның ... ... ... ... ... ... ... ал фильтрдегі қалған
тұнбада глобулин белогінің барлығына көз жеткіземіз.
валин аланин
Төртеуінен 16 түрлі ... ... ... ... ... ... амин қышқылдары түрлі орын алмастыру
реакцияларына қатысады. Мысалы: дезаминдеу:
және ферменттердің әсерінен декарбоксилденеді:
декарбоксилдену процесі кезінде гистидин амин ... -% ... ... ... ... - путресцин; тирозин -» тираминді береді.
Қарапайым белоктар немесе ... тек қана амин ... ... ... Қарапайым
белоктарды еріткіштерде түрліше еру жағдайына байланысты ... ... ... Алъбуминдер суда жақсы ериді, хануарлар мен ... ... ... кездессді. Тұзды ерітінділерде тұнбаға
түседі, олардың өздеріне тән формасы ... ... ... ... альбуминді дейді.
2. Глобуяиндер суда ерімейді. ... ... алу үшін 10 % ... және ... ... да бөлуге болады. Буршак тұқымдас
өсімдіктер мен майлы дақылды ... ... - суда да, ... да ... Тек 60-80 % -тез ... ... негізінен проламиндер астық тұқымдастарда кездеседі.
4.Глютелиндер еріткіштерде ерімейді, тек ... ... мен ... ... 0Д-0,5 % - тік ерітіңді қолданылады.
5.Протаминдер ерігіштігі глютелинге жақындаса, ал қажетті жағынан
өзгеше. ... ... ... ... ... 80 %-ін
құрайды. Аргининнен тұрады.
6.Гистондар қасиеті ... ... ... ... ... ... скелет /қаңқа/ белоктары деп аталады.
Қорытынды
Белоктар - -құрамыңда көп мөлшерде амин ... бap, өте ... ... ... ... ... ... салмағы өте
жоғары: альбуминнің молекулалық салмағы 17 400, ал ... ... 68 000. Кей ... ... салмағы 15 000 000-
ға жетеді. Организмдердегі зат алмасу, ... ... ... ... ... ... бездердің жұмысы белоктармен тығыз
байланысты. Белок жоқ жерде тіршілікте жоқ. ... ... ... ... клеткалар мен жасушадан құрылған пластикалық материал. Бұл
жағынан белокгардың орнын ... да, ... да баса ... ... ... мен гормондарды құруға қатысады.
3.Белоктардан неше ... ауру ... және ... ... ... ... ... пайда болады. Емдеуші ... қан ... және ... ... медицинада қолданылатын
күрделі белок системасына жатады.
4.Ядро құрамындағы ... ... ... ... және ... ... атқарады.
5.Белоктар қышқыл-сілті тепе-теңдігін тұрақтауға қатысады.
6.Белоктар энергетикалық материал. ... ... ... ... 12 % энергия алынады.
Жануарлар клеткасында белок өсімдікгерге қарағанда көп болады. Ересек
адам күніне 100-150 г ... ... ... ... Сағатов К. «Биологиялық химия» Оқу құралы, Алматы, Ы.
Алтынсарин 1998 ж. 208 ... ... ... ... ... ... ... «Білім» 1994 ж. 304 б.
3. Несіпов, Төлқұтай «Адам және жануарлар физиологиясы» Алматы,
«Ғылым» 2005 ж. 304 ... ... ... «Хайуанаттар мен адамдардың биофизикасы»
Алматы, «Білім» 2002 ж. 328 ... ... ... Романович «Биохимия в схемах и рисунках»
Алматы, «Ғылым» 2001 ж. 288 стр.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шұбатқа ветеринариялық-санитариялық баға беру33 бет
Әртүрлі аймақтарда өсетін топинамбур өсімдігінің (жапырағы, сабағы, жемісі) құрамындағы белоктар мен аминқышқылдарының таралу заңдылықтарын анықтау69 бет
Белоктар химиясына сипаттама20 бет
Белоктардың биосинтезі және оны реттелуін зерттеу18 бет
Амин қышқылдарының алмасуы жайлы7 бет
Ақуыз синтезі және оның табиғаттағы маңызы27 бет
Белоктар5 бет
Белоктар туралы5 бет
Белоктар тұралы жалпы түсінік7 бет
Белоктар. Біріншілік, екіншілік, үшіншілік, төртіншілік құрылымдар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь