Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық қорғау органдары

І. Кіріспе
Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық қорғау органдары туралы жалпы түсініктеме ... ... ..3.6
ІІ. Негізгі бөлім
1. Қазақстан Республикасының соттар ... .6
Сот билігінің ұғымы.
Сот төрелігі және оның принциптері.
Сот жүйесінің негізгі буыны және орта буыны.
2. Сотта және аралық соттарда азаматтық істерді қарау және шеу ... ... ... ... ...19.32
Азаматтық сот жүргізудің жалпы сипаттамасы.
Аралық сот қызметінің тәртібі және оның шаруашылық дауларды шешудегі рөлі.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ..37
Қолданылып жүрген заңдарда «құқық қорғау органдары» деген ұғым жоқ. Практикада қалыптасқан және нормативтік құжаттар мен нормативтік емес сипаттағы әртүрлі құжаттарда қолданылатын бұл ұғым әдетте қылмыстарға және өзге де құқық бұзушылықтарға қарсы күрес жүргізетін мемлекеттік органдар үшін жалпылама болып табылады.
Құқық қорғау қызметін құқық қатынастары субъектілерінің санасы мен мінез-құлқына заң жүзінде ықпал ету шараларының көмегімен құқықтық нормаларды сақтау және дұрыс қолдану жағдайларын қамтамасыз ету жөнінде заңға және белгіленген рәсімге сәйкес жүзеге асырылатын қоғамдық-пайдалы қызмет деп сипаттауға болады.
Құқық қорғау қызметіне тән белгілер:
құқық қорғау міндетінің болуы;
құқық қатынастарының субъектілеріне ықпал етудің арнаулы заңдық шараларын қолдану;
заңмен қатаң түрде регламенттеу;
белгіленген рәсім-іс жүргізу тәртібі болып табылады.
1. Алексеев. Теория права. 1994.
2. Закон РК. Алматы. 1999.
3. Бекбергенова И.А. Правоохранительные системы. 2000.
4. Булгакова Д.А. Заң әдебиеті. 2004.
5. Давид Рене, Жорре-Спинози Камилла. Основные правовые системы современности. 198.
6. Жолмухамбетов. Сот реформасы. Заман туралы. //Халық Кеңесі. 1993ж.
7. Излев Ю.В. Лошка для юристов. 2001.
8. Кереев Д. Закон и правосудие. 2000.
9. Кудрявцев. Социальные отношения. 1989.
10. Мәдиев Қ. Сот әділдігі судьяға сый. 1996.
11. Омарханұлы Қ. Сот үкімі қалай жазылуы керек? 1985.
12. Омиров И. Заң. 2006.
13. Пиголкина. Язык закона. 1990.
14. Поздеев. Құқық пен қазылық тарихындағы тұлғалар. Алматы, 1996.
15. Столяренко А.И. Юридическая педагогика. 2000.
16. Шахвастова И. Защита прав граждан Казахстана. 2000.
        
        Жоспар


    І. Кіріспе
    Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық қорғау
    ... ... ...    ІІ. Негізгі бөлім
     1.                      ...                      ...        ...         . Сот ... ұғымы.
              Сот ... және оның ...         . Сот ... ... ... және орта ...     2. Сотта және аралық соттарда азаматтық істерді ...                                                                        ...      ...      ...         . ... сот ... ... ...         . Аралық сот қызметінің  тәртібі  және  оның  шаруашылық  ...           ... ...    ...    әдебиеттер..............................................................
    .......37
























                                   ...         ... ... ...  «құқық  қорғау  органдары»  деген  ұғым
жоқ. Практикада қалыптасқан және нормативтік құжаттар мен  ...  ... ... ... қолданылатын бұл ұғым әдетте  қылмыстарға  және
өзге де құқық бұзушылықтарға қарсы  күрес  жүргізетін  мемлекеттік  органдар
үшін ... ... ...    ... ... ...  ...  қатынастары  субъектілерінің  санасы  ...  заң  ...  ...  ету   ...   ...   ... ... және дұрыс  қолдану  жағдайларын  қамтамасыз  ету  ... және ... ...  ...  ...  ...  қоғамдық-пайдалы
қызмет деп сипаттауға болады.
    Құқық ... ... тән ...    құқық қорғау міндетінің болуы;
    ...  ...  ...  ...  ...   ...   заңдық
шараларын қолдану;
    заңмен қатаң түрде ...    ... ... ... тәртібі болып табылады.
    Белгілерін негізге ала  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ажыратуға  болады.  Мысалы,  республикалық  «Барлау»  қызметінің
негізгі міндеті - ... ... ... ету  ...  сыртқы
барлауды ұйымдастыру мен жүргізу, сондықтан  оның  құқық  қорғау  қызметінің
бірқатар  белгілері  (заң  ...  ...  ...  ...   ... ... беру) болғанымен де, ол құқық қорғау органы емес.
    Құқық ... ... ...  -  ...  ...  ...  ... пәрменділігін  қамтамасыз  ету,  нормаларды  ...  және  ... үшін ...  ...  ...  Міндеттер  айқындалған
соң оның негізгі бағыттары (нысандары):
    ... ...    сот ...    ... ...    ... органдарының қызметі;
    қылмыстық қудалау;
    адвокатура органдарының қызметі ... ...    ... ... елдің  бүкіл  аумағында  Қазақстан  Республикасы
Конституциясының  барлық  заңдардан,   ...   ...   және   өзге   ... құқықтық актілерден үстемдігін қамтамасыз  ету  болып  табылады.
Оны Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі жүзеге асырады.
    Сот ...  ...  ...  қызметі  жүйесіндегі  іргелі  негіз  болып
табылады. Ол ...  ...  ...  ...  ...  көптеген  заңдық
мәселелерді   анықтауды   қамтамасыз   ...   ...    заң    ... ... ... байланысты мәселелерде соңғы  саты  болады.
Мысалы, алдын  ала  ...  ...  ...  ...  ...  қылмыстық
жауапқа тартуы  тек  сот  ...  ғана  ...  ...  ... мен ... ... әрекеттеріне сотқа шағым беріліп, дау  айтылуы
мүмкін.
    Прокурорлық  қадағалау  да  құқық  қорғау  ...  ...  ...  ол   ...   аумағында   заңдардың,   Қазақстан   Республикасы
Президенті жарлықтарының және өзге де  ...  ...  ... ... қолданылуына, жедел-іздестіру  қызметінің,  анықтау  мен  алдын
ала тергеудің, әкімшілік және  атқарушы  іс  ...  ...  ... ... ... ... болып табылады.
    Әділет органдарының қызметін, сөз жоқ, ... ...  ...  ...  ...  бұл  ...  ...  нормалардың  қалыпты  жұмыс  істеу
режимін сақтау жөніндегі ... ... ... ... ...  жөніндегі
сот шешімдерін орындау мәселелерін шеше  отырып,  сот  ...  ...   ...   ...   жәрдемдеседі.   Олардың   ...   ... ... құқықтар  мен  фактілерді  куәландырумен  (нотариаттың
жылжымайтын  мүлік  агенттігінің,  АХАЖ   мекемелерінің   ... ... заң ... ... қызмет көрсетуді жүзеге асыру  құқығын
лицезиялау) айналысады.
    ... ... ... бұзушылықтың әлеуметтік ең  қауіпті  түрлері  -
қылмыстарға қарсы күреске ... Ол ... табу мен  ашу,  ... кінәлі адамдарды  әшкерелеу  және  оларды  қылмыстық  жауапқа  тарту
жөніндегі шараларды жүзеге асырудан көрінеді.
    ... ... ... сұраған азаматтар мен ұйымдарды білікті заң
көмегін көрсету жолымен  құқықтық  қорғауды  қамтамасыз  етуге  тиіс,  ...  ...  ...  ...  және  өзге  де  ...   ...   олардын
мүдделерін білдіру, негізсіз қылмыстық қудалаудан қорғау  және  т.б.  ... ...    ...  ...  ...  ...  бір  дәрежеде  барлық  құқық   қолдану
субъектілеріне тән, бірақ ол біреулер үшін  негізгі,  ...  үшін  ...  ...  ...   ...   Құқық   пен   қоғамдық   қатынастардың
тұрақтылығына мүдделі мемлекет құқық қорғау үстемдік ететін,  ...  ... ... ... ... арнайы құрады. Мысалы, прокуратура  заңдардың
дәл әрі бірыңғай ... ...  ...  ...  ...  ... қылмыстық қудалауды жүзеге асырады, сот  органдарында  мемлекеттің
мүделлерін білдіреді. Ал құқық қорғау ... ...  ...  ... Парламент немесе Үкімет олар сияқты емес, өйткені  олардың  негізгі
міндеттері тиісінше заң ... және ... ... ...  ... ... сақталу мен дұрыс қолданылу жағдайларын қамтамасыз  ... ... ... ... ... ...  міндеттері  басым  болатын
органдарды құқық қорғау органдары деп түсіну керек. Мәселен,  ... ... ... ...  ...  ...  қудалау
органдарын құқық қорғау органдары мен мекемелеріне жатқызуға болады.
    Егер алғашқы бес мекеме ... ... ... ... ... ...  қызметін  жүзеге   асыратын   қызметтердің   көпшілігі   ... ... ... ...  ...  ...  кең  көлемді  өкілеттік
тобы бар басқа  да  ...  ...  ...  ...  ...    ... қауіпсіздік және ішкі  істер  органдарын  олардың  құқық  қорғау
шараларымен айналысатын бөлімшелерінің басқа құрамалар ...  ...  ...  ...  бар  ...  пікірлер  толығымен  құқық   қорғау   органдарына
жатқызуға болады.
    ... ... ... ... органдары ауқымының  олардың  құзыреті  мен
міндеттерінің үнемі өзгеріп ... атап ... жөн.  ...  пен  ... ... ... отырады.
    Қазақстанның 1995  жылғы  30  ...  жаңа  ...  ... ... ... және оның  заң  ...  ...  және
сот  билігі  тармақтарына  бөлінуін,  сондай-ақ  ...  әрі  ... ... ... ... өзара іс-қимыл жасауын бекітіп берді.  Сол
сәттен бастап сот ... ... ... шынайы көрініс таба  бастады.  Бұл
тәуелсіз судьялар корпусының тәуелсіз болуына жағдай жасаудан, судьялар  мен
соттардың материалдық ... ... ... ... сыйламағаны  үшін
жауапкершілік белгілеуден,  сот  өкілеттігін  айтарлықтай  кеңейтуден  айқын
байқалды. Әсіресе азаматтардың конституциялық құқығы мен ...  ... бар ...  ...  ...  және  ...  ...   құқық   қорғау   ...   ...   ...   ... ... ... ... өкілеттік алуда.  Мәселен,  тұтқынға
алу және ... ...  ...  ...  мүмкін  (Қазақстан  Рсспубликасы
Конституциясының 16-бабы).
                     1. ... ... ...    Сот ... деп соттар жүзеге  асыратын  адамдардың  мінез-құлқына  және
әлеуметтік процестерге ықпал ету мүмкіндігі мен қабілетін ...    Сот ... ... Рсспубликасының атынан жүзеге асырылады және  оның
мақсат-міндеті азаматтар мен ... ... ... мен  ...  ...  ...  Конституциясының,  заңдарының,  өзге   де
нормативтік-құқықтық   актілерінің,   ...   ...   ... ету. Ол ... ... ... ... істер мен  дауларға
қатысты болады.
    Соттар ... ... мен өзге  де  ...  ... аумағында міндетті күші болады, оларды  орындамау,  сол  сияқты  ... өзге де ... заң ...  ...  ...  соғады
(Конституцияның  76-бабы,  "Қазақстан   Республикасының   сот   ...   ... ... ... 2000 ж. 25 ... ... 1-бабы).
    Сот  билігі  сотта  іс  ...  ...  ...  және  ... өзге де ... ... жүзеге  асырылады  (Конституцияның  76-
бабы, заңның  1-бабы).  Сот  білігінің  Қазақстандағы  ...  ...  ... ... ... сатысын айғақтайтын соттар болып саналады.
    Құқық қорғау қызметінің жүйесінде сот төрелігі орталық орын алады.  Оны
соттар  ...  ...   ...   ...   ...   және   заңда
белгіленген тәртіп пен рәсімді  сақтай  отырып,  қылмыстық,  ...  ... де ... ... мен шешу ... ...  ...  қызметі  деп  түсіну
керек.
    Сот ... ... ... - сот ...  ... реттеудің мәні мен мазмұнын  анықтайтын  жалпы  басшылық  идеялары  ... ... ... ...    Оған ... ... ... барлық жалпы принциптері жатады.
    Бұған қоса, оның тек қана өзіне тән сапалары бар, мәселен:
    1. Сот ... тек сот қана ... ...    ... ...  ...  ...  1  тармағы).  Ол
мыналардан көрініс табады:
    ... ... ...  ...  ...  ешқандай  басқа
органдар қарай алмайды;
    сот ... оның ... ... сот  ісін  ...  ... ... заң белгілейді және оны ешкім өз бетінше өзгерте  алмайды;

    қандай да бір  атаумен  ...  ...  ...  ...  ...  жол
берілмейді;
    адамды қылмыс жасағаны үшін кінәлі деп табуға тек  соттың  ғана  ...    ... жаза ... тек ... ғана ... бар;
    сот ... тек жоғары тұрған сот қана  белгіленген  тәртіп  бойынша
бұзуы мүмкін.
    2. ... сот ... ... ... ... ...  және  ... заңға ғана бағынады (Қазақстан Республикасы Конституциясы 77-бабының  1-
және 2-тармақтары). Сот төрелігін  іске  асыру  ...  ...  ...  да  ...  ...   жол   ...   және   ол   заң   бойынша
жауапкершілікке әкеп соғады. Нақты ...  ...  ...  есеп  бермейді.
Бұл принциптің мәні сотқа бөгде  біреулердің  араласуынсыз,  ...  да  ... ... өзге  де  сырттан  жасалатын  ...  өз  ...  ... ...  ...  ...  ...  жағдай  туғызуға  ұмтылу
болып табылады.
    3. Сот ... ...  ...  және  тең  ...  ... ... ... қудалау, қорғау және қылмыстық істі  сот  ... ...  ...  және  ...  ...  мен  ...  адамдар
арқылы жүзеге асырылады. Мұның азаматтық процестердегі тараптарға да  бірдей
қатысы бар. Сот ... ... ...  біреулердің  сойылын  соқпайды  және
қандай да бір ...  ...  Ол  ...  пен  ...  қағиданы
сақтай  отырып,  тараптардың  процессуалдық  міндеттерін   орындауына   және
өздеріне ... ... ... ... ...  ...  Тараптарға
(айыптаушы мен қорғаушы, талап  иесі  мен  жауап  беруші)  өз  қөзқарастарын
қорғайтындай бірдей мүмкіндіктер ... Олар ... ...  ... ... ... ... тексеруге қатысу және сотта  сөз  сөйлеу
жөнінде бірдей құқықтарды пайдаланады. Сот ...  ...  және  ...  сот  ...  бұзу  ...  ...  қаралатын  істерге  қатысу
құқығын қамтамасыз етеді.
    4. Қылмыстық істер бойынша да, ... ... ... да сот  ...  ...  ...  ...  мүмкіндігіне  жол  береді.   Сот   үкімі   мен
апелляциялық қадағалау тәртібімен ... ...  ...  ...  ... ... және наразылық келтірілуі мүмкін.
    5. Барлық мемлекеттік және мемлекеттік емес органдар, лауазымды адамдар
мен азаматтар үшін сот ... ... ... күші  бар.  ...  ... сот қаулылары Қазақстан Республикасының  барлық  аумағында  орындалуға
тиіс.
    6. Сот ... ... ...  ...  ...  ...  басшылыққа
алады:
    бір құқық бұзушылық үшін ешкімді де қайтадан қылмыстық немесе ... ... ...    ... ... көзделген соттылығын оның келісімінсіз ешкімнің өзгертуіне
болмайды;
    сотгт әркім өз сөзін тыңдатуға құқылы;
    ... ... ... (зайыбына) және  заңмен  белгіленген  шектегі
жақын туыстарына қарсы айғақ беруге міндетті емес;
    ... ... ... ... қолдануға жол берілмейді.
    7. Сот төрелігінің кінәсіздік презумпциясы принципін  ...  атап  ... Оның мәні ... ... ... ...  ...  енген  сот  үкімімен
танылғанша, ол жасалған қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі.
    Өздерінің құзыретіне және алдарына ... ... мен ...  ...   соттар   жиынтығы   сот   ...   ...   ... ... ... 3 және 4 ... және  ... сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы" 2000 жылғы  25
желтоқсандағы заңның 3-бабына сәйкес,  ...  сот  ...  ... және ... ... ...    ... соттарға жататындар:
    1) облыстық және соған теңестірілген соттар (Астана және  республикалық
мәні бар қалалардың соттары, ... ... ...    2)  ...  ...  соттар,  біріккен  күштердің  (гарнизондардың,
құрамалардың, ... ... ...    ... ... лауазымды немесе өзге адам сот міндетін  мойнына  алуға
хақысы жоқ. Қандай да  бір  ...  ...  ...  соттарды  құруға  жол
берілмейді.
    Республикада   соттардың   ...    және    осы    ... ... әкімшілік және өзге  де  мамандандырылған  соттардың
құрылуы мүмкін.
    Сот жүйесін мынадай тұтастық сипаттайды:
    сот ... ... ...    заңдарда бекітілген сот ісін жүргізу нысандарында  сот  ...  ...    ... бірыңғай заңдар қолдануы;
    соттарды ... ...    ... ... ... сот шешімдерінің бүкіл Республика аумағында орындалу
жүйесі;
    барлық соттарды республикалық ... ... ...    Сот ... шартты түрде үш буынға бөлуге болады:
    1) негізгі (аудандық,  ...  ...  ...  құрамалардың,
армиялардың әскери соттары);
    2) орта (облыстық  соттар,  ...  және  ...  ...  ... ... ... ... соттары);
    3) жоғары (Қазақстан ... ... ... Сот ...  ... ... ... ететін сот  инстанциясы  ұғымы  да  бар.  Сот  ... ...  ...  ...  ...  ал  сот  ...  ...   шешілетін   міндеттердің   ...   ... ... мен ... ...  сот  ісін  ...  соған  тән
ерекшеліктерін даралайды. Сот инстанциясы деген ұгымды сот  ...  ... ... мәні ... ... қабылдау немесе осы шешімнің  заңдылығы
мен негізділігін тексеру) қандай да бір сот  функциясын  атқаратын  сот  ... жөн.
    ... ... соты деп ... және сол  іс  ...  ...  ... сотты айтады. Ондай сот аудандық, облыстық  немесе  Жоғарғы  ... ...    ...  ...  соты  деп  ...  ...  соты  ...  сот
актілерінің   заңдылығы   мен   негізділігін   ...    ...    ... ...    Апелляциялық инстанция деп,  бірінші  инстанция  сотының  ...  ... ... ... және ...  ...  ...  және
наразылықтар бойынша істер қарайтын екінші инстанция сотын айтады.
    ...  ...  ...   ...   бар   -   ол   ...   ...  заңды  күшіне  енген  сот  шешімдеріне   шағымдар   немесе
прокурорлық наразылықтар бойынша ... ... іс ... сот.
    Сот ... сот төрелігін атқаруда негізгі салмақ  негізгі  буынға  -
аудандық  (қалалық)  және  ...  ...  ...  Олар  ...   және
қылмыстық істердің көпшілігін, әкімшілік құқық бұзушылық материалдарын  ... ...    ... олар заң ... ... ... ...  қарауына  жатқызылған
істерді қоспағанда,  бірінші  инстанция  ...  ...  ...  ...    ... ... соттары істерді жеке өзі қарайды.
    ... ... ... ... ...  ...  ...  аудандық  (қалалық)  сотты  сот  әкімшілігі  жөніндегі   Комитеттің
Жоғарғы   Сот   ...    ...    ...    ...    ...  Президенті  құрады   және   таратады.   ...   ...  және  ...  бір  сот  құра  ...  ...  ...  сот
учаскелер құрылуы мүмкін.
    Аудандық (қалалық) сот төрағадан және тұрақты судьялардан тұрады.  Егер
штат бойынша ... ... бір ғана ... ... ... ол сонымен  қатар
төрағаның (бірқұрамды сот) өкілеттігін де қоса атқарады.  Судьялардың  ...  ...  ...  Жоғарғы  Сотының  жанындағы  ...   ... ... ... ... Сот учаскесінде судьялардың  жұмысына
аға судья басшылық етеді.
    Аудандық (қалалық) ... ... ... және сот  ...  басшысының
міндеттерін қоса атқарады.
    Аудандық соттың  төрағасы  уақытша  қызметте  ...  ...  ... ... осы сот ... ...  осы  сот  ...  біріне
жүктеледі (заңның 9 бабының 2 тармағы).
    ... ... ... ... ету үшін  аудандық  сотта  кеңсе
құрылады, оның штат санын сот төрағасының келісімі бойынша облыс  соттарының
әкімшілігі белгілейді (заңның 7 ... 2  ...  ...  ...  ...  ...  ...  сот  отырыстарының   хатшылары,   сот
орындаушылары, сот приставтары сот ... ... ...    ... ... және ... теңестірілген астананың және  республикалық
маңызы бар қалалардың соттары, Қазақстан  Республикасы  әскерлерінің  ... орта буын ... ... ...  Олар  ...  ...  және
қадағалау инстанцияларының соттары  ретінде  әрекет  етеді,  сонымен  бірге,
олар заңмен белгіленген  ...  ...  ...  ...  ... ... ...    Бірінші инстанция соты ретінде олар, мәселен, аса  ауыр  жағдайда  кісі
өлтіру, геноцид, ... ... ... террорлық, баскесерлік,  жаппай
тәртіпсіздік  туралы  қылмыстық  істерді,  сондай-ақ  өз  қалаулары  ... ... және ... ... ... ...    Мұнымен  қоса,  орта  буындағы   ...   ...   ...   арасындағы
экономикалық дауларды қарайды.
    Орта буын соттары апелляциялық тәртіппен қылмыстық және азаматтық істер
бойынша шағымдар мен ... ... ... буын ...  қараған
істерді қарайды.
    Бұл  соттар  қадағалау  ...  ...  ...  ...  ...  ... ... мен негізділігін тексереді, жаңа  ашылған  жағдаяттар
бойынша істерді қайта қарайды.
    Мұнымен қоса,  орта  буын  ...  сот  ...  ...  және
талдайды, сот практикасын зерттейді, қорытындылайды, өзіне  заңмен  берілген
өзге де ... ... ...    Орта буын ... сот ... жөніндегі  Комитеттің  ҚР-сы  Жоғарғы
Соты Төрағасымен келісілген ұсынысы  бойынша  Республика  Президенті  ... ... ... ... ... ...  санын  ҚР-ның  Президенті
бекітеді.
    Орта буын соттары төрағадан, сот алқасы ... және  ... ...  ...  ...  және  ...  ...  бойынша  сот
алқалары соттың жалпы отырысы.
    Облыстық ... ... ... ... ...  мен  ...  істер
жөніндегі алқасын - алқалар төрағалары, ал қадағалау  алқасын  сот  ... ... ... ...  саны  сот  ...  ұсынысы  бойынша
жалпы отырыста белгіленеді.
    Қадағалау алқасы осы соттың жалпы отырысыңда жасырын дауыс беру  ...  ...  ...   ...   ...   жыл   сайын   сайланатын
судьяларынан тұрады.
    Қадағалау алқасы шағымдар мен наразылықтар, сондай-ақ жаңа ... ... ... ... ... ... ...    Орта буынның сот төрағасы судья болып есептеледі  және  соттың  жұмысын
ұйымдастырады.
    Орта буын ... ... ... буын ...  ...    Жоғарғы сот – сот жүйесінің жоғары буыны болып табылады.
    ... ...  ...  Соты  ...  ...  соттарының
қарауына жатқызылған азаматтық, қылмыстық және  өзге  істер  бойынша  ...  ...  ...  ...  заңда  көзделген  іс  жүргізуді  нысындарында
олардың  қызметін  қадағалауды  жүзеге  асырады   және   сот   ... ... ... ...    ... сот ...  сот  ...  төрағаларынан  және  судьялардан
тұрады.
    Жоғарғы соттың органдары:
    1) ... ...    2) ... ... жөніндегі алқа;
    3) қылмыстық істер жөніндегі алқа;
    4) соттың жалпы отырысы.
    1) алқа ... ... ... және  ...  ...  ... сайлайды;
    2)  сот  практикасын  зерделейді  және  оны  ...  ...  ...  ...  сот   ...   іске   ...   кезіндегі
заңдылықтың сақталу мәселелерін қарайды;
    3)   сот   ...   ...   ...   ...   ... ... ... қаулылар қабылдайды;
    4) Жоғарғы сот алқалары төрағаларының және уәкілетті  орган  ... ...    5) ...  ...  ...  ...  2  ... жағдайда қорытынды береді;
    6) облыстық сот  төрағасы  мен  облыстық  сот  ...  ...  ... ... бос  ...  ...  талқылайды  және  тиісінше
қорытындылар береді;
    7) ... Сот ... ... бойынша жалпы  отырыс  хатшысын  және
ғылыми-консультациялық кеңестің құралын бекітеді;
    8) заңда көзделген басқа да ... ... ... Жалпы отырыс
оған Жоғарғы Сот судьялары жалпы санының кем дегенде  үштен  екісі  қатысқан
жағдайда заңды болып табылады.
    ... ... ... істер жөніндегі  алқасы  мен  қылмыстық  істер
жөніндегі алқасын - алқа төрағалары, ал  ...  ...  ...  ... басқарады.  Әр  алқадағы  судьялар  саны  Жоғарғы  Сот  ... ... ... отырысында  белгіленеді.  Қадағалау  алқасы  Жоғарғы
Соттың отырысында  жасырын  дауыс  беру  ...  ...  ...  ... ... жыл ... ... судьяларынан тұрады. Азаматтық  істер
жөніндегі алқа және қылмыстық істер ... алқа ...  ...  ...  ...  дербес  құрамын  Жоғарғы  Сот   Төрағасы   белгілейтін
судьялардан тұрады.
    ... ... ... ... ...  ...  Ол  ... Жоғарғы Сот  Пленумы  нормативтік  қаулылары  жобасының  және
өзге  де  құжаттардың  практикасын   ...   мен   ...   ... ...  қамтамасыз  етуге  арналған  кеңесші  орган  болып
есептеледі.
    Жоғарғы Соттың өз ... бар,  ол  ...  ... ... ... қамтитын бөлімдерден тұрады.
    Судьялар Қазақстан ... сот ... ... ...  болып
табылады. Оларға конституциялық тәртіппен сот төрелігін атқару  жөнінде  кең
өкілеттіктер берілген.
    ...  ...  ...  ...  іске  асырумен  байланысты
болғандықтан, ол лауазым кандидаттарына жоғары талаптар  ...  ... ... ... ... ... тек мыналар ғана судья бола алады:
    Қазақстан Республикасының азаматтары:
    ... кір ... ... ...    25 ... ...    заңгерлік жоғары білімі барлар;
    заңгерлік мамандығы бойынша кемінде 2 ... ... ...    ... ...  ...  ...  және  әділет  біліктілік
алқасының ұсынымын алғандар.
    ... ... ... ... ... соттың судьялары бола алады.
    Мамандығы бойынша ...  5  жыл  ...  ...  бар,  оның  екі  ... ... ... ...  және  тергеу  органдарында  судья
болып істеген заңгер;
    біліктілік емтиханын тапсырған  және  ...  Сот  ...  ...    ... ... ... ... қатар, әскери қызметкер болуға тиіс.
    Жас мөлшері Конституцияға ...  ...  және  60  ...  ... ... ... бұл мерзім 5  жылдан  аспайтын  уақытқа  ұзартылуы
мүмкін.
    Жоғарғы ... сот ... ... және ... Сот ... ...  Сот  ...  кепілдемесіне  негізделген  Президенттің
ұсынуы бойынша Сенат сайлайды.
    Облыстық  және  оларға   ...   ...   сот   ... және осы ... ... ... Сот Кеңесінің  кепілдемесі
бойынша  Президент  ...   Сот   ...   ...   ... және ... ... судьяларын Президент тағайындайды.
    Заң  судьялар  үшін  ...  ...  ...  ...  олардың
мыналарға құқығы жоқ:
    депутат болуға;
    ғылыми-оқытушылық   немесе    өзге    де    ...    ... ... ... ... ...    кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға;
    коммерциялық  ұйымдардың  басшы  ...  ...  ...   ... енуге;
    партия, кәсіптік одақтар мүшесі болуға;
    ... да бір ... ... ... ... оған қарсы шығуға.
    Судьяның  өкілеттігін  ...  ...  оны  ...  босатуды  және
тәртіптік  жауапқа  тартуды   заң   ...   ...   ...   ... ... ... ...  оқуға  және  өзінше  түсіндіруге  жол
бермеу мақсатында, бұл үшін  ...  ...  ...  барынша  айқын
дәйектелген.   Нормаларды   ...   ...    ...    ... ... ... түседі.
    Мәселен,  ''Қазақстан  ...  сот  ...  мен   ... ... ...  ...  сәйкес,  мына  жағдайларда  судъялардың
өкілеттігі тоқтатыла ...    1) ... ... ... ... түскен немесе ауыр қылмыс жасағаны үшін
қылмыстық жауапқа тартылған жағдайда, ... ...  ...  ...  ... ... ... немесе тұтқынға алуға келісім берілгенде;
    2)  ...  ...  ...  бойынша  медициналық   сипаттағы   мәжбүрлеу
шараларына ұйғарылған немесе ... ... ... деп ...    3) ... сот ... бойынша үшті-күйлі жоғалды деп танылғанда;
    4) судья ...  ...  ...  ...  ...  қызметінен
босатылады (заңнын 34-бабы)
    1) өз қалауы бойынша;
    2) ... ...    3) осы ... ... ... заңды күшіне енгенде.
    Судьялар өз қызметінде есеп бермейді және бақылауға  алынбайды,  алайда
заңда белгіленген ... олар ... ... ...    ...  ...  Президентінің   1997   жылғы   12   ...  ...  ...  ...  ...   ...   ...  және  соларға  теңестірілгсн  тәртіптік  ...   ...   ...  ...  Рсспубликасы  Жоғарғы  Сотының  тәртіптік  алқасы   -
облыстық   және   ...   ...   ...   ...    Қазақстан
Республикасының соттарына қатысты істерді қарайтын органдар  болып  табылады
және  оларға  тәртіптік  жаза  ...  ...  ...   ...   ...  ...  сот  төрелігін  шығарудағы  тәуелсіздік   принципін
ұстанады.
            2. ... және ... ... азаматтық істерді қарау
                                  және ...    Сот ...  ...  ...  нығайтуда  үлкен  рөл  атқарады,  құқық
бұзушылықпен  белсенді  түрде  күрес  ...  ...  пен  ... қорғайды. Өзінің  барлық  қызметінде  адамдарды  заңдарды  бұлжымай
сақтауға тәрбиелейді.
    Сот ... ... бір түрі ... ... ... ... сот ... ісі  болып  табылады.  Ол  ...  ...  ... ... ... шаруашылық  пен  жеке  меншік  жүйесін,  саяси,
еңбек, ... және ...  ...  да  жеке  әрі  ...  ... мақсатындағы, сондай-ақ  мемлекеттік  кәсіпорындардың,  мекемелердің,
кооперативтердің, қоғамдық ұйымдардың заңмен  қорғалатын  мүдделерін  қорғау
мақсатындағы азаматтық ... ... ... ... шешу ...    ... сот төрелігі  сот  мәжілістерінде  азаматтардың,  мемлекеттік
кәсіпорындардың,  мекемелердің,  кооперативтер   мен   ...   да   ... ...  мен  ...  ...  даулар  бойынша  азаматтық
істерді қарап, шешім шығаруды жүзеге асырады.
    ... сот ... ... ... ... азаматтың сот  арқылы
қорғануы, заңдылықтың тек сот арқылы іске ... ...  заң  және  ... ...  істі  ...  ...  ...  тәуелсіздігі  және
олардың тек заңға ғана  бағынуы,  ...  тіл,  сот  ...  ... конституциялық негіздерге сүйену басты орында болады.
    Сот арқылы ... ... ... мәні кез ...  адам  ...  ...  ...  белгіленген  субъективті  құқығы,  мүддесі  бұзылып
немесе аяққа тапталған жағдайда қорғану үшін сотқа  өтініш  ...  ...  қана  сот  ...  ететін  сот  төрелігі  ...  ...  ... соттың ерекше компетенциясы  екендігін  білдіреді.  Бұл  принциптің
заңдылықты нығайтуға, нақтылы ... ... ... ...  ... ... шешім шығаруға  зор  маңызы  бар.  Конституцияның  ... ... ... ... сот ... тек сот қана  ... Бұл айтылған  Ереже  заңдылықты  нығайтуда,  ...  ...  ... ... ... ...  ...  ол  жөнінде  негізделген
шешім шығаруда маңызды орынға ие.
    Заң мен сот ... ... ... ... істер бойынша  сот
төрелігін іске асыруда ешкімге де ... ...  ...  ... ... және  ...  жағдайларына,  нәсілдік  ерекшелігі  және
ұлтына, жынысына, біліміне,  тіліне,  дінге  қатысына,  ...  тегі  ... ... ... және ...  ...  қарамастан,  заң  мен  сот
алдында барлық азаматтар тең. Бұл  әрбір  азамат  заңмен  ...  ... ... ...  де  бірдей,  өз  ...  ...  ...  ...  ...  дегенді  білдіреді.  Бұл   ... ... ... ... ету үшін ... болып табылады.
    Істі қараудың алқалылығы дегеніміз - барлық соттарда ең төменгі  сатыда
азаматтық ... ... ... ...  ...  ...  төрағалық
етушімен тең құқықтарды  пайдаланатын  судья  мен  екі  ...  ...    ...    ...    ...    принцип.     Халық
заседательдерінің істерді ...  ...  өте  ...  олар  іс  бойынша
объективті шындықты  айқындауда  үлкен  жәрдем  ...  ...  ... ...  ...  ...  өкілдері  болып  табылатын  ұжымның
пікірі  мен  тілектерін  ескереді,  ...  да  ...  ...   қабылдануына
көмектеседі.
    Құрамында соттың үш ... бар істі ... ...  ...  ... ...  түрде  қаралады.  Істі  алқалы  түрде  ...  сот  ... ... ... ... ... ... нығайтады.
    Соттардың тәуелсіздігі және  ...  тек  ...  ...  ...  ... ... ... көлденең адамдардың ықпалын, әсерін жоққа  шығару
деген  сөз  емес.  Азаматтық  істер  заң  ...   ...   ...   ... ... және ... зерделей  отырып,  жан-жақты  негізделген
соттар мен халық заседательдерінің ішкі сезімінің  негізінде  шешіледі.  ... ... ... ... ... маңызға ие.
    Сот ісін  жүргізудің  ұлттық  тіліне  қатысты  ...  ... ...  ...  ...  бойынша  сот  істері  Қазақстанда  ... ал орыс ... ... ұйғыр ұлттары басым жерде орыс немесе  өзбек,
ұйғыр тілдерінде жүргізіледі деп белгіленген.  Сот  ісі  ...  ... ... ана ... ... ... түсініктемелер  және  айғақтар
беру, сотта ана тілінде сөйлеп, арыз  жасау,  ...  ...  ... құқығы қамтамасыз етіледі.
    Сот ісін жүргізудегі жариялылық - істі ашық  ...  яғни  ... ... алдында  қарау  құқық  бұзушылармен  күресте  азаматтардың
белсенділігін нығайтуға ықпал  жасап,  тәрбиелік  ...  әсер  етіп  ...   ...   ...   ...   шешім   үшін    сот    ...  ...  ...  ...   ...   бақылауға   ықпалын
тигізеді.
    Жабық сотты жүргізуге іске қатысушы адамдардың жеке  басына  тән  ... ... ... алдын алу  мақсатында,  соттың  себепті  түрде  анықтауы
бойынша рұқсат етіледі (АПК, 9-бап).
    ... сот ... ... ... ... ... ... және т.б. принциптері бар.
    Сот төрелігі дегеніміз - ... ... ...  сәйкес
Жоғарғы  Соттың,  облыстық,  қалалық  соттардың,  аудандық  (қалалық)  халық
соттарының,  сондай-ақ  Қорғаныс  ...  ...  ...  іс-
әрекеттері.
    Жоғарғы Сот  республиканың  Жоғарғы  Сот  ...  ...  ...  ... ... ... ... жасайды. Ол  өз  ісін  сот  төрелігін
іске асыруда  ...  ...  және  ...  ...  қамтамасыз  етуге,
азаматтарға тәрбиелік-профилактикалық ықпал жасауға жұмылдырады.
    Жоғарғы Сот Жоғарғы Сот пленумы құрамында ... ... Ол  -  ... ... іс ... ... ең жоғарғы сот инстанциясы.  Сондай-ақ
жаңадан ашылған жағдаяттар бойынша соттарға басшылық  түсініктемелер  беруге
құқылы; ... ... ... сот ... аса ... ...  істерді,
қадағалау тәртібіндегі істерді және басқа  мәселелерді  бірінші  инстанцияда
қарайтын сот; аса маңызды қылмысты істерді, қадағалау  ...  ...  ...  ...  бірінші  инстанцияда   қарайтын   Қылмысты   істер
жөніндегі сот алқасы; аса  маңызды  ...  ...  ...  әскери
трибуналдардағы сот істерін, жоғары  лауазым  иелерінің  қылмыстық  істерін,
қадағалау тәртібінің шағым жасау істерін  және  ...  ...  ... сот ...    Республиканың Жоғарғы Сотында, сондай-ақ, істерді қадағалау  тәртібімен
және басқа мәселелерді қарайтын ... ...    Сот ... ... ... асыру үшін сот  істеріне  жататын  азаматтық
істердің санаттарын, сондай-ақ олардың соттылығын айқын  ...  ...    ... ... ... әр ... сот, ...  істер  жөніндегі
алқа және Аралық соттар, Жолдастық соттар және басқа  да  қоғамдық  ... іске ...    Бұл  ...  ...  ...  шектеу  азаматтық   істерді
шешудегі ведомстволық тәуелділік деп аталады.
    Азаматтық ...  ...  ...  белгіленгендей,  егерде
дауласушы жақтардың біреуі жеке азамат, ұжымшар  немесе  ұжымшараралық  ...   ...   ...   ...   ...   және   ...    ...  туындайтын  даулар  бойынша   азаматтық   істер,   ...  ...  ...  ...   ...   Қазақстан
Республикасының соттарына  ведомстволық  тұрғыдан  тәуелді  болады.  ... және ...  ...  мен  ...  ...  ... байланысты әкімшілік органдардың әрекетіне шағым жасау және т.б.
    Соттылық дегеніміз - сот  ...  ...  ...  ...  ... әрбір нақты азаматтық  істегі  заңдық  белгілердің  жиынтығы.  Істің
заңдық  ...  ...  ...  ...  ...  ...   ... сот жүйесі құқықтылығының көлемін,  құзыретін  шектейді  (мысалы,
облыстық халық соттарының ...  Істі  ...  әділ  шешу  ...  ...  ...  жері   ...   ...   ұсынып,   қарау
қабылданған.
    Заң негізінде тиісті ... мен ... бар ... ... ... ... және ... қатысуымен азаматтық сот  жүргізу  ісі
жүзеге  асырыладьы  Азаматтық  процеске  қатысушылар   ...   ... ... ... ... кәсіпорындар,  кооперативтік
және қоғамдық ұйымдар немесе өзінің құқықгары  мен  басқа  ...  ... ... үшін ... ... берген жекелеген азаматтар  (мысалы,
коммуналдық шаруашылық органдарының  тұрғын  алаңды  бөлу  ...  ... бола ... Іске ...  куә,  ...  аудармашылар  процестегі
мұндай қатысушылар бола алмайды. Олардың процестегі рөлі -  сотқа  жағдаятты
түсіну ... және ... ... ... үшін ... көрсету.
    Азаматтық процесте тараптар  ретінде  ...  және  ...  ... ... - өзінің  азаматтық  құқығын  қорғауға  ...  ... ... Жауапкер -  өзіне  арналған  талап  арызға  байланысты  ... ...    ... ... сәйкес мемлекеттік кәсіпорындар,  кооперативтік  және
заңды тұлға құқығына ие қоғамдық ... ... және ... бола ...    ... процесте құқықтың үлкен ауқымына ие. Талапкер де, жауапкер  де
бірдей процестік құқықты пайдаланады. Олар істің  ...  ... ... ... арыз ... прокурорға, сарапшыға, аудармашыға  жүгінуге,
сотқа дәлелдер беруге, сот ... кез  ...  ...  іске  қатысушы
басқа адамдарға, куәлерге, сарапшыларға сауалдар ...  ...  ...   сотқа   ауызша   және   жазбаша   ...   ...    ...  мәселелер   бойынша   ...   ...   мен   ... соттың шешімі мен анықтамасына шағым беруге және заңда  көзделген
басқа да процестік әрекеттерге құқылы.
    Заң  ...  ...   ...   процессуалдық   құқықтарды   адал
пайдалануға міндеттейді (23-бап).
    ... ... ... сот ... ... ... дербес талап қойған
өз өтініштері  бойынша  қатысады.  Бұл  жағдайда  олар  іске  сот  ... ... ...  ...  ...  ...  және  талапкердің
барлық міндетгерін мойнына алады.
    Сот шешім шығарғанша  тараптардың,  прокурордың  немесе  ...  ... ...  ...  ...  ...  іске  ...  адам  араласуы
мүмкін. Сот өз бастамасы бойынша  жұмысқа  қайта  орналастыру  жөніндегі  іс
бойынша, атап ... өз ... ...  ...  ...  ...  жұмысқа
ауыстыру  құбылысы  жүргізілген  лауазым  иесінің  жағында,  яғни   жауапкер
жағында үшінші адамды іске ... ... ... ...  ... мен ... берілген лауазым  иесін  бұлайша  тарту  жұмысшылар
мен қызметшілердің  бұзылған  құқықтарын  ...  ...  ...  мәселені
соттың толық, объективті шешуіне әсер  етіп  қана  қоймайды,  сонымен  ... ...  ...  ...  ...  бұзғанын  түсіндіруге  ықпал  жасайды.
Түптеп келгенде, мұның  бәрі  ...  ...  ...  алдын  алу  үшін
маңызды.  Республиканың бас прокуроры және оған ... ...  ... ... мен азаматтардың дәл және  біркелкі  орындауын  қадағалайды;
талап қойып, процестің кез келген ...  іске  ...  ...  ... прокурордың қатысуын міндеттейтін  іс  шеңберлерін  белгілеген  (мысалы,
ата-аналық құқықтан айыру ісі бойынша).
    Сот ... ісін ... ... ... ... беру, яғни  талапкер
өзінің құқықтарын немесе заңды мүдделерін қорғау үшін  сотқа  жүгінуі  ... ... беру ... жазбаша нысанда арыз беру  арқылы  жасалады.
Арызда соттың атауы, арыз беретін  ...  ...  ...  ... және олардың тұрғылықты мекендері, талапкер өз  талабы  мен  дәлелдерін
негізге алатын, талапкердің ...  ...  ...  ... ... ... бағасы көрсетілуі  тиіс.  126-бапқа  сәйкес  басқа  ... ...    ... тараптағылар заңды тәртіппен  қарсы  талап-арыз  бергісі  келген
жағдайда, сот ... ... ... беруге міндетті:
    Талапкердің заңды мүдделерін қорғау ... сот  ...  ...  ...  атап  ...  ...  ...  мүлікті  немесе  ақша
сомасын тұтқындайды,  осы  ...  ...  ...  ...  ...  ...    ... түскеннен  кейін  судья  азаматтық  ...  сот  ... Ол ... ... ...  ...  ...  талапкерді
тергеу, қажетті жағдайда жауапкерді шақыру, одан  іс  ...  ... шешу үшін ... ... ... ... ... жолдарын  тараптарға
түсіндіру, сот талқысына қатысуға  прокурорды,  куәлерді  шақыру  және  ... ... ...    Сот ... ... бөлігінде процеске қатысушылар  мен  куәлердің
келуі тексеріледі, сот құрамы жарияланып, түсіндіріледі, сот  іске  қатысушы
адамдардың құздаухатын және ... ...    Істі ...  ...  төрағалық  етушіні  немесе  халық  ...  ...  ...  кейін  төрағалық  етуші   талапкерден   ...  ...  ма,  ...  ...  ...  мойындай  ма   және
тараптар істі бейбіт келісіммен аяқтауға келісе ме  деген  сұрақтарға  жауап
алады. Бүдан  ...  сот  ...  мен  ...  іске  ...  басқа
адамдардың түсініктемелерін тыңдайды, куәлерден жауап  алады,  ...  ... ... тексеріп, сарапшылардың қорытындысын тыңдайды.
    Сот жарыссөзі іске қатысушы адамдар мен өкілдердің  сөздерінен  тұрады.
Жарыссөз бен  ...  ...  ...  сот  ...  ...  ... бөлмеге кетеді. Сот шешімін  оған  қол  қойылғаннан  кейін  төраға
немесе  халық  ...  ...  ...   ...   ...   ...  бәріне  тараптардың  немесе  іске   қатысушы   ...   ... ... ... ... ...    Сот шешімі заңды  күшіне  енгеннен  бастап  ...  ...  ... - сот  шешімін  орындау  басталады.  Азаматтардың,  мемлекеттік  және
қоғамдық ұйымдардың мүдделерін заңмен  ...  ...  ...  ... сот ... дер ... және ... орындау  болып  табылады.
Сондықтан  заңда  белгіленген  тәртіпті  өз  ...  ...   ...  мәжбүрлік  -  сот  орындаушылары  арқылы  өндіріп  алу   ... ...    Сот ... ... ... алу  үшін  сот  ...  ...  қағазы  -
барлық борышқорлар үшін  міндетті  құжат  заңды  күшіне  ...  ... ... ...  ...  ...  мәселелердің  бірі  айырбас
қарым-қатынасын одан әрі  дамыту,  шаруашылық  байланыстарының  сенімділігін
күшейту, ... және ақша  ...  ...  ...  айналым
қорларының жүрісін  шапшаңдату  болып  табылады.  Ал  осыдан  жаңа  мазмұнға
сәйкес тауар-ақша қатынастарын  ...  ...  ...  ...  Бұл
жағдайда шаруашылық істері жөніндегі алқа қызметінің манызы арта түседі.
    ...  ...  ...  алқа  ...   ... ... дауларды шешуде және өз  құзыретінің  шеңберінде  оларды
басқару процесіндегі сот билігінің дербес, тәуелсіз органы  болып  табылады.
Өз ... ... ... 1992 жылғы 1  ақпандағы  "Төрелік  сот
туралы"  және  "Шаруашылық  ...   ...   ...   ... шешу  ...  ...  заңдарының,  сондай-ақ  халықаралық  және
басқа шарттардың (келісімдердің), республика аумағында әрекет  ...  ... ... ... ... асырады.
    Шаруашылық істері  жөніндегі  алкалар  ...  ...  ... ... ...  дауларды  қарағанда  тараптардың  теңдігін  сақтау
болып табылады.
    Шаруашылық істері жөніндегі  алқалардың  ...  ...  ...  мекемелердің   және   ұйымдардың   құқықтарын   шаруашылық
дауларын шешу жолымен қамтамасыз ету,  бұл  ...  олар  ...  ...  ...  ...  ...  отырып,  заңды
сақтауды  қамтамасыз  ету  мақсатында   ...   ...   ...   ... ... шешу  ...  ...  біркелкі  және  дұрыс  қолдануды
қамтамасыз етуді; ... ... ... және  ...  ... ... жасау; шаруашылық қызметінде  жершілдік  және  ведомстволық
көріністерімен күресті жүзеге асыру.  Бұл  ...  заң  ...  ... тапсырмаларды  және  шарттық  міндеттемелерді  орындау  ... ... ... үшін  мүліктік  жауапкершіліктің  өлшемдерін
бірыңғайлы сипатта ... ...    ... ... жөніндегі  алқалардың  маңызды  міндеттері  шаруашылық
қызметін  реттеудегі  құқықтық  жетілдіруге  бағытталган  шараларды  ... ... ... ... ... ...  шаруашылық
қызметіндегі заңдылықтың бұзылуын ескерту болып табылады. Осыған  байланысты
оларға шарттарды ... және  ...  ...  ...  сондай-ақ
шаруашылық   дауларын   төрелік   талқыға   дейінгі   реттеудің    ... ... ...  ...  кәсіпорындарда,
мекемелер мен ұйымдарда заңдылықты қолдану тәжірибесі жүктелген.
    Қазақстан  Республикасында  шаруашылық  істер  ...  алқа  ... ...  болып  саналады.  Төменгі  шаруашылық  істер  ...  ... және оған ... соттың органы.  Жоғарғы  Соттың  шаруашылық
істер  жөніндегі  алқасы  барлық  шаруашылық  істер   ...   ... ... жетілдіру үшін  және  олардың  жағдайлары  үшін  жауап
береді.
    Оның  ...  ...  ...  ...   жөніндегі   алқалардың
шешімдерінің заңдылығын  қадағалауды  белгіленген  тәртіппен  жүзеге  асыру,
шаруашылық қызметіндегі мәселелер ...  ...  ...  туындайтын
министрліктердің,  мемлекеттік  комитеттер  мен  ведомстволардың  арасындағы
көзқарас айырмашылықтарын шешу кіреді. Шаруашылық  ...  шешу  ... ... ... ... ...  ...  шешу  барысында  қолданылатын
мәселелер  бойынша  ...  ...  ...  ...  және   ...   да
мемлекеттік  басқару  органдары  үшін  міндетті  ...   өз   ... ... шығару да кіреді.
    Жоғарғы Соттың шаруашылық істер жөніндегі алқасы қоғамдық маңызы  күшті
шаруашылық қызметіндегі заңдылықтардың бұзылуына ... ...  ... ... ... мен ұйымдарда қатаң түрде назар  аударады;
кәсіпорындардың, мекемелердің және ұйымдардың  шаруашылық  кызметіндегі  заң
бұзушылықты,  мемлекеттік  ...  ...  және  ...  ... ұсыныстарды талқылайды;  заң  бұзушылықтар  мен  кемшіліктердің
себептерін анықтау және жөндеу жолына назар  аударады;  ...  ... және т.б. Бұл ... бойынша тиісті  органдарға  заңдылықтың
бұзылғандығы  байқалғаны  жөнінде,  ...  ...  ...  ...  ... жауапқа тарту немесе олар келтірген  материалдық  залалды  өндіріп
алу жөнінде жеке ұсыныстар жолдайды. Бұл ұйым ...  ...  ...  ...  ...  белгіленген  мерзім  ішінде  шаруашылық  істер
жөніндегі алқаға хабарлауға міндетті.
    Шаруашылық  ...  ...  ...  ...   нысанына,   ведомстволық
бағыныштылығына  қарамастан,  мемлекеттік  ...  ...  ... ... банктердің, біріккен  кәсіпорындардың,  шетелдік  заңды
тұлғалардың,  салық  инспекцияларының  және  ...  ...   ... ... ... ... ... ведомстволық тәуелді болып келеді.
    Шаруашылық  істер  жөніндегі  алқалар   ...   ...   ...  және   ...   ...   ұйымдардың   жоғарғы   тұрған
органдарының өз  құзыреттеріне  сәйкес  келмейтін,  иә  ...  ... мен ... ... ... ...  ...  актілерін  толық
немесе ішінара жарамсыз деп тану жөніндегі өтініштерді қарайды.
    Шаруашылық істер  ...  ...  ...  ...  ... емес:
    1. Егерде заңда немесе тараптардың келісімінде басқадай  жағдай  ...  ...  екі  ...   үшін   де   ...   ...   жасауда
негізделмеген даулар;
    2.  Стандарттарды  және   техникалық   жағдайларды   ...   ... ...    3.  ...  ...  ...  ...  (орындалған  жұмыстарға)
белгіленетін бағалар мен тарифтер жөніндегі даулар;
    4. ... сот ... ... ... өзге де ... ... ... соттарының шаруашылық дауларын шешу тәртібі  туралы"
Заңының 14-бабы).
    ...  ...  ...  ...  ...  ...  тәуелді
шаруашылық дауларын шектеу былайша жүзеге асырылады:  аса  маңызды  дауларды
Жоғарғы Сот шешеді. Ол өзіне ведомстволық тәуелді ...  ...  ... дауды өз өндірісіне қабылдап, қарауға немесе өз бастамасы бойынша  ... ...    ... және оған теңестірілген шаруашылық істер жөніндегі алқалары ...  ...  ...  мекемелер,  ұйымдар   және   оларға
тәуелді бөлімшелер арасындағы шаруашылық ... ...    ... ... ...  ...  және  бұзу  барысындағы  дауларды
шаруашылық істер жөніндегі алқа ... ... ...  ... ... ... көрсетушінің тұрған жері  бойынша,  ал  ... ... ... туған дауларды жауапкердің  тұрған  жері  бойынша
қарайды.
    Шаруашылық істер жөніндегі алқалар мүдделі ... ... ...  және  басқа  да  ұйымдардың,  ...   ...   ... немесе  оның  орынбасарларының,  облыс,  қала  прокурорларының,  я
болмаса, олардың орынбасарларының арыздары бойынша іс қозғайды.
    ... ... ...  ...  ...  жағдайда,  шаруашылық
істер жөніндегі алқалар өз бастамалары бойынша іс қозғауға құқықты.
    Тараптар   өз   ...   ...   ...   ...   ... кейін ғана дау шаруашылық істер  жөніндегі  алқаның  шешіміне
берілуі ... ... ...  ...  ...  прокурордың  талабымен
істі  қозғау  тараптардың   көрсетілген   шараларды   қабылдауына   ...    ... қою ...  ...  ...  шаруашылық  істер  жөніндегі
алқаның шаруашылық дауларын шешу тәртібі туралы" Заңында  белгіленген  нысан
бойынша беріледі. Шаруашылық істер ...  ...  ...  тек  ... ...    ...  шешу  ...  бағыныштылығы,  тұрған  жері  және   ... ... заң мен сот ...  ...  ...  ...  түрде
жүзеге асырылады. Шаруашылық істер жөніндегі алқаларда іс  қазақ  және  орыс
тілдерінде жүргізіледі.
    ... ... ... жөніндегі алқада  дауларды  шешу  алқаның  бір
немесе  үш  ...  ...  ал  ...  және  оған   ...  істері  жөніндегі  алқада,  қағида  бойынша  бір  судья   аркылы
жүргізіледі.
    ... ... ... ... ... ...  -  талапкер  және
жауапкер,  үшінші  адамдар,  прокурор,  ...  ...   ... және ... ... өкілдері,  сондай-ақ  актілерді  жарамсыз
деп мойындау туралы істер бойынша өтініш берушілер ...    ... қою ... ... ... шаруашылық  істер  жөніндегі
алқаның шаруашылық дауларын шешу  тәртібі  туралы  "Заңының  ... ...    ... ... ... ... мәселені судья жеке өзі шешеді. Егерде
шаруашылық істер  жөніндегі  ...  ...  ...  ...  ... өз ... ... соттың шешіміне  беруге  келіссе  немесе  ... ... ... ... ... бола ... ұйымдарға ұсынылса,  онда
талап қою арызын қабылдаудан бас тартылуы мүмкін.
    Егерде талап қою арызына қол қою ...  жоқ,  не  ...  ... көрсетілмеген адам қол  қойса  немесе  өтініште  тараптардың  атауы,
олардың пошталық мекен-жайы ... ... баж  ...  төлегені
туралы дәлелдер ұсынылмаса, сондай-ақ заңда көрсетілген  басқа  да  негіздер
бойынша судья талап-арызын қарамай, қайтара алады. ...  ...  ... ... ... бес күннен кешіктірмей қайтаруы керек.
    Істі  ...  ...  салу  ...  ...   іс   ... ... дайындау әрекеттері, іс бойынша жұмыс  жүргізуді  қозғау,
сондай-ақ талап-арызды қамтамасыз ету  бойынша  шаралар  қолдану  ... Істі ... іске  ...  ...  ...  ете  отырып,  сот
отырысында жүргізіледі. Отырыста талапкер мен ... ...  ... отырысқа қатысушы басқа адамдар тындалады.
    ... ... бұл ... биліктің дербес  тармағы  болып  табылады,
омы республика атынан сот қана ... ... ... Сот ...  ...  ...  құқықтарын,  бостандықтарын,  заңды   мүдделерін,
мемлекеттік органдардың, ұйымдардың құқықтары мен  заңды  мүдделерін  ... ... ... өзге  де  ...  ...  актілердін,
халықаралық шарттардың орындалуын қамтамасыз ету үшін құрылады.
    Сонымен,  Қазақстан   Республикасының   Конституциясына   ...   ... ... ... мен  ...  мүдделерін  қорғайды.  Ал
осының өзі соттар Қазақстан  Республикасының  азаматы  еместердің,  шетелдік
азаматтардың азаматтығы жоқ ... ... ...  мен  заңды
мүдделерін  қорғаумен  байланысты  істерді  қарамайды  деген  сөз  бе?  ... ... мен ... ... өзге бір ...  айтылмаған
болса,  республикада  тұратын  шетелдіктер  мен   азаматтығы   жоқ   ...   ...   ...    ...    мен    ... ... ... міндеттерді атқарады.
    Конституцияда әрбір адамның  құқықтары  мен  бостандықтары  сот  арқылы
қорғалады деп тура ... Бұл ... ... ...  ...   ...   аңғарылады.   Кейбір   ...   ...   ... ... емес  адамдардың  құқықтары  мен  заңды  мүдделеріне
байланысты мәселелерді караудың басқа  да  тәртіптерін  белгілейді.  ...  діни  ...  ...  ...  ...  ...  келісім  бойынша  жүзеге  асырылады.  Демек,  мұндай  жағдайда
мәселе сот арқылы ... ... ...  ...  Шетелдік  азаматтардың
құқықтарын, заңды мүдделерін қорғаудың сот арқылы емес, өзгеше  әдістері  ...  ...  ...  ...  құқықтары  мен  заңды   мүдделерін
азаматтар,  ...  ...  ...   ...   органдар,   қоғамдық
бірлестіктер бұзуы мүмкін, ондай жағдайда оларды соттар  қорғайды.  Мәселен,
мемлекеттік  органдардың  ...   ...   ...   ...  ...  салады.  Осындай  араласу  болған  жағдайда  мемлекеттік
органдар өз құқықтары мен мүдделерін сот ... ... ...    ...  ...  өз  нормаларының  өзге  де   ...   ...  ...  ...  ...  ...  ету   міндетін
жүктейді. Сот ең ... ... ...  ...  ...  тиіс.
Бұл міндетті сот әртүрлі тәсілдермен  жүзеге  асырады.  Маңызды  тәсілдердін
бірі  -  ...  ...  ...  және  ...  ...  қараған   кезде
Конституция нормаларын тікелей қолдану болып табылады. Сот төрелігін  жүзеге
асырғанда ... ... ... ... ... баға ...    ... бұл ереже  соттарды  іске  қатысушы  адамдардың  сұрануы
бойынша олардың өз ана тілінде мәлімдемелер жасау, түсініктер мен  ... ... сөз ... ... ... ...    Сот ... Конституция, заңдар, өзге де нормативтік  құқықтық  актілер,
халықаралық шарттар  негізінде  туындайтын  істер  мен  ...  ... Бұл ... ... ... - сотта арыз  айту  үшін  қандай
нормативтік құқықтық ... ...  ...  бола  ...  ...  білдіреді.
Бірінші  орында  Конституция  тұрады,  оның  құқықтық   нормалары   біреудің
құқықтарын, бостандықтары  мен  ...  ...  ...  үшін  ...  арыз
айтуына негіз бола алады. Сөйтіп Конституциядан туыңдайтын  тиянақты  нұсқау
– оның нормаларында тікелей ықпал ететін күш ... ... ...  нақты
істерді қарағанда сол нормаларды тікелей қолдана алады.
    Сот билігі азаматтық, ... және сот ...  ...  белгіленген
өзге де нысандары арқылы жүзеге асырылады. Өзге нысандарға,  атап  ... ... ... сот жүргізу  жатады.  Кейбір  әкімшілік  құқықтардың
бұзылуы сотта қаралады.  ...  ...  ...  өзге  де  ... олардың  заңды  бұйрықтары,  талаптары,  тапсырмалары  және  ...  ...  ...  ...  үшін,  барлық   мемлекеттік   және
мемлекеттік емес  ұйымдар  үшін,  ...  ...  ...  ...  мен  азаматтығы  жоқ  адамдар  үшін  орындауға   ...   ...   Сот   ...   ...   ...   ...   және    сотты
құрметтемеушілік   деп   ...   ...   ...   ... ... ... ...  емес  ұйымның  лауазымды  тұлғасы
соттың үкімін немесе шешімін орындаудан бас тартқан жағдайда оған  ... ...    ... ... ... сот жүйесі болуын көздейді.  Қазақстан
Республикасындағы сот жүйесі ... Сот пен ... ...  құралады.
Жергілікті  соттарға  жататындар:  заңмен  құрылған  облыстық  және  соларға
теңестірілген ... ...  ...  ...  жауынгерлердің  Әскери  соты),
аудандық (қалалық) соттар. Қандай атаумен  болса  да  арнаулы  және  төтенше
соттар ... ... ... ... ... кеңес өкіметі  арнаулы
органдар құрып, оларға төтенше өкілеттіктер  берген  болатын.  Конституцияға
қарсы сондай органдар заңды ...  ...  ...  ...  ...  ...  тартты.  Нақ  осы  сияқты  ...   ...   ... ... және ... ... құруға тыйым салады.
    Бірақ бұл мамандандырылған  соттар  құруға  болмайды  ...  сөз  ...  ...  заң  күші  бар  ...   ...  және  ...   ...   туралы»   Жарлығы   мамандандырылған
соттардың ... жол ... ... салық, отбасы, әкімшілік,  сауда
істері жөнінде, кәмелетке толмаған жастар ісі т.б. жөнінде  мамандандырылған
соттар құрылуы мүмкін.
    Сот ... ... ...  және  ...  ...  тек  ... ... асырады. Ешқандай басқа орган, ешқандай басқа лауазымды  тұлға
соттың қызметін өз  міндетіне  ала  алмайды.  Сондай-ақ  ...  ...  ...  жаза  ...  ...  ...  салынады.  Сот
төрелігін жүзеге асыру өкілеттігі тек қана судьяда  болады.  Сот  лауазымына
талапкер ... ... ... ... ...  Бұл  -  моральдық  сипаты
бар және өте дұрыс талап.  Өйткені  ...  ...  бір  ... ... жүрген мемлекет қызметшісі емес. Ол азаматтарға, органдар  мен
ұйымдарға  заңды  қолданғанда,  олардың  жағдайына,  тағдырына  ...   ... ... ... ... ол жеке бір  ...  органның  атынан
емес,  мемлекеттің  атынан  сөйлейді.  Қазақстан  Республикасында   судьялар
тәуелсіз    және    ...     ...     ...     мен
ауыстырылмайтындығы  мынадай  сәттерден  көрінеді.  Сот   төрелігін   ... яғни ... ... ... ... ... Олар  тек  қана
Конституция  мен  заңның  ережелеріне,  ңормаларына   бағынуға   тиіс.   ... ... ... ...  ...  және  ...  әлдеқандай  бір
ықпал етуге  хақысы  жоқ.  Егер  ондай  ...  ...  ...  ... ... онда ... адам заң  ...  жауапкершілікке  тартылады.
Судья қаралған немесе қаралып жатқан істер жөнінде ... ...  ...  міндетгі  емес.  Бірде-бір  лауазымды  ...  ...  бір  ... ... ...  ...  ...  немесе  нұсқау  беруге  ...  ... сот ... ...  ...  ...  ...  бұқаралық  ақпарат
құралдарының  араласуынан  да   қорғалады;  сот   төрелігін   жүзеге   ... ... ...  ...  жасауға,  өздерінің  хабарларында  соттағы
тергеу ... ... ... ... айтуға немесе шешім не  үкім  заңды
күшіне енгенге дейін өзге бір ... ... ... ... ... жоқ.
    ... судьяларға ешкімнің қол сұға алмайтынына  кепілдік  береді.
Судьяны қамауға алуға,  оны  ...  ...  алып  ...  оған  ... ... әкімшілік шараларды  қолдануға  болмайды.  Президенттің
келісімінсіз судьяны қылмыстық жауапкершілікке тартуға болмайды.
    ... ... ... ... ... судьялары  Парламент  Сенатының
келісімінсіз қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды. ... ...  ...  ...  ауыр  ...  ...   ...   Президент   пен   Сенаттың
келісімінсіз-ақ  ...  ...   ...   ...   ... істі тек кана ... Бас ... қозғай алады.

                          ... ...   1. ... Теория права. 1994.
   2. Закон РК. Алматы. 1999.
   3. Бекбергенова И.А. Правоохранительные системы. 2000.
   4. ... Д.А. Заң ... 2004.
   5.  ...  ...  Жорре-Спинози  Камилла.   Основные   правовые   системы
      ... 198.
   6. ... Сот ... ... туралы. //Халық Кеңесі. 1993ж.
   7. Излев Ю.В. Лошка для юристов. 2001.
   8. ... Д. ... и ... 2000.
   9. Кудрявцев. Социальные отношения. 1989.
  10. ... Қ. Сот ... ... сый. 1996.
  11. ... Қ. Сот ... ... ... керек? 1985.
  12. Омиров И. Заң. 2006.
  13. ... Язык ... 1990.
  14. ... ... пен ... ... ... Алматы, 1996.
  15. Столяренко А.И. Юридическая педагогика. 2000.
  16. Шахвастова И. Защита прав граждан ... 2000.  
        
      

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық қорғау органдары»13 бет
Сот жүйесі мен құқық қорғау органдарының жұмысын жетілдіруге 19 қадам7 бет
Сот, адвокатура, нотариат органдарының құқықтық жағдайы6 бет
ҚР сот жүйесі және құқық қорғау органдары туралы жалпы түсініктеме26 бет
ҚР құқық қорғау органдары және сот. Денсаулық сақтау саласындағы сараптама түрлері9 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығының пәні, әдісі, жүйесі139 бет
Сот билігі126 бет
Сот әділдігіне қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және жүйесі56 бет
Құқықтық мемлекет құруға бағытталған қадам12 бет
Қазақ зиялылары және Түркістан Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы Кеңестерінің Орталық Атқару Комитеті жанындағы Қазақ бөлімінің қызметі (1920-1922 жылдар)16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь