Тіршілік ортасы және экологиялық факторлар

Жоспар:

1.Тіршілік ортасы
1.Экологиялық факторлар
2.Факторлардың организмге әсері
3.Организмдердің негізгі тіршілік орталары
4. Экологиялық жүйелердің негізгі типтері
Кіріспе:Кез келген тірі организм өзін айнала қоршаған табиғи ортамен тығыз байланыста ғана өмір сүре алады. Олар – топырақ, су, минералды заттар, жер бедері және атмосфералық әр түрлі құбылыстар. Табиғи ортаның компоненттері тірі организмдерге оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. Сондықтан әрбір организмнің өзіне ғана колайлы ортасы немесе мекені болуы тиіс. Мәселен, көлбақа үшін қалыпты өсіп-көбеюіне қолайлы орта -ылғалы мол көл жағасы. Ал, куаң дала немесе шөлейтті жерлер ол үшін қолайсыз, өмір сүре алмайтын орта болып табылады. Бірақ та организм үшін табиғаттың барлық элементтері белгілі мөлшерде кажет және жиынтық күйінде әсер етеді. Олардың біреуі өте қажет, екіншілері орташа, ал үшіншілері мүлдем кажет емес зиянды болуы мүмкін. Сонымен орта дегеніміз — организмнің өсіп-көбеюіне, тіршілігіне, дамуы мен таралуьна тікелей жанама әсер ететін айнала қоршаған орта компоненттерінің жиынтығы. Ал, организмге кажетті жағдайлар деп - тек сол органим үшін алмастыруға келмейтін табиғи ортаның элементтерін айтамыз
        
        Мемлекеттiк бiлiм беретiн мекеме
“Астаналық Медициналық Университет”
Факультет: Жалпы медицина
Топ:107
С Ө Ж
Курс бойынша:Экология
Тақырыбы:Тіршілік ортасы және экологиялық факторлар
Жұмыс ... топ ... ... ... ... тексердi :
Астана 2011
Жоспар:
1.Тіршілік ортасы
1.Экологиялық факторлар
2.Факторлардың организмге әсері
3.Организмдердің негізгі тіршілік орталары
4. Экологиялық жүйелердің негізгі типтері
Кіріспе:Кез келген тірі организм өзін айнала қоршаған ... ... ... ғана өмір сүре ... Олар – ... су, минералды заттар, жер
бедері және атмосфералық әр түрлі құбылыстар. Табиғи ортаның ... ... оң ... ... әсер етуі ... ... әрбір
организмнің өзіне ғана колайлы ортасы немесе мекені болуы тиіс. Мәселен,
көлбақа үшін қалыпты өсіп-көбеюіне қолайлы орта -ылғалы мол көл ... ... дала ... ... ... ол үшін қолайсыз, өмір сүре алмайтын орта
болып табылады. Бірақ та организм үшін табиғаттың барлық элементтері
белгілі ... ... және ... ... әсер ... ... біреуі өте
қажет, екіншілері орташа, ал үшіншілері мүлдем кажет емес зиянды болуы
мүмкін. Сонымен орта дегеніміз — ... ... ... мен ... тікелей жанама әсер ететін айнала қоршаған орта
компоненттерінің жиынтығы. Ал, организмге кажетті жағдайлар деп - тек ... үшін ... ... ... ... ... айтамыз.
| |
| |
| ... ... ... орта және ... ... ... ... |
|Жер бетіндегі  тірі ағзалар тіршілік етуіне байланысты мына төмендегі төрт ... ... ... ... орта ...... ... ... ... ерекшеліктермен ерекшеленеді,яғни, қысымы |
|жоғары,қысымы бірден төмендейді, оттегінің ... ... ... ... ... ортада өмір сүретін ағзалар – гидробионттар деп аталады.Гиробионтар – суда  |
|өмір сүретін экологиялық топтарға жататын –планктондар (өсімдіктекті ағзалар ... ... ...... жатады.Судың жоғарға  |
|қабатында өмір ... ... ... ... өмір сүретін ағзалар – нейстондар |
|деп аталады.Суда жақсы жүзетін, су ағысына төтеп бере алатын жануарлар ... ... ... Су түбінде мекен етуші ағзалар бентостар деген атқа ие ... ... ...... ... ағзалар – зообентостар). |
|Гидробионттардың  бейімделу ерекшеліктері.Су жануарларының  сулы ортада ... ... ... ... дыбысқа  жоғары бағыттылық (эхолокация –дыбыс|
|толқындарының  таралуын қабылдау (киттәрізділер)) Фильтрация (сүзу)   -  ... ... ... ... жағынан өзгелерден ерекшеленеді ,|
|олар  көп мөлшердегі суды  сүзіп, ондағы  кездесетін  органикалық заттар текті |
|ағзалармен көптеген ұсақ ағзаларды ... ... ... ... ... қалу ... бейімделушілік ерекшелктері.Бұндай су тоғандары негізінен  өзен |
|тасқындарынан, қатты жаңбырдан, ... көп ... ... ... ... ... |
|болады да, жануарлар тоғанға  ерекше жағдайдағы өмірге – ... ... ... ол ... олар аз ... ... ... өмір кешеді десе де |
|болады. ... ... ... ... ... сулы ... қарағанда эволюциялық дамуда кейінірек пайда|
|болды.Сулы ортаға қарағанда бұл ортадаға өмір күрделірек.Жанурлар денесі ауамен |
|қоршалған- газтәрізді ... ... ... ... мөлшері жоғары,су |
|тамшыларының мөлшері керісінше төмен. Бұлар ... алу ... күрт ... ... су ... мен тірі ... қозғалысы да ... ... ауа ... ... таралу – анемохория |
|дамыған. Ауа лектерінмен ... ... ... ... деп ... Бұл ... өзіндік ерекшелігі –температураның жылдам  өзгеруі болып |
|табылады.Құрлық -  ауалы ортаның  жағдайы ондағы ауа – ... ... ... байланысты.Ауа – райының өзгерісіне байланысты  жер бетінің 20 км. ... ... ... өзгерісіне әкеледі (тропосфераның шегі).Ауа |
|–райының көп жылдық  тұрақты ... сол ... ... ... ... ... жерүсті тіршілігі үшін ол жердің  жарық түсу жағдайы, |
|жергілікті жер рельефі және  грунтының құрамы, жауын – шашындардың (жауын, ... қар) ... де көп ... ...... ... ... ...... ... жұқа борпылдақ, ауамен  байланысып жататын |
|бөлігі. Бұл  үшфазалы жүйе, оның  қатты бөлігі ауаме, ... ... ... ... бен сулы ... ... ... тұрады. Бұндағы ... ... ... жер ... ... жан- ... мен ... |
|қалдықтарының шіріндісінен пайда болған органикалық және  ... ... ... ... ... ... бай. ... ағзалардың экологиялық топтары: ... ... ... өте ұсақ ... ... мен ... және т.б.). Олар үшін  |
|топырақ – микросу тоған жүйесі. ... ...  - ... ірілеу ағзалар (0,1 – ден 2-3 мм – ге дейінгі) ... ... ... ... ... ... мен ... ұсақ түрлері, қырықаяқтар және басқалар).Олар үшін топырақ ұсақ |
|үңгірлер жүйесі ... ... ... – 2-20 мм.-ге дейінгі көлемдегі денелі жәндіктер ... ... ...... орта ... ... де, қозғалыс кезінде  аздаған  |
|механикалық кедергілер келтіреді. ... ... ...... ірі жер қазушылар, негізінен сүтқоректілер |
|болып келеді (слепыштар,слепушонкалар,цокорлар,көртышқандар және басқалар), олар |
|өмірін топырақ астында ... ... ... келеді. ... Інде ... ... ... ... ... т.б). Олар негізінен жердің  үстінде қоректенеді де, көбеюі, қыстаулары, ... өз ... ... ... жүреді. Топырақ жануарлардың ... ... өте ... роль ... ... ...... ортасы. ... Тірі ... ... ... ... ... ... – табиғаттағы |
|бұрыннан келе жатқан табиғи құбылыс. Тіпті микроағзалар ... ... ... мен ... ... ... тіршілік ететін |
|ағзалармен қатар өмір сүреді.Паразиттік өмір сүру ... ... оңды ... мен ... бар. ... Оңды ... өзінің тіршілік етуші  қожасының  ағзасы арқылы |
|үнемі  толық қамтамасыз етіліп ... тез ... ... және ... ... ... себепші болады.в).Сыртқы ортадан туытын әсерлерден |
|толық қорғанышта болады. ... ... ... мен  ... ... үшін тіршілік |
|кеңістігі  шектеулі. в).Оттегімен қамтамасыз етілуі күрделі. 3)Қожа ағзасының ... ... да ... ... ... қожа ... да,паразитер де эволюциялық даму жағдайында  ... ... ... ... ... ... тірі ... өзін ... ... ... ортамен тығыз
байланыста ғана өмір сүре алады. Бұл ... ... су, ... жер ... және ... әр ... құбылыстар жатады. Табиғи
ортаның құраушылары тірі организмдерге оң немесе теріс әсер етуі мүмкін.
Сондықтан әрбір организмнің өзіне ғана қолайлы ... ... ... ... ... ... үшін қалыпты өсіп-көбейуіне қолайлы орта ылғалы мол
көл жағасы.
Бірақ та организм үшін табиғаттың барлық элементтері ... ... ... ... ... әсер ... Олардың біреуі өте қажет, екіншілері
орташа, ал үшіншілері мүлдем қажет емес зиянды болуы мүмкін. Сонымен орта
дегеніміз – организмнің өсіп - көбеюіне, ... ... мен ... ... әсер ... ... қоршаған орта компонентерінің жиынтығы.
Ал, организмге қажетті жағдайлар деп – тек сол организм үшін алмастыруға
келмейтін табиғи ортаның ... ... ... ...... үшін қажетті немесе теріс әсерін
тигізетін ортаның элементтерін айтамыз. Табиғатта экологиялық факторлардың
әсеріне әр түрлі реакция ... ... ащы суда ... ... үшін тұз және ... заттар шешуші роль атқарса, ал тұщы су
организмдері үшін қажеті шамалы.
Факторлар үшін негізгі топқа ... ... ... ... ... ... ... – организмдерге әсер ететін
бейорганикалық ортаның жиынтығы. Олар – ... және ... ... Сол сияқты жердің рельефі, геологиялық және геоморфологиялық
құрылымы, ортаның сілтілік немесе қышқылдығы, космостық сәулелер т.б
факторлар организм үшін әр ... ... әсер ... ... факторлар дегеніміз – тірі организмдердің бір – біріне және
ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі. Бұл өте күрделі процестер
жиынтығы. Өйткені, тірі ... бір- ... ... ... ... ... тіршілік ету арқылы алуан түрлі қарым –
қатынаста болады.
Аталған қарым – қатынастар өсімдік пен өсімдік, жануар мен ... ... мен ... ... ... ... ... факторлар дегеніміз – айнала қоршаған ортаға тигізетін адам
баласы іс - әрекетінің тікелей немесе жанама әсері. Адам ... ... ... үшін ... байлықтарын игеруге мәжбүр болады.
Нәтижесінде, ірі кешендер, өнеркәсіп, зауыт, кен байыту, автокөліктер, ауыл
шаруашылығы салалары дами түседі. Ал ... ... әр ... ... лас ... химиялық зиянды қосынды заттар айнала қоршаған ортаға
түседі.
Экологиялық факторлардың организмге әсері.
Экологиялық факторлардың организмге әсер етуі мен оған ... ... ... ... ... үшін ... ... жиынтығы ғана қажет. Ал, басқа факторлар оның қалыпты
тіршілігіне кері әсерін тигізеді. Яғни, әрбір организмге әсер ететін
факторлардың төменгі және ... шегі ... және бір ... ... ... Бұл ... ... химигі Ю.Либихи (1848 ж) ашқан.
а) Оны «Минимум заңы» дейді. ... ... ... практи – калық маңызы
зор. Өйткені, организмдердің ең қажетті шешуші фактор – ларын біле отырып
мол өнім ... ... ... ... ... ... жол ... факторлармен қатар организмнің факторлар жиынтығына деген ең жоғары
төзімділік қасиеті болады.
ә)Төзімділік заңы В. Шелфордтың есімімен аталады. ... ... ... ... ... ... ... организмдердің көптеген түрлері экологиялық факторлар
жиынтығына оның шекті мөлшері мен төзімділік шегіне ... ... ... ... ... тіршілігін жалғастыра береді,
организмдердің бұл тобын эвробионтты түрлер дейді.
в) Кейбір организмдер орта мен ... ... ... ... Оларды
біз степобионтты организмдер дейміз. Сенобионтты организмдердің таралу
аймағы шектеулі болады. Шектеулі фактор абиотикалық немесе биотикалық ... ... Іле ... ... ... ... ... ақ тиін
шектеулі фактор үшін – қорек.
г) Экологиялық фактордың тікелей ... ... әсер етуі ... ... биотопқа бейімделген тіршілік формаларын қалыптастырады. Организмдердің
экологиялық ортада класификациялауда негізінен толық бір ... ... біз ... ... ... ... ... ортасын негізге аламыз.
д) Тіршілік формасы дегеніміз – организмдердің ... ... ... ... морфологиялық жағынан бейімделуі. Әсіресе, жануарлар
дұниесінің тіршілік формасын ажырату өте күрделі. Жануарлардың тіршілік
формаларын жіктеу Д.Н.Қошқаровтың жүйесі бойынша алынады:
а) жүзгіш формалар ... ... ... жартылай суда тіршілік ететіндер ( уақытша қорек үшін сүңгитіндер).
в) қызғыш формалар ( жер бетіне шықпайтындар, жер бетне уақытша
шықпайтындар).
г) ... ... 1) ін ... ... ... 2) ... ... әуе формалары.
д) ағашқа өрмелейтіндер; 1) ағаштан түспейтіндер; 2) ағаштарда жүретіндер.
е) әуе формалары; 1) ... ... ... 2) әуеден
қарауылдайтындар.
Өсімдіктер әлемін ғалымдар зерттей келіп олардың ... ... ... ... ... ... С. Раункиер жүйесі негізге алынады.
а) эпифеттер – топырақтар тамыры болмайтын ағаштарға асылып шырмалып өсетін
өсімдіктер.
б) Фанерофиттер – жер бетінде өсетін ... ... ... мен ... ... ... - ... жер бетіне өсетін шөптесін жылдық өсімдіктер.
Қыста өркендері үсімейтін өсімдіктер.
г) Гемикриптофиттер – жер бетіндегі өркендері қыста үсіп қалатын, ал
пиязшықтары сақталатын ... ... ... ...... терең қабатында тамыр
түйнектері сақталып қалатын көп жылдық өсімдіктер.
е) Терофиттер – жер асты, жер үсті ... ... үсіп ... ... ... жылдық өсімдіктер.
Биосферадағы негізгі абиотикалық факторлар және организмдердің соған
бейімделуі.
а) Жарық. Жарық тірі ... үшін ... ... ... ... жер ... келіп жететін барлық мөлшерінің 50% ғана бізге
көрінсе, қалған бөлігін көрінбейтін инфрақызыл және ... ... ... ... ... өсімдіктер (гелиофиттер) – ашық күн сәулесі түсетін
жерлерде өседі.
2. Көлеңке сүйгіш өсімдіктер (сциофиттер) – қалың орман, тоғайлардың
төменгі ... ... ... ... ... өсімдіктер - сирек және ашық далалы орман
өсімдіктері жатады.
4. Жарық – жануарлар үшін бағдарлау қызметін атқарады. Жануарлардың даму
эволюциясының нәтижесінде ... ... мүше және ... ... ... ... ... денесінен жарық шығаратын құбылыс болады. Оны –
биолюмипесценция дейді. Бұл организм денесіндегі күрделі органикалық
қосылыстардың тотығу процесінің нәтижесі.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіршілік ортасының экологиялық факторлары11 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе. Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс14 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Организмдердің тіршілігі үшін негізгі экологиялық факторлардың экологиялық мәні7 бет
Су-тіршіліктін қажетті шарты, тіршілік факторы7 бет
Техносферадағы тіршілік қауіпсіздігі.өндіріс ортасының қолайсыз факторларының жіктелуі21 бет
Өсімдік тіршілігінің факторлары8 бет
Етті бағыттағы бұқаны азықтандыру25 бет
Оқыту процесінде оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың педагогикалық шарттары (5-6 сынып ағылшын тілі сабағында)25 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь