Балық өнеркәсібі


Қызылорда облысында балық шаруашылығына халықаралық маңызы бар Кіші Арал теңізі мен жергілікті маңызы бар жалпы көлемі 35,4 мың гектарға жуық 213 су тоғандары мен көлдер есепке алынған.
Осы көлдермен су айдындары табиғат пайдаланушыларға ұзақ мерзімге бекітіп беру туралы конкурс талаптарына сәйкес Кіші Арал теңізінен 10 учаскесі мен Қызылорда облысы әкімдігінің қаулысымен 213 балық шаруашылығы су тоғандарының 127-сі 137 табиғат пайдаланушыларға балық шаруашылығына пайдалануға 10 жыл мерзімге бекітіліп берілді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен 2008 жылға бекіткен балық аулау лимиті облыс бойынша 2320,17 тонна болатын, осының 9 айда ауланған 1809,4 тонна болып орындалып отыр.
Өткен жылдармен салыстырғанда балық аулау көрсеткіштері соңғы жылдары бір қалыпты жағдайда орындалып отыр.
Қазіргі таңдағы күрделі мәселелердің бірі – балықты сақтау, өңдеу. Қазіргі таңда облыста балық ыстау цехы және 9 учаскесінде жалпы сыймдылығы 147 тонна тоңазытқыштармен 430 текше метр құрайтын мұздатқыштар жұмыс істеп тұр.
Алдағы уақытта балық өңдеу жұмыстарын жақсарту үшін «Атамекен балық өнеркәсібі» ЖШС-і Арал қаласынан балық өңдеу зауытын құрылысын жүргізіп, 2008 жылдың аяғында іске қосуды жоспарлап отыр. Зауыттың қуаттылығы жылына 6000 тонна балық өнімін өңдеп шығару. Онда балық филесін, қақтайтын, балық кулинариясын жасау жоспарланған.
Балық шаруашылығын одан әрі дамыту үшін алдағы уақытта балық өнімдерін европалық стандартқа сай өңдеу жұмыстарын жақсарту жолдарын қарастыру керек. Ол үшін балық қабылдау учаскелерінде мұздатқыштар орналастыру және балық өнімдерін бір жерге қабылдап жинау арқылы балық өнімдерінің түрлерін көбейтіп стандартқа сай жұмыстарын жүргізу болып табылады.
Балық аулау мәселесімен қатар облыста балық қорын сақтап қалу, молайту жөнінде бір шама жұмыстар атқаруды жалғастыру қажет. Сонымен бірге, болашақта облыста балық аулау, оны өндіру мәселесімен қатар балық өсіру тауарлы көлдерді қалыптастыру қажет.
1.Назарбаев Н.Ә. Тарих толқынында. – Алматы: «Атамұра», 1999. – 296 б.
2.Қыдыралин Ү.С. Маңғыстау қазақтарының дәстүрлі шаруашылығы. – Атырау, 1999. – 165 б.; Мұқтар Ә.Қ. Азаттық таңы жолында. – Алматы, 2001. – 258 б.; Рысбеков Т.З. Батыс Қазақстан облысының тарихы. – Орал, 2001. – 204 б.
3.Меңдігереев К.Б. Батыс Қазақстан аумағындағы балық шаруашылығының даму тарихы (1801-1917 жж.) // Тарих ғылым. кандидаты... диссертация қолжазбасы. – Атырау, 2007. – 130 б.
3. Қарағұлов А. Баламасы жоқ байлық. – Атырау, 2003. – 98 б.; Кулагин К.; Аронов Ж. Алдыңғы толқын – ағалар. – Алматы, 2005. – 184 б.
4. Атырау облыстық мемлекеттік мұрағаты (әрі қарай АОММ). 1-қор, 4-тізбе, 9-іс.
5. АОММ. 1-қор, 5-тізбе, 2-іс.
6. АООМ. 727-қор, 2-тізбе, 2-іс.
7. АОММ. 181-қор, 2-тізбе, 175-іс.
8. Қазақстан Республикасының орталық мемлекеттік мұрағаты (әрі қарай ҚРОММ). 544-қор, 1б-тізбе, 6-байлам.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Балық өнеркәсібі

Қызылорда облысында балық шаруашылығына халықаралық маңызы бар Кіші
Арал теңізі мен жергілікті маңызы бар жалпы көлемі 35,4 мың гектарға жуық
213 су тоғандары мен көлдер есепке алынған.
Осы көлдермен су айдындары табиғат пайдаланушыларға ұзақ мерзімге бекітіп
беру туралы конкурс талаптарына сәйкес Кіші Арал теңізінен 10 учаскесі мен
Қызылорда облысы әкімдігінің қаулысымен 213 балық шаруашылығы су
тоғандарының 127-сі 137 табиғат пайдаланушыларға балық шаруашылығына
пайдалануға 10 жыл мерзімге бекітіліп берілді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен 2008 жылға бекіткен балық
аулау лимиті облыс бойынша 2320,17 тонна болатын, осының 9 айда ауланған
1809,4 тонна болып орындалып отыр.
Өткен жылдармен салыстырғанда балық аулау көрсеткіштері соңғы жылдары бір
қалыпты жағдайда орындалып отыр.
Қазіргі таңдағы күрделі мәселелердің бірі – балықты сақтау, өңдеу. Қазіргі
таңда облыста балық ыстау цехы және 9 учаскесінде жалпы сыймдылығы 147
тонна тоңазытқыштармен 430 текше метр құрайтын мұздатқыштар жұмыс істеп
тұр.
Алдағы уақытта балық өңдеу жұмыстарын жақсарту үшін Атамекен балық
өнеркәсібі ЖШС-і Арал қаласынан балық өңдеу зауытын құрылысын жүргізіп,
2008 жылдың аяғында іске қосуды жоспарлап отыр. Зауыттың қуаттылығы жылына
6000 тонна  балық өнімін өңдеп шығару. Онда балық филесін, қақтайтын, балық
кулинариясын жасау жоспарланған.
Балық шаруашылығын одан әрі дамыту үшін алдағы уақытта балық өнімдерін
европалық стандартқа сай өңдеу жұмыстарын жақсарту жолдарын қарастыру
керек. Ол үшін балық қабылдау учаскелерінде мұздатқыштар орналастыру және
балық өнімдерін бір жерге қабылдап жинау арқылы балық өнімдерінің түрлерін
көбейтіп стандартқа сай жұмыстарын жүргізу болып табылады.
Балық аулау мәселесімен қатар облыста балық қорын сақтап қалу, молайту
жөнінде бір шама жұмыстар атқаруды жалғастыру қажет. Сонымен бірге,
болашақта облыста балық аулау, оны өндіру мәселесімен қатар балық өсіру
тауарлы көлдерді қалыптастыру қажет.

Жылына 6 мың тонна балық өңдейтін зауыт Қызылорда облысының Арал қаласынан
бой көтерген. Зауыттың түгелдерлік кәсіпорындары Еуроодақтың балық
өнімдерін іске асыру жолында бүгінгі заманғы барлық міндеттемелер мен
санитарлық-гигиеналық талаптарға сай. 
Сондай-ақ өндіріс орнына арнайы мұздатқыш қоймалары бар балық өңдеу кешені,
тұздау мен қақтау камералары, балықтарды арнайы сұрыптау үшін балық
қабылдау мен жуу цехтары және дайын өнімді қаптау бөлімдері кіреді. 
           
Бүгінгі заманғы балық қабылдаумен қамтамасыз ету және өнімнің таза, салқын
қалыпта сақталуын ұйымдастыру мақсатында Тастүбек, Ақбасты, Бүгін және
Қаратерең поселкелері жағалауларында жүгіртпе тоңазытқыштармен жарақталған
арнайы балық қабылдау бекеттері ашылды. Мұнымен қатар балықтың бірден
аулана салысымен одан арғы өңдеу жұмыстарының жеңілдігі үшін балық аулау
флоттарына дейін көлік жанармай бекеттері орналастырылып және балық аулауға
қажетті барлық ыңғайлы жағдайлар қарастырылған.
Ал шығарылым түрлері көксерке, сазан, жайын, шортан, дөңмаңдай камбала,
сазан, табан, жайын, ақмаңдай, аққайран белдемшелері мен қатырмалалары,
мұхит майшабақтары, арқанбалық (аз тұздалған, маринадталған, кептірілген)
сияқты өнімдерді қамтиды.
         
Өндіріс қуаты:
Зауыт жылына 6000 тонна балық өнімдерін өндіреді:
балықты мұздату – тәулігіне 10 тонна
балықтың таза ету мен арқа еті –  тәулігіне 5,0 тонна
мұздатылған  дайын балық өнімдері   600 тонна
ысталған балық өнімдерін сақтау тәулігіне 10 тонна
өңдеуге арналған балықтарды жинау – тәулігіне 10 тонна
балық тұздау  - 15 тонна   
балық фаршы  - тәулігіне 1 тонна  
 қақталған балық өнімдерін өндіру –  тәулігіне 1,5 тонна

Еліміздің батыс өңірінің балық шаруашылығы Ұлы Отан соғысы жылдарында
деп аталатын бірінші тарауда, аталған жылдарға шағын тарихи экскурс
жасалып, соғысқа дейінгі бесжылдықтарда республиканың партия-кеңестік,
шаруашылық ұйымдарының бастауымен балықшы ұжымшарларын ірілендірудің бағыты
қолға алынуының себебі Жайық-Каспий бассейніндегі балық өнеркәсібінің
негізі осы балықшы ұжымшарларда болғандығы баяндалады.

Соғысқа дейін балық өнеркәсібі Қазақстандағы
тамақ өнеркәсібінің жетекші саласына айналып, ірі өндірістік кешенді
құрады. Алғашқы бесжылдықтар тұсында жаңа балық өңдеу комбинаттары Каспий
теңізінің қазақстандық жағалауларында салынды және жүзбелі зауыттар пайда
болды.
Балық шаруашылығы саласына мамандар дайындау ісі қолға алынып, арнайы
оқу орындары ашылып, алғашқы түлектері балық аулау және өңдеу
кәсіпшіліктерінің мамандары қатарын толықтырған. Аталған саланың дамуы
нәтижесінде 1939 жылы шаруашылық ұйымдарын орталықтандыру мақсатында
одақтық-республикалық маңызы болған Қазақ КСР-ның балық өнеркәсібінің халық
комиссариаты құрылды. Осы тұста Каспий жағалауындағы балық өнеркәсібінің
мекемелері мен ұжымшарлары КСРО балық өнеркәсібінің Халық Комиссариатына,
ал Атыраудан басқа аймақтар Арал, Балқаш, Зайсан, Алакөл т.б. ішкі су
өзендерімен, көлдері Қазақстан балық өнеркәсібінің халық комиссариатына
бағындырылған. Жалпы, Жайық-Каспий бассейндегі балық өнеркәсібі қарқынды
дамып, шаруашылық-экономикалық көрсеткіштері өсіп, адамдардың тәжірибесі
молайып, балық аулау мен балық өнімдерін өңдеудің технологиясы артты.
Алайда алда тұрған міндеттердің орындалуына көп ұзамай басталған Ұлы Отан
соғысы кедергі жасады.
 1941 жылдың 10 шілдесінде облыстық партия комитетінің бюросы және
облыстық еңбекшілер кеңесі депутаттарының атқару комитетінде Жайық-Каспий
мемлекеттік балық тресінің 1941 жылдың екінші жартыжылдығына арналған
міндеттері мен бірінші жартыжылдықтың орындалуы барысы туралы мәселе
қаралып, қаулы қабылданды. Барлық балық өнеркәсібінің мекемелері мен
ұжымшарлары жұмыстарын қайта құрып, бейбіт кәсіпорындар болуы мүмкін емес,
әрбір зауыт, әрбір мекеме соғыс қажетін қанағаттандыру үшін жұмыс жасауы
керек деп көрсетілді.
КСРО Халық Комиссарлар Кеңесі мен БКП (б) Орталық Комитеті 1941 жылы 6
қарашада қаулы алып,  КСРО балық өнеркәсібі халық комиссариатына қарасты
Азов-Черноморск және Каспий, Қиыр Шығыс және Солтүстік бассейндегі
флоттар әскери жағдайда болуы керек екендігін қатерге берді. Каспий
бассейнінде Астрахан қаласында флотилия құрылды.
 Гурьев облысында жылына 463 мың центнер балық аулауға мүмкіндігі бар,
екі трест Жайық-Каспий (Гурьев қаласы) және Қазақ КСР аң-балық тресі (Форт-
Шевченко) қызмет жасаған. Аталған трестердің құрамындағы балық зауыттары,
екі қуатты мұздатқыш зауыты, біруақытта 200 мың тоннадан астам сапалы
балықты сақтау мүмкіншілігі болған. Ленин атындағы балық-құты комбинаты
жылына 20 млн. астам құтылар шығарды. Бекіре тұқымдас және құнды балықтарды
аулайтын 55 моторлы-балық станциялы ұжымшар, үш балық одағына (Гурьев,
Теңіз, Шевченко) бірікті.
Жайық-Каспий балықшылары Сталинград шайқасы күндерінде халық
шаруашылығының басқа салаларының еңбеккерлерінен қалыспай, көптеген балық
өнеркәсібінің мекемелерімен салыстырғанда алдыңғы қатарда болды. Мәселен,
Ново-Лицевой балық зауытының ұжымы 1942 жылдың қараша айының жоспарын 868
пайызға, жылдық жоспарды 189,8 пайызға орындауға қол жеткізген. Сол сияқты
қажырлы еңбек нәтижесінде Шортанбай балық зауыты, Гурьев моторлы-балық
станциясы, Каспий аң аулау және Жайық-Каспий тресі, №5, №7 жүзбелі зауыттар
жоспарлы тапсырмасын 1942 жылдың 1 желтоқсанына орындады.
 В.И.Ленин атындағы Гурьев құты комбинатының қызметкерлері Сталинград
шайқасы күндерінде Балықшы танк колоннасын жасақтауға 182662 сом ақша
жинады. 
Қазан социалистік революциясының 25 жылдық мерекесі қарсаңында Жайық-
Каспий балықшылары атынан 33 тонна балық, 100 мың балық құты тағамдары,
жүздеген килограмм уылдырық өндіріп, Сталинград майданындағы кеңес
жауынгерлеріне жіберілді. Бұл іске комбинат жұмысшылары өз үлестерін қоса
білді.

Шевченко, Новобогат, Гурьев және Теңіз аудандары Отанымыздың қорғаныс
қорына жоспардан асыра ауланған мыңдаған центнер балық берді. Тек Микоян
атындағы Гурьев балық ұжымшары 1943 жылдың өзінде-ақ жоспардан тыс 36 мың
пұт балық тапсырған.
   1944 жылдың 1-тоқсанында 10 мың пұт, соғыс жылдарында Гурьев облысының
балықшылары қорғаныс қорына 1 200 мың пұт балықты жоспардан тыс өткізген
болатын.
 Соғыс жылдарында Гурьев және Шевченко балық одақтары жақсы қызмет
атқарды. Сапалы және ірі балық аулау үшін күресте Гурьев балық одағына
қарасты Микоян атындағы ұжымшар жеңімпаз атанды. Артель мүшелері жоспардан
тыс 10 мың центнер балықты майданға және елге тапсырды. Отанымыз
ұжымшаршылардың еңбегін жоғары бағалап, Мемлекеттік Қорғаныс комитетінің
Ауыспалы Қызыл туымен марапаттады.
А.И.Микоян атындағы ұжымшар балықшылары Мемлекеттік Қорғаныс Комитетінің
ауыспалы Қызыл туын беруге арналған салтанатты жиналыста ұжымшар
басқармасының төрағасы Х.Өтегенов болды. Ұжымшар стахановшы балықшыларды
мақтан тұтқан. Жиналыста жылдық жоспарды 535 пайызға орындаған өзенде балық
аулаушылардың бригадирі Ф.Точилин, жылдық жоспарды 704 пайызға орындаған
звеношы Е.Досубаев, жылдық жоспарды 534 пайызға орындаған орденді звеношы
С.Дариев т.б. балықшылар атап өтілді. 1943 жылы Қызыл Армияның ерекше
қорына 3 мың пұт балық тапсырылғаны баяндалып, жиналыста балықшылар мұз
асты балық аулауды дұрыс ұйымдастырып, 1944 жылдың 1 тоқсанын 250 пайызға
орындауға және көктемгі балық аулауға тыңғылықты дайындалады - деп
сендірді. 
Алғабас ұжымшарының бастауыш партия ұйымының хатшысы Алпатанов Сағын
Кремльге хат жазып, онда Қазақстан ұжымшаршысы танк колоннасының
жасақталуына Алғабас ұжымшары 240 000 сом, ал өзінің жеке жинағынан
60 000 сом ақша бергенін ұжымшаршылар балық өндірудің жылдық жоспарын 140
пайызға орындағанын баяндады.
   Жалпы алғанда, барлық балықшы-ұжымшарлар 1941-1945 жылдардағы өз
жоспарларын орындаған. Ұлы Отан соғысы жылдарында Жайық-Каспий бассейнінің
балықшылары мемлекетке 3 миллион центнерге жуық ысталған, кептірілген,
дегдітілген және тоңазытылған балық өнімдерін, бекіре тұқымдас балықтардың
уылдырығын, құтыларын, итбалық майын, басқа да балық өнімдерін берді.
  Қорыта келе, соғысқа дейінгі кезде өлкедегі балық шаруашылығы ірі
өндірістік кешенге айналды. Соғыс жылдарында қарқынды жұмыс жасау үшін
инфрақұрылым жасақталып, порттардың ауқымы кеңейтіліп, тылдағы балық аулау
ауқымы өсті. Көптеген өндіріс орындары мен түрлі ұлт өкілдері эвакуацияға
ұшырап, өлкемізге көшіріліп орналастырылды. Ұлы Отан соғысының отты
жылдарында қарапайым еңбек адамдарының қажырлы еңбегінің арқасында,
майданға күндіз-түні балық өнімдері жөнелтіліп, жеңіс сағатын жақындатуға
облыс балықшылары өздерінің сүбелі үлесін қосты.
Соғыстан кейінгі кезеңдегі балық шаруашылығы деп аталатын екінші
тарауда Ұлы Отан соғысы аяқталғаннан кейін Кеңес халқы өзінің барлық күшін
социалистік халық шаруашылығын қалпына келтіріп, дамытуға жұмсап, ел
экономикасын бейбіт құрылысқа көшіру мәселелері қарастырылды.
 Қазақ КСР Министрлер Кеңесі Жайық-Каспий мемлекеттік балық трестіне
төртінші бесжылдықтың бірінші жылы – 1946 жылдың өндірістік бағдарламасын
асыра орындауға мүмкіндіктерді қарастырып, ішкі материалдық ресурстарды
пайдалану керектігін баса айтып, көптеген міндеттер жүктеді.
Осыған орай, балық қорларын молайту мақсатында Жайық-Каспий мемлекеттік
балық тресі Жайық өзенінің төменгі сағаларын және тарамдарын зерттеу, Жайық-
Каспий ауданында кәсіпшілікке қажетті балықтардың қорларын қалпына келтіру,
биологиялық және гидротехникалық мелиорация шараларын жетілдіру т.б.
шараларын қолға алды.
Бұл шаралардың басты мақсаты балық аулаудың көрсеткішін ұлғайту болды.
Осы мақсатта, Жайық-Каспий мемлекеттік балық тресі 50-ші жылдарға дейін
көптеген  техникалармен қамтамасыз етілген. Жайық-Каспий мемлекеттік балық
тресіндегі мекемелерде 1956 жылы 25 маусымда флот қарамағында 207 өздігінен
жүзетін, 893 өздігінен жүзбейтін, жалпы 1100 қайықтар мен кемелер болған.
КСРО Министрлер кеңесінің 1956 жылдың 23 мамырындағы қаулысына сәйкес
Мекемелердің Одақтас республикаларға берілуіне байланысты КСРО балық
өнеркәсібі министрлігіндегі ұйымдастыру шаралары туралы Қазақ КСР балық
өнеркәсібі министрлігі Гурьев облысының Моторлы-балық басқару станциясын
(МБС) өз қарамағына қабылдады.
КСРО Министрлер Кеңесі мен КОКП ОК 1959 жылғы 9 ақпанындағы №134 Моторлы-
балық станцияларының жұмыстарын жетілдіру және балықшы ұжымшарларын нығайту
шаралары туралы қаулысын орындау барысында, балықшы ұжымшарларына балық
өндіру үшін қажетті өндірістік құрал-жабдықтар толық қамтамасыз етілді.
Моторлы-балық станциялары 83 лақтырма өзендік сүзекі, 29 жүзбелі ау, 12371
вентерлер (қабада), тордан жасалған балық аулау құралдарының бір түрі және
басқа да қолданылатын құралдарымен қамтамасыз етілді.
   Сонымен, 1959 жылдың өзінде-ақ осы кезге дейін, станциялар ұжымшарларға
кәсіпшілік кемелерін жеңілдік тұрғыдан қамтамасыз етіп тұрған, ұжымшарларға
көмек ретінде құрылған моторлы-балық станцияларына  қажеттілігі азайды.
Енді ұжымшарлардың экономикасы нығайып, өз қаражаттарынан кемелер мен құрал
жабдықтарды алу мүмкіндігіне ие бола бастады. 1959 жылдың ақпанында моторлы-
балық станциялары, кеме жөндеу-техникалық станциялар болып кері құрылып,
оларға тиесілі кемелер, кәсіпшілік механизмдері мен балық аулау құралдары
балықшы  ұжымшарларына сатылды. Осы кезден бастап балықшы ұжымшарлары
шаруашылық есепке көше бастады. Еліміздегі 420 ұжымшардың 263-і балық
ұжымшар одағына біріктірілді. Олар кооперативтік ұйымдар ретінде
қалыптасып, басқару формасы жағынан демократиялық централизм принциптеріне
сүйенген.                                                                     
 
Балықшы ұжымшарлардың басшылығын мемлекеттік балық өнеркәсібінің
өндірістік бірлестігі және балық шаруашылық ұйымдары жүзеге асырып отырған.
Ал, кейбір аудандарда балықшы ұжымшарлары басшылығын балық комбинаттары
тарапынан басқарылып, ұжымшарлар олармен балық өнімдерін тапсыруға шарт
жасасты. Сонымен, бір жағынан балық комбинаты ұжымшардың тең құқылы
серіктес, ал екінші жағынан ұжымшармен салыстырғанда жоғары тұрған ұйым
болып қалыптасты.
 1962 жылдың 3 қыркүйегінде Қазақ КСР Министрлер Кеңесі мен ҚКП ОҚ №657
қаулысына орай Гурьев балық-құты комбинаты Қазақ КСР балық өнеркәсібінің
Бас басқармасынан берілетін мекемелердің тізбесінен алынып тасталды. Мұның
өзі орталықтың Жайық-Каспий бассейнін өз уысынан шығармаудың амалы еді.
Ұлы Отан соғысынан кейін Гурьев балық-құты комбинаты қайта
жарақтандырылып, өндірістік қуаты жоғары дәрежеге көтерілді. Өндіріске жаңа
технология енгізіле отырып, жыл өткен сайын комбинаттың қол жеткен табысы
арта түсті. Комбинат ұжымы (директор П.Криницкий, партия ұйымының хатшысы
С.Көшмуханов) 1946 жылдың жоспарын мерзімінен бұрын орындап, Ұлы Октябрь
мерекесіне дейін жоспардан тыс 500 мың балық құтысын шығару міндеттемесін
алған. Аталған міндеттемені абыроймен атқарып, қазан айының жоспарын 161
пайызға орындады. Алдыңғы қатарлы стахановшылар Д.Тұрмағамбетова,
А.Жалғасбаева, К.Цыганова сияқты балықшылар балық құтысын шығарудың 2
нормасын орындап шықты. Аталған міндеттемелерді орындау барысында 1945-1948
жылдар аралығындағы томатталған балық құтысын шығару 1945 жылы 3177 дана,
1946 жылы 3221,9 дана, 1947 жылы 1593,1 дана, 1948 жылы 4968,2  дана
көлемінде жүзеге асырылды [35, 188-іс, 190 п.]. Өндіріс тиімділігін арттыру
ісіне балық аулау саласының белсенді бөлігі өнертапқыштар өз үлесін қоса
білген, 1948 жылы өнертапқыштық шаралардың нәтижесінде 152,2 мың сом
үнемделіп, 23 ұсынысы өндіріске енгізілді.
Балық өңдеу кәсіпорындары құрылымдары уақыт өткен сайын күрделеніп,
ауқымды жұмыстарды қамтыды. Гурьев балық-құты комбинатының құрамында: балық
зауыты, құты зауыты, тоңазытқыш, жылу күші шаруашылығы шоғырландырылды [25,
193-іс, 4 п.]. Өнім өндіру цикліне Томат соусындағы қызыл балық,
Котлеттер, Паштет, Тартылған балық еті, Томат соусындағы килька
құтыдағы балық тағамдары түрлері қойылып, өндіріле бастады.
   60-шы жылдардан бастап Гурьев балық-құты комбинаты ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Балық және балық өнімдері
Балық және балық өнімдерінің микрофлорасы
Газ өнеркәсібі
Химия өнеркәсібі
Көмір өнеркәсібі
Консерві өнеркәсібі
"Балық және балық өнiмдерiнiң қауiпсiздiгiне қойылатын талаптар"
Балық өнімі
Уран өнеркәсібі
Балық шаруашылығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь