Банкттік карталардың жұмыс істеу қауіпсіздігі


Жоспар

Кіріспе ...3

1 Банктік карталардың негізгі түрлері ...4
2 Кредиттік карталардың жұмыс істеу қауіпсіздігінің кейбір аспекттері ...6
3 Кредиттік карталар арқылы операциялар жасау кездегі төнетін қауіп.қатерлер ...8
4 Алаяқтық әрекеттердің негізгі түрлері ...10

Қорытыңды ...15

Әдебиеттер тізімі ...16
Әдебиеттер тізімі
1. wikipedia.org
2. www.halykbank.kz
3. www.alb.kz
4. www.fingramota.kz

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Пән: «Ақпараттық қауіпсіздігінің негіздері»
Тақырыбы: «Банкттік карталардың жұмыс істеу қауіпсіздігі»
Алматы 2010
Жоспар
Кіріспе 3
1 Банктік карталардың негізгі түрлері 4
2 Кредиттік карталардың жұмыс істеу қауіпсіздігінің кейбір аспекттері 6
3 Кредиттік карталар арқылы операциялар жасау кездегі төнетін қауіп-
қатерлер 8
4 Алаяқтық әрекеттердің негізгі түрлері 10
Қорытыңды 15
Әдебиеттер тізімі 16
Кіріспе
Бүгінгі таңда пластикалық карталарды қолдану мәселесі өте маңызды
болып отыр. Көптеген адамдар бұл не, онымен қалай қолдану керек,
пластикалық карталардың қандай түрлері бар және т.б. сұрақтар қойып жатады.
Картаның өзі бір дербестендірілген төлем құралы болып саналады және
қолма қол ақшасыз картаның арқасында керек затыңызды сатып алуға, сонымен
қатар ақшаны банк бөлімшелерінен және банкоматтардан алуға болады. Демек ол
толығымен қолма қол ақшаның орнын толтырып отыр. Артықшылықтары бірден
көрінеді: әмияныңызда үлкен сома ақшаны ұстауға керек емес, карта иесіне ай
сайын есеп беріліп отырады соның арқасында ол өзінің қаржы жағдайын біліп
отырады, картаға қарағанда қолма қол ақшаны ұрлап кету мүмкін, ал егер де
картаны ұрлап кетсе сіз оған оқшау қоя аласыз және де ешкім оған тиісе
алмайды. Сонымен қатар картаның иелеріне неше түрлі жеңілдіктер, бонустар,
т.б. беріліп отырады. Осы жерде айта кететін жәйт ол барлық пластикалық
карталар кредиттік болып саналмайды. Олар келесі негізгі түрлерге бөлінеді:
кредиттік карта, дебеттік карта және төлем картасы.
1 Банктік карталардың негізгі түрлері
 Дебеттік карта ол сіздің банк шотыңызға тез арада қол жеткізуге
мүмкіндік береді. Бұл дегеніңіз сіздің шотыңыздағы сомадан жоғары ақшаны
жұмсай алмайсыз. Мұндай карталар өз қаржыларын мұқиятты түрде бақылағысы
келетін адамдарға өте ыңғайлы. Және карталармен жаңадан пайдаланып келе
жатқан клиенттер осы картаның түрін артық көреді. Әрине банк өз ақшасын
біреуге сеніп тапсырудың алдында ол оны дұрыстап тексеруі қажет.
 Ал кредиттік карталар дегеніміз не?. Оның аты бойынша өз
қорытындыңызды шығара аласыз. Бұл кредиттің бір түрі. Кредиттік картаның
иесіне кредит беріледі және де банк сол клиентке жекеше түрде оның көлемі
мен пайыздық ставкасын орнатады. Бұл көптеген факторлардан тұрады, бірақ ең
негізгісі ол кредиттік тарихы мен клиенттің табыстары. Сонымен сізде
кредиттік карта болса, сіз тауарларды банктің ақшасымен төлей аласыз. Бірақ
та бәрі де оңайшылықпен келе салмайды. Кредиттік картамен төлегеннен соң,
сіз ақшаны қайтаруыңыз қажет. Ақшаны жеңілдікті кезеңде (grace
period) қайтарып беру абзал, өйткені ол уақытта пайыз саналмай, сіз тек
алған ақшаны ғана қайтарасыз. Ал егер кешігіп төлейтін болсаңыз онда
тауарды алған күннен бастап, пайыз әр күн сайын қосылып отырады. Әр банк
өз grace period орнатып отырады, бірақ көбісінде ол кезең 2 аптадан 50
күнге дейін жетеді, кейбір жағдайларда одан да көп болуы мүмкін.
Дебеттік картаны күн сайынғы шығыстар үшін жұмсайды: азық түлік,
коммуналдық қызметтер, кішігірім заттарды сатып алғанға. Ал бір қымбат
заттарды алғанда, шет елге қыдыруға шыққанда сіз кредиттік картаны
пайдалана аласыз.
 Сонымен қатар алдын ала төлем карталары бар. Ондай картаны ашу үшін
банкте тұрақты толықтырып отыратын шотыңыз болуы қажет емес. Ол бір
белгіленген ақша сомасын салғанда беріледі. Картаны активтегеннен соң және
тіркеуден өткеннен кейін ол төлем құралы ретінде қолданылады.
Төлем карточкалары негізгі 2 санатқа бөлінеді:
• Негізгі карточка – Сіздің карточкалық шот бойынша ресімделген
төлем карточкаңыз.
• Қосымша карточка – Сіздің немесе Сіз сенім білдірген тұлғаның,
мысалы жұбайыңыздың немесе балаларыңыздың атына негізгі
карточканың карточкалық шоты бойынша ресімделген төлем
карточкасы. Сіз белгілі бір уақыт кезеңі ішінде қосымша карточка
бойынша  қол жетімді ең жоғарғы сомаға (лимит) және карточкалық
операцияларға шектеу белгілеуге құқылысыз.
2 Кредиттік карталардың жұмыс істеу қауіпсіздігінің кейбір аспекттері
Банктердің кредиттік карталарына төнетін негізгі қауіп-қатер –
картадан жеке ақпаратты ұрлау және жалған карталарды жасау.
Банк карталарынан жеке ақпаратты ұрлаудың түрлі айлақорлық әдістері
болады. Мысалы, кредиттік картаның магниттік жолағында жазылған ақпаратты
толтырмалынған картаған көшіріп, рельефтік белгілердің таңбаларын қағазға
түсіретін құрылғылар. Сырттай бұл құрылғылар сауда орындарда, ресторандарда
қолданылатын кредиттік карталарды қабылдайтын төлем терминалдарына ұқсайды.
Жеке идентификациялық нөмірлерімен байланысты тағы бір айла-әрекет
бар. Банкоматқа магниттік жолағы бар карточканы салған кезде автомат
қолданушыдан құпия сөзді (PIN code) сұрайды. Банкомат қолданушы енгізген
құпия сөзді картаның магниттік жолағынан тікелей оқыған PIN кодымен
салыстырады. Парольдер сәйкес келсе, онда құпия сөз автоматтың жадына
түседі. Осы кезде банкомат жадына қол жеткізген ұрының карта иесінің PIN-
кодын біліп алу мүмкіндігі болады.
Жалған карталарды жасаудан қорғану үшін банкттер келесі әдістерді
пайдаланады:
• Магниттік сиямен салынған оюы бар қосымша жолақтарды жасау;
• Картаны арнайы ұзақ мерзімді радиоизотоптармен қаптау;
• Картаны қыздыруға және қысымға сезімді материалдардан жасау (
бұл көшірудің қарапайым әдістерінен қорғайды).
Соңғы кезде магниттік жолағы бар карталарды смарт-карталармен ауыса
бастайды. Смарт-карта дегеніміз – ішіне жартылай өткізгіштен жасалған
микрочипі орнатылған карточкалар. Бұндай карталарда арнайы жасырын жад
болады. Бұл жадта қолданушының PIN-коды мен шоты туралы ақпараты сақталады.
Карта мен банкомат арасындағы байланыс криптографиялық алгоритмдер арқылы
іске асырылады. Бұл картадағы ақпаратты заңсыз көшіруден және жалған
көшірмесін жасаудан сақтайды. Смарт-карта арқылы жасалатын операциялар
offline режимінде орындалады. Яғни банкомат картадан оқыған ақпаратты
сыртқа жібермейді. Шот күйі туралы ақпарат чипте орналасады. Жадтың ашық
аймағында қолданушының аты-жөні, мекенжайы және телефон нөмірі сақталады.
3 Кредиттік карталар арқылы операциялар жасау кездегі төнетін қауіп-
қатерлер
Банктік картасы арқылы операциялар жасау кезде карта иесі келесі
қауіп-қатерлерге тап болады:
▪ Интернет арқылы төлемдер жасау немесе жалған банкоматты пайдалану
кезде шоттан ақшаны ұрлау мүмкін. Кейбір мемлекеттерде жалған
банкоматтар болады. Олар магниттік жолақтар мен кодтарды оқып, алаяқ
тұлғаға құпия ақпаратты жібереді. Банк қабырғасына енгізілген немесе
ғимаратында орналасқан банкомат – шоттан ақша алудың сенімді әдісі.
▪ Сауда орталықтары мен дүкендерде карта арқылы төлемдер жасаған кезде
сатушы алған тауарлардың ақша соммасынан артық есептеу мүмкін. Осы
жағдайда кассаның POS-терминалмен жабдықталғаны жөн. Бұл терминал
тауарлардың штрих-кодын оқып, төлем соммасын автоматты түрде
есептейді. Бұл жағдай сатушыға қолданушыны алдап немесе қателесіп,
кредиттік картадан ақшаны артық алуға мүмкіндік бермейді.
▪ Банкомат арқылы ақша алу және терминалдар арқылы төлемдер жасау үшін
қолданушы PIN-кодты енгізуді қажет етеді. Бұл кодты қолданушы картамен
бірге сақтамау жөн. Егер PIN-код 3 рет қатар қате енгізілсе, онда
карта тәулікке қамалады, тіпті банкоматтың ішінде қалады.
▪ Сауда орталықтарында төлеу кезде әдетте PIN-кодты енгізуді қажет
етпейді. Алайда картаның сырт жағында иесінің қолы тұрады. Сатып алу
кезде екі чек беріледі. Біреуіне сатып ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Картография мен топография негіздері» пәніне арналған жинақ47 бет
Алматы облысының ауыл шаруашылық картасын құрастыру35 бет
Географиялық карта және оның қасиеттері20 бет
Геодезия және оның міндеттері24 бет
Геодезия, жер мәселелері (сұрақ пен жауап түрінде)326 бет
Геологиялық картаның құрамы8 бет
Картадағы нүктелердің координаттарын анықтау16 бет
Карталардың ерекшеліктері15 бет
Карталардың класификациялары8 бет
Карталардың классификациялары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь