Дидактика туралы ұғым. Оқытудың танымдық іс-әректінің педагогикалық, технологиялық негіздері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1. Дидактика оқытудың негізгі теориясы ретінде ... ... ... ... .

1.1. Дидактика ұғымына жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ..

1.2 Жоғары оқу орындарындағы педагогикалық процестің мәні

Бірінші бөлім бойынша тұжырымдама ... ... ... ... ... ... ...

2. Танымдық іс.әрекетті қалыптастырудың ғылыми.педагогикалық негіздері

2.1. Танымдық іс.әрекетті педагогикалық процестегі қалыптастыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

2.2. Жоғары оқу орындарындағы педагогикалық технологиялар .

Екінші бөлім бойынша тұжырымдама ... ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттердің тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қазіргі кезде Қазақ қоғамы қоғамдық экономикалық жүйеден екінші бір жүйеге өтудің қиын кезеңінде тұр. Мемлекет тарапынан адамдардың жақсы өмір сүруіне жағдай жасалу, олардың әділеттілік, еріктілік, қайрымдылық құндылықтарын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл үрдістің өзіндік қиыншылығы, қарама-қайшылығы, көп жақтылығы бақалады. Бұл негізінен белгілі курстар арқылы немесе «жоғарыдағы” адамдардың ниеттенуіне байланысты. Жалпы әрбір адамның мақсатын өзінің қатысуынсыз іске асыруға болмайды. Сондықтан Қазақстанның әрбір азаматты жоғарыдағы мақсатты іске асыруға үлес қосуы тиіс. Егер де, халық білімді, ақылды, мәдениетті, гуманды, демократиялы, әділетті, кәсіби бағдарлы болса, соғұрлы қоғам өркениет деңгейіне көтеріледі. Сол себептен, Қазақстанның болашақ иелерін сол тұрғыда тәрбиелеу қажет.
Осыған орай, еліміздегі жоғары білім концепциясында адамның дамуындағы өмірмен, адамдармен қарым-қатынасына зор назар аударылып отыр. Әр адам күшті, құрметті, іскер, сыйлы өмірде өз дегініне жетуге тырысады. Сол себептен, әр кім өзін-өзі құрметтеп, бағалай білуі қажет.
Әрбір адамның психология және педагогика аймағында ғылыми білімі болмайынша бұл дәрежеге жету мүмкін емес. Педагогика ғылымы - өмір туралы ғылым.
Педагогика - өркениетті қоғамның даму тарихынан, жас ұрпақ тәрбиелеу тәжірибесінен бастау алады.
        
        Курстық жұмыстың тақырыбы:
ДИДАКТИКА ТУРАЛЫ ҰҒЫМ.
ОҚЫТУДЫҢ ТАНЫМДЫҚ ІС-ӘРЕКТІНІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ, ... ... ... ... ... ... негізгі теориясы ретінде -----------------
1. Дидактика ұғымына жалпы сипаттама ----------------------
2. Жоғары оқу орындарындағы педагогикалық процестің мәні
Бірінші бөлім бойынша тұжырымдама ----------------------------
2. Танымдық ... ... ... негіздері
2.1. Танымдық іс-әрекетті педагогикалық процестегі қалыптастыру жолдары --
--------------------------------------------
2.2. Жоғары оқу орындарындағы ... ... ... ... ... ... ... -----------------------------------------------------------
Пайдаланылған әдебиеттердің тізімі ---------------------------------
Қосымшалар ---------------------------------------------------------
КІРІСПЕ
Қазіргі кезде Қазақ қоғамы қоғамдық экономикалық жүйеден екінші бір
жүйеге өтудің қиын ... тұр. ... ... ... ... ... жағдай жасалу, олардың әділеттілік, ... ... ... етуге бағытталған. Бұл ... ... ... көп ... ... Бұл негізінен
белгілі курстар арқылы немесе ... ... ... ... ... ... мақсатын өзінің қатысуынсыз іске асыруға
болмайды. Сондықтан Қазақстанның әрбір азаматты жоғарыдағы мақсатты ... үлес ... ... Егер де, ... ... ақылды, мәдениетті,
гуманды, демократиялы, әділетті, кәсіби бағдарлы болса, соғұрлы ... ... ... Сол ... ... ... иелерін
сол тұрғыда тәрбиелеу қажет.
Осыған орай, еліміздегі жоғары білім концепциясында адамның дамуындағы
өмірмен, адамдармен қарым-қатынасына зор ... ... ... Әр ... ... іскер, сыйлы өмірде өз дегініне жетуге тырысады. Сол
себептен, әр кім ... ... ... білуі қажет.
Әрбір адамның психология және педагогика аймағында ... ... бұл ... жету ... ... ... ... - өмір туралы
ғылым.
Педагогика - өркениетті қоғамның даму ... жас ... ... ... ... ... оқытудың негізгі теориясы ретінде
1. Дидактика ұғымына жалпы сипаттама
Оқыту – тұлғаның ақыл-ойын ... ... ... ... ... ... ... сіңіру. Оқыту
ұстаздың бағдарлы мақсат негіздеп Оќыту Ғстаздыњ баѓдарлы ... ... ... ... ... ... ... шєкіртке білім, тєрбие беріп,
оларды ой ењбегіне, ... ... ... іске ... ... ... ізденіске бейімделуіне жол ашатын к‰рделі педагогикалыќ
‰рдіс.
Процесс адам баласыныњ іс-єрекетіндегі ќозѓалыс, тиісті нєтижеге жету
жолындаѓы ... ... ол ... ... ... бір-бірінен
бҰлмей тҒтастыќта ќарастырады. Осы орайдан келгенде оќыту процесін басќару,
оныњ ж‰йесі мен ... жєне ... ... білу ... саласында
ќызмет атќаратын мҒѓалімдер ‰шін басты шарт болып табылады. ¤йткені ... ... ... ... ... пен ... зањдылыќтар мен
ќҒбылыстарды тану, Ғѓыну. Ал білімді жеке адамныњ иігілігіне ... оны ... ... кезінде – талдап, салыстырып, ... ... ... ... айтќанда, ойлау операциясыныњ зањдылыќтарына
с‰йену талап етіледі.
Оќыту тҒлѓаныњ ... ... ... ... Білімніњ ойѓа
ќонып, бойѓа даруы мҒѓалімніњ басшылыѓымен жоспарлы баѓытта ж‰йелі ... ... ... ... ... оны ... ... орындауы негізінде Ұзініњ маќсатына жетіп ж‰зеге ... ... ...... ‰рдістіњ (процестіњ) ќҒрамдас бҰлімі.
¤йткені шєкіртті тєрбиелеп, білім беріп, оларды ... ... ... ... оны ... ... ... т‰рде ж‰ргізуге, тиісті
зањдылыќтарды саќтап негізгі ... ... ... білу ... Ұзара ыќпалдастыѓын айќындайды. БҒларды бір-бірінен бҰлмей
тҒтастыќта ќарау оќыту ісініњ табысты да, ... ... игі ... етеді
жєне кепілдік береді. Демек, оќытуды білімдендіруден, тєрбиеден жєне
тҒлѓаныњ дамып ... ... ... келмейтін бір-бірімен тҒтас
байланысќан ќҒрамдас бҰлімі деп танимыз.
Оќытудыњ тєлімдік м‰мкіндігі орасан зор ... ... ... ... ... ... ... жан-жаќты дєлелдеген. Оќыту тєлім-
тєрбиеден сыртќары болуы м‰мкін емес. єл-Фараби ... ... ... ... ќас жауың деп ескерткен даналыѓы ешбір уаќытта
Ұзініњ мєнін жоѓалтпайтын кҰрегендік.
Педагогикалыќ ... ... ... ... ... ... ќҒралы. Олай болса, тєрбиелей отырып оќыту барысында ... ... ... мен ... ... ... ќиялы ќанат
жайып єржаќты дамиды. ... ... ... ... єлеуметтік ќарым-ќатынасќа даѓдылану бастау алады.
Тєрбиелей отырып оќыту – ѓылыми-теориялыќ тҒрѓыдан ќараѓанда шєкірттіњ
д‰ние-танымына, аќыл-ойына, адамгершілік сеніміне, мінез-ќҒлыќ сипаттарыныњ
ќалыптасуына ... ... ... ... ... Ұмір аќиќаттарын
Ғѓынып, ондаѓы ќҒндылыќтарды танып, оны Ұз ... ... ... білуге жол
ашады, тєлімдік м‰мкіндіктіњ арнасын кењейтеді. Былайша ... ... ... білімін терењдетіп, тєлім-тєрбиені бойѓа сіњіріп
имандылыќ ќасиеттерініњ ќҒлшынысын жебей ... ... ...... ... ... ... жєне оны дҒрыс Ғѓына білуін ќалыптастыру мен ќатар шєкірттіњ тєлім-
тєрбиелік танымдыќ санасын жетілдіріп, адамгершілік т‰сініктіњ беки ... єсер ... ... ... ... орай ‰немі Ұрістеп отыратын
ќҒбылыс.
Сонымен тєлімдік м‰мкіншіліктерін ескере келіп, оќыту мен білім беру
тиісті маќсаттылыќ баѓдары болуы ... ... ... ... сипаты –
оныњ ѓылыми мазмҒнына да тєуелді. Тєрбиелей отырып ... ... ... ... ... ... єлеуметтік т‰сінігін жетілдіреді,
тҒлѓаныњ д‰ниетанымын, моральдыќ сенімін бекітеді жєне ... ... ... ... айтсаќ, оќыту оќушыны ... ... ... ... Ғѓынып, оны Ұмірге ‰йлесімді ж‰зеге асыруѓа
бағдарлайды.
Оќытудыњ ќызметі, маќсаты мен міндеттері. Педагогика – білім беру,
оќыту, ... ... ... ѓылым жєне Ұнер деп білсек, оныњ
негізгі ќызметі сол к‰рделі таным талаптардыњ ... ... ... ж‰зеге
асуына байланыстылыѓы оќытуѓа Ғстаз бен ... ... ... ... ... ... де ... маќсаттары бар, екі жаќты
болѓанымен де бір ... ... ... ... ... ... ... – Ғстаз тарапынан
мењгертіліп, шєкірт тарапынан игерілуге тиісті ... ... ... ж‰зеге асыру жолындаѓы іс-єрекет болып табылады.
Оќыту процесініњ логикасын оныњ ќҒрылымы аныќтайды да негізгі маќсатќа
байланысты тиісті міндеттер ... ... беру ... ... ... ... дамуындаѓы ѓылыми-практикалыќ ќажеттіктіњ
дењгейіне байланысты ... ... ... ... ... ... т‰йсіну
мен ќабылдау, оны Ғѓыну мен ойлану, дєлелді де дєйекті деректерді ... жєне ... ... ... білу ... шарттас.
Оќыту процесініњ маќсатына байланысты міндеттерді шешудегі Ғйымдастыру
ісінде оќушыны оќыту объектісі деп білсек, екінші жаѓынан ол ... ... ... процесінде Ғстаздыњ шєкіртімен ынтымаќтастыѓы тек білімді
мењгерумен ѓана шектелмей, шєкірттіњ ... ... ... ... ¤зара бір-бірімен іштесе байланысќан білім-тєрбиелік ... ... ... мен ... негізінде тиісті нєтиже жетудегі ќозѓаушы к‰ш –
ќойылатын талаптыњ шєкірттіњ м‰мкіндігіне ‰йлесімділігіне тєуелді. Оќыту,
білім алу жєне ... ... ... мен ... жєне оныњ
єдістемелік жолдары дидактика саласына байланысты ќарастырылды.
Сонымен оќытудыњ басты ќызметі адам ... ... ... ... оны ... ... ... білімін Ұмірде
ќолдана білуге баѓдарлау. Єрбір тҒлѓаныњ Ұздігінен ізденіп, Ұздігінен
ењбектене алуына даѓдыландыру. ... ... ... ... негізгі идеяларын т‰сіну, оны танымдыќ Ғѓымѓа айналдыру;
- Ғѓынѓан (мењгерген) білім арќылы ойын дамытып, Ұздігінен ізденудіњ
жолын ашу;
- білімніњ ... ... ... ... ... ... білімніњ шењберін кењейтіп, жања білімге деген ќҒлшынысќа
жол ашу.
Демек, ќазіргі кезењдегі білім берудегі басты шарт – тҒлѓаныњ Ұздігінен
іздене білуін, оныњ ... ... ... ... таба ... ... тиіс.
Дидактика – оќыту мен білім берудіњ теориясы. Дидактика деген термин
ѓылыми атау т‰рінде ... ... ... ... ... ... ... білім жолын талдап, оныњ арналарын ашып ... чех ... ... ... Ол ... «¦лы дидактикаң жєне басќада
ењбектерініњ лейтмотиві – кімді болса да ... ... ... ... Ұнер ... ... ќҒрылѓан.
Оќыту теориясы єдетте дидактика деп аталады. Дитактика сҰзініњ мєні –
гректіњ dіdasko – «‰йретемінң, ... ... ... ... ... кеш ... педагогика саласындаѓы ењбектердіњ бєрінде де бҒл
сҰздіњ маѓынасы осы тҒрѓыдан т‰сіндіріледі.
Дидактика «нені оќытуң, «ќалай оќытуң ... ... ... ... ... ... оќыту процесіне ќатысты оќушыѓа білім
беру, оќыту зањдылыќтарына ... ... ... ... ... ... ... – білімніњ мазмҒнын айќындайтын оќу
жоспары, оќу баѓдарламасы, оќулыќ пен оќу ... оныњ ... ... ... беру ... ... ... бҰлмей
бірлікте ќарайды.
Дидактика оќу орындарында оќытылатын барлыќ пєндерге ќатынасты, ортаќ
зањдылыќтар мен ережелерді талќылайды. ... ... ... ... ... ... ... мен оны Ғйымдастыру т‰рлерін
аныќтайды. Былайша айтќанда, ... ... ... ... ... мен ... білдіреді. Сонымен ќатар дидактика жеке
пєндерді оќыту ерекшеліктерін ерекше зейін ќояды. Жеке пєндерді ... ... ... пєндік дидактика, немесе сол пєнніњ єдістемесі деп
те атаймыз. Дєлірек айтќанда, жеке пєн ... ... ... ... ... ... деректерді жеке пєн єдістемесінен алып
пайдаланады. Дидактиканыњ ... ...... ... ... ... оќу, ... принциптері жєне мҒныњ ќҒрамды бҰлімдеріне тиесілі
міндеттері, мазмҒны, т‰рлері, єдістері, ќҒралдары, ... ... ... асуына негіз болып табылады. Дидактика ‰немі ... ... ... ... ... беру мен ... ... зерттеп, оны
мењгермейінше ѓылымды жетілдіріп, Ұмір талаптарын ... ... ... ... ...... іс-єрекетініњ психологиялыќ-педагогикалыќ негіздері.
Оќыту – Ғстаз бен шєкірттіњ бірлескен єрекеті. Оќыту ... оныњ ... ... Ал ќҒрылымды танымдыќ іс-єрекеттіњ
кезењдері бойынша сипаттасаќ, ол кҰбінесе мына ж‰йеде ... ... ... жете т‰сіну;
- жања деректер мен т‰сініктерді ќабылдау;
- Ғѓыну – жања ... мен ... ... ... ... ... маѓлҒмат атќарылѓан іс-єрекетке байланысты даѓдыны
ќалыптастырып, оны ... ... ... ... ... Ұмір практикасында ж‰зеге асырып,
іс ж‰зінде наќты ќолдана ... ... ... мен атќарѓан іс-єрекетініњ ќандайлыќ
дєрежеде екендігін талдап, мењгерген ... ... ... Ғѓым ... болса жєне онда ќойылѓан міндет айќын ... ... ... ... ... ... табуѓа ынталы кіріседі
де оќыту процесіндегі зањдылыќтар тиісті ретімен ... ... ... жања ... танысып т‰йсінуі, ќабылдауы оны ... ... ... ...... ... єсер ететін заттар, немесе
ќҒбылыстыњ санада бейнелену процесі болса, ал ... ... ... байланысы тҒрѓысынан т‰сінеміз, былайша ... ... ... єсер ... ... мида ... жања материалдармен таныстыру, олардыњ тікелей ... ... ... бҒл ... таныстыру, баќылау, практикалыќ
жҒмыстар арќылы, немесе мҒѓалімніњ жанама т‰сіндіруі, эвристикалыќ тҒрѓыда
ізденту, оќулыќтар ... ... ... ... ... бойынша
ж‰зеге асады.
¦ѓыну – білімдік маѓлҒматты т‰сініп, ондаѓы зањдылыќтар мен ... ... ... ... ... ... оќылѓан материалдар
туралы ойластырып, келтірілген деректер мен дєлелдерді ... ... ... ... берік саќтайды. Дєлірек айтар болсаќ, бекіту – оќушыныњ
алѓан білімін берік ... ... ... ... тєсіл. Осыны
ескергендіктен тєжірибелі мҒѓалімдер жања сабаќтаѓы жања ... ... ... ... де, Ұткен сабаќты пысыќтау, ќайталау
кезењдерінде де бекіту тєсілін т‰рлендіре отырып ... ... ... ... ... ... мен дєлелдерді еске саќтаумен
ѓана шектелмейді, тиісті баѓдарлама бойынша Ұтілген ... ... ... ... ... де, шашыранды емес, жинаќты болу ‰шін де бір ж‰йеге
келтіру ‰шін де ќолданылады.
Оќыту процесіндегі танымдыќ ќаѓида – ... ... ... ... жєне одан ... кҰшу ... танудыњ диалектикалыќ
реалды жолы екендігі ежелден айтылып келе жатќан шындыќ. БҒѓан оќыту ж‰йесі
тҒрѓысынан ќарайтын болсаќ: наќты ...... мен ... ... ... ойлау – мєнін т‰сініп, мєселеніњ болмысын Ғѓыну, ... кҰшу – ... ... ... ... процесті тексеріп,
баѓалау болып шыѓады.
Оќу процесін ж‰зеге асыруда мотивтіњ мєні зор. Мотив дегеніміз - ... ... ... мен ынтасынан туындайтын ... ... ... ... ... оќуѓа деген ынталы мҒќтаждыѓын демеп,
талпынысын ќолдап іс-єрекетке пейіл сала кірісіп, ќойылѓан міндетті тиісті
дењгейде ... ... ... ... ... білімге деген
мҒќтаждыѓы мен ынтасы мотивацияѓа негіз болса, олардыњ бҒл ... ... ... ... оќытатын сабаѓын ќызыќты да тартымды ... ... ... Ол ... таќырыпќа ‰йлесімді кҰрнекілік, техникалыќ
ќҒралдар, ойын, компьютор т.б. ретті т‰рде ќолданылуы керек.
Єрине, ... ... ... ... ... мотивтер тҒлѓаны ешбір уаќытта бейжай ќалдырмайды. ¤зініњ
болашаѓы ‰шін тањдаѓан ... ... ... ... ... ... ... оѓан ынталы ыќыласпен ќарайды. Олардыњ талпыныс
мотивтері бҒл ... ... мен ... ... ... ... ... ж‰йесіндегі табысынан ќанаѓат тауып, ертењіне деген ізденісі мен
сенімі жетіле т‰седі. Осы тҒрѓыдан ... ... ...... оќушыныњ жања білімді игеріп, оны Ғѓыну ... ... ... ... жол ... ... алѓан білім-т‰сінігін Ұмірде
ќолданып ж‰зеге асыруѓа ќҒлшындырады. Ал єлеуметтік тҒрѓыдан ќараѓанда
мотивтер ... ... ... ... жєне ... терењ
сезінуіне мҒрындыќ болады. Сондай-аќ мотивтердіњ ж‰зеге асуы оќушыныњ тєлім-
тєрбие, оќу саласындаѓы беделін Ұсіріп, д‰ние ... ... игі ... ... ... болатын басты мєселеніњ бірі – мотивтер оќушыныњ
жас ерекшелігіне байланысты ... ... ... ... ... жетілуіне орай, тиісті пєндерді мењгеруіне
байланысты мотивтер жања арна ... ... ... ... жая т‰седі.
Білімдендіру зањдылыќтары мен ќаѓидалары жєне оќыту єдістемелер мен
оны Ғйымдастыру.
Егемендікке ќолы жеткен Ќазаќстан Республикасындаѓы оќу ... ... ... ... ... білім беру тҒрѓысындаѓы басты
маќсат та, ... те ... ... ... ... ... ... мемлекеттік стандарт дєрежесінде ѓылым негіздері мењгеріліп
уаќыт талабына ‰йлесімді тєрбиеленген ... ... ... Жас ... ... ... ... ѓылыми білімніњ
мазмҒнына тєуелді деп білсек, оныњ ж‰зеге асуы оќыту арќылы орындалады.
Оќыту технологиясыныњ педагогикалыќ негіздері – ... ала ... ... ... дамытып, тҒлѓаныњ ... ... ... етіп, оныњ ілгері жетіле беруіне баѓдар берумене ќатар
тҒлѓаныњ Ұздігінен іздене білу ќажеттігін туѓызу жолдарын ... ... Ал ... ќабілетініњ дамуы оќушыныњ объективтік д‰ниені, шындыќты
танып білуге тиянаќты білім алуы оќытудыњ єдістері мен ... ... ... ... ... ... болуы білімдік негіздер мен оныњ к‰рделі
ќҒрылымын ... ... ... мењгерген таным-т‰сініктерді ж‰зеге асыра
алумен жєне оныњ зањдылыќтарын орындауѓа ... ... ... ... зањдылыќтар:
▪ Оќыту арќылы тҒлѓаныњ Ұздігінен єр жаќты ... ... ... ... ... ... баулу.
▪ Даму белсенділігіне ќажетті мотвитер туѓызу.
▪ Оќыту барысынжа шєкіртке талап ќоя білу жєне ... ... ... ќҒрметпен ќарау.
▪ Білімді мењгеру барысындаѓы ќиындыќты жењудегі шєкірт ќуанышын, ынтасын
ќолдай білу.
▪ Оќушыныњ ... ... ... оны ілгері жетілдіре т‰суін
ќолдау.
... ... ... жас ерекшелігін жєне дербес Ұзгешелігін есепке
алу.
▪ Оќытуда жеке оќушы мен Ғжымныњ белсенділігін кҰтерудегі ... ... ... ... ... ... бҒќара кҰпшіліктіњ бірыњѓай талап ... ... ... шєкірттіњ мењгерілген білімін ќазына деп білсек оны
ілгері дамытып, ... ... ... ... ... – оќыту
єдісімен сабаќтас.
Оќыту єдісі (метод обучения) - Ұте к‰рделі Ғѓым, Ұйткені бҒл єрекетті,
категорияны айќындайтын мєселеніњ ... да, ... ... де сан салалы.
Сондыќтан да педагогика ілімінде єдістемеге байланысты ... ... ... ... ... жоќ десе де боларлыќ. Єдістеме ѓылымныњ єр
саласын зерттеуші ... ... ... ... ... ... білгізк
жєне оны ж‰зеге асыру жҰнінде білімдендіруді ... ... ... ... маќсатќа жету тҒрѓысынан ќарастырады.
Єдіс – оќыту барысында Ғстаз бен шєкірттіњ ынтымаќтаса ... ... ... жетуін реттейтін тєсіл. Оќыту єдісініњ
кҰмегімен оќушы ... ... ... ... ... ... ... д‰ниетанымын ќалыптастырады, ќабілетін Ұрістетеді. Ал
оќыту барысында єдісті ... жєне оныњ ... ... ... Ғстаз. Соынмен оќыту єдісініњ атќаратын ќызметі білімдендірудегі
тиісті ... ... ал ... жету мҒѓалімніњ шеберлігіне,
білімдарлыѓына, оќу ‰рдісін ... ... ... ... ... алуына байланысты.
Оќыту технологиясыныњ педагогикалыќ негіздерінде єдістеме мєселесі
саласында жеке пєндерді оќытуѓа байланысты жазылѓан ѓылыми жєне ... Ұте кҰп. ... ... оќыту єдістерін ж‰йелеу (классификация)
бір ќалыпта емес, ѓылым саласынан берілетін ... ... ... ... Ұз ... зейін ќоятындыќтан оќыту ... ... ... ќоюдыњ да м‰мкіндігі шамалы, сол ... ... ... ... ... ... ѓасырдыњ 50-60 жылдарына дейін ... ... екі ... Атап ... 1) ... ... тобы - ... єњгіме,
т‰сіндіру, дєріс, кітаппен жҒмыс. 2) КҰрнекілік єдістер тобы – демонтрация,
иллюстрация, баќылау. БҒл ... ... ... ... ... ... ... ж‰йесінде деректемелер Ғсынылатын.
Жања ѓасырдыњ бастауына дейінгі педагогикалыќ жєне жеке пєн методикасы
саласындаѓы зерттеулер мен практикалыќ ... ... ... ... мына ... ж‰йеленді:
1. Т‰сіндірме иллюстративті єдіс.
2. Репродуктивті єдіс.
3. Проблемалы баяндау єдісі.
4. Ішінара іздену, немесе эвристикалыќ єдісі.
5. Зерттеу єдісі.
Лекция оќу ... бҒл ... ... ерекшеліктерін,
оларѓа тєн Ұзгешеліктерді пєнніњ жєне болашаќ маманныњ мењгеретін ѓылымына
‰йлестіре алынѓан деректер келтіре отырып єњгімелейміз.
Оќыту єдістерін классификациялауда мына ... ... ... єдіс ... ... ... ќойып отырѓан негізгі ой т‰йінін
терењ мењгеруге баѓытталѓан дидактикалыќ принциптерді шешерліктей болуѓа
тиіс.
2) ... бен ... ... ... ... ќабелітн дамытуѓа жєне
белгілі ой-т‰сінікті біліп ќана ќоймай оны Ұздігінен ... ... ... ... ... ... ќай-ќайсысы болсын оќыту ‰рдісін ... ... ... ... ... ... ењбектене
білуін ќамтамасыз етуге тиіс.
¦стаздыњ оќыту єдісін тањдай алуы – алѓа ќойѓан ... ... оныњ ... ... ... Ұтей ... ... єдісін
тањдаѓанда Ғстанар Ұлшем (критерий), еске тҒтар ќаѓида мынау:
1) Тањдаѓан єдіссіз оќыту зањдылыќтары мен ... ... ... ... ... ... маќсаттары мен
міндеттеріне ‰йлесімділігі.
3) Оќыту єдісініњ сабаќтыњ таќырыптыќ мазмҒнын ашуѓа ... ... ... ... танымдыќ м‰мкіндігіне сєйкестігі мен
‰йлесімі.
5) Оќыту єдісін тањдаѓанда мҒѓалім Ұз м‰мкіндігінде ... ... ... ќабілеті, білім дењгейі, Ғстанымы, ќарым-ќатынас
жасау єдеті т.б.).
6) Оќыту єдісініњ оќу орныныњ ... ... ... оќу орны орналасќан импро-структурасы мен экономикалыќ
объектісіне сєйкестігі. МҒнда оќушылардыњ жалпы білімі, т‰сінік дењгейіне
сєйкес таным ... мен ... ... ... ... де мєн беру керек.
Оќу єдістері оќушыныњ м‰мкіндігіне ... ... ... ... ... ізденуін жетілдіре т‰сетіндігі аќиќат шындыќ
екендігін естен шыѓармауѓа тиістіміз.
Оќыту єдістемесініњ ж‰зеге асуы оќыту технологиясымен бірге оќытуды
Ғйымдастыруѓа ... ... ... педагогикалыќ єдебиеттерде оќытуды
Ғйымдастыру т‰ріне (формы организации обучения) тек ... ... ... ... ... ... ... Шындыѓында, оќытуды
Ғйымдастыру-педагогикалыќ категория ретінде оќытуды Ғйымдастыру барысындаѓы
Ғстаз бен шєкірттіњ іс-єрекетін ж‰зеге асыруда белгіленген тєртіп, жҒмыссыз
режимініњ орындалуы. ... ... бір топ ... ... ... жеке оќушымен жҒмыс атќарып, оќытып отыр делік. МҒнда оќушыныњ
сандыќ ќҒрамы, оќытудыњ уаќыт мерзімі, ... ... ... ... Сондыќтан оќыту єдісін оќыту технологиясынан болмай тҒтастыќќа
ќарай отырып Ұтілетін ... ... жєне оныњ ... ... шыѓармашылыќ ізденісі мен тапќырлыѓына жєне Ұтілетін таќырыптыњ
мазмҒндыќ мєніне байланысты.
Оќу орындарындаѓы сабаќ жєне оныњ ... мен ... ... кезењде Ұте кҰп жазылып, алуан т‰рлі пікір ... ... ... ... ... ... ... типтік ќҒбылысы,
атќарылатын ењбектіњ т‰ріне байланысты оныњ сан ... ... ие ... ... ... ... ... сабаќ, пікірсайыс сабаќ, кҰкпар сабаќ,
аукцион сабаќ, ірі блокты сабаќ, театрланѓан ... ... ... ... ... маќсаты оныњ сыртќы т‰рінде,
немесе атауында емес, оќушыныњ сапалы жҒмыс ... ... ... ... ... ... ... Ұздігінен іздене білудіњ жолын ашу.
МҒѓалімніњ басшылыѓымен сабаќтан ... ... ... шыѓармашылыќќа
Ғласы оќушыныњ м‰мкіншілігіне орай дербестігін дамытуѓа машыќтандыру
даѓдысын ќалыптастыруды сабаќтыњ єр кезењінде ... ... БҒл ... ... ... ... ... ізденуге жаттыќтыруда
‰немі назарда болатын зањдылыќ.
Болашаќ Ғстаз оќу орындарында ... ... ... ... курсын Ұтетіндіктен жеке пєндік єдістемеге тєн ... ... ... ... ... ... ... баќылау мен баѓалау
жєне оны ... алу ... мына ... ... ... ... ... кҰрсетілген саѓат санына лайыќтап, пєндік ... ... алып ... оќу жылына, немесе жарты жылѓа арнап
календарлыќ жоспар жасау пєн мҒѓалімініњ ... ... ... ... ... ... оќушы мењгеретін теориялыќ білім жєне
олар игеруге тиісті практикалыќ ... мен ... ... ... ... ... ќоса ќамтылуѓа тиіс. Сондай-аќ
єдістемелік пєн секциясымен келісе отырып, пайдаланатын ... ... оќу ... ... де ... ... Мемлекеттік стандарт ж‰йесіндегі
білімді толыќ ќамтамасыз ету басты шарт деп ... ... ... мен ... ... ... ... негізгі
талаптарѓа ‰йлестіріле ж‰ргізіледі. Демек, мҒѓалім шыѓармашылыѓына ешбір
шектеу ... ... ... ... ... ... ... ыќпал
ететін ќозѓаушы к‰ш ретінде пєрменді мазмҒнѓа ие болады.
МҒѓалімніњ тиісті таќырып бойынша Ұткізетін сабаќ жоспарында ... ... ... ... ... оныњ ... іскерлік пен
мењгеретін даѓды жєне шєкірттіњ ... ... ... ... мен олардыњ Ұз бетімен атќаратын жҒмыстыњ ... де ... жєне оныњ ... ... ќамтамасыз етуде Ғсынатын басты
баѓдар – оќушыныњ жаттанды т‰рдегі іс-єрекетпен шектеліп ... ... ... ... машыќтандыру болуѓа тиіс.
Єрбір сабаќ Ұзініњ нєтижесімен айќындалады. Осы ... ... ... ... ... басты талап:
1) Оќушыныњ сабаќ бойынша жетістігін жєне олќы жаќтары мен кемшілігін
кҰрсету ... ... ... сипатталсын.
2) Баѓа єділетті болып, орынсыз кҰтермелеуге, єдейі тҰмендетуге,
немесе ымырашылдыќ жасауѓа м‰лде ... ... баѓа тек ... ... ... ... оныњ тєлім-
тєрбиелік мєні бар ќҒрал екендігін Ғмытпа.
4) Баѓаныњ тєрбиелік сипаты ... оны ... ... ... ... ... ќай ... болсын ж‰ргізу – оќушыныњ ынта-
ыќыласына єсер ететіндіктен, оны тиімді ... ... ... ... ... ... жєне ... баѓалаудыњ мєні
зор.
7) Білімдік, тєлім-тєрбиелік нєтижені айќындай т‰суде тек ауызша ... ... тест ... де баѓалау тиімді болатын кездері аз емес.
Оќыту технологиясыныњ педагогикалыќ негізгі мҒѓалімніњ басќара ... ... ... ... ... ... ќҒрылѓан.
БҒл дєст‰рлі жолдан бас тарту деген емес, олардыњ ... ... ... ... Ғѓынса, оќыту саласында табысќа жетуге болады. Сапалыќ
нєтижеге ие болу ... ... ... ... ... ... ¦стазбен шєкірттіњ білім жолындаѓы педагогикалыќ ќарым-ќатынас
Ғстанымы
|Оќытудаѓы дєст‰рлі жолдаѓы Ғстаным|Оќытудаѓы жања технологиялыќ |
| ... ... ... оќу ... |Оќу ... тек дайын к‰йінде |
|т‰сіндіріп, дайын материалды ... ... ... ... ... ... ... |шыѓармашылыќпен игере білуге, |
| ... ... ... ќою. ... ... ... болмаса да, |Оќушы материалын тек дайын к‰йінде|
|ыќтиярсыз т‰рде мєжб‰р етіп, ... ... ... ... |
|іс-єрекетке тарту. ... ... ... |
| ... ... ... ќою. ... тек ... пєні аясында |¦стаз, тєлімгер оќытатын пєнініњ |
|шектеніп, білімніњ єр ... ... ... ... |
|беруге ќҒлќы бола бермейді жєне ... ... ... ... міндетті деп ќарамайды. | ... ... ... ... ... ынтымаќтасып, |
|Ғѓым-т‰сініктерді білуді |тапсырысты бірлесе орындап, ... оны ... ... ... ... ... талап етеді. | ... ... ... ... |Сабаќќа ќатысќан оќушыныњ бєрі де |
|ѓана білімі баѓаланып, олар тиісті|біліміне баѓа береді. ... ... | ... ... ... ... мен ... єрекеті
|МҒѓалім баѓдарламаны м‰лтіксіз |МҒѓалім баѓдарламаны орындауѓа ... ... ... ... ... КҰрсетілген дењгейде |
|білімдік т‰сінікті Ұзгерте ... ... ... ... оѓан ... ... ... оќушыныњ |
| ... ... ... ... ... мҒѓалім адал |Оќу баѓдарламасын орындауѓа |
|орындаѓанымен де шєкірт міндетін ...... ... ... ... ... |дамытып, бар к‰ш-жігерін сала |
|ќарауы да ... ... ... ... тарапынан берілген |Сынып оќушыларыныњ сабаќтаѓы ... ... ... ... ... ... |
|тыњдап, белсенділік таныта |есепке алынады. ... ... ... ... ... |байланысты кері сҒраќтар да |
|мењгергеніне ‰немі мєн де ... ... ... ... |
|бермейді. ... ... ... де |
| ... ... ... ... оны ... ... ... ой-т‰ртік.
|МҒѓалім оќушыларды ‰лгеріміне |Оќушыны ‰лгеріміне ќарай болмейді.|
|ќарай ... ... ... ... |Ќайта бєрініњ де мењгере ... ... сол ... ... ... ... ... беруге Ғмтылады. ... ... ... негізгі де |Ой-т‰рткіге негіз ... ... ... ... |ізденістерге баѓдар беріп, |
|айтып беру ... ... ... мен ... |
| ... ... ... |
|Деректерді тиімді пайдаланып |Ой-т‰рткі боларлыќ негіздерді ... ... ... ... ... оныњ ... |
|мен білгізу жолындаѓы єдістерді |мен тєсілдерін білгізуді ... ... ... ... да ... |
| ... баѓдар береді. |
|Ќойылѓан ... ... ... ... ... ќалѓанына |
|ойлана білмейтін оќушыны ... ... ... ... ... тек аќыл ... ... барынша ќамќорлыќпен |
|шектеледі. ... ... ... ... баса ... топтыњ бірлесіп |
|назар аударылады да ... ... жєне ... ... мєн ... ... |шыѓармашылыќ мєнде болуына зейін |
|ќаралады. ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастыру
|Шєкірттіњ атќарѓан ісі мен |Шєкірт Ұзініњ іс-єрекетін ... ... ... ... ... жеке ... мен ... мҒѓалім шешеді. |Ғжымдыќ атќарылѓан жҒмыстарѓа |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... жҒмыстыњ|
|жҒмыстардыњ ќай т‰ріне болсын баѓа|барлыќ т‰ріне талдау жасап, баѓа |
|беретін мҒѓалімдер мен ... ... ... |
|МҒндай істен оќушылар сырт ќалады.| ... ... ... ... ... ... іске ... |
|кҰбіне єміршілдік ж‰йеде ... ... ... ... ... ... |
| ... мєн беріледі. |
БҒл келтіріп отырѓан салыстырмалы кесте – жел ... ... ... ... ... ... ... беру, тєрбие саласындаѓы дєст‰рлі
жолдыњ Ұміршењ Ұрнектерді жања технологияныњ ертењгі ізгі ... ... ... жол ... баѓдар.
Ќорыта айтќанда, оќыту технологияныњ педагогикалыќ негіздері
оќыту ... ... ... бір ... тоѓылуы, сондай-
аќ педагогикалыќ-психологиялыќ болмыстыњ білм беру, тєрбиелеу
процесін Ғйымдастырудыњ єдістемелік жол-жосыѓын мењгеру жєне оны
ж‰зеге асыру ... ... ... ... ... єдістемелік ж‰йе жєне адами м‰мкіндіктердіњ Ұзара
ыќпалдастыѓын ескеретін тиімді ... ... білу ... ... ... ... негізі маќсатты баѓдардаѓы
мазмҒнныњ ж‰зеге асу зањдылыќтары мен оќыту єдістемелері жєне ... ... ... нєтижеге жетуге ќҒрылады.
2. Жоғары оқу орындарындағы педагогикалық процестің мәні
Педагогика - қоғам мен табиғаттың теңдесуін, өмірге қанағаттандыруда
толық ... ... ... байлығын көмек беру, адамды тәрбиелеуді
зерттейтін ғылым. Педагогикалық білім – ... ... ... мен ... әмбебап оқытуды тұтасымен зерттейді.
Педагогика, басқа ... ... ... ... оның ... ... аспектілері үнемі кеңейтіліп қарастырылып отырылады.
Ал, педагогикалық шығармашылық тәрбие мен оқу күшінің шектеусіз ... ... ... педагогика ғылымы мен тәжірибесінің әр ... ... ... ... балалар да ересектер
қатарына теңеседі. Дәстүрлі оқыту мәселелері мен қатар тәрбие мен ... ... ... ... ... ... ... өзіндік
тәсілін таңдауда адамадар мен немесе олардың ...... ... ... ... оқу ... ... не топтарында
теңдеседі.
Осылайша, аталмыш курс педагог боламын деп ... ... ... ... ... мамандығынан және әрекет тегінен тәуелді
емес. Ол осы қиын ... ... ... ... беру ... және ... адам ... ұмтылу үшін тиімді.
Білімнің негізі, педагогиканың негізі аталған курста тыңдаушылардың
қарым-қатынастағы ... ... ... ... тәрбиелеуші
мақсаттың саналы түрде таңдай ... өз ... ... етіп
тәрбиелеуге дайын болу және педагогикалық ... ... мен ... беру ... қоғам мен мемлекеттің, тұлғаның өкілетті
дамуы, әрқашан әрбір адамның кең көзқарасын тудырды. Иә және ... ... ... біліміне тәуелсіз, бәрімізге белгілі, бәрібір педагогикада
өзін маманмын деп есептейді. Жоғары ... ... ... ...
студенттің тұлға, маман, азамат ретінде қалыптасуында өзіндік ойлауға және
ізденіске, сонымен қатар, ғылым, техника, мәдениет және ... ... ... және ... шешімдерді қабылдау. Барлық әлемде бағыттар мен
стратегиялық бағдарларды ... ... ... ... тек ... ... ... қатар, психологтар, экономистер, саясаткерлер,
заңгерлер, социологтар және көптеген ... ... ... ... ... ... ... білім берудің көптүрлі доктриналары,
стратегиялары, ... мен ... ... ... ... ... алу қауіпті. Педагогикалық шығармашылық және жаңашылдық
әрекет тұрақты идеялар мен ... ... ... ... үзіліссіз
сіңіру мен баюды көздейді. Әлем ... ... ... ... ... ... ... осы үрдіс ішінде рухани интеграциялар
әртүрлі адамзаттық қауымдастықтағы әлемдік білім беру кеңістігі мен ... ... ... және ... мақсатты бағытталған
ізденісі болып табылады. Ал бұл педагогикалық методтар мен ... мен ... ... мен ... ... ... мен мағынасына тояттап және тұрақтап, педагогикалық ғылым дамуының
әсер етуіне сәйкес.
Ұсынылып отырған курста ... ... ... мұқият
таңдалынып алынған, яғни, қазіргі заманғы көпқырлы және әртүрлі бейнедегі
әлемде, әртүрлі мәдени-тәрбиелеуші және білім беру ... ... беру ... әлемге сенімді ену, әрбір білімді және мәдениетті
адамға қажет.
Аталмыш курстың ерекшелігі тәрбиелеу мен ... ... ... ... және ... ... интеграцияларды сатып
алудан тұрады.
Курстың бірыңғай шеңберіне ... ... ... мен ... ... ... ... контексте, педагогикалық қарым-қатынас, педагогикалық
үрдістегі тұлғаның қатысуы, отбасындағы ... ... ... педагогиканың мағыналы егісін және пәніне арналған материалдар
кірді.
Барлық бөлімдер сұрақ қоюшылармен ... ... ... ... ... ... ... кейін бақылау мен өзіндік бақылау
үрдісін түсіну мен деңгейін ұсынылған материалда меңгерілген.
Басында педагогикалық ой жеке ... мен ... ... - ... ... қорық. Олардың тақырыптары ата-аналар
мен балалардың арасындағы қатынас пен жүріс-тұрыс ережелері болды.
Жазу пайда болғаннан ... бұл ... ... тұрмыстық және
біздің заманымызға дейін мақалалар, мәтелдер, афоризмдер, қанатты сөздер
түрінде ... ... ... ... ... педагогиканың
бірінші даму кезеңдерін біз ертегілерден, әндерден, мысалдардан және т.б.
табамыз. Содан соң, жазу пайда болғанан кейін олар ... ... ... ... Ережелері мен Емілелеріне айналып, сипат алды.
Ғылыми педагогика 18 ... ... ... ... ... ... ... мен массалық мектептер пайда болған кез. ... ... ... ... ... ... Ол ... рет
оқушылардың жүріс-тұрыс ережелерін, сонан соң өзінің ең ірі "Ұлы ... ... ... Оның ... ... ... ... ешқандай мағынасын
жоғалтпай жеткен. Эксперименталды педагогика 19-20 ғасырлардың ... бола ...... ... ... тәрбиелеудің өзара
байланысынның үрдісіндегі пайда болған, білім беру және оқыту өзін-өзі
тәрбиелеу, өзін-өзіне білім беру және ... ... ... және ... бағытталған.
Педагогика ғылым ретінде төмендегі барлық белгілерді қамтиды. Ол
өзінің басқа ғылымдардан айрықшалайтын ... ... ... ... ... не ... Біріншіден, педагогиканың "тұрмыстық" мағынасы айқындалады. Әрбір ... ... ... ... ойнайды, яғни, өзінің балаларын, жанұя
мүшелерін, ... ... ... және ... ... ... практикалық мағынасын анықтайды. Педагогиканы
адамзат әрекеттерінің аймағы, үлкен ұрпақтың ... ... ... ... ... Бұл ... ... (житейлік)
педагогиканың педагогикалық шеберлігімен және тәрбилеу ... ... ... айту жарасымды. Жоғары педагогикалық іс-әрекеттердің
пайда болуын өнер деп атау кездейсоқ емес. Педагогиканың басқа ... ... ... ... ... тек ғана білімді алып
жүруші, тек ғана студенттер үшін ақпараттардың көзі болу ... ... ... ролдерді ойнаушы – актер: мұғалім, тәрбиелеуші, педагогикалық
үрдістің қатысушысы, жолдас, ... дос. ... ... ... ... ... әрекет, немесе оқытушы қатесі өте
қымбатқа ... ... ... ... ... сондықтан, жүз
оқытушы студентке тек өзінің кәсіби күші арқылы ғана ... ... ... ... ... де әсер етеді (мінездік қасиеті, ... ... және т.б. ... Үшіншіден, педагогика ғылым ретінде түсіндіріледі, ... ... ... ... танымы қоғамдық және жеке даралық,
табиғаттың келеңсіз үйлесіміндегі адамның ... мен ... ... ... да ... ... ... үлгілер,
болжамдар және ұсынылымдар тұтас және жүйелі білімнің іргесінде құрылады:
олар психология, философия, тарих, социология және басқа да адам ... ... ... ... ... оқытумен тәрбиелеудің теоретикалық және
практикалық аспектілерін қоса отырып, оқыту пәнін анықтайды.
5. ... ... ... ... ... ... ... гуманитарлық білімнің бөліміне енеді. Ол адамның
педагогикалық ... ... ... ... ғылыми білім дифференциацияға, оқытудың бөліну
аймағындағы тенденцияға енеді. ... ... ... ... ... ... өркениеттерден қазіргі ... ... ... және ... дамуын оқытады. Педагогиканың орта
мектебі, мектепке дейінгі педагогика, бастаушы педагогика, жоғары, кәсіби-
техникалық мектеп, ... ... ... – бұл ... ... мен ... ... бөлінеді. Теоретикалық педагогикада тәрбиелеу
теориясы және оқыту теориясы – дидактика. Жалпы дидактикадан ... ... бар. ... ... өмір сүру ... ... ететін
тәрбиені оқытады, бәрінен бұрын, көмекке зәру және тәуекелге бел ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ортадағы өсіп келе жатырғандарға. Сонымен ... ... мен ... бар. Андгдорика - қарт адамдармен жұмыс істеу
туралы. ... ... ... ... ... ... ойлауы төмен (олигофренопедагогика)
тәрбиелерімен айналысады. ... ... ... ... ... анлиздеумен айналысады. Пенитенциарлық педагогика бас бостандықтары
шектеулі адамдардың тәрбиесі сұрақтарын оқытады. ... ... ... ... мен ғылымдардың дамуын зерттейтін жаңа бөлім дамулары
осындай.
Ғылымның тарихы ... ... ... ... ... шеңберінде дамығанын куәләндырады. Білім беру мен
тәрбиелеу идеялары діни ... ... ... ... ... ... ... шығармаларда өз сипатын берген.
Ғылыми ілімнің тереңдеп, кеңеюіне байланысты іс-әрекеттердің шынайы
сипаты, ... жеке ... ... ... ... ... ... туды. Ары қарай, біздің бұрын көргеніміз
сияқты, ішкіғылыми дифференциация мен ... жеке ... ... мен ... ... беру ... ... жатты. Ақырында,
ғылыми кіріспенің куәләндыруы бойынша, ғылыми аралық синтез кезеңі туу
үстінде. Адам мен ... ... ... ... ... ... ... ғылыми аралық байланыстары туралы қазіргі ... ... және ... ... түрде тоқталып өтейік.
Ішкі бөлінулері мен байланыстары қатарында педагогика басқа ғылымдармен
байланысады. Академик Б.М.Кедровтың жіктеуі бойынша, ол ... ... ... бірге практикалық ғылым тобына кіреді.
Педагогика интегративтік және практикалық бағдарлық сипатқа ие. Ол басқа
ғылымдардың адам, табиғат, қоғам туралы ... ... пәні ... ... ... ... ... арасында бірнеше байланыс жіптері бар.
Ең бастысы – осы ғылымдардың пәндері. Психология заңдардың дамуын, адамның
психикасын оқытса, ... ... ... ... ... ... ... ересектер мен балалрға білім беру мақсатты
бағытталған (ойлау, іс-әрекет) ... ... ... ... ... ... ... мамандарсыз жүзеге асуы мүмкін ... ... жібі екі ...... критерилері мен көрсеткіштері
және тұлғаны ... ... ... ... ... жадыларының
өзгеруімен, білім қорларымен, прақтикалық мақсатта білімдерін оңтайлы
қолдана білу ... ... ... ... ... теориясының (гносиология) жалпы
даму заңдары туралы ... бере ... ... ... ... ... педагогикаға әлеуметтік ортадағы ... ... ... ... қатынастар туралы ілім береді.
Этика мен эстетика өнегелік және көркемдік тәрбиенің негізін құра отырып,
морал және ... ... ... ілім ... ... ... ... әсер ететін өндірістік, экономикалық процесстер туралы іліммен
сусындандырады. Физиология педагогика мен психологияның ... ... ... қалыптастыру үшін адамның ағзасын, ... ... ... нервтік әрекеттерін білу қажет.
Кибернетика, күрделі динамикалық жүйелерімен бірге басқару ... ... ... роль ойнайды, яғни, педагогикалық жүйелерді
басқару үрдістері сияқты талданады. Информатика, ... ... ... ... ... ... педагогика үшін өте маңызды. Тіпті
ақпаратты методтар мен ... ... ... ... – атты ... ... ... болды.
Педагогика басқа да ғылымдармен байланысты. Педагогикалық ілім ... ие ... адам ... ... адамның іліміне әсер ететін,
аралас ғылымдардың методтары, теориялары, ... ... ... ... Бірақта педагогика мамандар білу қажет, ... ... ... ... бар жеке дара ... ... қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері
1. Танымдық іс-әрекетті педагогикалық процестегі қалыптастыру
жолдары
2. Жоғары оқу орындарындағы педагогикалық ... ... ... ... оқыту, тәрбиелеу саласындағы дәстүрлі әдістер
мен қатар технологиялық жаңа түсініктер және танымды жетілдірудің ... ... ... бұл біз проблема етіп ... ... ... сабақтастығы мәселесінде шешуші мәнге ие ... Осы ... ... ... жаңа ... ... өзгеше қарым-қатынас, жаңа
көзқарас пайда болуда. Педагогика ғылымының негізгі талаптарының бірі ... ... ... ... ... ғылымға және тәжірибеге
негізделген жаңа технологиялармен әдістерді, оқу мазмұнында оқушылардың жас
және психологиялық ерекшеліктеріне қарай қолдану қажеттілігін туындату.
Сонымен қатар ... ... ... өзекті проблемалардың бірі
- жеке тұлғаны тәрбиелеуде, жан-жақты дамытуда, білім беруде ғылымның ... ... ... жұмыс істеуге қабілетті, дүниетанымдық
көзқарасы кең, рухани бай адамдарды тәрбиелеп қалыптастыру.
Жеке тұлға - қоғам мүшесі ретінде, өзіндік өмір сүру бейнесіне сай, ... ... ... ие, ... ... ... білім мен іскерлігін
жетілдіріп ұдайы даму үстінде болатын жан.
Саналы түрде қарайтын болса, жеке ... ... ... ... және ... жақтарын көре береді. Тұлғаның жеке даралық
белгілері, оның өзгелермен қарым-қатынас жасауынан, қайрымдылығы ... және ... пен ... ... ... ... ... байқалу дәрежесіне және өзге қасиеттері арқылы
көрінуге де байланысты. Егер, жеке тұлға сыртқы ... ... ... ... ... онда ол өмірдің алуан түрлі ... ... ... ... да ... оның рухани жағы жетіле
түседі. Ондай өзгерістер әр тұлғаның ... тән ... ... Ондай ерекшеліктерге таным, сенім, мұрат, қызығу, қабілет, талғым
бейімделу жатады. Дұрыс ұйымдастырылған оқу-тәрбие ... жеке ... ... ... ... ... ... етеді.
Бұлардың бәрі адамның қоршаған ортаға деген ... ... ... ... адам үшін ... әсерлі, қызықты болса, енді біреулері
мүлдем ешқандай назар аударуға тұрмайды, ал басқа біреулері ... ... те ... өз ... ... ... ... туғызу, білімге деген
қызығушылығын, ынтасын оятып, оқуға саналы ... ... ... ... міндеті. Ол бір сабақ көлемі 45 минутпен қатар сабақтан
тыс уақытта жаңашыл ... ... ... ... ... ... білімнің нәтижелі болуына ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық қызығушылықтарының дамуымен білім сапасының
жақсаруына елеулі үлес ... ... ... ... - қандай да болсын ... ... ... ... деп, ал ... ... мақсатқа қол жеткізу жолындағы қолданылатын барлық қисынды
ілім ... мен ... ... ... жиынтығы және жұмыс істеу
реті – деп түсінік береді В.Кларин. Оқыту процесін ... ... ... ... тән еркшеліктері мен құрылымын, оқушыны дамытудағы атқаратын
қызметін тану керек. Оқу әрекетінің басқа ... ... ... ... "жаңа дүниеге енуімен", әрбір жаңа әрекет компоненттерін
игерумен, ... оның ... ... ... ... ... ... психикасының тез дамып жетілуіне, оның рухани дүниесінің,
іскерлік-дағдыларының қалыптасуына әсерін тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... түсініктерді ұғынып,
оқулық көлеміндегі мағлұматтарды меңгереді. Оның деңгейі әр оқушының даму
ерекшеліктеріне, танымдық қабілетіне ... ... ... ... меңгеру арқылы оқушының ойы, таным түсінігі қалыптасады ... ... ... ... Бұл ... ... ... сабақтан тыс жұмыстар арқылы жалғасын табады.
Адам әрекетінің субъективтілігі оның ішкі қажеттерінен, эмоцияларымен,
түрткілерінен, танымдық қызғушылық ... ... Бұл ... білім алуға ұмтылысының, белсенділігінің де деңгейін танытады.
Оқушылардың ... да ... ... ... оған итермелейтін
түрткілер мазмұны мен қызығушылықтар ... ... ... танымдық
қызығушылық оқушының түпкі мақсатқа жетуінің жолдарын ... осы ... ... ... ... да жеңуге
ұмтылдырады.
Әрекеттің жүзеге асуы сатылап жүретін үрдіс. Осы жүйенің ішкі бөліктері
мен іске асу ... сай ... ... ... ... ... Оқушыларда оқу түрткілеріне негізделген әрекеттер тізбегі танымдық
қызығушылық әсерінен көздеген ... ... ... ... береді. Яғни, әрекет еңбек түрінде жүзеге асады. Оқушылар мен
студенттердің танымдық ... ... мен ... ... ... ... орта және ... мектептегі оқыту үрдісін жетілдіру екені анық.
Білім берудің ... ... үшін ... ... ... мына ... еске алған жөн. "Мектеп бітіріп шыққан соң бала
бүкіл әлемге, өзгенің және өзінің өміріне білім жүзімен ашылған ... ... ... ... ... ... көздейтін түпкі мақсаты осы.
Мектеп осы бағытта баланың келешекте жетілуіне мықты негіз салуы керек".
Оқу ... ... мен ... ... ... ... да оқыту барысында танымдық қызығушылықты жетілдіру, оқушының ... ... ... ... ... айқындауда, оны қалыптастыруда
үлкен мәнге ие екендігін қуаттайды. Сондықтан оқыту ... оқу ... ... бірлігі үнемі ескеріліп отырылуы қажет. Мәселен,
баланың оқуға деген қатынасы оның жеке бас ... ғана ... оқу ... бала үшін қаншалықты маңызыды екенінің де
көрсеткіші болып саналады. Әрі олар ... ... ... ... да, ... ... бала үшін оқытудың ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырылған жағдайда оқушы оқу әрекетінде
кездескен қиындықтарды ... оның ... ... ... игерудегі
белсенділігі артады, өзінің жан-жақты, білімді болуының қажеттілігін
сезінеді.
Олай болса, түрткілер мен ... адам ... ... ... ... ... де, мектеп оқушыларымен университет ... ... ... ... факторларының бірі болып табылады. Сондықтан
да таным процесінің жүзеге асуы ... ... ... ... ... шешілмек.
Әлеуметтік қатынастар тұрғысынан келгенде қызығушылықпен байланысты
ұғымдар ... ... ... ... ... қатынас түрінде
көрінеді.
Оқушы жастардың іс-әрекет құрылымы, түрткі қызығушылық тудырудың ең басты
шарты ... ... ... - ... жетуге итермелейтін, іштей туатын
күш ... ... ... ... ... тән, ... ... негізгі стимулы. Демек, адамның ... ... ... ... ... және ... ... ортақ,
ал түрткі тек қоғамдық қатынастар жүйесіне тән. Әрекеттің мәні тек белгілі
бір нәтижеге жетуде ғана емес, сол ... ... ... ... белсенділігінің артып, жалғастық табуында. Белсенділік -адамға тән
қасиет ... ... ... ... ... ... ... қоршаған дүниенің жұмбақтарын сезінген сайын тануға құштар болады,
білген сайын білмегеннің көптігін мойындайды. Оқу әрекетінің маңыздылығын,
білімнің ... ... ... мен ... оған ... те арта ... қызығушылығы тұрақтана бастайды.
Танымдық қызығушылықтар оқытудың сапасы ретінде де көрінеді. Бәрімізге
белгілі жайт белсенді, зерек ... ... әрі ... әрі ... ... қатар оқуға ықылассыз, еш нәрсеге қызықпайтын, ынтасыз
салғырт оқушыны оқыту мұғалімге ... ... ... жеке ... ... ... ... оның белсенділігінен көрінеді.
Танымдық қызығушылығы ... ... ... ... және
шығармашылық сипаттарын көруге болатыны анық. Оқушылар мен ... ... ... ... тенденциялары төмендегідей
болады:
• белгілі бір ... ... ... ... ... ішкі жан ... ... байланысты күрделі әрі кең
көлемді қызығушылыққа дейін дамуы;
• құбылыстардың айқын ... ... ... терең
теориялық негіздегі, заң ... ... идея ... ... маңызды бөлігін танымдық қызығушылық құрайды. Танымдық
қызығушылықтардың негізі – ойлау болып табылады.
К.Д.Ушинскийдің ... ... ... ... ... ... ... білуге құштарлығын арттырып қана қоймайды, ... ... ... ... ... ... ... Сонымен оқушылардың
танымдық қызығушылықтарын қалыптастыруда пән мұғалімдерінің ықпалы зор. Ол
үшін мұғалім ... ... ... ... ... оқушылардың
танымдық қызығушылықтарын арттыруға ынталандыратын тақырыптық кештер,
ойындар, әр түрлі ... ... ... ... ... т.б. сабақтан тыс ... ... ... өткізудің маңызы
ерекше.Сондықтан да жаңа педагогикалық технологияларды орынды ... ... ... анық.
Технология сөзі грек тілінен аударғанда "техне" - өнер, іскерлік,
шеберлік және "логос" - ... ... ... заң ... ... білдіреді,
яғни, технологияны шеберлік, маманның іскерлігі туралы ілім деп ... ... бір ... ... технология – тиісті
мақсатқа жетудің нақты тәсілдерімен құралдары арқылы көздеген нәтижеге ... ... ... мен ... дейді. Келесі бір топ ... ... ... ... ... ... жобалаған оқу
тәрбие процесін біртіндеп жүзеге асыратын жүйе – деп тұжырымдайды.
Біздің осы әдістемелік нұсқауымызға лайықты тағы бір ... жөн ... ... ... технология дегеніміз – оқу-
тәрбие прцесін ұйымдастыру тәсілдерінің жиынтығы немесе мұғалімнің нақты іс-
әрекетіне байланысты және алдына ... ... ... ... ретпен орындалатын іс-шаралар (технологиялық тізбек)" /1.9/.
Технологиялық тізбек ретінде ... ... мен ... ... тыс ... ... дайындалу және өткізудегі бірте-бірте
орындалатын іс-шараларының алгоритмі іспетті әрекеттерінің жүйесін ... ... ... атқарылатын жұмыстар: оқушылармен оқу-тәрбие жұмысын
зерттеу, диагностикалық ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық әрекеттер, түрлі міндеттерді
атқару, педагогикалық ... ... ... ... (алдағы)
атқарылатын іс-шаралардың бағдарламасын жасау. Қазіргі кезде ... бар: ... ... ... тәрбие, дамыту, компьютерлік
т.б. Оқыту технологиясымен салыстырғанда педагогикалық ... кең де ... ... ... ... және ... ... дамуы бірге қамтылады. Ал, ... ... ... оқу
бағдарламасындағы білім мазмұнын меңгертудің түрі, әдістерімен тәсілдерін
жүйелі орындап, қойылған мақсаттарға жетудің ... да ... ... ету ... ... мен оқу түрткілері саналы әрекетті ... ... ... ... екі жағы ... Оқу ... жемісті болуына екеуі
бірдей қатыстырылғанда ғана қол жеткізуге болады. Мысалы: қабілеті ... ... ... ... не ... пән ... тартымды бола
тұра бала оны оқуда ізденіс жасамаса, тапсырмаларды орындауға ... ... ... ақыл-ойы, санасының даму деңгейі, оқу ... ... ... бір ... болады. Қоршаған орта мен әлуметтік,
психологиялық қатынастары негізінде баланың жалпы даму ... ... Жеке ... ... жеке ... ... өрісімен шектелмейді,
ол оқушының ... және ... ... дамуы мен қатар
әлеуметтік тұрғыда қалыптасуын да қамтиды. Сондықтан маман дайындау ... ... ... мән ... оқу ... ... ... мазмұнына
айналуы қажет. Шындығын да мұғалім жеке пәннен білім беруші ғана ... ... ... ... ... ... ... жасайтын,
мән беретін маман иесі. Мектепте сабақтан, жоғары оқу орнында аудиториядан
тыс жүргізілетін педагогикалық жұмыстарында оқушылардың ... ... ... мол ... бар. ... ... және студенттердің
жан-жақты дамуына көңіл аударамыз. ... тыс ... ... ... теориялық, арнаулы педагогикалық, ... ... ... ... қажетті білік, дағдыларын меңгеруге үлес
қосатын болсақ оқушылар мен студенттердің танымдық ... ... ... ... ... субъект бойындағы
танымдық күштердің білім игеруде атқаратын қызметін дұрыс тану үлкен ... ... ... ес, ... ... ой қорыту әрекеттері мен танымдық
қызығушылықтарының арақатынасын білу қажет. Оқу ... ... ... ... ... оның бойындағы қызығушылығын кеңейтеді.
Білімге қызығуын қалыптастырудың бір жолы олардың зейін ... ... ... оқу ... ... ... екі ... Оқушының эмоциясы мен сезіміне әсер етуі.
2. Проблеманың практикалық мәнін білдіру.
Оқушылардың дамуының басты көзі – шығармашылық ... ... ... арттырудың бірден-бір жолы. Сабақтан
және ... тыс ... ... ... ... ... жұмыстар т.б. оқушы жастар үшін тартымды да қызықты болатынын
байқаймыз.
Оқушылардың шығармашылық ... ... есте ... ... ... қасиеттерінің мәні жөнінде ғалым А.В.Петровский олардың
көптеген психологиялық және ... да ... ... ... ... жақсы адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына, өнер-
білімді игеруі – тәрбиеге, өскен ортаға, ... ... ... ... ... ... ... "Ұстазы жақсының - ұстамы жақсы",
"Тәрбие басы – тал бесік" – деп бала ... ... да ... ... деп ұлағатты ұстаздың еңбегінің өскелең ұрпақ өмірінде терең ... айта ... ... ... текке кетпейтінін өсиет еткен.
Тәрбиенің түп ... үлгі бере ... ... ... ... өсер" деп
халқымыз ұстазға үлкен жүк артқан. Ұстаз үшін өз еңбегінің жемісін көруден
артық бақыт жоқ.
Ұстаз - өмірдің ... ... ... ... ... ... ертеңгі бала тәрбиесімен айналысатын, бала жүрегінен орын алатын
тәрбиеші, ... ... ... ... әрі қиын, әрі қадірлі мамандықтардың бірі.
Қазіргі кездегі педагогикалық технологияларды меңгеру үшін ... мен ... ... бағытталған белгілі шарттардың
орындалуы қажет. Сонымен бірге мұғалімнің жеке ... ... ... бейімділігі,қолданып жүрген технологияларды
саралауы, өз әрекетін жоспарлай, ұйымдастыра және ... ... ... дер кезінде, байқап, жаңарта білуі де маңызды ... ... ... ... ... педагогтың
пәндік-технологилық компитентігін ерекше қарастырған жөн. ... ... мен ... ... ... ... (дәстүрлі және жаңа) меңгеру дәрежесін, педагогикалық
инноватикаға бейімділігін, оның ішінде ... ... ... ... ... ... іс-жүзінде пайдалану мүмкіндігін
жатқызады. Мұның барлығы педагогтан жоғары ... ... ... ... ... өз ісінің шебері атанған ... ... жыл ... мұғалім-зерттеуші, т.б. олар өз мамандығын жоғары
дәрежеде меңгерген, жоғары мәдениеті, авторлық бағдарламалар ... ... ... бар, ... ... ... ... жүзеге
асыратын, соның нәтижесінде өскелең ұрпақты оқытып, тәрбиелеп, дамытуда
жоғары ... ие ... ... ... – ол ... ... адамды
оқытып, тәрбиелеп дамыту өнерін үнемі жетілдіруінде көрініс ... ... ең ... ... ... ... кезекте ұстаздың тұлғасына, жеке басының
қасиеттеріне байланысты. Оқу тәрбие процесін жоғары шығармашылық ... игі ... ... ... жеке ... ... де көп.
Олардың негізгілері: азаматтық, жоғары рухани мәдениеттілік, жауапкершілік,
еңбек сүйгіштік, ... ... ... ... ... сүю және қарым қатынас
жасай білу.
Мектептерде ... ... ... ... ... ... пікірлерін зерттеп-зерделейді, ой қорытқанда саралау нәтижесінде,
оқушылар мұғалім бойындағы "ой ... ... "өз ... ... "оқу материалдарын түсіндірудегі ... ... ... ... жасауын", сабырлығын т.б. қасиеттерін жоғары
бағалайтынын көреміз.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның психикалық дамуы6 бет
Компьютерлік технологияның педагогикалық мүмкіндіктері20 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Гендерлік лингвистиканы зерттеудің теориялық аспектілері9 бет
Бастауыш мектептерде дамыта оқыту технологиясын сөз тіркесінде қалыптастыру47 бет
Бастауыш сыныптардағы қазақ тілі сабақтарында грамматикалық ойындарды қолданудың әдістемесі73 бет
Ойын арқылы мектепке дейінгі балалардың танымдық белсенділігін арттыру51 бет
Оқу іс-әрекеті дамытуды эскпериментаиды зерттеу71 бет
Экономика сабақтарында компьютерлік технологияны пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың дидактикалық мүмкіндіктері55 бет
"Дәннің құрылымы мен оның анатомиялық бөліктерінің микроқұрылымының технологиялық маңызы"9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь