Ортақ меншік құқығы

ЖОСПАРЫ

КІРІСПЕ 3

1. ОРТАҚ МЕНШІК ҰҒЫМЫ МЕН ТҮРЛЕРІ 5
2. ОРТАҚ МЕНШІКТІҢ ТҮРЛЕРІ 7
3. ОРТАҚ ҮЛЕСТІК МЕНШІК 8
4. ОРТАҚ БІРЛЕСКЕН МЕНШІК 13
5. ОРТАҚ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫН ТОҚТАТУ 22

ҚОРЫТЫНДЫ 24

ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 26
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасы заң-құқық ұлттық жүйесінің жылдам қалыптасуы, Қазақстан қоғамының қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып отыруы соңғы уақыт шеңберінде болып жатқан оң өзгерістерді басқаша көзқарастар тұрғысынан зерделеп, бағамдап алу міндетін алға тартады.
Заңгерлік мамандықты таңдап алған біздер үшін бұл міндет аса қомақты да күрделі. Біздің таңдап алған тақырыбымыз азаматтық құқықтық қатынастардың негізгісі деуге де болады. Себебі қазіргі нарық заманында меншік құқығының ауқымы кеңіп, оның сан алуан түрлілігі қоғамымыздың дамуына оң ықпал етіп отыр. Қазақстан тәуелсіздік алған жылдардың бастапқы кезеңінде жекешелендірудің белең алғанын соның негізінде меншік түрлері көбейді. Қазақстан қазіргі кезде әлемдік нарықтық қатынастарға белсене араласатын тәуелсіз мемлекет болғандықтан халықаралық қатынастарды реттейтін заңнамалар мен актілерді бекітуде. Мұның бәрі құқықтың сан алуан салаларындағы өзгерістерді туғызуда. Сондықтан менің курстық жұмысымның тақырыбы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақ халқының тарихы өте күрделі кезеңдерді басынан кешкені белгілі. Соған байланысты қазақ халқының тәуелсіз мемлекет болу кезеңдерінде біршама заңдардың қабылданғанын білеміз. Мысалы XVІ ғасырдың бірінші ширегінде Қасым хан (1511-1520 жж.) тұсында «Қасым ханның қасқа жолы» атты акті қабылданса, Есім хан билік еткен кезде (1598-1628 жж.) «Есім ханның ескі жолы» аталған заң қабылданған еді. Ал бізге тарихтар қойнауынан хат жолымен жеткені Тәуке ханның (1680-171 жж.) «Жеті жарғысы» аталған жинақ болып отыр. Оның маңызы туралы, ондағы мүліктік және мүліктік емес құқық объектілері туралы сөз қозғау өз алдына бөлек зерттеуді талап етеді. Әңгіме біздің алып отырған тақырыбымыздың бастауы сонау ықылым заманнан бері келе жатқан өзекті мәселелердің бірі.
Меншік құқығы қазақтардың әдеттегі құқығының ажырамас бөлшегі екенін осы «Жеті жарғы» баптарынан көреміз.
Академик С.3. Зиманов қазақтардың әдеттегі құқығында меншік құқығының басымдылығы, мүліктік жауапкершіліктің жоғары болғандығын атап көрсеткен еді . Алысқа ұзамай-ақ ауыз екі сөз тіркестерінде қолданылып жүрген айыптың бірі тоғыз құн төлеу туралы еске сала кетсек те жеткілікті.
Біз бұл жұмыста ортақ меншік туралы баяндаймыз. Осы ортақ меншік мына нарықтық заманда жаңа сипаттарға ие болып отыр.
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж. (өзгертулер мен толықтырулар 07.10.98ж.) Алматы: Жеті-Жарғы.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы, Ерекше бөлімдері. Алматы, Юрист, 2003 ж.
3. "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заң Алматы: Жеті-Жарғы. 2002 ж.

Арнайы әдебиеттер
1. Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, оқулық, Алматы, 1999 ж.
2. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, Ерекше бөлім. 1-2 томдар, Алматы, 2003 г.
3. Сулейменов М.К. развитие института права собственности в законодательстве Казахстана. - Научные труды «бдтет». 1997. №1.
4. Зиманов С.З, Состояние и задачи разработки проблем обычного права казахов. Алма-Ата: Наука, 1989.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Қазақстан Инновациялық және Телекоммуникациялық ... ... ... ... құқығы»
Орындаған: 1(2) «Құқықтану» топ
студенті Суиншкалиева Б.К
Тексерген: аға оқытушы
Жоламанов
С.С
Орал, 2011 жыл
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. ... ... ... МЕН ... 5
2. ... ... ТҮРЛЕРІ 7
3. ОРТАҚ ҮЛЕСТІК МЕНШІК 8
4. ОРТАҚ БІРЛЕСКЕН ... ... ... ... ... ТОҚТАТУ 22
ҚОРЫТЫНДЫ 24
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 26
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы заң-құқық ... ... ... ... ... қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып отыруы соңғы уақыт
шеңберінде болып жатқан оң өзгерістерді ... ... ... ... алу ... алға ... мамандықты таңдап алған біздер үшін бұл міндет аса қомақты
да күрделі. Біздің ... ... ... азаматтық құқықтық
қатынастардың негізгісі деуге де болады. Себебі қазіргі нарық ... ... ... ... оның сан ... түрлілігі қоғамымыздың
дамуына оң ықпал етіп отыр. Қазақстан тәуелсіздік ... ... ... жекешелендірудің белең алғанын соның негізінде меншік түрлері
көбейді. Қазақстан қазіргі ... ... ... ... белсене
араласатын тәуелсіз мемлекет болғандықтан халықаралық қатынастарды
реттейтін заңнамалар мен актілерді ... ... бәрі ... сан ... ... ... ... менің курстық жұмысымның
тақырыбы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақ халқының тарихы өте күрделі кезеңдерді басынан кешкені ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет болу кезеңдерінде біршама
заңдардың қабылданғанын білеміз. Мысалы XVІ ғасырдың бірінші ширегінде
Қасым хан ... жж.) ... ... ханның қасқа жолы» атты ... Есім хан ... ... ... ... жж.) ... ... ескі
жолы» аталған заң қабылданған еді. Ал бізге тарихтар қойнауынан хат жолымен
жеткені Тәуке ... ... жж.) ... ... аталған жинақ болып
отыр. Оның маңызы туралы, ондағы ... және ... емес ... ... сөз ... өз ... ... зерттеуді талап етеді. әңгіме
біздің алып отырған тақырыбымыздың бастауы сонау ықылым заманнан бері ... ... ... ... ... ... ... құқығының ажырамас бөлшегі екенін
осы «Жеті жарғы» баптарынан көреміз.
Академик С.3. Зиманов ... ... ... ... құқығының
басымдылығы, мүліктік жауапкершіліктің жоғары ... атап ... ... ... ауыз екі сөз ... ... ... бірі тоғыз құн төлеу туралы еске сала кетсек те жеткілікті.
Біз бұл жұмыста ортақ меншік туралы ... Осы ... ... ... заманда жаңа сипаттарға ие болып отыр.
1. ОРТАҚ МЕНШІК ҰҒЫМЫ МЕН ТҮРЛЕРІ
Бір затқа меншік құқығы бірнеше меншік ... ... ... мүмкін, ал
мұндай жағдайда ортақ меншік қатынасы пайда болады. Мұндай жағдайда меншік
құқығы бірнеше меншік иелеріне ... ... ... екі ... бірнеше
адамның меншігіне мүлік түскен кезде пайда ... оны ... ... ... ... (бөлінбейтін заттар), өйткені, ол заңға
сәйкес бөлінуге жатпайды. Мысалы, шаруа ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың өндіріс құрал-жабдықтары бөлінуге жатпайды
(АК-тін, 225-бабы, 2-тармағы).
Бөлінетін мүлікке ортақ меншік заң құжаттарында ... ... ... ... болады (АК- тің 209-бабы, 4-тармағы).
Мұндай жағдайға жекелеген заттардан құралған не жинақталған заттарды
жатқызуға болады ... оған ... ... ... және ... ... ... кітаптың кейбіреуі бір адамға, басқасы өзге
адамдарға тиесілі болуы мүмкін, мұның өзі шартпен ... заң ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерге ие
болады. Меншіктің құқықтық қатынасында ортақ меншік құқығы субъектілерінің
бір-біріне ... ... ... ... яғни ... ... ... мен үшінші тұлға арасында құқықтық қатынас пайда болады.
Сондықтан да ... ... ... ... ... ... қатынас
емес, салыстырмалы құқықтық қатынас болып табылады, яғни бұл жерде олардың
қатынастары ... және де ... ... ... ... ... оған бір мүліктің бәріне ортақ болуы ... ... ... ... ... ... ... қарай ие болуы мүмкін. Бұл
жерде біріне бірі қарсы тұрған ... жоқ, ... ... ... ... деп те айта ... ал ... арасындағы келісім тек ортақ
мақсатқа бағытталған. Мәселен, мұрагерлік мүлікке бірнеше адам ие.
Бірлескен ... ... ... ... ... ... сипаты меншік түрінің сипатымен ерекшеленеді. Оның өзі ... ... ... ... мүмкін. Былайша айтқанда, бір затты
иеленетін меншік иелері меншік ... ... ... бола ... да ... бір ... бірнеше жеке тұлғалар сол мүліктің ортақ
меншігіне қатысушылар рөлін атқаратын ... аз ... ... ... жеке және ... ... оның ішінде
шетел азаматтары, сондай-ақ Қазақстан Республикасы мен оның ... ... бола ... Ортақ меншік құқығы әртүрлі заңдық фактілер,
атап айтқанда, шарттар, келісімдер, ... ... өзге де ... де ... асады ("Жеке кәсіпкерлік туралы" Занның 3-бабы, 3-
тармағы). Ортақ меншік ... ... ... ... ... ... ... 230-бабына сәйкес жай серіктестік қызметінің негізгі ақшалай
немесе өзге де мүліктік жарналары, сондай-ақ олардың ... ... ... ... сатып алынған мүлік олардың ортақ ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың мүлікті бір объект
ретінде иеленіп, пайдалану мен ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Ортақ меншік құқығын субъективті мағынада екі немесе одан да ... ... ... ... ... ... ... тәртіп пен заң ... ... ... және ... ... ... немесе ортақ меншіктің басқа ... ... ... ... ету деп ... керек.
Ортақ меншік құқығы институтының маңызы мен ... ең ... ... өздерінің тұтыну қажеттілігін қанағаттандыру үшін
белгілі бір объектіні жария ... ... ... ... бірлесіп
пайдалануынан көрінеді. Ортақ меншік шаруашылық жүргізу ... ... ... мейлінше тиімді пайдалануына жәрдемдеседі.
2. ОРТАҚ МЕНШІКТІҢ ТҮРЛЕРІ
Ортақ меншік бірлескен (үлесі белгіленбеген) және ... ... ... ... ... ... бойынша әрбір меншік иесіне ортақ меншіктің үлесі
тиесілі. Мұндай үлес тең және тең емес дәрежеде бөлінеді. ... та ... ... иелену, пайдалану және билік етуге байланысты мәселелердің
шешіміне әсер етпейді. Сондықтан да олар ... ... ... ... ортақ меншік үлестік меншік болып табылады, бұған мүлікке
ортақ меншік құру заңда ... ... ... ... ... 1) ... ортақ меншігі; 2) шаруа (фермер) қожалығының
ортақ меншігі; 3) ... ... үйге ... ... түрінде
болады. Заң құжаттарында ортақ бірлескен меншіктің басқа да түрлері
көзделуі ... ... ... ... жағдайлардың бәрінде үлестік меншік түрінде көрінеді.
Бірлескен ортақ ... оған ... ... ... бірақ
олардың жалпы мүліктегі көлемі алдын-ала айқындалмауына байланысты оны ... деп ... ... ... ... ... кезінде бірлесіп тапқан
мүліктеріне де қатысты ("Неке және отбасы туралы" ... ... ... ... және ... ... заңы некеде тұрған кездерінде бірлесіп
тапқан дүние-мүліктерін жұбайлардың келісімі арқылы бөлу ... ... ... ... неке ... олар ... ... немесе жекелей
пайдалануына болады ("Неке және отбасы туралы" Заңның 40-бабы). Келісімге
келе алмаған ... ... ... иесі ... ... ... ОРТАҚ ҮЛЕСТІК МЕНШІК
Меншіктің үлестік түрі деп мүлік объектісін қатысушылар ... ... ... айтады.
Үлестік меншіктің ерекшелігі оның пайда болу кезінде ортақ мүліктегі
меншік иелерінің ... ... ... ... ... ... ... келісімдері және заң құжаттарымен тағайындалады. Осы
келісім аркылы қатысушылардың үлес мөлшері айқындалып, өзгеріске ... өзі ... ... ... ... байланысты болады. Егер
қатысушылардың үлес көлемі келісім шартта ... заң ... онда ... үлестері тең дәрежеде бөлінеді.
Заңда меншік иелерінің бірінің күшімен мүлікті жақсарту ... ... үлес ... ... ортақ мүлікті пайдалану
тәртібін сақтай отырып, оны жаксарту мәселесінің ара-жігін ашып алу керек.
Ортақ ... ... ... ... сақтай отырып, оны
жақсартуды өз есебінен жүзеге асырған үлесті ... ... ... өз ... ұлғайтуға құқығы бар.
Ортақ мүлікті бөліп алып жақсарту, егер ... ... ... ... ... оны ... ... меншігіне түседі (АК-
тің 211-бабы).
Ортақ мүлікті иелену, пайдалану және билік ету барлық ... ... ... (АК-тің 212— 213-баптары).
Үлесті меншіктегі мүлікті ... және ... оның ... келісуімен, ал келісімге келмеген жағдайда — ... ... ... ... (A К-ті ң 213-бабының 1-тармағы).
Ортақ меншік құқығын жүзеге ... ... ... пайдалану және билік
ету салдарына мән беру керек. Егер меншік иелері ортақ мүлікті иелену және
пайдалану жөнінде ортақ бір ... келе ... онда ... ... ... көзқарас қайшылығын сот шешпейтін болса, оны тараптардың өздері
шешеді.
Ортақ үлестік меншікке қатысушылардың әрқайсысы ... ... ... ... күйінде бөліп беруге талап етуге құқылы. Егер үлесті ... ... заң ... жол берілмесе немесе ол ортақ меншіктегі
мүлікке шамадан тыс ... ... ... ... ... ... меншік иесі үлесті меншіктің басқа қатысушыларынан өз үлесінің құнын
төлетіп алуға құқылы (АК-тің 218-бабының ... ... ... ... ... мүліктің мақсатты ... ... ... ... жіберуі немесе материалдық не көркем
шығармашылық құндылығын төмендетіп ... ... ... ... және т.б.) тәрізді жағдайлар жатады.[2]
Тәжірибеде мүлікті қатысушылар арасында бөлуде ... ... ... ... ... беруде қиындықтар кездеседі. Біз бұл арада тағы
да Ресейдің сот тәжірибесіне ... ... ... ... ... меншік иесінің талабы бойынша қалған катысушылар оған
сұрағанын ақшалай береді, ... ... әлгі ... иесі ... ... ... ... Кейбір жағдайларда ғана меншік иесінің ... ... әрі оны іс ... бөлу ... жоқ ... сот ... ... келісімін бермегеннің өзінде қалған қатысушыларға оған өтем
төлеуді ... ... ... ... мәселеге жан-жақты зерттеу жасап, ... ... ... ... ... пайдалану кімге қандай,
қажет, оның денсаулығы, кәсіби қызметі қандай, неше ... бар, ... ... бар ма, жок, па, бәрі-бәрі есепке алынады.
Мұндай ... ... ... да ... ... ... ... құралдар т.б.).
Ауылдағы шаруа қожалығына (фермерге) оны қолданбайды. Кейбір жекелеген
жағдайларда, сот нақты ... ... ... үлес ... ... біреуіне ғана бөлінбейтін затты беруі мүмкін. ... ... ... үлес ... мән ... ... мүліктерді бөлудің мүмкін еместігі және де Азаматтық
кодекстің 218-бабы ... ... ... ... ... бүл
мүлікті пайдалану құқығынан айырылады ... ... ... ... ... ... ... тәртібі ескеріледі, әрі бұл ортақ
меншік ... ... сай ... ... ... сот шешімі негізінде қозғалмайтын мүліктің бір бөлігін
тұлғаның қалай иеленетіндігі белгіленеді. Әңгіме бұл жерде оның заңды ... ... ... ... ... ... жағдайда жалпы меншікті бөлуге
болмайды (мысалы, қозғалмайтын мүліктің бір бөлігі бүлінеді, одан ... ... ... олар ... ... ... ... мен
пайдалану тәртібін айқындауға құқылы, бұл орайда ... ... ... кодекстің 214-бабына сәйкес үлесті ... ... ... ... ... мен ... ... мүліктің
құрамына келіп түседі. Үлесті ... ... ... жемістің,
өнім мен табыстың одан кейінгі бөлінуі, өзгеше ... ... ... ... ... мүліктердің мазмұны бойынша шығынды қатысушылардың
бәрі сәйкестендірілетендей көтереді. Дәл осындай тәртіппен меншік ... ... да ... ... ... сондай-ақ ортақ мүлікті күтіп
ұстау мен сақтауға байланысты шығындарға қатысуға ... ... ... ... ... орындалуға міндетті және де ол тараптардың келісімімен
өзгертіледі. Бірақ бұл ... ... ... ... ... кеткен
шығынды төлеуіне кедергі жасамайды.
Жоғарыда айтып өткеніміздей, өкілеттік ... ... ... ... ... Заң үлестік меншіктің әрбір қатысушысы өзіне тиесілі
үлесті өзінің қалауы бойынша сатуға, сыйға беруге, мұрагерлікке ... ... ... ... ... ... ... кодекстің 216-
бабында айтарлықтай сатып ... ... ... ие бола ... ... сақтап, оған билігін жүргізе алады. Оған басқа меншік
иелерінің келісімі қажет емес.
Ортақ меншіктің әрбір қатысушысы өз ... ... ... Заң ... ... ... басқа меншік иелерінің мүддесіне назар аударады,
олар үшін ортақ меншікке бөтен тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... ортақ меншік қатысушыларына сатып
алудың артықшылык, құқығын береді. Үлесті меншік құқығындағы үлесті ... сату ... ... ... оның ... ... бойынша және
жария саудаға салу реттерінен басқа тең жағдайларда үлесті меншіктің қалған
қатысушыларының сатып алуға басым құқығы ... ... оның ... және оны сатудың басқа да шарттарын ескере
отырып, үлесті меншіктің басқа қатысушыларына өз үлесін бөгде адамға сату
ниеті ... ... ... ... ... Егер ... меншіктің басқа
қатысушылары сатып алудан бас тартса немесе қозғалмайтын мүлікке ... ... ... бір ай ... ал ... ... ... — хабар
алған күннен бастап он күн ішінде сатып алмаса, сатушы өз үлесін кез ... ... ... ... ... ... құқығы бұзыла отырып, сатылған жағдайда,
үлесті ... кез ... ... үш ... ... сотта өзіне сатып
алушының құқықтары мен міндеттерін аударуды талап етуге құқылы (АК-тің 216-
бабы).
Азаматтық ... ... ... ... саудамен сату жайы
қарастырылған. Меншік үлесі құқығындағы ... ... сату ... ... ... ... тек Азаматтық кодекстін 222-
бабы 2-тармағы мен басқа да заң ... ... ... жүргізіледі.
Азаматтық кодекске үлесті айырбас шарты бойынша басқа біреуге беру
кезінде де ... ... ... ... ... ... ... енді (АК-тің
216-бабының 5-тармағы). Бұл жағдайда ортақ ... ... тең ... ... ... ... шартында көрсетілген барлық міндеттемені
өзіне алады.
Кондоминиумде өз үлесіне билік ... ... ... ... ... үй ... ... Заңның 31-ба-бына сәйкес жалпы меншіктегі
тұрғын үй ... ... ... ... үлес көлемі тұрғын үйдің пайдалы
аумағына байланысты айқыңдалады. ... ... ... ... мұндай
үлес сол қалпында бөлінбейді. Үйге меншік құқығының басқа адамға етуі сол
үлесті ... ... ... ... ... иесі өзінің ортақ меншіктегі
үлесін өзгеге ... ... жоқ, ... ... ... ... ... бөлігін қалауынша пайдаланып күтеді. Үйдің жалпы бөліктерін ұстауға
кететін шығын, егер ... ... ... ... иесі ... ... Көппәтерлі үйде меншік иелерінің ортақ әрекеті
керек. Ондай үйді әдетте ... ... ... ... 217-бабына сәйкес үлесті меншік ... ... ... келісімінде өзгеше көзделмесе, шарт жасасқан кезден бастап шарт
бойынша сатып алушыға ауысады. Шарт бойынша мүлік ... ... ... заң ... ... шартта өзгеше көзделмесе, зат берілген кезден
бастап пайда болады (АК-тің 238-бабының 1-тармағы). ... ... ... ... үлесті меншік құқығындағы үлес шарт жасасқан ... ... ... ... ... бұдан басқа да жайларды қарастыра ... ол ... ... ... ақша ... кезден де басталуы мүмкін.
Қозғалмайтын мүлікке меншік құқығындағы ... ... ... ... тіркеу жөніндегі жалпы ереже қолданылады.
4. ОРТАҚ БІРЛЕСКЕН МЕНШІК
1. Ортақ бірлескен меншік ортақ меншіктің бір түрі ... ... ... ... ... алдын ала айқындалмаған үлестеріне иелік
етеді. Демек, үлестер, егер заңда өзгеше көзделмесе, тең деп ... ... бөлу ... бірі одан шыққанда немесе ортақ меншік
тоқтатылғанда ғана жүзеге асады.
Заңда ортақ бірлескен меншіктің ... ... ... 1) ... ... ... 2) ... қожалығының (фермер) ортақ меншігі;
3) жекешелендірілген тұрғын үйге ортақ меншік.
Заңда жаңа ... ... ... ... орай ортақ бірлескен
меншіктің аясы ... ... ... ... ... 2-
тармағы). Сонымен Азаматтық кодексте нақты қарастырылмаған, ... ... ... ... дөп ... ... ... меншіктің өзге де
түрлері кездесуі мүмкін.
Азаматтық кодекстің 219-бабы, 1-тармағында ортақ бірлескен меншіктің
түрлері келтірілгенімен тараптардың оны басқа ... ... ... болады (АК-тің 219-бабының 3-тармағы).
Бірлескен меншіктің қатысушылары, егер ... ... ... ... ... ... ... иеленеді және пайдаланады.
Мүлікке билік ету ... ... ... ... ... ... меншіктегі мүлікке билік ету барлык ... ... ... ... ... ... дербес кәсіпкерлікті
жүзеге асыру үшін ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін пайдаланады, ал оның ... ... ... ... беру ... жүзеге асады, әрине,
егер заңда немесе келісімде, неке туралы шартта өзгеше көзделмесе ... ... ... ... ... ... 5-бабының 1-тармағы).
Егер барлық қатысушылардьщ келісімінен ... ... ... ... ... әрқайсысы ортақ мүлікке билік ету жөнінде
мәмілелер жасасуға құқылы. ... ... ... ... ... билік етуге байланысты жасаған мәміле басқа ... ... ... ... қатысушыны қажетті өкілеттігі болмады деген себеппен
мәміледегі екінші тарап бұл жөнінде білгені немесе көпе-көрінеу білуге тиіс
болғандығы ... ... ғана ... деп ... ... Нотариаттың
куәландыруын немесе мемлекеттік тіркеуді керек ететін мәмілелер жасасу
кезінде ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен расталуға тиіс.
Егер Азаматтық кодексте немесе өзге де заң құжаттарында бірлескен
меншіктің ... ... үшін ... ... ... ... иелену, пайдалану және билік етуге қолданылады (АК-тің 220-бабының
4-тармағы).
Ортақ бірлескен меншікте үлес болмайды деп ... яғни ... ... ... меншік иелерінің үлесі алдын ала айқындалмайды.
Сондықтан да ортақ ... ... ... ... ... ... олардың біреуінің үлесін бөліп шығару қатысушылардың ... ... ... ... ... ала ... жағдайда ғана жүзеге
асырылуы мүмкін. Ортақ мүлікті бөлу және одан үлесті бөліп шығару кезінде,
егер заң ... ... ... ... көзделмесе, олардың
үлестері тең деп танылады. Ортақ мүлікті бөлу және одан ... ... ... тәртібі меншік үлесі жөніндегі ережемен белгіленеді, ейткені
заңмен бірлескен меншіктін жекелеген түрлері үшін өзгеше белгіленбеген және
бірлескен ... ... ... ... ... ... ортақ меншігі ерекше мәртебеге ие. ... ... ... ... ... ... ... жинаған мүлкі, егер бұл мүлік ... ... ... не ... ... ... ... олардың арасындағы шартта
көзделмесе, олардың ... ... ... ... ... меншігі деп олардың некеде тұрған кезде жинаған
мүліктерін айтамыз. Осы тұжырымнан шығатын қорытынды, егер ... ... үйі ... ал оған ... ... оны
бірлесіп жинадық деп айта алмайды. Егер ... ... ... ... ортақ мүлкінің есебінен сол мүліктің құнын едәуір ... ... ... жөндеу, қайта жаңғырту, қайта жабдыктау және
т.б.) анықталса, ерлі-зайыптылардың әркайсысының мүлкі олардың бірлескен
меншігі ... ... ... ... ... жаза өз ... ... сондай-ақ бұл мүлікті бөлісу кезінде ерлі-зайыптылардың
біріне тиесілі болатын ортақ мүлкіндегі өз ... ғана ... ... ... ... бірлескен меншігіне жұбайлардың әрқайсысының еңбекпен
немесе кәсіпкерлік қызметпен тапқан табыстары, сатып алған ... ... ... ... және т.б. ... ... ... екеуі бірге тұрған кезде біреуі бала бағып, не басқалай
дәлелді себеппен табыс таба ... ол ... ... ... ... ... ... тиесілі болған, сондай-ақ
олардың некеде тұрған кезінде сыйға тартылған немесе ... ... ... олардың әрқайсысының меншігі болып табылады.
Қымбат бағалы және басқа өсемдік заттарын қоспағанда жеке ... ... аяқ киім және т.б.) ... ... ... ерлі-
зайыптылардың ортақ қаражатына сатып алынғанымен, ... ... ... деп танылады.
Жұбайлар ортақ бірлескен меншікке иелену, пайдалану және ... ... тең ... иеленеді. Бұл құқықтарды жүзеге асыру үшін
біріншісінің екіншісінен ... ... ... ... ... ... өз мүлкіне келісім жасау үшін мүлкіне билік ете береді. Бірақ та
қозғалмайтын мүлік және ... ... ... ... ... ала ... алу ... ата-анасының мүлкіне иелік жасай алмайды. Алайда олар ата-
аналарымен ... ... ... ... алады. Мұның өзі ортақ қаржы және
еңбек жұмсау нәтижесінде және заңда ... ... ... ... ... бұл ... бірлескен меншік болып табылады.
3. Шаруа (фермер) қожалыгының ортақ меншігінің құқықтық ерекшеліктері.
Шаруа (фермер) ... ... бір ... ... еңбек етіп, ауыл
шаруашылығына арналған жерді игеріп, одан өнім ... ... ... ... ... ... табылады.
Шаруа (фермер) қожалығы мынадай ... ... ... ... ... ... ... меншік базасына негізделген отбасылық
кәсіпкерлік ... ... ... шаруа қожалығы; 2) өзіндік
кәсіпкерлікті жүзеге асыруға негізделген фермерлік қожалығы; 3) ... ... ... шарт ... ... ... меншік базасывда жай
серіктестік нысанында ұйымдастырылған (фермер) қожалығы ("Шаруа ... ... ... ... ... отбасының барлық мүшелері, оның ішінде кәмелетке жасы
толмаған балалары (сондай-ақ ... ... ... ата-аналары және
шаруашылықты бірге жүргізетін жақын туыстары мүше бола алады.
Заңда бірлескен ... ... ... ... ... Оған өндіріс құрал-жабдыктары, жер учаскесі, егін, шаруашылық
және басқа ... өнім ... және ... ... ... ... ... ауылшаруашылығына арналған және басқа
техникалар, ... ... ... да ... ... оның бәрі ... ... мүшелерінің шаруашылық жүргізу үшін жалпы ... ... ... ... ... жалпы мүлкіне сондай-ақ жемісті,
өнім мен табысты жатқызуға болады. ... ... ... ол ... ... ... ортақ бірлескен немесе ортақ үлесті
мүлкі болып табылады. Бұл мүліктерді ... ... ... ... ... ... ... асады. Бірақ оның жұбайлардың бірлескен
меншігінен айырмашылығы, шаруа (фермер) қожалығында ... ... ... ол жасы 18-ге ... кез ... азамат болуы керек.
Шаруа қожалығының басшысы ұйымдармен, азаматтармен, мемлекетпен байланысты
қожалықтың мүддесін бүлдіреді және заң тыйым ... ... ... ... қожалықтарының мүшелерінде ортақ бірлескен меншіктен басқа
жұбайлардың бірлескен меншігі және ... ... ... ... ... ... меншігі бола алады.
4. Азаматтық кодекстің 227-бабына сәйкес ортақ бірлескен меншіктің
тұрғын үйдің жекешелендірілген тұргын үйге ... жаңа түрі ... ... үй және ... үй ... ... ... ортаға салған қаржы есебінен алған пәтерге ортақ меншік ... үй ... ... ... ... ... меншіктің мұндай түрі Қазақстан ... үй ... ... және ... құжаттармен реттеледі[3].
Мемлекеттік тұрғын үй қорының жайларында тұратын азаматтарды ... ... жай ... соң оның ... ... меншікке
көшетіндігін заң қарастырған.
Сол үйде тұратын жұбайлар мен ... ... ... иесі ... ... ата-аналары, сондай-ақ балалары меншік иесімен бірге
тұрған жағдайда олардың ... ... ... ... арқылы танылуы
мүмкін.
Үй иесінің отбасы мүшесі ... ... ... адам да бола ... ол ... ... ... тұрып, ортақ шаруашылықты бірлесе жүргізуі
тиіс. Еңбекке жарамсыз азаматтар меншік иесімен тұрақты ... ... ... ... иесі ... ... болып есептеледі (Заңның 21-бабы).
1 Қазақ КСР Министрлер Кеңесі мен Қазақ кеңес кәсіподағының 1989 ... ... ... ... ... ... ... сату
және оларды күтіп ұстау мен жөндеуге кететін шығындар туралы жалпы ереже
жөніндегі ... 1996 ... ... ... қолданып келген 1991 жылы
22 маусымда қабылданып ... ... ... ... алу ... ... ... 1995 жылы 23 желтоқсанда қабылданғап ҚР-сы
Президентінің "Жекешелендіру туралы" Заң күші бар ... ... ... ... 1991 ... 14 ... ... жекешелелдірудегі купондық тұтқа туралы Ережесі"; ҚР-сы
Министрлер ... 1992 жылы 24 ... ... 1992 жылы ... ... ... ... "ҚР-дағы мемлекеттік тұрғын
үй қорын жекешелендіру туралы Ережесі"; ҚР-сы Министрлер ... ... 3 ... ... мемлекеттік тұрғын үй қорын сатып алудағы
меншік құқығын заңдастыру тәртібі туралы" және 1994 жылы 3 ... ... 1995 жылы 11 ... ... енгізілген, "1992 жылы 1
қаңтардан кейін пайдалануға берілген мемлекеттік ... үй ... ... ... ... бекіту туралы" қаулылары.
Кәмелетке жасы толмаған отбасы мүшесінің меншік ... ... ... ... ... жасау нәтижесінде бұзылатын болса, онда
оның мүддесіне ынталы ата-анасы немесе басқа ... ... ... ... ... ... ... отбасы мүшесін шартқа
қосуды сұрайды, немесе осындай талап-арызбен ... ... ... ... ... ... тұрғын жайдың
меншік иесі болған азаматтар оны өз ... ... ... және
билік етеді. Бірақ бұл орайда басқа адамдар мен мемлекеттің ... ... ... Егер меншік иелері арасында иелену, пайдалану және билік
етуге қатысты ... туып ... онда ... кез ... сотқа
арыздана алады.
Тұрғын үйді жекешелендіру тәртібі бойынша сатып алынған соң ол ... ... ... ... ... айналады. Ал оны қатысушылар
арасында бөліске салу бұл үйдің меншік иесі тағайындалғаннан ... ... ... ... Сотыныңн "Азаматтардың тұрғын үйін жекешелендіру
бойынша ... ... ... ... Пленумының қаулысы, 9-бап).
Егер үйдің меншік иесінің бірі өз үлесін сатқысы келсе, Азаматтық
кодекстің ... ... ... ... ... ... сатып алудың
басым құқығынан бас тартады немесе бұл құқықты мерзімі өткенше жүзеге
асырмай тұра ... Жай ... ... меншігі. Кәсіпкерлік кызмет кезінде ортақ
меншік өзіндік құқықтық ерекшеліктерге ие болады. Азаматтар, заңды ... ... ... ... қызмет туралы шарт жасасады. Сөйтіп
бірлескен меншікті пайдаланады. Демек, жай серіктестік ... ... ... шарт ... ... ... ... қызмет туралы шарт
(жай серіктестік шарты) бойынша ... ... ... ... ... ... ... жасауға міндеттенеді[4].
Шартқа қатысушылардың ақшалай немесе өзге де мүліктік жарналары,
сондай-ақ олардың бірлескен ... ... ... ... сатып
алынған мүлік олардың ортақ үлесті меншігі болып ... ... ... ... ... ... туралы шартқа қатысушылардың ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асады. Өзара келісім
бойынша олар бірлескен кызметке басшылық етуді және ортақ істерді ... ... ... ... ал ол қатысушы бұл ... ... ... ... сенімхат негізінде әрекет етеді. Бірлескен қызметке
жиналған мүлік әр қатысушының жеке балансында болады, ол өз кезегінде ортақ
істі шартқа сәйкес ... ... ... ... шартты орындауға
байланысты операциялар өз ... ... ... қаржы есептерінің
нәтижелері шығарылады. Ортақ істі жүргізетін қатысушы ... ... ... жатқан істің нәтижесімен, ... және ... ... хабарлап, ұсынады.
Бірлескен қызметтің нәтижесінде болған шығындар мен тапқан табысты
бөлу шарт негізінде жүзеге асырылады.
Егер шартта ... ... ... ортақ шығындар мен залалдар
шартқа қатысушылардың ортақ мүлкі ... ... ал ... ... ... ... осы мүліктегі үлестеріне қарай бөліп салынады (АК-
тің 231-бабы).
Азаматтық ... ... ... ... ... үлесті меншік
туралы нормаларды қарастырған (АК-тің 231-бабының 4-тармағы). Бұл меншікке
катысушы басқа қатысушылардың ... ... ... ... билік
етуге құқығы жок, бұл орайда ол тек ортақ қазанға түсіп, өзіне бөлінгеніне
ғана билік ете ... Жай ... ... ... ... беру ... ... ғана болады.
Бірлескен қызмет туралы шартқа жай серіктестік шартына қатысушы өз
қалауы бойынша бірлескен қызметке қатысудан бас ... ... ... ... қайсы біреуінің қатысудан бас тартуы
салдарынан келтірілген залалдар, егер бірлескен қызмет туралы шартта өзгеше
көзделмесе, толық көлемде өндіріліп алынады ... ... ... ... ... ... басқа да жағдайлары. Жоғарыда
айтып өткеніміздей, Азаматтық ... ... ... ... ... да
түрлері болатыны айтылған
(АК-тің 219-бабының 2-тармағы). Соның бірі жай серіктестіктің түріне
жататын — ...... ... ... ... шарт ... ... нақты шаруашылық міндеттерін шешу үшін белгілі бір ... ... ... ... ... тең құқықты уақытша
одақ (бірлестік) (АК-тің 233-бабы).
Консорциумға қатысушылар ... ... ... ... және басқа консорциумдардың, қауымдастықтардың қызметіне қатыса
алады.
Консорциумға қатысушылар арасындағы ... шарт ... ... ... консорциумға қатысушылардың консорциалдық
келісіміне сәйкес жүзеге асырылады. Консорциумға қатысушылар, ... ... ... ... байланысты міндетгемелер бойынша
ортақ жауапты болады.
Консорциум өз қызметін, алдына қойған ... ... ... оған ... ... ... тоқтатылады.
5. ОРТАҚ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫН ТОҚТАТУ
1. Меншік құқығын тоқтатудың жалпы негіздерінен ... ... ... ... да бар, бұл жеке қатысушы үшін оның үлесін ортақ меншіктен
бөлу арқылы жүзеге асады.
Ортақ меншікті бөлу және ... ... ... одан ... ... қатысушылардың келісімі арқылы ... ал ол ... ... ... сот арқылы шешіледі.
Ортақ үлесті меншікті бөлу және қатысушылардың талабы бойынша одан
үлесті бөліп шығару шарттын тұжырымдамаларына сәйкес ... ... бөлу ... барлық қатысушылардың құқығы тоқтатылады,
ал әлдекімге үлесті бөліп шығару үшін ортақ меншіктен оның үлесі ... ... ... ... ... ... бөліп беруді талап ете
алады. Мүліктегі үлесті бөліп ... ... ... ... ... иелерінің келісімімен шешіледі.
Үлесті меншікке қатысушылар ортақ мүлікті бөлу немесе біреуінің үлесін
шығарудың әдістері мен шарттары жөнінде келісімге келе ... ... ... катысушы ортақ мүліктен өз үлесін заттай бөліп беруді талап
етуге құқылы.
Егер үлесті заттай ... ... заң ... жол ... немесе
ол ортақ меншіктегі мүлікке шамадан тыс залал келтірмейінше мүмкін болмаса,
бөлініп шығушы меншік иесі ... ... ... ... ... ... ... құқылы (АК-тің 218-бабының 3-тармағы). Мысалы,
жеңіл машинаның үш ... иесі бар ... оның ... өз ... ... талап етеді, сонда қалған екеуі автомобильдің құнының ... ... ... ... ... ... ... емес.
2. Ортақ меншікті бөлу немесе одан үлесті бөліп ... үшін ... ... ... ... ... үлесін алдын ала анықтап
алу керек. Ал бөлудің негізі мен тәртібі бірлескен ... ... ... ... ... ... нәтижесінде ортақ меншікке ... неке ... ... ... ... ... міндеттемелігі
бойынша немесе жасалған қылмысқа байланысты залалдың орнын толтыру керек
болғанда жұбайлардың бірі екіншісіне неке ... ... өз ... ... қоя алады. Ортақ меншіктеріндегі мүлікті бөлу үшін жұбайлар
сотқа жүгінеді, сот өз ... ... ... ... ... екендігін
шешеді.
Егер жұбайлардың біріне бөлінген заттын құны оған тиесілі үлестен асып
түссе, онда ... одан етем ... ... ... атынан
несие беретін немесе басқа ұйымдарға ақша салып, ол ... ... ... онда ... ... капиталдағы үлесін алуды талап ете алады.
Балаларға алынған заттар балалар бірге қалатын жұбайдың ... ... ... ... Мұндай ереже жұбайлардың ортақ бірлескен меншігіндегі
олардың бірінің мүлікке міндеттемелігі бойынша тиесілі ... алып ... ... де ... ... жұбайлардың жалпы міндеттемелігі мен
қарызы бойынша бірдей жауапты ... Егер ... іс ... ... ... ... меншігіндегі мүліктер қылмыстық жолмен табылса, оны
олар бірігіп пайдаланса, екеуі де ... ... ... Жоғарғы Соты
Пленумының 1990 жылғы 19 ... ... ... ... ... ... КСРО Жоғарғы Сотының Пленумының 1979 жылғы 23
наурыздағы "Қылмыстың салдарынан болған ... ... ... ... ... соттардың қоддану тәжірибесі туралы", № 1 қаулысы. Аталған
құжатқа 1984 жылы 26 ... ... ... толықтырулар енгізілді, №
7).1
Шаруа қожалығының барлық мүшелерінің шығып кетуіне байланысты ... де ... ... ... ... қожалығы тоқтатылған жағдайда ортақ
мүлік Азаматтық кодекстің 218 және 225 баптарында көзделген ... ... ... ... ... ... бірі одан ... кезде,
шаруашылықтың өндіріс құрал-жабдықтары бөлінуге жатпайды. Қожалықтан шыққан
адамның бұл мүлікке ортақ меншіктегі өз ... ... ... өтем алуға
құқығы бар.
Бірлескен меншік құқығындағы шаруа (фермер) қожалығы ... ... ... ... ... көзделмесе, қожалық мүлкіне үлестері
тең деп танылады (АК-тің 225-бабы).
ҚОРЫТЫНДЫ
Қортындылай келе ... ... ... ... ... ең ... келе жатқанымен заң ғылымында бұл мәселе әлі де болса ... ... Оның ... ... ... ғалымдарымыздың аздығы және
осы меншік құқығының енді-енді бастау ала бастағандығы ... ... ... ... осы тақырыпта талай материалдар жарияланар деген үміттемін.
Кеңестік дәуірде бұл салаға мүлде көңіл аударылмады десе де ... ол ... ... ... ... мемлекет болатын. Сол себепті де
болар осы мәселе бұрынғы Қазақ ССР-нің Азаматтық ... ... ... ... ... ... қатынастар кезеңінде меншік құқығы өсіп ... Осы ... ... ... мен үшін ... тың ... беріп,
мені жаңа пайымдауларға итермеледі.
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж. ... ... ... ... Жеті-Жарғы.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы, Ерекше бөлімдері.
Алматы, Юрист, 2003 ж.
3. ... үй ... ... Заң ... ... 2002 ... әдебиеттер
1. Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, оқулық,
Алматы, 1999 ... ... Ғ.А. ... ... ... ... ... бөлім. 1-
2 томдар, Алматы, 2003 г.
3. ... М.К. ... ... ... собственности в
законодательстве Казахстана. - Научные труды «бдтет». 1997. №1.
4. Зиманов С.З, Состояние и ... ... ... ... права
казахов. Алма-Ата: Наука, 1989.
-----------------------
[1] Зиманов С.З, ... и ... ... ... обычного права
казахов. Алма-Ата: Наука, 1989.
[2] Ресей Федерациясының Жоғарғы Төрелік Соты ... 1996 ... ... ... ... Азаматтық кодекстің бірінші бөлімін қолдануға
байланысты кейбір мәселелер туралы" қаулысы. Журнал "Закон", 1996, ... ... ... Соты мен ... Төрелік Соты Пленумының 1996
жылғы 1-шілдедегі "Ресей Федерациясы Азаматтық ... ... ... байланысты кейбір мәселелер туралы" қаулысы. 95-102 беттер.
[3] ... ... Соты ... 1997 жылы 18 ... ... ... үйін ... бойынша заңдарды қолдану тәжірибесі
туралы" Қаулысының 8-тармағы.
[4] Әдебиетте мұндай шарттың ерекше сипаты көрсетіледі. ... ... ... ... "бұл шарттан туындайтыи қатынастар басқа
шарттардағы ... ... ... ... Бұл ... не
қарызгер, ие несие беруші жоқ екендігіне таң қаласың, тараптардың мүдделері
бір-біріне қайшы ... ... ... шаруашылық мақсатқа жету үшін бір
арнада бағытталады. ... да ... ... ... деп ... ... Бұл шарт егер оның ... жеке тұлғалар болса. нотариалдық
куәландыру қажет ете ... ... С.И. ... ... в РК", ... ... 1997, 24-25 беттер).

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ортақ меншік құқығы жайында18 бет
Азаматтық құқық бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері23 бет
Меншік құқығы жайлы44 бет
Меншік құқығы туралы ақпарат14 бет
Меншік құқығының пайда болу негіздері22 бет
Меншік құқығының пайда болу негіздері және тоқтатылуы92 бет
Меншік құқығының түсінігі95 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Азаматтық құқық бойынша меншіктің нысандары29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь