Әлеуметтанудың объектісі мен пәні

Кез келген ғылымды зерделеу алдымен оның объектісін, пәнін,басқа ғылымдар жүйесіндегі және қоғам өміріндегі орны мен рөлін айқындаудан басталады. Әлеуметтану ғылымының осынау белгілерін ол жайындағы түсініктің қазіргі кездегі пікірталасына және әлеуметтанушы мектепке тәуелділігіне назар аудара отырып қарастырамыз.
“Әлеуметтану” термині екі сөзден құралған: латынның societas-қоғам және гректің logos –сөз, түсінік, ілім деген сөздерінен. Демек, этимологиялық тұрғыдан алғанда әлеуметтану “қоғам туралы ғылым” немесе “қоғам туралы ілім” дегенді білдіреді. Бірақ бұл біршама абстрактілі ой, өйткені адамзат қоғамы өзінің заңды көріністерімен көптеген қоғамдық ғылымдардың пәні болып табылады. Сондықтан да әлеуметтану пәнін қандайда бір басқа қоғамдық ғылым пәнінен бөлек қарауға болмайды. Ол үшін ең алдымен әлеуметтанудың объектісі менпәнінің ара жігін ажыратып алған жөн.
Ғылыми таным объектісіне зерттеу қызметі бағытталатынныңбәрі, оған объективті шынайылық ретіндегі қарсы тұратын нәрсенің бәрі жатады. Нақты ғылымның зерттеу объектісі туралы әңгіме болғанда объективті шынайылықтың қандай да бір бөлігі тұтас зерттелмейді, сол ғылымның ерекшелігімен анықталатын жағынан бастап зерттеледі. Объективті шынайылықтың нақты бөлігінің басқа жақтары бұл жағдайда қосалқы нәрсе ретінде немесе берілген объектінің міндетті шартты ретінде қарастырылады.
Объект дегеніміз белгілі бір немесе ерекше қасиеті бар объективті шынайылықтың және бір бөлігі немесе элементтерінің жиынтығы. Және де объективті шынайылықтың бір саласының өзі көптеген ғылымның зерттеу объектісі бола алады. Мысалы, физикалық шынайылық- көптеген жарастылыстану және техникалық ғылымдардың, ал әлеуметтік шынайылық –қоғамдық және гуманитарлық ғылымдардың зерттеу объектісі. Қоғам адамдардың өзара әрекетінің өнімі ретінде саналы, күрделі құбылыс және барлық қоғамдық ғылымдар үшін ортақ зерттеу объектісі болып табылады. Алайда осы ғылымдардың әрқайсысының өзіндік ерекшклкнген зерделеу
        
        1.Әлеуметтанудың объектісі мен пәні
2.Әлеуметтану және әлеуметтік философия
3.Әлеуметтану және тарих
4. Әлеуметтану және саясаттану
5. Әлеуметтану және ... ... және ... ... ... ... зерделеу алдымен оның объектісін,
пәнін,басқа ғылымдар жүйесіндегі және қоғам ... орны мен ... ... Әлеуметтану ғылымының осынау белгілерін ол жайындағы
түсініктің қазіргі кездегі пікірталасына және ... ... ... ... ... ... термині екі сөзден құралған: латынның societas-
қоғам және гректің logos –сөз, ... ілім ... ... ... ... ... әлеуметтану “қоғам туралы ... ... ... ... ... ... Бірақ бұл біршама абстрактілі ой,
өйткені адамзат ... ... ... ... ... ... пәні болып табылады. Сондықтан да әлеуметтану пәнін қандайда
бір басқа қоғамдық ғылым пәнінен ... ... ... Ол үшін ең ... объектісі менпәнінің ара жігін ажыратып алған жөн.
Ғылыми таным объектісіне ... ... оған ... ... ретіндегі қарсы тұратын
нәрсенің бәрі жатады. Нақты ғылымның зерттеу объектісі ... ... ... ... ... да бір бөлігі тұтас ... ... ... ... ... ... зерттеледі.
Объективті шынайылықтың нақты бөлігінің басқа жақтары бұл жағдайда қосалқы
нәрсе ретінде немесе ... ... ... ... ... ... белгілі бір немесе ерекше қасиеті ... ... және бір ... ... ... ... де ... шынайылықтың бір саласының өзі көптеген ғылымның зерттеу
объектісі бола алады. Мысалы, физикалық шынайылық- көптеген ... ... ... ал ... ... –қоғамдық және
гуманитарлық ғылымдардың ... ... ... ... өзара
әрекетінің өнімі ретінде саналы, күрделі құбылыс және ... ... үшін ... зерттеу объектісі болып табылады. Алайда ... ... ... ... зерделеу объектісі бар.
Сондықтан ... ... ... ... ... қоғам емес ,оның
қандай да бір жағы немесе көрінісі. Экономика ғылымдарының ерекшкленген
объектісі-қоғамдық ... ... ... өндіру,бөлу, алмасу және
тұтыну сияқты өзіне тән жақтары. Қоғам өмірінің экономикалық ... ... жағы – ... ... ... ... ... және
дамуына байланысты саясат саласы болып табылады және де ол ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік психология, педагогика және басқалар – қоғамның
рухани ... ... ... ... және ... ... ... қанағаттандыру жолдарын, нысандары мен әдістерін зерделеуге
арналған.
Ғылыми білімнің объектісі мен пәні бір-біріне дәл келе ме? ... ... ... кез ... ғылымның объектісі таным процесінің
бағытталған нәрсесі болып табылады, ал пән ... ... ... ... құрайтын тараптарға, байланыстарға, қарым-қатынастарға
қызмет етеді. Егер де ғылым объектісі – объективті дүниенің қандай да ... ... ... дейтін болсақ, ал ... ... ... және ... ... тұрғысынан неғұрлым маңызды
заңды байланыстары мен қарым-қатынастарын анықтау жолымен, сол шынайылықты
абстрактілі деңгейде ... ... Кез ... ... пәні ... жай ғана бір ... немесе процесі емес, оның зерделенетің
объектісінің ... мен ... ... ... ... емес, тек қана осы ғылым
үшін ерекшеленген белгілі бір заңдылықтарын бөліп қарауға мүмкіндік беретін
теориалық ... ... ... ... ... абстрактілеу
(зерделенетін объектінің үлгісін жасау) әлеуметтік ... ... ... ... ... ғылымның пәні ол зерделейтін объектіге ... ... пәні ... бола ... және ... процесінің өзі сияқты үнемі
қозғалыс, даму, қалыптасу үстінде болады. ... ... ... екі ... ... бір ... ... білімнің прогресіне,
екінші жағынан қоғамның өзгермелі сұранысына тәуелді. Әлеуметтанудың пәндік
саласы ... ... ... ... және ... ... өз ... анақтауда өзгеріске ұшырамай ... Енді біз ... ... ... оның пәні тұралы ұғымның
қалай өзгергенін ... ... ... қалаушы О.Конт
әлеуметтану пәнін жалпыға ... ... ... ... ... ... деп түсінді. Бұл келісім өз кезегінде адамзат тарихының және адамның
өз табиғатының ... ... ... оң ... ... физикалық процестерге ұқсатып құрды. ... ... деп ... оның ... ... ... статикаға және әлеуметтік
динамика бөлу осыдан келіп шыққан.
Ағылшын философы әрі ғалымы Г.Спенсер ... ... ... ... ... ... жіктелу тұтасумен
ұштасатын әлеуметтік организм ретіндегі қоғам ... ... деп ... ... ... ... ... әлеуметтанудың өзі жасаған
тұжырымдамасы шеңберінде теориялық және қолданбалы әлеуметтанумен қатар
салыстырмалы оқу пәні ретінде эмпирикалық ... ... ... Ол
индуктивті әдіске сүйенеді және жалпы ұстанымдар ретінде ... ... ... ... ... әлеуметтану пәнін
әлеуметтіліктің, қоғамдастықтың барлық ... және ... ... ... ... ... ... мектебінің негізін қалаушы Э. Дюркгейм үшін
дербес және ерекшеленген ғылым ретіндегі әлеуметтанудың пәні ... ... ... ... ... ... ... тұтастықты
нығайтатын наным, ұжымдық сана жүйесіне қатысты функционалдық көз ... ... тиіс ... ... ... ... Осы
тұжырымдамаға сәйкес, әлеуметтану “олардың мүшелері оқшауланған кездегі
әрекетінен гөрі ... ... ... ... ететін және сезінетін”
әлеуметтік топтарды зерделеуге тиіс. Басқаша айтқанда, оның түсінігінде
әлеуметтану ... ... ... ... ... және жұмыс
істеуі туралы ғылым.
Неміс әлеуметтанушысы ... көз ... ... ... ... әлеуметтік мінез – құлықты түсінумен тығыз байланысты.
М.Вебер үшін әлеуметтану пәні ... ... ... мән-
мағынасының, әлеуметтік қарым-қатынастар мәнінің және ... ... ... ... ... жиынтығы. Бұл позетивтік-
баяндаушы емес, түсінікті әлеуметтану болуға тиіс.
Әлеуметтану пәні ... ... ... П.Сорокиннің
түсініктері қызықты.
Әлеуметтану барлық котигориядағы әлеуметтік феномендер, сондай-ақ
оларды біріктіретін қарым-қатынастар мен ... ... ... ... болып табылады.
Американ әлеуметтануының классигі Т.Парсоне ... ... ... іс-әрекеттері мен атқаратын рөлдерінен-құндылықтардың
жалпы иерархиясына бағытталған ... ... ... ... ... мен ... институциялануына негізделетін
құрылымдарға сүйенетін, әлеуметтік жүйелерді ... ... деп ... ... ... қалаушы Дж.Г.Мид әлеуметтану
жануарлардың мінез-құлқынан принципті түрде өзгеше болатын адам ... ... ... тырысуы тиіс деп есептейді. Әлеуметтік өзара
әрекет механизмін оның барлық деңгейлері мен ... ... ... ... жеке тұлғаның ішкі дүниесі мен оған ... ... ... ... ғана ... ... А.Шюцтің пайымдауы
бойынша, әлеуметтану пәні “интерсубъективтіліктің”, яғни жеке ... ... ... ... ... ... ... қабылдау мен жалпы түсінік
қалай ... ... ... ... ... ... білімнің әлеуметтанушылық
іргетасын-феноменалдық әлеуметтанудың ... ... ... ... ... ... ... қалады.
Э.В.Тадаевосян жетекшілік еткен авторлар ұжымы мынадай анықтама береді:
әлеуметтану-қоғамның ұйымдастырылуының, қызмет етуінің және дамуының жалпы
және ... ... ... адамдардың,олардың
қауымдастықтардың және жалпы қоғамның әрекеттері мен ... ... ... ... нысандары мен әдістері туралы ғылым.
В.А.Ядов әлеуметтану пәнін былай тұжырымдайды: әлеуметтану-әлеуметтік
қауымдастықтар мен ... ... ... нысандарының: әлеуметтік
жүйелердің, әлеуметтік құрылымдар мен институттардың қалыптасуы, дамуы және
қызмет етуі ... ... ... ... әлеуметтік-
қауымдастықтардың белсенділігінен туындайтын әлеуметтік өзгерістер туралы
ғылым; алуан түрлі әлеуметтік қауымдастықтардың арасындағы ... ... ... ... ... ретіндегі әлеуметтік қарым-қатынастар туралы
ғылым; әлеуметтік іс-әрекеттер мен бұқаралық ... ... ... пікірінше,әлеуметтану-қоғамның құрылымдарын, олардың
элементтері мен өмір сүру шарттарын, ... сол ... ... ... ... анықтамасы бойынша, әлеуметтану-азаматтық қоғам мүшелері
ретіндегі адамдардың санасы мен ... ... ... ... ... пәні мыналарды қамтиды: өзінің барлық қарама-қайшы
дамуындағы шынайы ... ... ... ... ... ... сұраныстар мен
мүдделердің пәндік көрініс ... ... мен ... ... ... ... ... мінез-құлқы; адамдардың шынайы санасы ... ... ... ... және ... ... ... аталған анықтамаларға жасалған қысқаша шолу ... ... не ... ... ... ... Макротеоретиктер қоғамның ғаламдық заңдарын ашып
көрсетуге талпына отырып қоғамның, мәдениеттің, әлеуеттік ... ... мен ... әлеуметтік процестердің
ұғымдарын пайдаланады.Микротеоретиктер ... ... ... ... ... отырып, жалпы жеке адамдардың түрлі ... ... ... ... ... салдарын, жеке тұлға арасындағы
өзара әрекет механизмдерін және басқа да нақты ... ... және ... ... ... философия дегеніміз
философияның қоғамның сапалық өзіндік ерекшеліктерін және оның табиғаттан
өзгешеліктерін ұғынуға арналған бөлімі.Ол қоғамның өмір ... мәні ... оның ... ... мен ... ... ... және оның дамуының проблемаларын талдайды. ... ... ... ... қоғам өмірін зерттеу, ең
алдымен ... бел ... ... ... ... ... ... шешу тұрғысынан зерттеу болып табылады.
Әлеуметтік философия мен әлеуметтанудың зерттеу объектілерінің ... ... ... өте көп. ... ... да, ... да
қоғамды тұтас, әлеуметтік жүйелі ретінде, оған ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
проблемаларды қисынды ой-толғаныс ... ... ... ... ... ала отырып шешеді. Әлеуметтану болса басқа қоғамдық
ғылымдардың ... ... ... ... тексерілетін
әлеуметтік фактілерді жинауға және талдауға, осы ... ... ... ... ... ... сүйенеді.
Әлеуметтану және тарих. Тарих-ежелгі қоғамдық ғылымдардың бірі.Тарих
қоғамды хронологиялық жүйемен нақты зерттейді. Ол ... ... ... ... ... әр түрлі дәуірлер ... ... ... және ... ... – уақыттық тұтастық ретінде
сипаттай отырып, ... ... ол әр ... ... мен ... даму ... туралы нақты материал жинақтайды.
Бір айырмашылығы, ғылым ретінде ... ең ... ... ... ... ... тәжірибені жалпыландыру, берілген әлеуметтік
құбылыстардың, оқиғалардың, процестердің қайталанатындарын, ... ... ... қарау.Сонымен әлеуметтану тарихқа
қарағанда неғұрлым жоғары абстракциялық деңгейдегі ғылым болып табылады. ... ... ... ... мәліметтерді пайдаланады, әлеуметтік
құбылыстардың жеке түрлерінің ортақ қасиеттерін атап өтеді және ... ... ... және ... ... пәні мен ... арасында
өзара байланыс бар. Олар:
• әлеуметтік қауымдастықтар,әлеуметтік ұйымдар мен ... ... ... және объектілері болып табылады;
• саяси қызмет жеке тұлғаның және олардың қауымдастығының өмірлік
қызметінің қоғамдағы ... ... ... ететін негізгі
нысандарының бірі болып табылады;
• саясат өте кең ауқымды, күрделі және көп ... ... ... өмірдің барлық салаларында көрініс табады және ... ... ... ... ... қоғам құрылымының бір ғана саласын, яғни биліктің
ұйымдастырылуын зерттейді. Бірақ саясаттану бұл ... ... ... осы ... басқа бөліктерінің байланыстыра қарағанда ғана
зерделей алады.Бұл саяматтанудың саяси ... мен ... ... ... құрылымдары мен ұйымдастырылуы сипаттамаларын зерделегенде,
әлеуметтану ... ... ... құылымына жататын заңдарды ескеруге
тиіс екенін білдіреді.Әлеуметтану жеке ... мен ... ... ... және саяси құрылымын, ... ... ... мән-мағынасын айқындау мақсатында зерттейді.
Әлеуметьану және психология. Егер әлеуметтану өзінің пәні ретінде
тұтас ... ... және оның ... ... ортақ заңдарын ашуға
тырысатын болса, психология ... ... ... бір түрі ... ішкі ... күйзелісті
зерделейді.Психологияның пәні болып табылатындар-адамның ... ... оның ... ... да, ... да адамды және оның мінез-құлқын зерделейді.
Алайда олар мұны өз ... ... ... әр түрлі жасайды.
Дегенменде олар өз ... ... ... ... бағыт ұстанады және
олардың арасында ынтымақтастық қарым-қатынас бар деп айтуға болады.
Әлеуметтану және ... ... ... ... өз ... өндірісті, адамдардың ... ... ... өзгерістер әлеуметтік процестерге әсерін тигізеді.
Сондықтан әлеуметтану экономикалық теорияға сүйенбей, ... ... ... тұра ... ... жағынан алғанда, өмір ... ... өзі ... ... ... және
тұтынуда әлеуметтік шарттармен факторлардың және оларды ... ... ... ... бола ... Бұл да ... және
әлеуметтік ғылымдардың өзара әрекетін нығайта түсуді талап етеді.
Егер де ... ... ... ... бір ... ... өте маңызды
саласының заңдылықтарын зерттейтін болса, әлеуметтану ... ... ... жататын және оның барлық, соның ... ... ... ... ... ... жалпы және кең ауқымды
заңдылықтарын зерттейді.
Сонымен әлеуметтану мен өзге ... ... ... ... ... ... тығыз байланысы, қоғамдық өмірді шынайы зерттеуде
бұл ғылымдардың пәндік ... ... ... ... ... ... бұл ... жұтып қоймайтыны сөз болуы керек және
солай болуға тиіс те.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтанудың қалыптасуы, оның зерттеу объектісі мен пәні19 бет
Саяси әлеуметтану34 бет
Гендерлік психология саласының мақсат-міндеттері, пәні, объектісі.4 бет
Еңбекті қорғау пәнінің объектісі13 бет
Информатика пәні, объектілері және құрама бөліктері56 бет
Педагогикалық психологияның обьектісі, зерттеу пәні, мақсат-міндеттері11 бет
Психология ғылымының пәні мен объектісі4 бет
Философия, оның пәні, қызметтері және зерттеу объектісі13 бет
Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері, объектісі және мазмұны11 бет
Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері, объектісі және мазмұны. Факторлық талдау әдісі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь