XVIII-XIX ҒАСЫРДАҒЫ НЕМІС ФИЛОСОФИЯ


1 И.Кант
2 Кант бойынша мораль абсолютті және міндетті
3 Гекель
4 А.Шопенгауэр
И.Кант (1724-1804) жаңазамандық парадигма желісін, эпистемологиялық роблематика бағындарын онан әрі жалғастырады.Оның гнесеологиясы жекелеген индивидке басымдылық беруден келіп шығады.Эпистемология ретінде философияны негіздеу идеясын жалғастыра отырып., И,Кант өзінің трансценденталдық философиясы көмегімен эмперизмнен (Локк және Ю) , рационализм мен скептецизмнен (Декарт) асып түсуге тырысады. Өзініңфилософиясын негіздеуді Кант Юммен пікірталасқа түсумен қатар, экспириментальды ғылым негіздердің тұрақтылығын талдау мен әлдеулерден де бастайды. Канттың пікірінше, кеңістік пен уақыт танымға тән қажеттілік болып табылады.
Рационализм мен эмпиризмді синездеуге тырысып Кант танымдағы субьекттің белсенділігін мойындайды. Бұл белсенділік қабілет субьекттің обьектіге әсерінен көрінеді.

Пән: Философия
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ

ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТ

РЕФЕРАТ

ТАҚЫРЫП: XVIII-XIX ҒАСЫРДАҒЫ НЕМІС ФИЛОСОФИЯ

ТЕКСЕРГЕН:БОЖБАНБАЕВ БАУЫРЖАН
СТУДЕНТ: ИДРИС НҰРҒАЗЫ
МАМАНДЫҚ: БАҒА
ТОБЫ:104

АЛМАТЫ 2006
И.Кант (1724-1804) жаңазамандық парадигма желісін, эпистемологиялық
роблематика бағындарын онан әрі жалғастырады.Оның гнесеологиясы жекелеген
индивидке басымдылық беруден келіп шығады.Эпистемология ретінде философияны
негіздеу идеясын жалғастыра отырып., И,Кант өзінің трансценденталдық
философиясы көмегімен эмперизмнен (Локк және Ю) , рационализм мен
скептецизмнен (Декарт) асып түсуге тырысады. Өзініңфилософиясын негіздеуді
Кант Юммен пікірталасқа түсумен қатар, экспириментальды ғылым негіздердің
тұрақтылығын талдау мен әлдеулерден де бастайды. Канттың пікірінше,
кеңістік пен уақыт танымға тән қажеттілік болып табылады.
Рационализм мен эмпиризмді синездеуге тырысып Кант танымдағы субьекттің
белсенділігін мойындайды. Бұл белсенділік қабілет субьекттің обьектіге
әсерінен көрінеді. Және обьект субьекттің алдында қалай көрінсе, ол
обьекттің субьектіге әсерінің нәтижесі емес, бұл жерде обект парасат пен
ақылдың берсенді әрекеті нәтижесінде өзгеріп көрінеді. Канттың
түйіндеуінше, кезкелген таным субъектпен сипаталады, яғни барлық таным оның
ұйымдастырған тәжірибесінен басталады. Субъект обьектке салған барлық
әсердің формасы бар. Обьект туралы тәжірибелік білімді біз сезімдік
әсерлерді ұғымдық өңдеу нәтижесінде аламыз. Осылай біз себептілік
категорияларының көмегімен жалпымәнді және қажетті формалары негізінде
сезімдік қабылдау формасындағы әр түрлі құбылыстарды обьекттен бөліп алып,
белгілі бір тәртіпке келтіреміз. Бұл формалар қатарына кеңістік, уақыт,
себептілік жатады, әйткені олар таным мүмкіндігін қамтамасыз ететін
алғышарттар болып табылады.
Кеңестік, уақыт, себептілік тәжірибеге дейін берілген, яғни априорлы.
Оларды меңгеру жаратылыстану ғылымдарыныңтанымдық шарттарына философиялық
рефлексия жасау фрқылы ғана мүмкін болады. Канттың пікірінше, барлық
сезімдік әсерлер сырқы нақтылықтан туындайды. Адамның танымдық әрекет
аумағына енген сыртқы нақтылық обьект деп аталады, ал танымдылық қабілеттің
тікелей бағытталған нәрсесін Кант зат деп атайды. Біз өзіміздің танымдылық
әрекетіміз аумағына енген нәрселерді ғана тани аламыз. Ал біздің танымдылық
қабілетімізден тыс жатқан нәрселер танылмайды және оларды Кант өзіндік
зат деп атайды.
Кант танымның мынадай типтерін айқындайды: анлитикалық таным,
синтетикалық таным, синтетикалық априор таным. Синтетикалық априорлық
дегенді Кант тәжірибеге бағындайтын таным деп түсіндіреді. Синтетикалық
апостиори тәжірибеге бағынышты таным. Ал аналитикалық априорлы деп ұғымдар
арасындағы байланыстарды талдау нәтижесінде пайда болатын таным типін
айтады. Синтетикалық априорлы танымға мынандай математикалық пайымдау мысал
бола алады: түзу сызық екі нүте арсындағы ең қысқа қашықтық болып
табылады. Канттың пікірінше математика мен жаратылыстану негізделген
ғылымдар болыа табылады, ал олардың пікірлері жалпымәнді және қажетті сипат
алады.
Бұл ғылымдағы зерттелетін элименттерді тәртіпке келтіру үшін қолданылатын
формалар барлық субъектке тән. Демек, Канттың пікірінше математика мен
жаратылыстану берік негізге сүйенеді.
Кант Юмнің скептизмін теріске шығарып, оның тұжырымдары кемшіліктерін
айқындайды, сонымен қатар рационалдық интуицияға негізделген рационалистік
догматизмді де теріске шығарады. Канттың пікірінше, рационалдық
догматизмнің берік негізі жоқ, себебі рационалдық инстукция тек жалған
меңгеру ғана болып табылады. Осы сәттен бастап Кант танымды сынайы
басталды. Ол дәстүрлі рационализмді жалған ғылым деп есептейді, өйткені біз
рефлекцияны тек тәжірибе жағында ғана, оның шеңберінен шықпай ғана іске
асыра аламыз. Ал рационалистеррационалдық инстукцияның көмегімен сезімдік
тәжірибе шекарасынан шығып кетеді, яғни трансценденттікке иек артады. Бірақ
адам трансценденттік туралы біле алмайды, өйткені ол таным шарттарынан
асып кетеді.
Өзінің көзқарасын негіздей отырып, Кант екі дәлел келтіреді:
1 Біз тәжірибе мүмкіндігіміз шекарасынан тыс жатқан нәрселерді сезіммен
қабылдаймыз. Сондықтан трансценденттік біздің танымымыз шекарасынан тыс
орналасқан және ол таныла алмайды. 2 Рационалистер өз
түйіндерін дәлелдеу барысында растайды және терістейтін дәйектер
келтіреді. Мұның екеуі де салмақтық болғандықтан берілген жағдайды бірдей
дәлелдейді де, тіркеске де шығарады. Мұның растайтын және тірістейтін
дәйектеме бірдей мөлшерде дәлелденіп және теріске шығарылатын болғандықтан
адамды априорлы теориялық тығырыққа әкеліп терейді. Кант мұны антиномия деп
атады. Аниномиялар біздің трансценденттік туралы ешнәрсе біле
алмайтығымызды көрсетті. Сонымен, таным үдерісінде метафизикалық сұрақтар
үнемі туындай отырады, алайда оларға толық жауапты біз бере алмаймыз деп
сынайды Кант.
Мұндай жағдайда діни сұрақтарға берілген жауаптар сенімге негізделуі
мүмкін, өйткені Құдайдың өмір сүретінің біз дәлелдей де, теріске шығара
алмайды. Бірақ біздің сенуімз мүмкін немесе керісінше сенбеуіміз мүмкін.
Кант сенімнің орнын діннің ауқымы ішінде қалдырылады да, ал дін туралы
білімді одан айырады. Ол ақыл-ойдың ауқымы ретінде математика мен
жаратылыстануды айқындайды. Осылай Кант өзінің Таза ақыл-ойсыны еңбегінде
сол замандағы жаратылыстанудың алғышарттарын сипаттап, ғылымның дінге
бағындайтығын көрсетеді.
Осы жұмысындаКант ескі метафизиканы сынай отырып, филосфияның нені
зерттеуі керек екендігі туралы мәселені көтереді. Философияның зертеу
аймағын қайта қарай отырып, Кант ескі метафизиканың негізі болып табылатын
логиканың шектеулі екендігін аңғарды. Жалпылогиканың шектеулігі, онда
пікір мен ойтұжырым формаларына баса назар аударылып, ал олардың мазмұнын
қарастыруды теріске шығарғаннан көрінеді. Бұл алдын ала бар білімді
өзгерткенімен жаңа білім алуға мүмкіндік бермейді. Бұл логиканы Кант талдау
логикасы деп аталады. Жалпы логиканың мақсаты мен функциясын жан-жақты
қарастыра отырып, танымдағы пікірдің рөлі мен білім алу туралы мәселелерді
зерттей отырып, Кант жаңа логиканың ---тсинтез логикасының қажеттілігі
туралыойға келеді.
Жаңа логиканың мәні логикалық формалардың мазмұндық жағын зерттеу болып
табылады. Бірақ мұндай логика субъекті шеңберіненшығарып кетеді, яғни
трансценденттік логикаға айналады. Бұл мақсатты логиканың таным теоргиясы
мен синтездейтін жаңа философия ғана шеше алады, ал ескі метафизика болса,
ол логика мен таным теориясы арсындағы байланысты керек етпейтін
онтотлогиға баса көңіл бөлетін болды. Осылай Кант адамның танымдық әректті
формаларын, жалпыға тән шарттарды негіздеу философиясның мақсаты деп
санады.
Егер ғылымның міндеті ақиқатты негізде, философияның міндеті ақиқатты
меңгеруге септігін тигізетін аданың танымдық әрекеті формаларын, жалпыға
тән шарттарды негіздеу болас, ал оральдың, эстетиканың және саясаттың
мақсатын анықтау мәселесі Канттың Практикалық ақыл-ой сыны, Пікірлесу
қабілетіне сын еңбектерінде сөз болады.Кант моральдің дербес статусын
жаратылыстанумен салыстырмалы түрде негіздейді. Оны негіздеудегі Канттың
өзіне дейінгі және замандас ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
XVIII—XIX ғасырлардағы неміс философиясы
XVIII ғасырдағы философия
XVIII—XIX ғасырлардағы неміс философиясы. Неміс философиясындағы классисизм
XVIII ғасырдың – бірінші жартысы мен XIX ғасырдағы американдық тарихнаманың қалыптасуы
XVIII ғасырдағы Француз материализмі
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті
XIX ғасырдағы тіл білімі
Орта ғасырдағы теологиялық философия
XIX ғ. ғасырдағы антикалық тарихнама
XIX ғасырдағы әлеуметтану
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь