Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi

Қазақстан Республикасы Ата Заңының 27-бап, 2-тармағында "Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу – ата - ананың табиғи құқығы, әрi парызы" делiнсе, "Қазақстан –2030" бағдарламасында " Әкелер мен аналардың, аталар мен әжелердiң өз балалары мен немерелерi алдындағы жауапкершiлiгiн күнделiктi есте ұстауға тиiспiз.Бiз өз балаларымыз бен немерелерiмiздi сонау алыс болашақта, олар бiздiң жасымызға жеткен кезде қандай күйде көргiмiз келедi..." делiнiп, ұрпақ тағдыры айтылады.
Бала тәрбиесiнде отбасының орны ерекше. Оны қоғамдық тәрбиенiң қандай саласы болса да алмастыра алмайды. Отбасының негiзi баланы өмiрге келтiру ғана емес, оған мәдени - әлеуметтiк ортаның құндылығын қабылдату, ұрпақтың, ата-бабалардың, ұлылардың ақыл-кеңес тәжiрибесiн бойына сiңiру, қоршаған орта, адамзатқа, өз қоғамына пайдалы етiп тәрбиелеу. Үлкен ұрпақтың тәжiрибесi, өмiрдегi беделi, ақыл-кеңестерi, ата-ананың өз борышын мүлтiксiз орындауы, бiр-бiрiн құрметтеуi – үлкен тәрбие мектебi. Бала дүниеге келген күннен бастап ата-ананың ықпалында болып, өмiрге бағыт берушi тәрбие мектебiнен нәр алады.
"Қатты тәртiп көрсе бала күнiнде,
Өнерiмен қуантады түбiнде.
Бала ненi бiлсе жастан, ұядан–
Өле-өлгенше соны таныр қиядан.
Өнер - бiлiм берем десең басынан,
Бер оқуға балаларды жасынан,
Ата - анадан өсiп ұрпақ тараған,
Жақсы-жаман болса, бала – соларда",1 деп, ХI ғасырда Жүсiп Баласағұн айтқандай, ата-аналар балаларының жеке ерекшелiктерiн жас күннен танып, соған қарай бағыт - бағдар, тәрбие берудiң маңызы ерекше. Ата-ана балаларына жақсы тәрбие беруде қоғам алдында жауапты
        
        Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi
Қазақстан Республикасы Ата Заңының 27-бап, 2-тармағында ... ... және ... ... – ата - ... ... ... әрi
парызы" делiнсе, "Қазақстан –2030" бағдарламасында " Әкелер мен аналардың,
аталар мен әжелердiң өз балалары мен немерелерi ... ... есте ... ... өз ... бен немерелерiмiздi
сонау алыс болашақта, олар бiздiң жасымызға жеткен кезде қандай ... ... ... ... ... ... тәрбиесiнде отбасының орны ерекше. Оны қоғамдық тәрбиенiң қандай
саласы болса да алмастыра алмайды. Отбасының негiзi баланы өмiрге ... ... оған ... - ... ... құндылығын қабылдату, ұрпақтың,
ата-бабалардың, ұлылардың ақыл-кеңес тәжiрибесiн бойына сiңiру, қоршаған
орта, адамзатқа, өз қоғамына ... етiп ... ... ... ... ... ... ата-ананың өз борышын
мүлтiксiз ... ... ...... тәрбие мектебi. Бала
дүниеге келген күннен бастап ата-ананың ықпалында ... ... ... ... ... нәр алады.
"Қатты тәртiп көрсе бала күнiнде,
Өнерiмен қуантады түбiнде.
Бала ненi бiлсе жастан, ұядан–
Өле-өлгенше соны таныр қиядан.
Өнер - бiлiм ... ... ... ... ... жасынан,
Ата - анадан өсiп ұрпақ тараған,
Жақсы-жаман болса, бала – соларда",1 деп, ХI ... ... ... ... ... жеке ... жас күннен танып,
соған қарай бағыт - ... ... ... ... ... ... жақсы тәрбие беруде қоғам алдында жауапты. ... ... ... ... бар ...... ... отбасында ғана ата-ана және олардың балаларының өзара ... ... ... ... және ... бала тәрбиесiне ерекше мән беруi қажет. ... ... ... тұлға. Тәрбиенiң негiзi "ананың ... ... ... қазақ әйелiнiң, ананың отбасындағы орнын ерекше жырлайды. Жалпы,
" адам ... ... ... ... ақ ... ... деген
ғұламалық ойды тарата келе, ол қасиеттердiң мiндеттi түрде тәрбиеленуi
қажеттiгi ... ... Абай ... қара ... ... ... "Жас бала
анадан туғанда екi түрлi мiнезбен туады. Бiреуi iшсем, ... ... ... бiреуi–бiлсем екен демектiк. Не көрсе соған талпынып, жалтұр-жұлтыр
еткен болса, соған қызығып, аузына салып, дәмiн ... ... ... ... ... ... ... дауысына ұмтылып, онан ер жетiңкiрегенде
ит үрсе, мал шуласа да, бiреу күлсе де, бiреу жыласа да тұра ... ... "ол неге ... " бұл неге бүйтедi" деп, көзi көрген, құлағы
естiгеннiң бәрiн сұрап, тыныштық көрмейдi. Мұның бәрi ... жаңа ... жан ... ... ... ... ... үйренсем екен" дегенi».
Қатыгез, зұлым адамдар да ақ сүт берген Ана ... бас ... ... ... Ананың (Нұриланың) "Диһнат мама" атану ... да ... ... қара ... ... ... әйел тапқырлық танытып,
қарақшылардың терiс қылығына тосқауыл қояды. Бұл эпизодтар ... ... ... ... ... ... ... алып, оны көкiрегiне
орнықтыруға үндейдi. 2 Әсiресе, Домалақ ... ... ... Ана
алдында бас игiзедi. Ұлы Жамбыл Домалақ ененiң қадiр-қасиетiн, әулиелiгiн
терең түсiнiп, ... ... ... Өзi де ұлы ... ... ете ... ... Мұртазаның сөзiмен айтқанда: «Ұлы ... ... ... ... батысқа созылып жатқан қыруар ұрпақ бар. Олардың
iшiнде ... ... да, ... да ... ... ХҮIII ғасырдың аяғында дүниеге келген бала Пушкин де, ХIХ ғасырдың
орта шенiнде қазақтың кең ... ... ... Абай да шешесi мен
әжесi берген ... ... емiп ... Амал жоқ, 1630 ... жазылған
словак педагогы Ян Амос Коменскийдiң " Аналар мектебi" еңбегi ... ... ана ... ... бас иесiң"4 деп толғанады " Ерте жастан
тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... салт-санасы, әдет-ғұрпында
жүргiзiлген үлгi-өнегесiнiң мәнi зор. Сөз қадiрiн ... ... бiр ... iшкi ... жете ... содан өзiне тәлiм алған бабаларымыздың
қасиетiне не жетсiн. ... -ақ, ... ... ... ... ... ... сүтпен бiрге сiңген жақсылық
Айнымайды еш, алғанша ажал ... ... ... бiткен қылығың,
өзгермейдi салғанша ажал құрығын.
Мiне, Жүсiп Баласағұн атамыздың "Құтты бiлiк" еңбегiндегi ойлар ана
сүтiмен ... ... ... ... ... ... ... айтылған.
Балаға, әсiресе, ана өте жақын келедi. Ал отбасы тәрбиесiнде әкенiң
де, ананың да орны ... Әке мен ана ... ... ... ... рөлi ер баланы тәрбиелеуде басым. Әке ұлына өзiнiң бар өнерiн, ... ... ... үйретуге тырысады. Ал ұл бала өз тарапынан ... ... одан ... "Ата ... оқ ... ... осыдан шыққан.
Қазақ халқының " Ата – балаға сыншы" деген мақалы бар. Әр әке ... ... ... iске ... ... ... ерте
аңғарып, ән мен күй өнерiнен бейiмi болса, өнер қуған ... ... ... ... үй ... тiзгiнiн берiп, сөз ұғарлық ойы болса,
жақсыларға жанастыратын.
Ал қыз абыройы – отбасының, елдiң болашағы, босағаның берiктiгi. Қазақ
қыздың жолы жiңiшке" деп ... ... ... ұл мен ... ... ... тек жеке ... ғана емес, бүкiл ауыл ... ... ... ... ... ... тыйым", " Ұлға отыз үйден
тыйым" демекшi, ұлға да, қызға да айтар сын аз ... ... ұлы мен ... ... жетi ... ... ... қанша баласы болса, әр бала ата-анаға өзiнше қымбат.
"Алуан-алуан жүйрiктiң әлiне қарай шабатынын" ең ... ... ... ... Тарихқа көз салсақ, халқына қорған, елiне басшы болар азамат
өсiрiп, төңiрегiне аналық мейiрiмiн төгiп, ел анасы атанған аналар аз ... ана, ... ана, ... ана, Дәулет бике, Қарқабат ана, Қызай ана...
секiлдi көптеген аналарымыз ... ... ... ұл-қыз өсiрiп, бiр ру-
тайпаның атын иеленiп, өнегелi iстерi аңызға айналып, бүгiнге жетiп ... ... ... қағанаты заманында түрiк әлемiне ... ... ... ... ... ... халқы хан көтергендей ақ
киiзге отырғызған, ардақтаған.
"Ана мен әке өздерiнiң үлгi-өнегелерi, гуманистiк ... ... ... ... ... ... достық қарым-
қатынасымен, ерен еңбегiмен балаларына ... ... ... Егер оқушы
маманданған ұстаз десек, ата-ана – өздерiнiң өмiрлiк iс-тәжiрибесi арқылы
тәрбиелiк iс-әрекеттерiн қалыптастырған ұстаз. Ал, ... өз ... ... адам ... ... деп толғанады ақын.
Бала тәрбиесi – игiлiктi iс. Берерi де, сұрауы да, жемiсi де ... ... ең ... ... ... – тәрбиелi шәкiрттер" деп
айту өте орынды. "Бала үшiн жай нәрсенiң өзi де ... ...... ... зерттеушi".
Ата-аналары балаларын өнегелi сөзiмен, жеке ... ... Бала әр ... ... тез ... ... келедi. Әр
бала сипағанды, жылы сөйлегендi, аялағанды, еркелеткендi, ертегi әңгiме
тыңдағанды, ойын ойнағанды ... ... ... ... үлкендерден
ерекшеленiп тұратын негiзгi қасиетi. Бұл қасиеттер тек балаға ғана тән.
Өйткенi бала ... пәк. ... ... ... осыдан шыққан ба деген ой
келедi. "Бала тiлi– бал", "Балалы үй– базар" деген мақалды ... ... ... ... ... ... жылы сөйлеу– баланың ақылды, ұстамды,
мейiрiмдi азамат болып өсуiне көп ықпал етедi. Ал ... ұрсу және ... ... ... кек алу, ... ... ... Ата-
бабаларымыз бала тәрбиесiне құрғақ ақылдан гөрi ... ... ... ... ... және ... жора-жолдастарының, құрбы-құрдастарының
әсерi мол екенiн айтқан. "Ұлың өссе, ұлы жақсымен ауылдас бол, қызың өссе,
қызы жақсымен ауылдас бол" деп, ... мәнi зор ... ... бала ... ... назар аударып, "Баланы жетiге
келгенше тыйма, жетiден он төртке келгенше құлыңша қина, он ... ... ... деп, баланың ой-өрiсi даму кезеңiн ерекше бағалаған.
Ата-бабаларымыз жазу-сызуды бiлмеген ... ... де бала ... ... ... адам ... қорғауды назарда берiк ұстаған. Мысалы,
"Қасымның қасқа жолы" (1511-1518), ... ескi ... ... Әз
Тәукенiң "Жетi Жарғысы" (1680-1718) сияқты көрнектi заңдардың өзi қағазға
түспеген. Бұл – ... ... ... ... ... кесiп, елден қу" деген қағидамен
аяусыз жазалаған8. Халқымыз ұл мен қыз ... ... мән ... ... ... ... соны ... деген мақал арқылы бала тәрбиесiндегi
отбасының рөлi ерекше екендiгiн атап көрсетедi. Бала ... ... iз, ... мұра қалдырған.
"Жерге себiлген дақылдың өсуi жердiң құнарлығына, ылғалдылық пен күн
шұғылысына байланысты. Осы тұрғыдан алып ... ... ... ... ... ... де ... орта жағдайына ( тәлiм-тәрбиесiне)
қатысты».
«Бала тәрбиесi– бiр өнер, өнер болғанда ауыр өнер, жеке бiр ... ... ... ... Баланы дұрыс тәрбие қылу үшiн өз тәжiрибесi жетпейдi.
Басқа адамдардың тәжiрибесiмен танысу керек. Бала аурулы, ... ... ... ... бала тар ойлы ... ... бала кiнәлi емес,
тәрбиешi кiнәлi; бала сұлулықтан ләззат ала бiлмейтiн мылқау ... ... ... ... ... жазалы. "Бала iстеген жауыздықтың жазасын
тәрбиешi көтерсiн" деген иран елiнiң ... шын, ... ... ... бала ... ... тоқталған.
Отбасы – сыйластық, жарастық орнаған орта. ... ... ... ... ... ... мол. ... әрбiр мүшесi өзара сөйлесiп,
не болмаса ата-ананың, баланың мiндетiн атқару ғана ... ...... араласса, босағасы берiк, шаңырағы биiк отбасына айналары
сөзсiз.
Ата мен ана – бала тәрбиесiнiң қамқоршысы, өнегесi.
Ата – ... ...... ...... құрақ, – деп, ата – ана, баланы табиғаттың тамаша
құбылыстарына теңеген халық мақалына қайран қаласың.
"Тәрбие баламен сөйлесумен, ... оған ... ... ...... болатын А.С. Макаренко. – Тәрбие тұрмысты ... ... ... ... өз жеке басы арқылы үлгi-өнеге
көрсетуде. Отбасындағы бала ... ... ... ... мақсат-
мiндеттерiмен байланысты болуы керек".
Ата-бабаларымыз баланың дүниеге ... ... ... ... ... дүниеге келмей-ақ жасалған. Мысалы, аяғы ауыр ... ... асын ... ауыр көтертпеген. Жас босанған анаға қалжа жегiзген, сорпалаған,
баланы тiл-көзден ... ... ... баланың атын қойғызған,
тұсауын кестiрген. Бала өсе келе ән ... ... ... жырын, Күләштың әнiн, Динаның күйiн, Әлия мен Мәншүктiң,
Бауыржанның ... ... ... өнеге еткен. Талғат пен Тоқтардай
ғарышкерлерiн, Абай мен Шоқандай дарынды тұлғаларын тәрбиелеген де ... ... ... үнемi нәр алып отырады. Халық тәрбиесi– отбасы
тәрбиесiнiң негiзгi ... ... бұл ... нәр алып, бала бойына
сiңiредi.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Менің отбасым11 бет
Антика әлемінің мәдениенті10 бет
Ежелгі Мысырдың, халқы, тілі, діні, салт-дәстүрі4 бет
IX-XII ғасырлардағы қазақ отбасы тәрбиесінің қалыптасуы мен дамуы53 бет
Абай өнегесі6 бет
Ақыл-ой тәрбиесінің мазмұны және оның қасиеттері34 бет
Ақыл-ой тәрбиесінің негіздері20 бет
Ақыл-ой тәрбиесінің теориялық негіздері18 бет
Балалар бақшасындағы адамгершілік тәрбиесінің маңызы24 бет
Бастауыш оқушыларының оқу барысындағы адамгершілік тәрбиесінің психологиялық педагогикалық негізі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь