12 жылдық оқытуда қарқынды дамып келе жатқан ортада өмір сүруге қабілеттерін ашу


Кіріспе
Зерттеудің көкейкестілігі. Еліміздегі жаңа білім беру реформасы 12 жылдық білім беруге көшу арқылы шығармашылықпен дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық үлгіні жасауды, “жалпыға арналған білімнен”, “білім әркімге өмір бойы” үлгісіне көшуді және әлемдік білім беру кеңістігіне жедел енуді қамтамасыз етуді мақсат етеді.
2008-2009 оқу жылынан бастап 12 жылдық білім беруге кезең-кезеңмен көшу басталады. Бүгінгі күні білім беру мазмұнын жаңартуды көздейтін Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамасы жан-жақты талқыланып, Білім және ғылым министрлігінің алқа мәжілісінде мақұлданды.
Бұл тұжырымдама Қазақстан Республикасының “Білім туралы” Заңына; “Қазақстан Республикасын 2010 жылға дейін дамытудың стратегиялық жоспарына”, “Қазақстан Республикасында білім беруді 2005-2010 жылға дейін дамытудың мемлекеттік бағдарламасына”, Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтік, саяси жаңғырудың қарқынды жолында” атты Жолдауына, Болоньдегі Еуропа елдері білім министрлерінің кеңесіне, ЮНЕСКО-ның үздіксіз білім беру туралы ұсыныстарына сәйкес әзірленді.
Біздің еліміздегі қалыптасқан білім жүйесі академиялы, түбегейлі деп бағаланатынын айта кетуіміз керек. Бірақ жыл асқан сайын оқу бағдарламалары бойынша 11 жылда берілетін білім көлемінің ауқымдылығы оқу жүктемесінің шектен тыс көбеюіне әкеліп, білім сапасы мен оқушылар денсаулығына кері әсерін тигізіп отыр. Қалыптасқан бұл жағдай оқушылардың оқуға ынтасын да төмендететінін тәжірибеден байқап жүрміз. Осыған орай қазіргі білім беру тәжірибесінде білім көлемін жинақтай отырып, оқу материалын жеңілдетуді, сондай-ақ құзырлылыққа жетуге бағдарланған білім мазмұнын қарастырып отыр. Бүгінгі таңдағы еліміздің білім ұйымдарының басты міндеті - баланың денсаулығына жағымды ықпал етуді көздейтін білім беру ортасын құру. Біз өмір сүріп отырған уақыт алдыңғы толқынның заманына мүлдем ұқсамайды. Зерттеудің мақсаты. 12 жылдық оқытудағы мақсаттары:
- қарқынды дамып келе жатқан ортада өмір сүруге қабілетті;
- өзін-өзі дамытуға;
- жоғары білімді шығармашыл, ізденімпаз тұлғаны қалыптастыру;
- жеке тұлға интеллектісін байыту;
- бала тұлғасындағы рухани және дене мүмкіндіктерін ашу.
Қоғам алдында, білім беру жүйесіне қойылған міндетке сәйкес, білім беру жүйесі оқушы тұлғасын үйлесімді дамытуға бағытталған жалпы білім беретін мектептің жаңа үлгісін таңдауға бағытталып отыр.
Зерттеудің міндеті. 12 жылдық білім берудің негізгі үрдісі анықтауда мынандай міндеттер алға қойылады.
- 12 жылдық білім берудің негізгі бағыттарын анықтау;
- 12 жылдық білім берудің негізі сатыларын дамыту;
- 12 жылдық білім беру үрдісіне көшу қажеттілігі ұйымдастыру;
- 12 жылдық білім берудің ерекшеліктері айқындау.
Зерттеудің негізгі әдіс-тәсілдері. Оқытудың іске асыру тәсілдерінің бірі - жобалар әдісі, өзінің дидактикалық негізі бойынша шынайы өмірде, тиімді әрекет етуге мүмкіндік беретін қабілеттерді қалыптастыруды көздейтін, білім берудегі қүзіреттілік тәсілді қолдайтын технология.
Зерттеудің теориялық қолданымы. Білім беруді жаңарту - үнемі алға қарай ұмтылу мен дамыту үрдісі, бұл білім беруде кезең-кезеңімен өтетін және алынған нәтижелерге сәйкес түзету енгізіліп, талданатын өзгерістер. Сонымен қатар білім беруді жаңарту үрдісі салт-дәстүрді, мәдени мұраны, жалпы ұлттық құндылықтарды көздің қәрашығындай сақтауды талап ететін тұрақты жүйелерден тұрады. Сондықтанда 12 жылдық оқытуға біртіндеп көшуді жүзеге асыру - оның қажеттілігі мен тиімділігін әр педагогтың, әр ата-ананың сапалы түрде түсінуін, қабылдауы мен оған белсенді түрде араласуына мүмкіндік беруді, асқан ұқыптылық пен сезімталдықты қажет ететін үрдіс.
Зерттеудің практикалық қолданымы. Жеке түлғаның білім алу және рухани қажеттіліктерін, оның мүмкіндіктерін ескере отырып қанағаттандыру, қалыптастыру, адам білім үшін емес, білім адам үшін деген оқу-тәрбие процесін ізгілендіру, ізгілік принциптерін қайта түзеуі арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Сонда ғана білімнің беделін арттыруға, білім беру саласының мемлекет пен қоғам өміріндегі басым мәртебесін нақты орнықтыруға болады.
І тарау 12 жылдық білім берудің негізгі бағыттары
1. 1. 12 жылдық білім берудің негізі
Бүгінгі күні әлемде жалпы білім берудің 12-жылдық мектепке арналған халықаралық стандарты қалыптасып отыр. Орта мектептегі 12-жылдық білім АҚШ, Канада, Жапония, Швеция, Францияда; Германия, Чехия, Италия, Швейцарияда - 13 жылдық ; Голландияда - 14 жылдық жүйе қабылданған.
12 жылдық білім берудің негізі адамның жеке тұлғалық қасиетін қалыптастыру болып табылады. Адам тұлға болып тумайды, ол өмір сүру барысында тәрбие арқылы қалыптасады. Тұлғалық туралы адам өзін-өзі танып, өз өмірін өзі жасай бастағанда сөз ету керек. Білімді, шығармашыл, бәсекелік қабілеті мол тұлға тәрбиелеу негізінде Қазақстан Республикасында 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасы жасалып отыр. 2005-2008 жылдарға арналған орта жалпы білім беру орындарының құрылымы мен мазмұнын құруда республикалық эксперимент шеңберінде тәжірибелік-эксперменталды жұмыс жүргізілуде. Егер 2003-2004 оқу жылдарында бұл экспериментке 52 мектеп қатысса, 2004-2005 оқу жылында олардың саны 104 ке жетті, ал ауылдық жерлерде олардың 45-і, қалалық 59 мектепті құрайды. Қазірдің өзінде 12-жылдық білім модельдерін байқаудан өткізу жөніндегі эксперименталды ұйымдар туралы оң деректер бар.
12 жылдық білім 3 сатыдан тұрады. Бірінші - бастауыш (1-4 сыныптар) сыныптардың педагогтары олардың оқуға деген ынтасын арттыруға көп көңіл бөледі, екінші - (5-10) сыныптар оқушылардың базалық білімін анықтап, қарым-қатынас мәдениетін, ғылыми әдістерді түсінуге баулу, ал үшінші - (11-12 сыныптар) болашақ мамандық таңдауды негізге алады. Бұлардан басқа да толықтыратын, өзгертетін проблемалар, 12 жылдық оқуға ауысудың басқа да әдістерін табу мәселелері толып жатыр.
Осы іспеттес тапсырма дәл осы мақсатта арнайы құрылған Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «12-жылдық білім мәселелерінің Республикалық ғылыми-тәжірибелік орталығы» республикалық мемлекеттік қазыналық кәсіпорынның құзырына берілген.
Қазіргі уақыттағы білім беру қызметкерлерінің алдында тұрған басты мақсат, еліміздегі білім беруді халықаралық деңгейге көтеру, оны әлемдік білім кеңістігіне кіріктіру болмақ. Ал бұл мақсатты білім жүйесін реформалаусыз жүзеге асыру мүмкін емес. Алайда, білімді реформалауда бүкіл дүниежүзілік тәжірибені пайдалана отырып, ұлттық білім беру үрдісінің озық үлгілерін соған сәйкестендіру, білім сапасын бәсекеге қабілетті етіп, ұлттық білім мен тәрбиені жаңа арнаға салу үнемі естен шығарылмауы қажет.
Бұл тұрғыдан алғанда, білім беру саласын реформалау - бүкілхалықтық іс. Еліміздің ертеңі рухы биік, танымы терең, білімді білікпен ұштастырған ұрпақ қолында болғандықтан, бүгінгі білім жүйесінде жүріп жатқан өзгерістерге бүкіл қоғам тарапынан қолдау, түсінік қажет. Себебі, ғасырлар бойы арман болған тәуелсіздікке қол жеткізген егемен еліміздің өркениетті елдер қатарынан лайықты орын алуы білім беру жүйесінің даму деңгейіне тікелей қатысты. Олай болса, білім реформасы - баршамызға ортақ, ұлт мүддесінен, ұрпақ қамынан туындап отырған іс.
Қазіргі уақытта республика жұртшылығына белгілі болып отырғанындай, 2004 жылы Ақтөбе, Қостанай, Павлодар, Семей, Тараз қалаларында жаңадан 5 педагогикалық институт қатарға қосылды. Бұл шараның негізгі мақсаты - мұғалімдердің даярлық сапасын арттыру. Осыған байланысты педагог кадрлар даярлауға жыл сайын мемлекеттік тапсырыс та, мамандардың сапасына байланысты талап та өсе түсуде. Америка мен Еуропаның көптеген елдерінде бұрыннан қолданылып келе жатқан, біздің республикамыздың оқу орындары үшін жаңа қадам болып табылатын оқудың кредиттік жүйесіне көшудің де негізгі мақсаты студент пен оқытушының жеке жауапкершіліктерін өсіру мен студенттердің белсенділігін арттыру арқылы белгілі сапалық деңгейге көтеру.
Мектеп - білім беру жүйесінің ядросы. Біздің білім ордамызда “Балалар әлемі” атты ғылыми-әдістемелік зертхана құрылды. Зертхананың басты бағыты бір деңгейге арналған оқулықтар даярлау мен оқу процесінің ұйымдастыру сапасын бақылау мониторингі (1-4-сыныптар) болып табылады. Аталмыш зертхана орта және шағын комплектілі мектептермен, эксперименталдық базалармен бірлесіп жұмыс атқарады. Зертхана қызметкерлері тарапынан қала және облыстың орта мектеп мұғалімдеріне арналған “12 жылдық білім беру және оқулық теориясы” атты ғылыми-әдістемелік семинар ұйымдастырады. Әдістемелік бағдарлама дайындауға атсалысады. Мұның бәрі мектеп пен жоғары оқу орнын байланыстыратын іс-шаралар. Үздіксіз педагогикалық білім беру төңірегінде жаңа ғылыми идеялар енгізу үшін лаборатория қызметін кеңейтіп, соның негізінде “Мектеп институты” атты ғылыми-зерттеу орталығын ашуды жоспарлап отырмыз.
Мемлекетіміз экономика, халықты әлеуметтік қоргау, денсаулық салаларымен қатар, білімге ерекше көңіл бөліп отыр. Бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына ену үшін, ең алдымен, бәсекеге қабілетті білім, еңбек ресурстары қажет екені сөзсіз. Білім берудің халықаралық стандартына кіру үшін оқытудың 12 жылдық жуйесіне көңілде өзекті мәселеге айналып отыр. Бұл тақырып бойынша 1-сәуірде Елбасымыз білім сапасын анықтаудың жаңа жобасын енгізуге багытталгап шаралардық барысымен такысты. БЫім және ғылым министрі Жансейіт Туймебаев «100 мектпеп, 100 аурухана» бағдарламасына орай дарынды балаларга арналган 46 мектпептің салынғанын жеткізді. 12 жылдық білім беруде арнайы мамандандырылған және техникалық салаларға, ғылымга баса назар аударылып жатқанынан хабардар етті.
2О08-2010 жылдарға арналған аймақтық бағдарлама түзіліп, алты ауданнын жеті мектебінде дай-ындык дәрістер өткізілуде. Алды-мен 12 жыллык білім берудің - бастауыш, негізгі және бейімдік болып үлкен үш топттық кезеңмен окытылуына токталайык. Алдынғы екеуі бурынғы жүйеге заманауи бағытга жана елістеме-лерді коздану аркылы өтілсе, соңгысынла 10-сыныптын жеткіншектері белгілі бір мамандыққа бейімделіп білім алатын болады. Алайда. психологтар бастауыш сыныпта окитын окушылардың жүйкесіне шамадан тыс салмак түсіріп алмау керектігін айтуда. Ол үшін ынтаны оятатын түрлі ойындар, қызығушылыкты арттыратын зертханалык жұмыстардың өткізілуі мен дәрісханалардың заман талабына сай жабдықталуына жете назар аудару керек. Бұл жағынан ауыл мектептерінің біразы ақсап жатканы белгілі. Мәселен, облысга казіргі танда 13032-ге жуық бастауыш сыныптарда 193490-нан астам оқушы дәріс алуда. Олардын ішінде 1-сынып окушыларының 44 пайызы ғана жас ерекшеліктеріне сәйкес парталармен қамтамасыз етілген. Сондай-ақ, ыстық тамак, тасымалдау сияқты түйткінді мәселелер шаш-етектен. Дегенмен. облыстық білім басқармашылық бастығы Балкия Көмекбаена осы мәселелердің 12 жылдык білім беру жүйесіне аймактық бағдарламада кемімен сөз етілгенін айтып. шешіу жолдарынын қарастырылып жатканын алға тартты.
Тағы бір айта кетерлігі, 12 жылдык білім беру жүйесінде мектепалды дайындық топттарына көп көңіл бөлінген. Әсіресе, бұл процесті іске асыратын мұғалімдерге де талаптар күшейе түскен. Бұл жөнінде басқарма бастығы: «2010-2011 оку жылында 1-сыныпқа 83298 бүлдіршін келеді деп күтілуде. Оларды алдын ала мектепалды дайындықпен қамту келер жылы - 75, ал 2011 жылы - 85, 2012 жылы - 80 пайызға жеткізу жоспарланған. Бүгінгі таңда облыстағы мектепке дейінгі 100 ұйымдағы 258 мектепалды дайындык топта 7262 бала окуда. Жалпы, білім беретін 904 мектепте 1923 мектепалды даярлык сыныптарда қаркынды тірліктер аткарылуда», - деді.
Негізгі сатылы білім беру. Мұнда білімді, білікті жасөспірімдердің шығармашылықпен айналысып, өмір сүруге бейімделуге мүмкіндігі көп. 12 жылдык бағдарламаға сәйкес, облыстағы 95 физика сыныптарыи 2011 жылы 165-ке, химия сыныптарын 23-тен 92-ге, биология сыныптарын 22-ден 113-ке, лингофонды -мултимедиялык сыныптарды 265-тен 531-ге жеткізу жоспарланған. Іскерлікті арттыратын мұндай дәрістермен қатар, рухани-адамгершілік бағытта білім беретін пәндер ле енгізілген. Облыстык балалар құқығын қорғау департаментінде арнайы бір бөлім тікелей осы сабактан қалалық және аудандық жасөспірімдердің бойына отан-сүйгіштік, сыйластық пен үлкенді құрметтеу, кішіпейіллілік сияқты касиеттерді сіңіруде эксперименттік жұмыстар жүргізіп келеді. Департамент қызметкерлерінің айтуына қарағанда, нәтижесі ойдағыдай да жоғары. Бірақ, бір анығы. бүұл пән бойынша әдістемелік кұралдар мен окулықтар жоктық қасы.
Акпаратты көруге арналған экран мен маркерлік тақтаны біріктіруге мүмкіндік беретін құраллардың бірі - интерактивті тақтаның 428-і биыл 107 мектепте орнатылмақ. Онда окушылар турлі слайдтар мен бейне көріністер көріп, жазып, сызбалар сызып, сурет сала отырып уақыттарын үнемдей алады. Мұны сөз етіп, алаңдап отырған ешкім жоқ. Жастарды мектептің материалдық жағдайын көтерумен емес, кітаптағы білімді жеткізу аркылы бәсекеге кабілетті етпейміз бе? Бірақ облыстық білім баскармасының берген мәліметтерінде облыс бойынша жалпы окушылардың кітапхана қорынан тегін кітаппен қамтылғаны 82 пайыз болса, калғаны ата-ана есебінен дүкендерден алып оқуда. Бұрынғдан белгілі жәйт, тегін кітаппен Үкімет қаулысы негізінде жетім және ата-анасының қамкорлығынсыз қалған. не тұрмыс жағдайы төмен, көп балалы отбасынан шыққандар қамтамасыз етіліп келеді. Десек те, жасыратыны жок, жаңа оқу жылы басталған тұста кітап іздеп сандалған ата-аналарды көресіз.
12 жылдық білім беру реформасында ең бір шешімін таба алмай келе жатқан мәселе - оқушылардың оқулықпен толық қамтамасыз етілмеуін айтуға болады. Уақыт жақындаған сайын, осы түста шикіліктердің бары аңғарылуда. Реформа күшіне енгенде кітаптардың да мазмұны міндетті түрде өзгеріске ұшырайды. Ал, Бірден айту керек, жүргізілген сауалнамаға қарағанда. аталмыш топтық кезеңге жасөспірімдердің қызығушылығы жоғары денгейде. Сөзіміздің дәлелі ретінде төмендегідей сараптау жүргіздік.
Былтыр кәсіптік лицейлерді 4686 маман бітірді. 2007 жылмен салыстырғанда, бұл көрсеткіш 6 пайызға артқан. Ал, 2008 жылы мемлекетгік коллелждерді 2862 түлек тамамдаса, алдыңғы жылға қарағанда мұның 22 пайызға көбейненін көруге болады. Осыған орай, кәсіптік лииейлердің күрделі жөндеу жұмыстарына да бөлінген қаржы көлемі 2007 жылғы көрсеткіштен - 24, ал колледждерде - 18 пайызға артты. Жалпы, бейімді білім беру жүйесінде жеке тұлғаны даралап дамыту арқылы мемлекеттің ең қымбат капиталын қалыптастырып, жетілдірудің негізі жасшығатындығына толық сенуте болады.
Бірақ, бұл процеске дейінгі нысандарда бірқатар мәселелер туындап отыр. Соның бірі - үш ауысымдағы мектептер. Соның деректер бойынша олардың саны - 29. Алайда, 2010 жылға дейін бұл көрсеткішті 7-ге тусіру қарастырылған. Бірақ, бірі қынжылтатыны, кейінгі кезде облыстың кей аймақтарындағы су тасқынының салдарынан күрделі жектеуді қажет ететін мектептердің саны едәуір артып отыр. Ал, сабан сылақпен салынған білім ошақтары мен ыңғайластырылған жайда орналасқан ғимараттарды жаңа құрылыстар есебінен азайту да көзделген.
Қысқасы, 12 жылдық білім беру жүйесіне көшу үшін алдымен материалдық-техникалық базаны жалға қою керек. Ең олқы соғып тұрғаны осы. Сосын оқулықардың сапасындағы мен аздығын бүгіп қалуға болмайды. Осы ретте, көш жүре түзеледі - деуге сірә жол берілмесе керек. Өйткені, «12 жылдық білім жүйесіндеміз деп ауыз толтырып айтқанмен, жасөспірімдерге бұл жүйелі игеру қиын болары сөзез. Ұстаздар қауымының да өзгерісті дереу жанданырып әкетуге толық дайын еместігін аңғару қиын емес. Кейінгі көрсеткішгерге қарағанда, бастауыш сыныпқа сабақ беретін мұғалімдердің жартысы ғана арнайы курстан өтті Опық үстіне, әрбір үшінші мектепте биология, физика, лингофонды сыныптардың жоқтығын да айтып өттік. Егер де, осының бәрі орынсалса ғана, 2010 жылы «12 жылдық есігіңді аш!» деуге болар еді. Бірақ, маселе мүлдем олай болмай тұр. Себебі, қаржыға байланысты дәл қазір біраз тірліктер тоқтап қалды. ал, жарты жылдан сәл астам уақыт аясында көрсетілген мәсслелердің толық шешілуі неғайбіл. Және мына мәселені ескерсек, күмәнімізге шек келтірмеуге болады. Мысалы, қазір облыста 173 балабақша болса, онда 24462 бала тәрбиелінуде. Ал, 22136 бала кезекте тұр. Демографиялық есім кобейіп келе жатыр, Мәселен, 2008 жылы Оңтүстікте 75966 сәби дүние есігін ашты. Екі жылдан соң осыншама бүлдіршін бөбекжайдың есігін қағады. Демек, 12 жылдық білім беру жүйссіне көшу үшін, ең алдымен бөбекжайлардың жайын реттеу керек.
Былтырғы мәліметтерге қарағанда, мектептердегі тазалық нормаларының талапқа сай болмауынан, жыл сайын балалар арасында мыңдаған ауру түрі тіркеледі екен. Бұл дегеніміз, балалардың денсаулығы да толғандыратып мәселелердің бірі болып отыр. Сондықтан, 12 жылдық білім жуйесін жеделдетіп көшеміз деуге дәл қазір асығыстық болатын тәрізді. Десек те, дайындық жұмыстарында кідіріс болмауы тиіс.
1. 2. 12 жылдық білім беру үрдісіне көшу қажеттілігі
Заман талабы 12 жылдық білім беру үрдісіне көшу қажеттігін айқындап отыр. Еліміздегі жаңа білім беру реформасы 12 жылдық білім беруге көшу арқылы шығармашылықпен дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық үлгіні жасауды, “жалпыға арналған білімнен”, “білім әркімге өмір бойы” үлгісіне көшуді және әлемдік білім беру кеңістігіне жедел енуді қамтамасыз етуді мақсат етеді.
2008-2009 оқу жылынан бастап 12 жылдық білім беруге кезең-кезеңмен көшу басталады. Бүгінгі күні білім беру мазмұнын жаңартуды көздейтін Қазақстан Республикасының білім беру тұжырымдамасы жан-жақты талқыланып, Білім және ғылым министрлігінің алқа мәжілісінде мақұлданды.
Бұл тұжырымдама Қазақстан Республикасының “Білім туралы” Заңына; “Қазақстан Республикасын 2010 жылға дейін дамытудың стратегиялық жоспарына”, “Қазақстан Республикасында білім беруді 2005-2010 жылға дейін дамытудың мемлекеттік бағдарламасына”, Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтік, саяси жаңғырудың қарқынды жолында” атты Жолдауына, Болоньдегі Еуропа елдері білім министрлерінің кеңесіне, ЮНЕСКО-ның үздіксіз білім беру туралы ұсыныстарына сәйкес әзірленді.
Біздің еліміздегі қалыптасқан білім жүйесі академиялы, түбегейлі деп бағаланатынын айта кетуіміз керек. Бірақ жыл асқан сайын оқу бағдарламалары бойынша 11 жылда берілетін білім көлемінің ауқымдылығы оқу жүктемесінің шектен тыс көбеюіне әкеліп, білім сапасы мен оқушылар денсаулығына кері әсерін тигізіп отыр. Қалыптасқан бұл жағдай оқушылардың оқуға ынтасын да төмендететінін тәжірибеден байқап жүрміз. Осыған орай қазіргі білім беру тәжірибесінде білім көлемін жинақтай отырып, оқу материалын жеңілдетуді, сондай-ақ құзырлылыққа жетуге бағдарланған білім мазмұнын қарастырып отыр. Бүгінгі таңдағы еліміздің білім ұйымдарының басты міндеті - баланың денсаулығына жағымды ықпал етуді көздейтін білім беру ортасын құру. Біз өмір сүріп отырған уақыт алдыңғы толқынның заманына мүлдем ұқсамайды. Бала болашағы оның жаңа тұжырымдарды түсінуі мен қабылдай білуіне, дұрыс таңдау жасауына, бүкіл өмір бойына өзгермелі жағдайларға тез икемделе білу қабілетіне байланысты болмақ. Осыған байланысты мұндай тұлғаға қойылатын бірінші кезектегі нақты талап: ойлылық, салмақтылық, белсенділік, әлеуметтік жауапкершілік, терең білімділік, кәсіби сауаттылық т. б. Бұл оқушының бойында қалыптасатын түпкілікті мақсат, міндеттерін айқындауға тікелей мұрындық болады.
Ең басты мәселе, 12 жылдық мектепке өтудің ғылыми негізін дұрыс жасау. Бұл бағытта атқарылған істерден, атқарылуы қажетті істер көбірек.
12 жылдық мектептің басты мақсаты, білім, білік, дағдымен бірге, барлық дамыған елдер іске асырып отырған, құзырлылық пен әлеуметтендіруге бағдарланған білім мазмұнын түзіп, білім сапасын анықтаудың жаңа жүйесін енгізу. Ол үшін алдымен мынадай бағыттарда зерттеу жұмыстарын жүргізу қажет: құзыреттілік тәсілді жүзеге асыру жағдайларында білім процесін ұйымдастыруды теориялық-әдіснамалық негіздеу; оқу пәндерінің мазмұны арқылы оқушыларды әлеуметтендірудің ғылыми-әдіснамалық негіздерін жасау; оқушылардың жаңа материалды өздігінен игеруіне бағытталған оқу процесін ұйымдастырудың ғылыми-әдістемелік негіздерін құру; нәтижеге бағдарланған оқытуда мұғалімдерді даярлаудың ғылыми-әдістемелік негіздерін қалыптастыру; жалпы білім беретін мектептерде 12 балдық рейтингтік бағалауға өтудің ғылыми-әдістемелік негіздерін жасау; 12 жылдық оқытудың жалпы міндетті білім стандарттары талаптарына сәйкес, пәндер бойынша оқулықтар жасаудың ғылыми-әдістемелік негіздерін жасау; 12 жылдық мектеп оқулығына мониторинг жүргізудің ғылыми және практикалық негіздерін түзу және т. б.
Бізде дүние жүзіндегі дамыған елдердегі білім беру жүйесін зерттеу жөнінде де бірде-бір ғылыми жұмыс жүргізілмей келеді. Ал 12 жылдық мектепке өтуде дамыған елдердің тәрбие және білім беру жүйелерін зерттеп, оларды тиімді пайдаланудың маңыздылығы айтпаса да түсінікті. Демек, елімізде 12 жылдық білім беруге сапалы өтуді қамтамасыз ету үшін қажетті ғылыми зерттеулер өте аз жүргізілген. Оларды жүргізбей, 12 жылдық оқуға көшуді табысты жүзеге асыру мүмкін емес.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz