Орыс айналымына ірі монетаны енгізу


I.Кіріспе
II.Негізгі бөлім
2.1Русьтегі алғашқы монеталар
2.2Ежелгі Русьте ақша терминологиясы мен ақша есебі.
2.3XIV.XYIII Орыс мoнеталары мен ақша айналымы
III.Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
XIY ғасырдың аяғында орыс княздіктерінде күміс ақшаларды дербес құйып шығару басталды. Алғашқы мәнеттер князь Дмитрий Ивановичтің тұсында Москва ұлы княздігінде жасалып шығарылды. Бір мезетте дерлік немесе біраз кейінректе Рязаньда, Суздальда, Тверьде, Псковта, Новгородта, көптеген басқа да қалаларда мәнет жасау басталды. Бұл кездің кейбір мәнеттерінде орыс жазуларымен қатар татар жазулары да (легендалары) болды. Күміс мәнеттермен қатар ұсатқыш мыс мәнеттері пуло да шығарылды.
Москва ұлы княздігінде ақша шығарудың негізіне кесектің белгілі бір салмағы - гривень алынды, ол сом деп аталды. Оған алғашында 200 ақша сәйкес келді. Алайда елде өте көп кешікпей күміс ақша салмағы төмендей бастады.
1. «Вспомогательные исторические дисциплины» В.Б.Кобрин, Г.А. Леонтьева, П.А. Шорин . М ; 1984ж

2.Л.В. Черепнин. Русская метрология 1944 ж

3.Қосалқы тарихи пәндер. Пронштеин. Кияшко.

4. Ведение в специальные исторические дисцеплины Москва -1990г.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 10 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Кіріспе

XIY ғасырдың аяғында орыс княздіктерінде күміс ақшаларды дербес құйып
шығару басталды. Алғашқы мәнеттер князь Дмитрий Ивановичтің тұсында Москва
ұлы княздігінде жасалып шығарылды. Бір мезетте дерлік немесе біраз
кейінректе Рязаньда, Суздальда, Тверьде, Псковта, Новгородта, көптеген
басқа да қалаларда мәнет жасау басталды. Бұл кездің кейбір мәнеттерінде
орыс жазуларымен қатар татар жазулары да (легендалары) болды. Күміс
мәнеттермен қатар ұсатқыш мыс мәнеттері пуло да шығарылды.
Москва ұлы княздігінде ақша шығарудың негізіне кесектің белгілі бір
салмағы - гривень алынды, ол сом деп аталды. Оған алғашында 200 ақша
сәйкес келді. Алайда елде өте көп кешікпей күміс ақша салмағы төмендей
бастады. Номинальды сақтай отырып, салмақтың мұндай төмендеуі мәнет
шығаратын князьдіктерге көп пайда келтірілді. Сонымен бірге бұл процесс
ішкі рынокта товар айналымын қиындатты және мемлектеттің феодалдық
бытыраңқылығын күшейтуге көмектесті.
Ақшалармен бірге Москвада жартылай күміс ақша, ал Новгородта-
ақшаның ширегі (четверица) жасалып шығарылды. Ш Иван тұсында удельдік
княздіктерде мәнет шығаруға тиым салынды. XY ғасырдың аяғында әуел
бастағымен салыстырғанда Москва ақшасының салмағы екі есеге жуық кеміп
кетті. Осының нәтижесінде бір Новгород ақшасы екі Москва ақшасына сай
келді.
Салмақтың одан әрі төмендеуі елеулі қиыншықтарға ұшыратты. Мәнеттерді
бүлдіру көптеп өріс алды, ақша дағдарысы пісіп жетілді. София
жылнамаларында мынадай жазу сақталынған: При державе в кн. Василия
Ивановича начаша безумнии, научением вражием... деньги резати и злый примес
в серед класти; того много лет творяху.
Осындай жағдайларда 1534-1535 жылдары ақша реформасы жүргізілді. Бұл
москвалық және новгородтық элементтерден құралып, жалпы орыстық ақша
есебінің негізінде елде біріңғай мәнет системасы орнықтырылды. Жаңа мәнет -
тиындар (копейка ) шығару басталды. Ол Москва ақшасынан екі еседен деауыр
болды. Копейка деген сөз, оның бетінде найза (копье) ұстаған салт
аттының суреті бейнелеуінен шығарып айтылды. Қолданып жүрген есеп
бірліктерінен тек тиын, ақша, полушка жасалып шығарылды. Мәнеттер жасалып
шығарылған жерлерінің тиісті әріп таңбаларымен М , Н, П яғни
Москвада, Новгородта, Псковта жасалды. Мәнеттердің, түрлі бейнелерден басқа
жазулары да болды. Тиын үстіндегі жазуда былай делінген: Князь велики гдрь
всея Руси, кейінректе жазуға өзгерістер енгізілген: Царь и великий князь
Иван всея Руси. Жаңа мәнеттің салмағы поляк- швед интервенциясына дейін
өзгермей сақталып келді.

Русьтегі алғашқы манеталар
XIY-XVII ғасырлар кезіндегі орыс мәнеттерінің жасалып шығарылу
техникасы өзгеше еді. Күмісті сым түрінде дайындады, оны осыдан кейін
қажетті салмақта теі кесінділерге бөлді. Сопақша қиындылар шеттері кедір
бұдыр пластинкаға айналдырылды, ақша басып шығару үшін осы пайдаланылады;
ақша қыздырылған темір штемпельді басу арқылы жасалды. Жұмсарту үшін
қыздырылған күміс табағы жоғарғы және төменгі штемпельдердің арасына
салынды, содан кейін жоғары штемпельге балғамен соғылып, екі жақты оттискі
алынды. Осындай техникада жазу немесе бейне мәнет бетіне түгелдей түспей
қалушылығы жиі болып тұрды.
Ежелгі Русьте ақша терминологиясы мен ақша есебі.
XVII ғасырдың басында тиын мен ақшаның салмағы төмендей бастады. I
Петр патшалық етуінің басталуына қарай 1 тиын екі еседен аса азайды да,
0,28 г тартты. Мұндай мәнеттер айналымда қолайсыз еді. Сонымен бірге
Россияның дамып келе жатқан ішкі және сыртқы саудасы ірі мәнеттер жасауды
талап етті. Құны жағынан 10 күміс тиынға сай келетін алтын тиындар
шығарумен алмастыруға 1610 жылы Василий Шуйский әрекеттеніп көрді.
Орыс айналымына ірі мәнеттің енгізудің келесі әрекетін 1654 жылы
патша Алексей Михаилович жасады. Ірі күміс номинальдарды - сом мен
жартылай полтинаны шығаруды көздеді, мұнда сом салмағы жағынан батыс
европалық мәнеты – талерге (28 г) теңестірілді. Бұның үстіне әр түрлі
номинальдарды полтинадан ақшаға дейінгі мыс мәнеттерді шығару қолға
алынды. Реформаларды жүргізу процесіндегі қателіктер мен зиянкестіктер,
жаңа мәнеттер шығарудағы техникалық қиындықтар және кейбір басқа да
себептер 1662 жылғы терең дағдарысқа және реформаны сәтсіз аяқтатқан ,
мыс бүлігі деген атпен белгілі болған Москва кедейлерінің көтерілісіне
әкеліп соқты. Бұл оқиға туралы найзалы салт аттының бейнесі бар дөңгелек
таңба түріндегі және 1655 деген дата қойылған таңбалы ефимка деп
аталатын орыс құймасы, Батыс Европа талерлері біздің есімізге салады.
Қазір мұндай мәнеттер өте сирек ұшырайды.
Елдің одан әрі эканомикалық дамуы үшін қажетті Россиядағы ақша ісін
түбірінен қайта құру I Петрдің тұсында, XVIII ғасырдың басында жүзеге
асырылды.
Орыс нумизматикасының бұл бөлімін зерттегенде СССР тарихының жалпы
курсынан XVIIIғасырдың бірінші ширегіндегі өрлеудің маңызын еске алу және
I Петрдің басқа реформаларымен тығыз ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан жеріндегі монета соғу ісінің тарихы
Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік орталық музей қорындағы монеталардың сакталуы
Ақша түрлері және оның қызметтері
Экономикалық ғылымдағы ақша теориясы
Салық менеджменті
Ақша жүйесі және оның тарихи типтік дамуы
Қазақстанның ұлттық валютасы: пайда болуы, дамуы
Ақша. Ақша түрлері және олардың дамуы
Экономиканың ақшалай-несиелік тұрақтылығындағы орталық банктің атқарылатын рөлі
Ақша айналысының сипаттамасы және оны арттыру жолы
Пәндер