Бақтияр Артаев


“Бақтиярың кім, “Баркерің” кім еді өзі?” дейсіздер ме? Бақ¬тияр – осыдан төрт жыл бұрын өткен Афина Олимпиадасының жалғыз дара чемпионы, ал “Бар¬кер” деп отыр¬ғанымыз – Олимпиада кезіндегі ең шебер боксшыға берілетін Вэл Баркер атындағы ауыспалы кубок. Бұл ку¬боктың дүние жүзінде бар¬маған елі жоқ. Тәуелсіздік ал¬ға¬лы бергі он алты жыл ішінде қа¬зақ жұртын да екі рет қуантты. Бі¬рінші жолы “Балқаш жол–¬бବрысы” – Василий Жиров ұс¬тап келсе, екіншісінде “Та¬раз¬дың тастүлегі” Бақтияр төбесіне көтеріп қайтты.
Бақтияр бұл құрметке қалай қол жеткізді? О-о-о, ол енді ұзақ әң¬гіме. Бірақ, әліміз келгенше қыс¬қартып айтып көрелік.
***
Алматыдағы оқу-жаттығу жи¬ы¬ны шамадан тыс ауырлау бол¬ды да, боксшылар шаршаң¬қырап қалды. Оның үстіне Афи¬наға бар¬ғаннан кейін де жаттығу үде¬месе, саябырлаған жоқ. Өйткені, он күндей ерте барған бокс-шы¬лар¬дың жаттығуға уақыты мол еді. Баשּׁкерлер де аямады. Темірден жаралған жоқ қой, Бақтияр да құр сүл¬дері қалған жігіттердің бірі. Бі¬рақ дес бергенде ақылы “күш-қай¬ратыңды сақта, жат¬ты¬ғу¬ға ба¬рыңды сала берме” деп сы¬быр¬ла¬ғандай болды. Өйткені, жаттығу ке¬зінде шаршап-шал¬ды¬ғып, құр сүл¬дері қалса, рингке шық¬қанда қар¬сыласыңа “жем” бол¬дым дей бер. Сондықтан күтіп, бап¬керлеріне “ағай, бү¬гін ауырып тұрмын” деп төрт күн-дей де¬малып, жарыс бас¬тал¬ған¬ша өзін-өзі “қалыпқа” кел¬ті¬ріп алды.
Алғашқы жекпе-жек ка¬ме¬рун¬¬дық боксшымен болды. Одан кейін әлекедей жаланған түр¬кі¬мен жігіті рингке шықты. АИ¬БА-ның әлемдік рейтин¬гі¬сін¬де атବғы онша шықпаған жігіт бол¬са да, мықты екен. Әсіресе, оң қо¬лының соқ-қы¬сы өте ауыр. Ауы¬¬ры сол, алғашқы жек¬пе-же¬гін¬де латвиялық бокс¬шы¬ны екін¬ші әлде үшінші раунд¬та ұшырып түсірді.
Түркіменмен жекпе-жекке шы¬¬¬¬ғар алдында төрт күн үзіліс бо묬ды. Бақтияр осы төрт күнді “а鬬ламды қалай асырсам екен” де¬ген оймен өткізді. Өйткені, бокс¬¬тың аты бокс, оң қолының ың¬ғайына кеп қалсаң, тағдырым бір-ақ секөнтте шешілді дей бер. Ал ақалтеке тұлпарлары бол¬ма¬са, бокс өнерінде аты беймәлім түр¬кі¬меннен “ұтылып қалды” деген сөз¬ді қазақтар кешірмейді. Жат¬ты¬ғу залына бас сұғып көр¬м嬬ген¬дердің өзі: “Кім еді ол сон¬ша?” – деп шығады. Бірақ, түр¬кі¬мен бокс¬ында да күштілер бар. Сон¬дық¬тан Бақтияр “ұрысқа” жақ¬сылап дайын¬далып, оны бі¬рінші раунд¬та-ақ “сындырып” тас-тады. Қалған раундтарда ер¬кін ойнады...
Үшінші жекпе-жек - украи¬нବлық Поляков деген боксшыға түсті. Ол да Олимпиадаға “мық¬тымын” деп келген боксшы. Өзі Ре¬сей турнирлерінде үнемі же¬ңіс¬ке жетіп, мерейі үстем боп жүр екен. Тіпті Р嬬сейдің ең мықтысы атанған Олег Саитовты ұтқан боксшылармен де бақ сынасып, жеңіске ие болған де¬ген атағы құлаққа жеткен. Оның үс¬тіне ширек финалға Еуропаның кіл мықтыларын қирата жеңіп кеп отыр. Міне, осы Поляков “паңмен” жек¬пе-жекке шығар алдында бап¬кер¬¬лер жүзінен алаңдаушылық сезімі кә¬дімгідей-ақ байқалып қалған. Бі¬рақ Бақтиярдың көңілінде “мен оны қалай да ұтамын” деген бір се¬нім ұялап, намысын қам¬шы¬ла¬ғандай болды. Бірақ алғашқы 50 секөндте Бақ¬тияр одан 6:1 болып ұтыла бас¬тады. Сын сағатта бес ұпай деген де әжептеуір айырмашылық. Екінші минөт басталған кезде Бақтияр қар¬қы¬нын үдетті. Былайғы кезде қыз¬дай болып сызылып тұратын ұяң жі-гіттің бір ерекшелігі рингке шыққан кезде ата-бабасының туған жері Бо¬ран-дының желіндей дүлейленіп ке¬теді. Міне, осы дүлей бо¬ранға ұқ¬сବған ға¬ла¬мат соққыларға Поля¬ков шы¬¬дамады. Сөйтіп, үшінші раун䬬¬тың басында Бақ¬тияр 20 ұпай ж謬нап, айқын басы¬м¬дықпен жеңіске жет¬ті. Бапкерлердің таңғалысында шек жоқ. “Олимпиада сияқты үлкен жବрыста жартылай финалға айқын бବсымдықпен шығу екінің бірінің қо¬лы¬нан келе бермейді”, – дейді мәз болып.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 4 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Бақтияр Артаев

“Бақтиярың кім, “Баркерің” кім еді өзі?” дейсіздер ме? Бақтияр –
осыдан төрт жыл бұрын өткен Афина Олимпиадасының жалғыз дара чемпионы, ал
“Баркер” деп отырғанымыз – Олимпиада кезіндегі ең шебер боксшыға берілетін
Вэл Баркер атындағы ауыспалы кубок. Бұл кубоктың дүние жүзінде бармаған елі
жоқ. Тәуелсіздік алғалы бергі он алты жыл ішінде қазақ жұртын да екі рет
қуантты. Бірінші жолы “Балқаш жол–барысы” – Василий Жиров ұстап келсе,
екіншісінде “Тараздың тастүлегі” Бақтияр төбесіне көтеріп қайтты.
Бақтияр бұл құрметке қалай қол жеткізді? О-о-о, ол енді ұзақ әңгіме. Бірақ,
әліміз келгенше қысқартып айтып көрелік.
***
Алматыдағы оқу-жаттығу жиыны шамадан тыс ауырлау болды да, боксшылар
шаршаңқырап қалды. Оның үстіне Афинаға барғаннан кейін де жаттығу үдемесе,
саябырлаған жоқ. Өйткені, он күндей ерте барған боксшылардың жаттығуға
уақыты мол еді. Бапкерлер де аямады. Темірден жаралған жоқ қой, Бақтияр да
құр сүлдері қалған жігіттердің бірі. Бірақ дес бергенде ақылы “күш-
қайратыңды сақта, жаттығуға барыңды сала берме” деп сыбырлағандай болды.
Өйткені, жаттығу кезінде шаршап-шалдығып, құр сүлдері қалса, рингке
шыққанда қарсыласыңа “жем” болдым дей бер. Сондықтан күтіп, бапкерлеріне
“ағай, бүгін ауырып тұрмын” деп төрт күндей демалып, жарыс басталғанша өзін-
өзі “қалыпқа” келтіріп алды.
Алғашқы жекпе-жек камерундық боксшымен болды. Одан кейін әлекедей жаланған
түркімен жігіті рингке шықты. АИБА-ның әлемдік рейтингісінде атағы онша
шықпаған жігіт болса да, мықты екен. Әсіресе, оң қолының соққысы өте ауыр.
Ауыры сол, алғашқы жекпе-жегінде латвиялық боксшыны екінші әлде үшінші
раундта ұшырып түсірді.
Түркіменмен жекпе-жекке шығар алдында төрт күн үзіліс болды. Бақтияр осы
төрт күнді “айламды қалай асырсам екен” деген оймен өткізді. Өйткені,
бокстың аты бокс, оң қолының ыңғайына кеп қалсаң, тағдырым бір-ақ секөнтте
шешілді дей бер. Ал ақалтеке тұлпарлары болмаса, бокс өнерінде аты беймәлім
түркіменнен “ұтылып қалды” деген сөзді қазақтар кешірмейді. Жаттығу залына
бас сұғып көрмегендердің өзі: “Кім еді ол сонша?” – деп шығады. Бірақ,
түркімен боксында да күштілер бар. Сондықтан Бақтияр “ұрысқа” жақсылап
дайындалып, оны бірінші раундта-ақ “сындырып” тастады. Қалған раундтарда
еркін ойнады...
Үшінші жекпе-жек - украиналық Поляков деген боксшыға түсті. Ол да
Олимпиадаға “мықтымын” деп келген боксшы. Өзі Ресей турнирлерінде үнемі
жеңіске жетіп, мерейі үстем боп жүр екен. Тіпті Ресейдің ең мықтысы атанған
Олег Саитовты ұтқан боксшылармен де бақ сынасып, жеңіске ие болған деген
атағы құлаққа жеткен. Оның үстіне ширек финалға Еуропаның кіл мықтыларын
қирата жеңіп кеп отыр. Міне, осы Поляков “паңмен” жекпе-жекке шығар алдында
бапкерлер жүзінен алаңдаушылық сезімі кәдімгідей-ақ байқалып қалған. Бірақ
Бақтиярдың көңілінде “мен оны қалай да ұтамын” деген бір сенім ұялап,
намысын қамшылағандай болды. Бірақ алғашқы 50 секөндте Бақтияр одан 6:1
болып ұтыла бастады. Сын сағатта бес ұпай деген де әжептеуір айырмашылық.
Екінші минөт басталған кезде Бақтияр қарқынын үдетті. Былайғы кезде қыздай
болып сызылып тұратын ұяң жігіттің бір ерекшелігі рингке шыққан кезде ата-
бабасының туған жері Борандының желіндей дүлейленіп кетеді. Міне, осы дүлей
боранға ұқсаған ғаламат соққыларға Поляков шыдамады. Сөйтіп, үшінші
раундтың басында Бақтияр 20 ұпай жинап, айқын басымдықпен жеңіске жетті.
Бапкерлердің таңғалысында шек жоқ. “Олимпиада сияқты үлкен жарыста жартылай
финалға айқын басымдықпен шығу екінің бірінің қолынан келе бермейді”, –
дейді мәз болып.
Қазақта “соңғы түйенің жүгі ауыр”, “қуырдақтың көкесін түйе сойғанда
көресің” деген сөз бар. “Ұрыс” кезегі Ресейдің мықтысы Олег Саитовқа келген
кезде бапкерлер мен боксшылардың жүзінен “Бақтияр өз биігіне жетті,
маңдайымызға қола медаль да аздық етпейді” дегенге келіңкірейтін
дүмбілездеу көңіл-күйдің ауаны аңғарылып қалды. Өйткені, орыстар Ресей
мемлекетінің мәртебесі үшін бұған дейін екі дүркін Олимпиада чемпионы
болған Олег Саитовты үшінші рет чемпион қыламыз деп келіп отыр ғой. Абырой
болғанда Бақтияр бокстағы “Ресей барьерін” де бағындырды. Қалай? Шебердің
аты шебер емес пе? Бақтияр өте ақылды жігіт. Қулық керек болса ол да бар.
Ол Саитовтың әдісін өзіне қарсы пайдаланды. Өйткені, Олег сияқты “жасы
келіп қалған” жігіт, Борандының дүлей “боранына” төтеп бере алмасын жүрегі
сезді. Одан кейін жылдамдығы төмендеу екен. Әлбетте, мұның бәрі бір сәттің
шешімі емес еді...
Бақтияр Саитовты көп “зерттеген”. Өйткені, орыс боксшыларының бір қасиеті
бар. Мысалы, кейбір әлсіз қарсыластары рингке шыққан кезде ештеңеден
қаймықпайды. Шығады да, ойына алған әдіс-тәсілдерін қолданып, беймарал ұтып
шығады. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ боксының тарихы
Бокс туралы
Бокстың жалпы ержелері
Грециядағы Афина қаласында өткен 2004 жылғы Олимпиада ойындары
Қазақ боксы
Бокс - спорт түрі
Қазақстанда олимпиада ізбасарларын дайындау жүйесінің дамуы
Қазақстанның Лондон олимпиадасындағы жетістіктері.
Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.
Қазақстанда спорт және дене тәрбиенің дамуы
Пәндер