«Ағаш өңдеу өнері»


1 АҒАШ БҰЙЫМДАРЫ
2 Ағаш бетіне ою.өрнек түсіру
3 ТАС ӨҢДЕУ ӨНЕРІ
Қолданылған эдебиеттер.
Ағаш материалының бетіне өрнекті арнаулы пышақпен орындайды. Мұндай жағдайда қажетті ережелерді бұлжытпай орындамасаң, қолыңды жарақаттап алуың мүмкін. Өйткені ою көбінесе қолдың күшімен ойылады. Сондықтан бос қолыңды пышақ жүзі жүретін бағытқа жақындатуға болмайды. Әдетте жүзі мұқалған құрал тайғыш келеді. Өйткені құрал жүзі тақтай бетіне қажетті тереңдікке түспесе, өрнек анық шықпайды. Артық күш салып жіберсең, пышақ көтеріліп немесе өрнек ізінен тайып, шығып кетеді.
Кез келген бұйымның өрнектерін оймас бұрын оны міндетті түрде тазалап алу керек. Бұйым талаптарға сай тазалағаннан кейін оған ойылатын өрнектер пішініне, құрылымына байланысты жоспарланады. Бұл талап алдын ала орындалмаса, яғни өрнектерді кесіп болғаннан кейін тазаласа, оның жиектерін, деңгейін бүлдіріп алуың мүмкін.
Бұйымдардың бөліктеріне өрнектерді жоспарлау үшін алдымен оның үлгісін жасап аламыз. Үлгі екі түрде жасалады: біріншісі – өрнектерді қағазға бейнелеп алып, арнаулы бастырма қара қағаз арқылы бұйымға көшіреді; екіншісі – бөлек қағазға өрнектердің бөліктерін симметрия тәртібімен түсіріп, қайшымен қиып алады да бұйымның тиісті орнына жиек бойымен түсіреді.
Үшқырлы ойық өрнек. Геометриялық үшқырлы ойық өрнекті орындау технологиясы:
1. Теңбүйірлі үшбұрыштардан құралған өрнектің төбесін ойықтың түбіне қарата ою
2. Шаршы ішіндегі тең қабырғалы үшбұрыштардың төбелерін ойықтың ортасына қарай тереңдете ою
3. Тең қабырғалы үшбұрыштардың табандарын батыра ою
Геометриялық өрнекті ою кезінде оның қарапайым түрлерінен бастап, қолды жаттықтырады. Ол үшін тақтайдың бетіне алдын ала араларын 10 мм етіп, бірнеше көлденең және тігінен (шаршы немесе тіктөртбұрыш) сызықтар сызылады. Нәтижесінде шаршының немесе төртбұрыштың диагональ қиғаш сызықтарын сызып, оны үшбұрыштарға бөледі. Ойық өрнек кесетін үшкір пышақты тік ұстап, үшбұрыштың төбесінен пышақты батырыңқырап, оның табанына қарай жүргізіп, ағаш талшығын кеседі. Үшбұрыштың екінші қабырғасын да осы тәсілмен кеседі. Үшбұрыштың ортасын пышақтың ұшымен төбесіне қарай тереңдете батырып алып тастайды. Нәтижесінде үшбұрыштың төбесінде тереңдетілген көлбеу ойық шығады. Ойық үшбұрыштың төбесінің тақтай бетіне тереңдігі 1,5-2 мм болады. Егер үшбұрыш ағаш талшығына көлденең немесе қиғаш келсе, онда пышақтың ұшымен тереңдете жұқалап екі-үш рет жаңқалай жона кесіп алады.
1. З.Н.Быков. Г.В.Крюков, Г.Б.Минервин, Н.А.Филимонова
«Художественное конструирование. Проектирование и моделирование промышленных изд». М.іВысш.шк., 1986-239с:.
2. Сомов Ю.С. Композиция в технике М., 1977.
3. Холмянский Л.М. Макетирование и графика в художественном конс-ии. Мархи. М., 1978.
4. Джонс.К. Инженерное и художественное конструиров. М., 1970.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ағаш өңдеу өнері

АҒАШ БҰЙЫМДАРЫ

Ағаш бетіне ою-өрнек түсіру
Ағаш материалының бетіне өрнекті арнаулы пышақпен орындайды. Мұндай
жағдайда қажетті ережелерді бұлжытпай орындамасаң, қолыңды жарақаттап алуың
мүмкін. Өйткені ою көбінесе қолдың күшімен ойылады. Сондықтан бос қолыңды
пышақ жүзі жүретін бағытқа жақындатуға болмайды. Әдетте жүзі мұқалған құрал
тайғыш келеді. Өйткені құрал жүзі тақтай бетіне қажетті тереңдікке түспесе,
өрнек анық шықпайды. Артық күш салып жіберсең, пышақ көтеріліп немесе өрнек
ізінен тайып, шығып кетеді.
Кез келген бұйымның өрнектерін оймас бұрын оны міндетті түрде тазалап алу
керек. Бұйым талаптарға сай тазалағаннан кейін оған ойылатын өрнектер
пішініне, құрылымына байланысты жоспарланады. Бұл талап алдын ала
орындалмаса, яғни өрнектерді кесіп болғаннан кейін тазаласа, оның
жиектерін, деңгейін бүлдіріп алуың мүмкін.
Бұйымдардың бөліктеріне өрнектерді жоспарлау үшін алдымен оның үлгісін
жасап аламыз. Үлгі екі түрде жасалады: біріншісі – өрнектерді қағазға
бейнелеп алып, арнаулы бастырма қара қағаз арқылы бұйымға көшіреді;
екіншісі – бөлек қағазға өрнектердің бөліктерін симметрия тәртібімен
түсіріп, қайшымен қиып алады да бұйымның тиісті орнына жиек бойымен
түсіреді.
Үшқырлы ойық өрнек. Геометриялық үшқырлы ойық өрнекті орындау
технологиясы:
1. Теңбүйірлі үшбұрыштардан құралған өрнектің төбесін ойықтың түбіне
қарата ою
2. Шаршы ішіндегі тең қабырғалы үшбұрыштардың төбелерін ойықтың
ортасына қарай тереңдете ою
3. Тең қабырғалы үшбұрыштардың табандарын батыра ою
Геометриялық өрнекті ою кезінде оның қарапайым түрлерінен бастап, қолды
жаттықтырады. Ол үшін тақтайдың бетіне алдын ала араларын 10 мм етіп,
бірнеше көлденең және тігінен (шаршы немесе тіктөртбұрыш) сызықтар
сызылады. Нәтижесінде шаршының немесе төртбұрыштың диагональ қиғаш
сызықтарын сызып, оны үшбұрыштарға бөледі. Ойық өрнек кесетін үшкір пышақты
тік ұстап, үшбұрыштың төбесінен пышақты батырыңқырап, оның табанына қарай
жүргізіп, ағаш талшығын кеседі. Үшбұрыштың екінші қабырғасын да осы
тәсілмен кеседі. Үшбұрыштың ортасын пышақтың ұшымен төбесіне қарай
тереңдете батырып алып тастайды. Нәтижесінде үшбұрыштың төбесінде
тереңдетілген көлбеу ойық шығады. Ойық үшбұрыштың төбесінің тақтай бетіне
тереңдігі 1,5-2 мм болады. Егер үшбұрыш ағаш талшығына көлденең немесе
қиғаш келсе, онда пышақтың ұшымен тереңдете жұқалап екі-үш рет жаңқалай
жона кесіп алады.
Қазақтың ұлттық қолөнерінде ағаштан көптеген заттар жасалады.
Балташылар, ағаш ұсталары, ершілер қайыңды, үйеңкіні, үйшілер, ағаш ойып,
шыбық өріп тоқушылар талды пайдаланады. Балташылар үй борайды, еден төсеп,
арба, шана, жақтау, қақпа, тіреу сияқты ірі заттарды істейді. Ағаш ұстасы
стол, шкаф, сөре, орындық, кебеже, асадал, рамалар жасайды. Ағаш оюшылар
оны жонып күйдіреді де бояулап өрнектейді. Шыбық өрушілер, тоқушылар
қамыстан, шидан қорап, шыпта, орындық, шарбақ сияқты заттарды өреді. Бұл
жұмысқа бұтақсыз, оқырасы жоқ, таза ағаш таңдап алынады.
Ағаш шеберлері балта, пышқы, үстірік, бұрғы, ағаш түрпісі, тез,
қысқы, үскі, қашау сияқты аспаптарды пайдаланады. Бұлардан басқа түрлі
өлшеуіш пен үлгі, біз, қырғы, желім, бояу сияқты көмекші құралдары да
болады.
Ағаштан бұйым жасайтын шеберлер: емен, қайың, самырсын, үйеңкі, қызыл
қарағай, шынар, қара ағаш, ырғай, шырғай, тасжарған, мойыл, қайыңның
түбірі, жөке, тал, арша, жаңғақ ағашы, май қарағай сияқтыларды пайдаланады.
Бұлардың бірі қатты, бірі жонуға оңай,жылтыр, ал кейбіреуі жарылмайтын,
қаңсымайтын болса, еңді кейбіреуі иілгіш, жеңіл, су сіңбейтін, бірақ бояу
сіңғіш, желім ұстағыш болады. әрбір істің ерекшелігіне қарай әр түрлі
сападағы ағаштар пайдаланылады. Мысалы, қазақ шеберлері әрі жеңіл, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ағаш өңдеу тарауын оқыту
Ағаш өндеу құрал-жабдықтар
Ағашты өңдеу, әшекейлеу өнері
Ағаш өңдеу цехына арналған желдеткіш жүйені жетілдіру
Ағаш өңдеу кезіндегі оқушылардың шығармашылық қабілетін арттыру әдістемесі
Шипалы ағаш
Ағаш толтырғыш
Ағаш саңырауқұлақтары
Ағаш шеберлігін үйрету әдістемесі
Ағаш мұнаралар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь