Бухгалтерия мен шаруашылық субъектісі есебін ұйымдастыру құрылымы


Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 33 бет
Таңдаулыға:   

Жоспар

  1. Кіріспе. . . 3
  2. Негізгі бөлім

1. Бухгалтерлік есеп.

  1. Бухгалтерия мен шаруашылық субъектісі есебін ұйымдастыру құрылымы . . . 5
  2. Қаражаттар есебі және қысқа мерзімді дебиторлық

берешек . . . 6

  1. Негізгі құрал-жабдықтар мен материалдарды емес активтер есебі. 10
  2. Тауарлы-материалдық қорларды есептеу және жеткізушілермен есептесу есебі . . . 20
  3. Еңбек пен оның төлем есебі . . . 23
  4. Өндіріс шығындарының есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау . . . 25
  5. Дайын өнімнің есебі, оны жөнелту мен сату . . . 28
  6. Қаржылық нәтиже мен меншікті капитал есебі . . . 30
  7. Қаржылық есеп . . . 31

Есеп саясаты. Салықтық есеп саясаты . . . 33

1. Бухгалтерлік есеп.

1. 1. Бухгалтерия мен шаруашылық субъектісі есебін ұйымдастыру құрылымы.

Меншік иелерінің түрлеріне қарамастан, кез келген ұйым, қаржылық есебін дәл және уақытында жасау үшін, есеп сапасын арттыру мен ішкі бақылау принциптерін басшылыққа алу тиіс.

Колледж меншігіндегі мүліктері, алған міндеттемелері және шаруашылық операциялары туралы, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, бухгалтерлік есеп жүргізуде. Кәсіпкерлік субъектілеріне бухгалтерлік есептің бірыңғай жүйесін енгізу мақсатында, ҚР қаржы Министрлігі 1 қаңтар 2008 жылдан бастап күшіне кірген, бухгалтерлік есепті жүргізу Ережесін 22 маусым 2007 жылғы

№ 221 бұйрығымен бекітті.

Колледжде бухгалтерлік есебі мен есебінің жүйесі, Қазақстан Республикасының мемлекеттік мекелерге арналған, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп туралы құқықтық номативтік актілері бойынша реттеліп, бекітіледі. Колледжде ұйымның басшысы бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға жауап береді. Есеп жүргізудің ұйымдастыру жұмысын анықтау мен қаржылық есепті қалыптастыру бірінші басшының міндеті. Осыған орай ұйым басшысы есеп жұмысының көлеміне қарай төмендегі істерді атқарады;

  1. Бас бухгалтер басқаратын құрылымдық бөлімше есебінде бухгалтерлік есеп қызметін құрады;
  2. Штат кестесінбе бас бухгалтердің лауазымын енгізеді;
  3. Оған келісім шарт негізінде, бухгалтерлік есеп пен қаржылық қортындыны есепті жүргізуді, болмаса оның аудиторлық мекемеге, немесе кәсіби бухгалтерге тапсырады;
  4. Бухгалтерлік жұмысты жеке өзі жүргізе алады.

Кәсіпорынның есеп саясаты.

  • Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономикалық колледжі мемлекеттік тіркеуден өткен кезінен бастап құралған деп саналады және заңды тұлға құқығына ие болады
  • Кәсіпорын атауы: «Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономикалық колледжі»
  • Кәсіпорынның орналасқан жері:

Қазақстан Республикасы, 0500350 Алматы қаласы, Әкезов ауданы, 10 ықшам ауданы, 7 «б» үй.

  • Кәсіпорын құрылтайшылары: Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы «Т. Рысқұлов Қазақ экономикалық университеті акцонерлік қоғамы болып табылады, қайта тіркеу туралы куәлігі №40951-1910-АҚ 19. 01. 2004 ж берілген, Мекен - жайы: Алматы ұ., Жандосов көшесі, 55үй, СТТН 6002000215112. ИКК 7146675882 АО «АТФБанк»
  • Негізгі қызмет түрлері: білім беру.

Колледж келесі оқу жұмысының түрлері белгіленеді: сабақ, лекция, семенар, практикалық жұмыс, лаборатормялық жұмыс, курстық жұмыс және жобалау.

Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы.

Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің Экономикалық колледжі мекемесінде бухгалтерлік есеп мына нормативтік құжаттарға сәйкес жүргізіледі:

-ҚР «бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп туралы» Заң

- Қаржылық есепті дайындауға және беруге негіз болатын концептуалды құжаттар.

- ХҚЕС-ке сәйкес қаржылық есепті құрауға және кәсіпорынға керекті бухгалтерлік үлгілі жоспарын дайындауға арналған нұсқаулар

- Халықаралық қаржылық есеп стандарттары (өзгертулері мен толықтыруларымен қоса)

- Қаржылық есеп стандарттарына сай методикалық ұсыныстар

- ХҚЕС бойынша бухгалтерлік есептің үлгілік жоспары

- ХҚЕС бойынша бухгалтерлік үлгілік жоспарды қолдануға арналған ұсыныстар

- Кәсіпорынның есеп саясаты

- Бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға қажетті методикалық ұсынастар және басқа да нормативтік актілер.

( №124 қосымша)

1. 2. Қаражаттар есебі және қысқа мерзімді дебиторлық берешек.

Ақша қаражаттары - банктегі және ағымдағы есеп айырысу шотындағы ақшалар. Олар І - бөлімнің «Қысқа мерзімді активтер» 1010 және 1030 шотында көрініс табады, активті шот болып табылады.

Ақша қаражаттарының өзі екі нысанда көрініс табады: қолма-қол ақша қаражаттары және қолма-қолсыз ақша қаражаттары болып табылады. Бұл ақшалармен қоса балама ақшалар да кассада жүреді.

Ақша баламалары - бұл ақшаларға ұқсас, бірақ басқаша жіктелінетін активтер болып табылады. Оларға: қазыналық вексельдер. Коммерциялық қағаздар және депозитті сертификаттар жатады.

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысуды ұйымдастыру Қазақстан Республикасының 1998ж. 29-маусымдағы №237-1 «Төлемдері мен ақша аударымдары туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі Басқармасының 2000ж. 25-сәуірінен «Қазақстан Республикасы территориясында төлемдік құжаттарды қолдану мен ақшасыз төлемдер мен аударымдарды атқару ережелері» атты қаулысында жүзеге асады.

Ақша қаражаттары ең тез қолданылатын активтер қатарына жатады. Тез қолдалынатын себебі, ақшалай есептесу арқылы кез келген операцияны жүргізуге болады және міндеттемелерді орындау үшін ұзақ уақыт талап етілмейді. Ақшалай қаржының болуы, алашақтары барлармен, бюджетпен, қызметкерлермен дер уақытында есептесіп отыруға мүмкіндік береді.

Ақша қаражатының есебін жүргізу үшін, шоттардың үлгілік жоспарындағы

1000 - Ақша қаражаттары

1010 - Кассадағы ақша қаражаты

1020 - Жолдағы ақша

1030 - Ағымдағы банктік шоттағы ақша қаражаты

1040 - Карт-шоттағы ақша қаражаты

1050 - Жинақ шоттардағы қаражат

1060 - Өзге ақша қаражаты

Счеттарының тобы пайдаланады.

Ақша қаражатының есебін жүргізетін счеттарының, актив есебін жүргізетін счеттарға жатады.

Колледжде ұйым кассасына қалма-қол ақшаның түсуін ресімдеу үшін ақпаратты компьютерде өңдегенде де қолданылады. Кірістік кассалық ордерді бухгалтерия қызметкері бір данамен жазады, оған бас бухгалтер немесе уәкілетті тұлға және кассир қол қояды, кассирдің мөрімен куәландырады, кірістік және шығыстық кассалық құжаттарды тіркеу журналында тіркеледі және ақша тапсырушының қолына беріледі, ал ордер кассада қалады. Қолма-қол ақшаны берумен байланысты операциялар шығыстық кассалық ордермен (ШКО) № КО-2 ф. немесе басқа құжаттармен (төлем тізімдемесі, ақша беру туралы өтініш) және фискалъды коды бар бақылау-кассалық аппараттар арқылы жүргізіледі. Кассадағы аппарат «Меркурий 115Ф» маркасы 2006 жылы 17 маусымда қойылған.

Колледжде кассалық ордерлер бойынша ақша қабылдау мен беру оларды толықтырған күні ғана болады. ККО, ШКО -лерді алған кезде кассир мыналарды тексеруге міндетті:құжаттарда бас бухгалтердің қолы бар жоқтығын, растығын; ал ШКО - да басшының да қойылған қолы бар екенін тексеру; құжаттарды рәсімдеудің дұрыстығын; құжаттарда аталған тіркемелердің бар-жоқтығын. Егер осы талаптардың бірі орындалмаса, кассир құжаттарды бухгалтерияға қайтарады. Колледжде ұйымының ақша қаражаттар қозғалысы шетел валюталық шотында жүргізілмейді. Колледжде ақшалай қаражаттарды тексеру жылына бір рет берілген айдың отызына қарай жүрізіледі немесе басшының бұйрығымен жоспарланбаған тексерулер жүргізіледі. Түгендеу қорытындыларын «ақшалай қаражаттың бар жоғын түгендеу актісімен» жеке рәсімделеді. Колледж құрылтайшысы ҚР заңды тұлғасы Т. Рысқұлов атындағы қазақ экономикалық университеті акциянерлік қоғамы болып табылады.

Шаруашылық операция мазмұны
дебет
кредит
Шаруашылық операция мазмұны: Кассаға студенттен оқу ақшасы қабылданды
дебет: 1010
кредит: 1210
Шаруашылық операция мазмұны: Кассаға демеушіліктен, ерікті қайырымдылық есебінен, өзге де шаралардан келіп түскен қаражат
дебет: 1010
кредит: 6160
Шаруашылық операция мазмұны: Жауапты тұлғалардың пайдаланбаған сомасы
дебет: 1010
кредит: 1251
Шаруашылық операция мазмұны: Банктегі есепшоттан келіп түскен ақша
дебет: 1010
кредит: 1020
Шаруашылық операция мазмұны: Кассаны түгендеу кезінде артық шыққан ақша
дебет: 1010
кредит: 6160
Шаруашылық операция мазмұны: Жауапты тұлғаларға берілген ақша
дебет: 1251
кредит: 1010
Шаруашылық операция мазмұны: Берушілер мен мердігерлерге кассадан берілген қолма-қол ақша
дебет: 3310
кредит: 1010
Шаруашылық операция мазмұны: Қызметкерлерге берілген еңбекақы
дебет: 3350
кредит: 1010
Шаруашылық операция мазмұны: Кассаны түгендеу кезінде анықталған жетімсіз ақша (егерде жауапты тұлғаның кінәсі дәлелденбеген жағдайда)
дебет: 7470
кредит: 1010
Шаруашылық операция мазмұны: Кассаны түгендеу кезінде анықталған жетімсіз ақша (егерде жауапты тұлғаның кінәсі дәлелденген жағдайда)
дебет: 1253
кредит: 1010

( № 1-28 қосымшалар)

Есептесу шотындағы операциялар.

Есептесу шотындағы операциялар, шоттардың үлгілік жоспарындағы 1030 счетында жүргізіледі. Счеттың дебетінде колледжде ай басындағы бос ақшаларының қалдығы көрсетіледі. 1030 счет бойынша операциялар қозғалысын есепке алуда журнал-ордерлік формадағы есептесу қолданылып, олар №2 журнал-ордерлік және №2 ведомоста жүргізіледі

Колледжде 1030 счеттың кредиті бойынша жасалатын сома айналымын көрсету үшін №2 журнал-ордер пайдаланады. Осы счеттың дебетінде сома айналысы әртүрлі журнал-ордер жазылып, сонымен қатар, №2 ведомос бойынша бақылауға алынады. Кай уақытта жасалғанына қарамастан, әр банкілік құжат үшін бір жол бөлу, регтстрлерді толтырылады. №2 журнал-ордер мен ведомостағы толтырылған жолдардың саны сол кезеңдегі банкіден алынған банкілік құжаттардың санына тең болуға тиіс.

Колледж өз еңбеккерлермен есеп айырысыды және жабдықтаушылардан негізгі құрал және материалды емес активтер сатып алған немесе сатқанда есеп айрысу шотын қолданады.

Мысалы: « Ағымдағы банкілік счеттағы ақша қаражаты»

Шаруашылық операция мазмұны
дебет
кредит
Шаруашылық операция мазмұны: Кассадан түскен ақша
дебет: 1030
кредит: 1010
Шаруашылық операция мазмұны: Алынған аванс
дебет: 1030
кредит: 3510, 4410
Шаруашылық операция мазмұны: Борышкерлерден түскен ақша
дебет: 1030
кредит: 1210, 2110
Шаруашылық операция мазмұны: Займдар түріндегі келіп түскен ақша
дебет: 1030
кредит: 3010, 4010
Шаруашылық операция мазмұны: Аударылған аванс
дебет: 1610, 2910
кредит: 1030
Шаруашылық операция мазмұны: Банктен кассаға келіп түскен ақша
дебет: 1010
кредит: 1030
Шаруашылық операция мазмұны: Жалпы және әкімшілік шығындарына төленген төлем
дебет: 7110, 7210
кредит: 1030
Шаруашылық операция мазмұны: Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеу
дебет: 3110, 3130
кредит: 1030

( №3, 20, 21 қосымшалар)

Дебиторлық борыштар есебі.

Дебиторлық берешек - сатып алушылардың немесе тапсырыс берушілердің шаруашылық жүргізуші субьект алдындағы өткізілген тауар (жұмыс, қызмет көрсету) үшін ақша төлеу бойынша міндеттеме. Ол ағымдағы (өтеу мерзімі бір жыл бойы) немесе операциялық циклді және ағымдағы емес болып бөлінеді. Дебиторлық борыштар мен ұйымдарға берешек борышы бар заңды және жеке тұлғалар дебиторлар болып табылады. Өтелетін уақытына қарай алынуға тиісті дебиторлық борыштар ағымдағы алынуға тиісті борыштар және ұзақ мерзімді алынуға тиісті борыштар болып екіге бөлінеді. Бұл борыштардың есебі «Алынуға тиісті шоттар» бөлімінің шоттарында есептеледі.

Есеп беретін уақыттан кейінгі бір жыл ішінде алынатын (өтелетін) дебиторлық борыштар ағымдағы активтер қатарында есептеледі.

Кәсіпорындардың бухгалтериясы дебиторлық борыштар есебін жүргізу барысында мына төменде аталған құжаттарды (есептік тіркемелерді) қолданады:

нөмірі 7 Журнал-ордер- «Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың борышы» деп аталатын шотының кредиті бойынша;

нөмірі 8 Журнал- ордер- «Алынуға тиісті қосылған құн салығы, «Есеп пайыздар», «Басқадай дебиторлық борыштар» және «Берілген аванстар» деп аталатын шоттардың кредиті бойынша;

нөмірі 9 Журнал-ордерге қосымша тізімдеме - «Берілген аванстар» шотының дебиті бойынша;

нөмірі 10 Журнал- ордер- «Күдікті қарыздар бойынша резерв», «Алдағы кезең шығындары» шоттарының несие бойынша;

нөмірі 11 Журнал- ордер- «Сатып алушылар және тапсырыс берушілердің борышы» шотының және «Еншілес серіктестіктердің дебиторлық боышы» шотының кредиті бойынша жүргізіледі.

болып табылады.

Дебиторлық берешектер шоттары бойынша жүргізілетін операциялар

Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
№: 1
Шаруашылық операция мазмұны: 2
Дебет: 3
Кредит: 4
№: 1
Шаруашылық операция мазмұны: Көрсетілген қызметке есептелінген сатып алушы, тапсырыс берушілердің борышы
Дебет: 1210
Кредит: 6010
№: 2
Шаруашылық операция мазмұны: Көрсетілген қызметке есептелінген қосылған құн салық сомасы
Дебет: 1210
Кредит: 3130
№: 3
Шаруашылық операция мазмұны: Жұмысшылар мен қызметкерлерге іс-сапары және басқа да мақсаттар үшін берілген сомаларға
Дебет: 1251
Кредит: 1010
№: 4
Шаруашылық операция мазмұны: Сақтандыру полисін алу үшін есеп айырысу шотынан төленген сома
Дебет: 1620
Кредит: 1030
№: 5
Шаруашылық операция мазмұны: Сақтандыру полисін алу барысында болған шығындар сомасы есеп беретін уақытта тиісті шоттарға апарылды
Дебет:

7110, 7210,

8418

Кредит: 1620
№: 6
Шаруашылық операция мазмұны: Алдағы кезеңнің жал төлемі есеп айырысу шотынан аванс ретінде алдын ала аударылды
Дебет: 1620
Кредит: 1030
№: 7
Шаруашылық операция мазмұны: Есеп беретін уақытта жал төлемі есептен шығарылды
Дебет: 7110, 7210, 8417
Кредит: 1620

( № 86-89, 120 қосымшалар)

1. 3. Негізгі құрал-жабдықтар мен материалды емес активтер есебі

Өндірістік үрдісте жылдар бойы өз қызметін көрсететін, алдағы кезеңдерде табыс келтіретін және материалдық өндірісте, сонымен қатар өндірістік емес салаларда да еңбек құралы ретінде пайдаланылатын материалды активтер, негізгі құралдар болып саналады.

Колледждегі негізгі құралдарына: ғимарат, құрылғы, машина мен жабдықтар, күш беруші құралдар, өлшеу мен реттеу аспаптары, көлік құралдары, жылжымайтын мүліктер, компьютерлер, кітапхана қоры және басқа да негізгі құралдар жатады. Барлық негізгі құралдар өздерінің өндіріске қатысуына қарай өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді. Колледж өнім өндірмейді. Негізгі құралдар меншігіне иелік етуіне қарай меншіктік және уақытша жалға алынған болып бөлінеді. Колледжде негізгі құралдардың есебі сол кәсіпорынның баланстық шоттарында есептеледі. Ал жалға алынған негізгі құралдар есебі жалға алушы кәсіпорынның, баланстан тыс «Жалға алынған негізгі құралдар шотында есептеледі. Негізгі құралдар айналымнан тыс активтер Негізгі құралдар бухгалтерлік есепте шоттың үлгілік жоспарына сәйкес былай көрсетіліді:

2410 негізгі құралдар

2411 Жер

2412 ғимарат

2413 жабдық

2414 көлік құралдар

2415 компьютер

2416 кеңсе жиһазы

2417 құрал-сайман

2420 негізгі құралдардың амортизациясы

2430 негізгі құралдардың құнсыздануынан болатын шығындар

Колледжде негізгі құралдарды сатып алу, сату құрылтайшылардың үлес қосуы. Басқа ұйымдардың яғни тегін беруін жоғары үкімет органдарының беруі және басқа жағдайларда келіп түседі. Бұл келіп түскен яғни кіріске алынған негізгі құралдарға кәсіпорын үлгілі түрі « НҚ-1 нысанын қабылдау АКТ-сі толтырылады». Негізгі құралдарға қабылдау, тапсыру АКТ-сі колледждің бухгалтериясына өткізіледі, АКТ пен бірге техникалық төл құжат тапсырылады. АКТ негізінде бухгалтериядан мүліктік карточка ашылады және әрбір объектіге мүліктік номер беріледі номерлеу реттік сериялық бойынша жазылады. Бухгалтерияда толтырылған құжаттар кәсіпорынның тиісті бөлігіне табыс етіледі. АКТ ұйым басшысы бекітеді.

Шаруашылық операция мазмұны
Дебет
Кредит
Шаруашылық операция мазмұны: Ұйымның өз есебінен салынған ғимараттың бастапқы бағасы (шаруашылық есебінен немесе мердігерлік жолымен)
Дебет: 2410
Кредит: 2930
Шаруашылық операция мазмұны: Негізгі құралдарды күрделі жөндеу мен жетілдіруге жұмсалған шығындар
Дебет: 2410
Кредит: 2920
Шаруашылық операция мазмұны:

Негізгі құралдарды сатып алу:

  • жауапты тұлғалар арқылы
  • ұйымдардан
  • жеке тұлғалардан
Дебет:

2410

2410

2410

Кредит:

1251

3310

3540

Шаруашылық операция мазмұны: Түгендеу кезінде анықталған есепке кірмей қалған негізгі құралдарды кіріске алу
Дебет: 2410
Кредит: 6280

Негізгі құралдарың келіп түсуі . Негізгі құралдардың түсуі мынадай құжаттармен рәсімделеді.

Негізгі құралдарды қабылдау - тапсыру (орнын ауыстыру) актісі негізгі құралдар құрамына жекелеген объектілерді негізу үшін; қолданылып жүрген заңға сәйкес олардың енгізілуі ерекше тәртіппен рәсімделуге тиіс жағдайлардан басқасы, оларды пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін; негізгі құрал - жабдықтардың бір цехтан (бөлімнен, учаскеден) екіншісіне орын ауыстыруын рәсімдеу үшін; негізгі құралдарды қоймадан (қордан) пайдалануға берілуін рәсімдеу үшін, сондай - ақ басқа да субъектілерге берілген кезінде (жарғылық капиталға қосқан үлестерді, сатуды, сыйларды) оларды негізгі құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады.

Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезінде субъект жетекшісінің өкімімен тағайындалған қабылдау комиссиясы әрбір жекелеген объектіге бір данадан акт жасайды. Негізгі құралдардың бірнеше объектісін қабылдау - тапсыру актісін жасауға тек шаруашылық мүлкінің, құрал - сайманның, жабдықтардың және т. б. объектілердің есебін жүргізген кезде, егер бұл объектілер бір типті болса, құндары бірдей болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол беріледі. Рәсімделгеннен кейін осы объектіге қатысты техникалық құжаттама қоса тіркеліп акт бухгалтерияға беріледі, бас бухгалтер қол қойып, субъект жетекшісі немесе соған өкілетті адамдар бекітеді. Негізгі құралдардың кәсіпорын ішіндегі орын ауыстыруын рәсімдеу үшін актіні екі дана етіп тапсырушы цех (бөлім) қызметкері толтырады. Алушының және тапсырушының қолдары қойылған бірінші данасы бухгалтерияға тапсырылады, ал екіншісі тапсырушы цехта қалады.

Негізгі құралдарды ақысыз беру (сыйлау) кезінде акт (тапсырушы және қабылдаушы субъектілер үшін) екі дана етіп жасалынады.

Негізгі құралдарды басқа субъектіге сату кезінде актінің үш данасы жазылады: алғашқы екеуі өткізуші субъектіде қалады (онда бірінші дана негізгі құралдардың нақты бары, қозғалысы туралы есеп беруге, екіншісі - есеп - айырысу төлем құжаттарына тіркеледі), үшінші дана негізгі құралдарды қабылдаушы адамға беріледі

Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономикалық колледжі егер негізгі құралдар шаруашылық қызметтер мақсатында алынады онда ол негізгі құралдар тобына жатқызылады, егер ол ұзақ мерзімге қаржылық салымдарды салуға арналған болса онда ол қаржылық инвестициялар негізінде көрсетіледі. Колледжде негізгі құралдардың келіп түсуі негізгі құралдарды қабылдау-өткізу (қозғалысы) (НҚ) №1 нысанындағы актімен ресімделеді. Ол жекелеген объектілерді негізгі құралдардың құрамына есептеу үшін, олардың пайдалануға берілуін ресімдеу үшін, негізгі құралдардың бөлімше ішіндегі қозғалысын ресімдеу үшін, негізгі құралдарды қоймадан (запастан) пайдалануға беру үшін, сондай-ақ басқа субъектіге беру мақсатында (жарғылық капиталға салымдар, өтеусіз беру) НҚ құрамынан шығарып тастау үшін пайдаланылады, Негізгі құралдарды қабылдауды ресімдеген кезде басшы тағайындаған қабылдау комиссиясы әрбір жеке объектіге бір дана акт жасайды.

Негізгі құралдардың есебі активтік 2411-2417 шоттарда жүргізіледі, оларда субшоттар бастапқы бағасымен немесе ағымдағы құнымен (негізгі құралдар бойынша қайта бағалаудан кейін) ескеріледі. Есептелген тозу сомаларын есепке алуға пассивтік 2421-2429-шоттар арналған.

Негізгі құралдарды есептен шығару. Колледж өздерінің пайдалануындағы, яғни меншігіндегі негізгі құралдарын есептен басқа заңды немесе жеке тұлғаларға тегін бергенде, сатқанда, ұрланғанда, жоғалғанда, табиғи апат, зілзала жағдайында бүлініп жоғалғанда шығарады. Сонымен қатар өздерінің меншігіндегі негізгі құралдарын басқаларға айырбастағанда немесе ұзақ мерзімге жалға берген кезде де кәсіпорындар өздерінің балансынан негізгі құралдарды есептен шығара алады. Колледждің негізгі құралдардың іске жарамсыздығын, оларды бастапқы қалпына келтіру үшін жүргізілетін күрделі жөндеудің тиімсіздігін немесе мүмкін еместігін анықтау үшін, сондай-ақ негізгі құралдарды есептен шығаруға қажетті құжаттарды толтыру үшін ұйым басшысының бұйрығымен тұрақты комиссия құрылады.

Колледжда негізгі құралдарды есептен шығару үшін үлгілі түрі НҚ-3 "Негізгі құралдарды есептен шығару актісі" немесе үлгілі түрі НҚ-4 "Көлік құралдарын есептен шығару актісінің" тиістілері толтырылады.

Амортизация есебі.

№1-ші «Негізгі құралдардың есебі» бухгалтерлік есеп стандартына (КЕХС) сәйкес, амортизация - активтің қызмет еткен мерзімі бойына амортизацияланған құнды тарату процесі. Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономикалық колледжі негізгі құралдар амортизациясын есептеу үшін «бірқалыпты (түзу сызықты) әдіс» қолданылады. Яғни объектінің құны, оның қызмет ету мерзімі ішінде өндіріс шығындарына біркелкі норма бойынша жатқызылады. Бұл әдіс негізгі құралдардың тозуына, оның қызмет ету мерзімінің ұзақтығына байланысты болып келеді.

Қазақстан Республикасының салық заңдылықтарының белгіленген амортизациялық нормасының шегінде. Амортизациялық аударым сомасы 2420 шотында көрініс табады.

Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университетінің экономикалық колледжі да келесідей амортизациялық нормалар келтірілген:

- ғимараттар 1, 43%

  • көліктер 6, 67%;
  • компъютерлер мен ақпаратты өңдеуші құралдар 20%;
  • алдынғы топтарда көрсетілмеген басқа да активтер 15%;
  • өзге де негізгі құралдар 10%.

Негізгі құралдарыдың амортизациясын есептеу әдістері:

  1. Құнын бір қалыпты (түзу сызықты) жолмен есептен шығару.
  2. Құнын, орындалған жұмыстың, өндірілген өнімнің көлеміне тепе-тең мөлшерде есептен шығару (өндірістік әдіс)
  3. Жылдамдататын есептен шығару.

А) құнын сандардың жиынтығы бойынша есептен шығару (кумулятивтік әдіс)

Б) Қалдық құнынның кему әдісі бойынша.

Құнын бір қалыпты (түзу сызықты) жолмен есептен шығару . Бұл әдіс бойынша объектінің амортизацияланатын құны негізгі құралдардың жұмыс істейтін мерзімінің ішінде шаруашылық субъектісінің шығындарына бірқалыпты қосылып отырады. Бұл әдіс бойынша әр есепті жылда негізгі құралдарға есептелетін амортизациялық аударым сомасы осы негізгі құралдардың барлық пайдалану мерзімінде амортизацияланатын сомасын, яғни, бастапқы құн мен қалдық құны айырмасы объектісінің пайдалану кезеңіндегі есеп беретін жылдардың соңына бөлу арқылы есептеліп шығарылады. Мына формула пайдаланылады:

AA= Бастапқы құн- қалдық құн/ пайдаланылған мерзім

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Кассадағы ақша қаражаттары
Өнеркәсіптік кәсіпорындардағы тауарлы – материалдық қорлардың есебі және талдауы
Кәсіпорын нысанындағы кассадағы нақты ақша есебі бойынша операцияларды ұйымдастыру қызметтері
Бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың теориялық негіздері
Біліктілігі және лауазымы бойынша штаттық жұмыс орнындағы жұмыстарды қайталау
Еңбек ақы шығындары
Қазпошта АҚ ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы
Ұйымда бухгалтерлік қызметті жақсы және жедел жүргізу үшін қолданылатын шаралар
Тауарлы-материалдық қорлардың сипаттамасы мен есеп саясаты
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz