А. Байтұрсыновтың шығармашылығы

Жоспар

І.Кіріспе

ІІ.Негізгі бөлім.
1.А.Байтұрсыновтың шығармашылығы
2.«Әдебиет танытқыш» еңбегінің қоғамдық маңыздылығы.
3.Қаламгерлік көсемсөзі.
4.А.Байтұрсыновтың казақ тіліне қосқан үлесі.

ІІІ.Қорытынды.

Әдебиет
Кіріспе.
XIX ғасырдың жарқын жұлдыздары — Шоқан, Ыбырай, Абай салған ағартушылық-демократтық бағытты ілгері жалғастырушы, жаңа буынның төл басы, дарынды ақын, ірі ғалым, әрі журналист Ахмет Байтұрсынов 1873 жылы 28 қаңтарда бұрынғы Торғай облысы, Жангелдин ауданы, Сарытұбек деген жерде дүниеге келген. Әкесі Байтұрсын Шошакұлы еліне беделді, намысқор, қайрат иесі болған.Өз тұсындағы әділетсіз ел билеушілердің зорлығына карсы тұрған. Ел-жұртына қиянат жасаған Торғай Яковлевті соққыға жыққан. Ақыры, іс насырға шауып, Байтұрсын інісі Ақтаспен Сібірге 15 жылға жер аударылады. Бұл оқиға 13 жасар Ахметтің жүрегіне үлкен жара салған.
Ауыл молдасынан хат таныған Ахмет 1886—1891 жылдары Торғай қаласындағы екі сыныптық мектепте, 1891—1895 жылдары Орынбордағы мұғалімдер даярлайтын мектепте оқиды. Одан әрі оқуды жалғастыруға мүмкіндігі болмай, өздігінен оқып білімін жетілдіреді. 1895—1909 жылдар арасында Ахмет Актөбе, Қостанай, Қарқаралы уездеріндегі ауылдық, болыс-тық және екі сыныптық училищеде бала оқытады.
Осы кезде қазақ жеріне орыс шаруаларының көптен көшіп келуі жергілікті халықтың тілін, мәдениетін, елдігін сақтап қалу мәеелесін күн тәртібіне қояды. Тіл құрыса, халық та құрыды. Ұлт атымыз өшпесін десек, қазақ әдебиеті мен тілін өркендетуді колға алу керек деп ойлайды Ахмет. Осы ойын іске асыруға кіріседі.
Осы жолдағы ізденістерін ол 1896 жылы А. Алекторовқа жолығудан бастаған. Алекторов бұл кезде Омбыда отырып, Ақмола, Семей болыстарының оқу жүйесін басқарып тұрған болатын. Онымен Ахмет қазақ даласында бала оқыту жайы туралы кеңеседі. Ахмет орыс оқымыстыларының миссионерлік мақсатын, олардың қазақтарды орысша оқыту арқылы орыстандыру саясатын көздейтінін түсінеді. Осыдан секем алады. Қазақты өнер-білімге жетектеу өзгелердің емес, өзі тектес оқығандрдың парызы деп түйеді. Алекторовтан алған екінші әсері — Ахметтің білім мен өнер жолындағы ой-пікірінің кеңейе түсуі еді. Қазақ тарихы мен фольклорынан аса бағалы материал жинап, зерттеген Алекторов Ахметтің көп көмескі түсініктерін айқындап алуына, алдына жаңа мақсаттар қоюына елеулі әсерін тигізеді.
А. Байтұрсыновтын «Әдебиет танытқыш» еңбегінде он алты ғылыми мақала жинақталған. Оның әр-қайсысынан философиялық дүниетанымның' терен тұжырымдалғанын байкауға болады. Еңбектегі «Аңдату» деген бөлімівде: өнер түрлі болады, біреулер үй салады, арық қазады, етік тігеді, арба істейді, киіз басады, ьщыс істейді. Біреулер көрікті мешіт, көрнекті там, көркем сүгірет салады. Әдемі ән, әсерлі күй, ажарлы сөз шығарады. Алдыңғы өнер мен соңғы өнердің арасында айырым бар. Алдынғы өнерден шыққан нәрселер күн көру ісіне қажет шаруа керек-жарақтары. Мұны істегенде «Сұлуынан — жылуы» дегендей, көркем болуын көздемейді, тұтынуға қолайлы, жийлы, берік болу жағын көбірек кездейді. Екінші өнерден шыққан нәрселер — жылуьшан гөрі сұлу болуы көбірек. Көзделінгеңнен көзге көркем, көңілге жағымды болып істелген нөрселер: алдыңғы нәрселер адамның мақұлықтык жан сақтау керегінен шыққан нәрселер, соңғы нәрселер, адамның жан қоштасу керегінен шыққан нәрселер. Сондықтан алдыңғы нәрселерді жұмсауға жұмсалатын өнер — тіршілік үшін жұмсалатын тірнек өяері болады да, соңғы нәрселерге жұмсалатын өнер — көркемшілік үшін кернек өнері болады», — деп сипаттайды да, келесі «Көрнек өнерінің тараулары» деген мақаласында А.Байтұрсынов көрнек өнерінің бес түріне талдау жасап, сөз өнерінің құдіретіне ерекше тоқталады.
«Өнердің ең алды — сөз өнері» деп саналады. «Өнер алды — қызыл тіл» деген казақ мақалы бар. Мұны қазақ сөз баққан, сөз күйттеген халық болып, сөз қадірін білгендіктен айтқан. Алдыңғы өнердің бәрінің де қызметін шама қадарынша сөз өнері атқара алады. Қандай сәулетті сарайлар болсын, қандай сымбатты я кескінді сүгіреттер болсын, қандай әдемі ән-күй болсын — сезбен сөйлеп, сүгіреттеп көрсетуге, танытуға болады» — деп Ахмет Байтұрсынов казак сөз өнерінің байлығын, философиялық тереңдігін көрсете отырып, бұл,
Әдебиет
1. А. Байтұрсынов. Жазу әдебиеті // Шығармалары. Алматы: Жазушы, 1989. 261—298 бб.
2. Е.М. Абакан. Тілдің мәдени философиясы. Алматы:Айкос, 2000. 184 б.
3. В.З. Панфилов. Гносеологические аспекты философских проблем языкознания. Москва: Наука, 1982. С. 356.
4. А.А. Потебня. Эстетика и поэтика. Москва: Искусство, 1976, С. 614.
5. Д.С. Раев. Қазақ шешендік сөз өнерінің әлеуметтік-философиялық негіздері: Философия ғылымдарының докторы дәрежесін алу үшін дайындаған диссертация.
Алматы: 2003. 309 б.
6. А. Байтұрсынов. Жазу тәртібі // Айқап. 1912. № 4, 84—86-66.
7. А. Байтұрсынов. Емле хакында // Қазақ. 1913. 30 ноябрь.
8. А. Байтұрсынов. Сөз талғау // Ақ жол. Алматы: Жалын, 1991. 350-371-66.
9.А, Байтұрсынов. Тіл (лүғат) әуезділігі // Шығармалары. Алматы: Жазушы, 1989. 177—190-66.
10.А.Байтүрсынов. Араб әліппесін жақтаған баяндамасы // Ақ жол. Алматы: Жалын, 1991. 325—335-66.
        
        Жоспар
І.Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім.
1.А.Байтұрсыновтың шығармашылығы
2.«Әдебиет танытқыш» еңбегінің қоғамдық маңыздылығы.
3.Қаламгерлік көсемсөзі.
4.А.Байтұрсыновтың казақ тіліне қосқан үлесі.
ІІІ.Қорытынды.
Әдебиет
Кіріспе.
XIX ғасырдың жарқын жұлдыздары — Шоқан, Ыбырай, Абай салған ... ... ... ... жаңа ... төл ... дарынды
ақын, ірі ғалым, әрі журналист Ахмет Байтұрсынов 1873 жылы 28 ... ... ... Жангелдин ауданы, Сарытұбек деген жерде дүниеге
келген. Әкесі Байтұрсын Шошакұлы ... ... ... ... ... тұсындағы әділетсіз ел билеушілердің зорлығына карсы тұрған. Ел-
жұртына қиянат жасаған Торғай Яковлевті соққыға ... ... іс ... ... ... Ақтаспен Сібірге 15 жылға жер аударылады. Бұл оқиға
13 жасар Ахметтің жүрегіне ... жара ... ... хат ... ... ... жылдары Торғай қаласындағы
екі сыныптық мектепте, 1891—1895 жылдары Орынбордағы мұғалімдер даярлайтын
мектепте ... Одан әрі ... ... ... болмай, өздігінен
оқып білімін жетілдіреді. 1895—1909 жылдар арасында Ахмет Актөбе, Қостанай,
Қарқаралы уездеріндегі ауылдық, болыс-тық және екі сыныптық ... ... ... ... ... орыс ... көптен көшіп келуі жергілікті
халықтың тілін, мәдениетін, елдігін сақтап қалу мәеелесін күн тәртібіне
қояды. Тіл ... ... та ... Ұлт ... ... десек, қазақ
әдебиеті мен тілін өркендетуді колға алу ... деп ... ... Осы ... ... кіріседі.
Осы жолдағы ізденістерін ол 1896 жылы А. Алекторовқа жолығудан бастаған.
Алекторов бұл кезде Омбыда отырып, Ақмола, ... ... оқу ... ... ... ... Ахмет қазақ даласында бала ... ... ... Ахмет орыс оқымыстыларының миссионерлік мақсатын, олардың
қазақтарды орысша оқыту арқылы орыстандыру саясатын көздейтінін ... ... ... ... ... ... ... емес, өзі
тектес оқығандрдың парызы деп түйеді. Алекторовтан алған екінші ... ... ... мен өнер жолындағы ой-пікірінің кеңейе түсуі еді. ... мен ... аса ... ... ... зерттеген Алекторов
Ахметтің көп көмескі түсініктерін айқындап алуына, алдына жаңа ... ... ... ... ... ... танытқыш» еңбегінде он алты ғылыми мақала
жинақталған. Оның әр-қайсысынан ... ... ... байкауға болады. Еңбектегі «Аңдату» деген бөлімівде: өнер
түрлі болады, біреулер үй салады, арық ... етік ... арба ... басады, ьщыс істейді. Біреулер көрікті мешіт, көрнекті там, ... ... ... ән, ... күй, ... сөз ... ... өнер мен
соңғы өнердің арасында айырым бар. Алдынғы өнерден шыққан нәрселер күн көру
ісіне қажет шаруа ... Мұны ... ... — жылуы»
дегендей, көркем болуын көздемейді, тұтынуға ... ... ... ... ... ... ... өнерден шыққан нәрселер — жылуьшан гөрі сұлу
болуы көбірек. Көзделінгеңнен көзге көркем, көңілге жағымды ... ... ... ... ... ... жан ... керегінен шыққан
нәрселер, соңғы нәрселер, адамның жан қоштасу ... ... ... ... ... жұмсауға жұмсалатын өнер — тіршілік үшін
жұмсалатын тірнек өяері болады да, соңғы ... ... өнер ... үшін ... ... ... — деп сипаттайды да, келесі «Көрнек
өнерінің тараулары» деген мақаласында А.Байтұрсынов ... ... ... ... ... сөз өнерінің құдіретіне ерекше тоқталады.
«Өнердің ең алды — сөз өнері» деп саналады. «Өнер алды — қызыл тіл» деген
казақ мақалы бар. Мұны ... сөз ... сөз ... халық болып, сөз
қадірін білгендіктен айтқан. Алдыңғы өнердің бәрінің де қызметін ... сөз ... ... ... ... ... ... болсын, қандай
сымбатты я кескінді сүгіреттер болсын, қандай әдемі ән-күй болсын — сезбен
сөйлеп, ... ... ... болады» — деп Ахмет ... сөз ... ... ... тереңдігін көрсете отырып, бұл,
шынында да ... ... ... келмейді деген корытындыға келеді. Сөз
көсемінің бұл ойы жадағай сипаттау ... оны ... ... дәлелдей
білгендігі. Сөз өнерінің философиялық даналығына терең мән беріп, өзі ... ... ... ой ... өткізіп, меңгергенін жүрегімен
қабылдап, жан-тәнімен сезінген, оны сешміне айналдырып, философиялық
дүниетанымын ... ... тыс, ... ... ... отырып,
өркениетті түрде қалыптастырғанын аңғарамыз. Сөз өнерінің философиялык-
логикалық мағынасына талдау ... ... ... ... ... емес,
өзі де абайтану мектебінен ... Абай ... ... терең
бойлағандыктан, казак сөз өнерінің ... ... ... ... ... ... Абайдан үйренуі Ахмет Байтұрсыновтың
даналығын. көрсетеді. Бұл ... ... ... Абай өлендерін мысалға алмай,
Мағжан Жұмабаевтан да мысал келтіріп, ... ... ... Абай өлең-шерінен Абайдың әйелді сымбаттап көрсетуі,
күзгі күнді сүгіреттеуі, ән мен күйді сезбен ... ... деп ... ... ... кескіндеуін мысалға келтіреді. Абайдың «Күз» атты
өлеңінде:
...Кемпір-шал құржаң қағып,
бала бүрсең,
Көңілсіз қора суық ... ... ... ... ... ... аулап, үйде ит жоқ
қайда көрсең».
Кедей-кембағалдын сүреңсіз өміріне күздің қара суығы да сайма-сай келіп,
халықтың мүшкіл ... одан ... ... ... түсіріп түрғанын Абай
философиялык-аналитикалық тұрғыдан суреттесе, Мағжан Жұмабаев толкынды:
«Мөлдіретіп көз жасын,
Жасымен жуып жартасы,
Сүйтіп сылқ-сылқ күледі.
Жылағаны — ... — оның ... —- күле ... — деп ... ... сөз ... ... мәселелері орынды
көтеріледі. «Әдебиет танытқыш» еңбегінде «Сөз өнері» деген мақаласында ... ... қиял ... ... ... айта ... осы ... түсіндіреді. «Ақыл ісі авдау, яғни нәрселердің жайын ұғу, тану,
ақылға салып ойлау, қиял ісі ... яғни ... ... ... ... ... ұқ- ... бернелеп суреттеп ойлау, көңіл
ісі түю, талғау» деп ... ... ... соң, ... міндетіне
тоқталады.Алайда, кез келген адамның сөз өнері ... ... ... білетін адамның табылуы оңай емес. Сондықтан Ахмет
Байтұрсынов «мүддесін ... ... ... қиын ... оған ... ... екендігін мынадан байқауға болады: орыстың асқан ақыны
Пушкин жазған
өлендерінің кейбіреуін 13 рет ... ... ... сез ... ... ... сөздерін баспаға беріп ... ... де ... ... ... ойындағы, қиялыңдағы, көңіліңдегі нәрсені тілмен айтып жеткізу ете
қиын екендігін көрсетеді. «... ... ... сөз ... деген жұмыс
әркімнің қолынан келе бермейді және шығарғандардың да сөздері бәрі бірдей
жақсы бола бермейді» — деп ... ол. Осы ... ол тағы да ... ... бар ... да ішінде бар таңдамасы.
Іші алтын,сырты күміс сөз жақсысын,
Қазақтың келістірер қай баласы? — деп сөз шығаратындар көп, ... ... аз. ... ... ... ... айырьшы, өзіндік
белгісі болады дей келе, жай ғана ... ол ... ... ... ... ... шығарған сөздерін оқып, әбден танысып?
үйреншікті болғанда ғана ... ...... осы ... әр ... ... мәніне терең
бойлап, адамның ой-өрісі мен санасының дамып, өзін-өзі ... де ... ... ой ... ... ... ... қазақшаға аударма
жасағанда сөзбе~сөз аударғандықтан, сөздің ... ... ... ... ... ... Сондықтан Ахмет Байтұрсыновтан сөз енерін
калай меңгеру керектігін үйрену өте кажет деп есептейміз.
Ахаңның ұлылығы ... ол сез ... ... деп ... ... көп ... философиялық ілімдер бар, бірақ, олардың бәрінен ... ... ... ... ... ол ... ... одан әрі дамытады. Дүниетаным, философиялық дүниетаным,
ғылыми-философиялық дүниетаным деген үш ұғымның ... кең ... ... оған ... ... да енсе, философиялық
ілімдердің бір бөлігі ғылыми-философиялық ... ... Осы ... ... ... мән берсек, «Сез өнерінің
ғылымы» деп бірінші бөлімді атауының өзі бұл ... ... ... ... ... ... ... Сөз өнеріне жасаған анықтамасывда:
«Бір нәрсе турасындағы пікірімізді, яки қиялымызды, яки кеңіліміздің күйін
сөз ... ... айта ... сөз ... ... Ішіндегі пікірді,
қиялды, көңілдің күйін тәртіппен кисынын, қырын, кестесін ... ... ... ... — сөз ... ... ... дегеніміз, осылай шығарған
сез. Сөз шығару өнерді керек қылса, өнер ғылымды керек қылады. ... ... ... ... — деп ... өзі іштен адам қиялы мен көңіл-күйінің
толғауынан келісе шыққанда сөз өнерге айналып, енер ... ... ... ... ... осылай сез енерінің ғылымына философиялык талдау
жасайды. Философия тарихында сөздің маңызы мен адамның ... ... ... ... ... ... үрдісінде сездің маңызы мен сөзді
қолдану мәселесі қай ... ... ... ... ... белгілі.
Мысалы, ағылшын философы ... ... ... ... ... ... мен ... нарығы» туралы ілімінде ... ... ... ... ... ... ... дұрыс қолданбау
шынайы ғылыми танымның даму ... ... ... болып саналады.
О.А.Сегізбаевтың айтуынша, ғылымнын даму деңгейі ... ... ... ... де сөз бен ойдың өзара қатынасы күн тәртібінен түскен жоқ.
XIX ғасырдың аяғы — XX ғасырдын ... ... ... өз ... де ... бірқатар бағыттар танымның әділдігі мен ... ... ... ... ғана байланысты деп тұжырымдауға
болады, сондықтан А.Байтүрсыновтын философиялык дүниетанымында сөз өнері
туралы әлі де ... ... ой ... ... ... ... қисыны (яки лұғат қисыны) деген тарауда А.Байтұрсьшов тіл ... ... ... сөз ... ... ... ... жасап, оны
материалдық мәдениетпен салыстыра отырып түсіндіреді. «Тіл ... асьш ... асыл ... ... шарттарын танытатын ғылым.
Лебіз ғылымның мақсаты, асыл ... асыл ... ... білдіріп,
түрлерін танытып, әдебиет жүзіндегі өнерпаздардың шығарған сөздерінің үлгі-
өнегелерімен таныстырып, ... ... не ... не ... ... деп ... ... анықтама береді. Одан әрі
А.Байтүрсынов салыстыру әдісімен сөз өнерінің де ... бір ... ... ... ... ... әдемілеп әңгіме шығару өнері үй
салу өнеріне үқсас. Үй салуға, мәселен, ... зат ... Ол ... зат ... ... оны ... илейді, иленген балшықтан ... ... ... неше ... үй ... шығарады», салыстыра дәлелдеуі жалаң
түрде ғана айтылмай, логикасы терең философиялық пайымдаулар ... ... жай, ана ... ... ... адам ... ана тілі ... ұлттың
адамы болсын, тілді білгенмен, сөзді қисындыра қолдануы, ... ... ... қолынан келмейді. А.Байтұрсыной осы жағына да көңіл беліп,
ойын былай түйіндейді. «Біз қазақ тіліндегі сөздің бәрін білгеніміз, қазақ
тілін ... білу ... ... ... ... білу деп — ... ... келетін сөздерді тавдап ала білуді және сол сөздерді ... ... ... қоя білуді айтамыз. Қазақ тілі қазақ ортасындағы
бәріне бірдей ортақ мүлік болғанмен, бәрі ... ... ... әр
сөзді өзінше қолданады, өзінше тұтынады...»Бұл жерде ... ... ... әр ... өзінше қолданады» деп айтуының
сыры әр адам езінің логикасына сай сезді ... ... ... ... ... байқауға болатынын пайымдайды. «Сөздің
келісті болатын зандарын, ... ... тізу — тіл ... деп ... ... ... өзі Ахмет Байтұрсыновтың бір жағынан, әдебиетке тән ережені
айтса да, екінші жағынан, философиялық ойлау тұрғысынан қарағанда әр сезді
орынды ... ... адам ... таңдайын қақ-қызып, ұйыта да
алады, сөз құдыретімен сескендіре де алады ... ойын ... ... ... атты ... тіл ... туралы тың пікірлер айтқан:
адам қай тілде сөйлесе де, сол тідде таза сөйлеп, ойын білдіруі қажет. Орыс
жазушылары мынадай ... ... ... а) ... ... ... жаңадан шыққан сөздерден қашқан» б) өз тілінде бар сөздің орнына басқа
жүрттан сөз алудан ... в) ... ... яғни бір ... ... ... ... сөздерге жоламаған... — ал қазақтар жат сөзден ... ескі сөз, жаңа сез деп ... деп ... деп ... орыс ... сез қолдану тәсілінен мысал келтіріп, үлгілі
жағын үйренетіндей талдау жасаған.
Ахмет Байтұрсыновтың сез өнеріне ... ... ... ... ... жоғары екен деп сол жұрттың сөз қорын пайдалана
беруге қарсы. Бұл мәселеге ол ... ... ... «ана тілі мен ... ... ... ... ана тілінің қайда кеткенін
білмей айрылып қалуы ықтимал» деуі бізді де ... ойға ... ... біз ... ... ... тіл ... ғылымда қолда бар ұғымдарды
қарастырсақ, онда бұл ұғымдардың тілдің әр түрлі „теориясымен тең ... ... Екі мың ... ... ... зерттеудің еуропалық
дәстүрлерінде тілдің философиялық және ... ... ... ... жоқ ... ... "Кратил" диалогы лингвистика бойынша
Европадағы бірінші ... ... ... ... тек ... екі жүз
жылдықта ғана тәсілдердегі айырмашылықтар философияда да, позитивті ғылымда
да зерттеудің дербес обьектісіне ... ... тіл ... байланысты көзқарастарының
қалыптасуына не әсер етті деген сауалға жауап ... ол ... ... келе ... ... жасайды: «қазақ ақындарының
өздерінің де, сөздерінің де міндері, кемшіліктері, жаман әдеттері ... ... ... ... көргеннен кейін байқалып, көзге түскен.
Сонан кейін ғана Европа әдебиетінен тұқым алып, ... ... ... ... ... шыға ... Демек, біздің ойымызша,
А. Байтұрсынов Европа әдебиетімен ... ... ... Ал жоғарыда аталған
түзетушілер қатарына Байтұрсынов Абайды жатқызады, сөйтіп ... ... ... ... ... Абай тілі қазақ тіліне үлкен байлық
әкелген, сондықтан А.Байтұрсынов осы ... өзі де ... ... ... мен ойға ... өз ... жасаған деп түсінеміз. Баяғы заманда
тілді сый ... ... ... ... оны адам санасында пайда болатын
күрделі жүйе деп есептейді. Тіл философиясы тіл жүйесінің ... ... ... ... Тілдік зерттеу мына принциптерді басшылыққа
алады: тілдің белгілі бір жүйесі ... және ... ... ... шартты түрде белгіленеді. Сондықтан қазіргі тілдердің ортақ тегін
анықтауда қиындықтар бар.
Тілді жинақтаудың бір жолы — оны ... сол ... ... Солай бола
тұрса да біз бұл жерде басқа, ... да ... ... жинақтайтын
синтетикалық жолды түсінеміз немесе қысқаша ... тіл ... Тіл ... болуы мүмкін бе және ол не? Бір тіл жүйесінің
басқа тілдің жүйесінен айырмашылығы болатыны - факт.
Тіл адамның ... ... ... ... ... құрал емес деген
қөзқарасқа сәйкес 1) тіл ... ... ... жақтары адам
ойлауының міндеті, органикалық компоненті бола алмайды; 2) бұл ... ... ... қолданбай таза түсінікті формада (әсіресе,
соған сәйкес келмейтін сөздің мағынасы) жүзеге асады; 3) тіл ... ... ... мен ... таза ... ассоциативті мәні
бар. Осы ережеден түсінетініміз, егер тіл адам ойының ... ... ... ... да бір роль ... ... тек ... алмасуды
қамтамасыз етуі болып табылады . Мәселені осылай қойғанда, тіл ойлауға
қандай да бір кері әсер ... ... ой ... керек, демек ойлау мен тіл
ара-сындағы өзара әрекет бір бағыт ретінде қарастырылады, яғни, тек ... әсер ... ... кері орны ... А.А. ... пікірі бойынша
ғойдың жетілуі тек оны сөз арқылы ғана көрсетумен мүмкін болса, ал сөз тек
ой жетілгенде ғана ... ... ... ... ... . Осы позиция
тұрғысынан қазіргі халықтардың түсіндірмелік ойлау жиынтығы бір деңгейдегі
әлеуметтік және ру-хани ... ... ... ... өз ... бір-бірінен айырмашылығы болады. Тіл білімінің философиялық
мәселелері бойынша жазылған еңбектерге қарағанда тіл мен ... ... ... ... ... рет ... түрде қарастырған неміс ғалымы
Вильгельм фон Гумбольдт.
Тілді ойдан, адамды ойлау үрдісінен тыс қарастыруға болмайды әрі олардың
арасындағы табиғи байланыстың бар екенін де ... ... ... сыртқы
қоршаған орта алғы шарттарына және адамзат рухына негізделе ... ... мен ... орта ... ... ой ... жасайды .
Адамзат баласының саналы іс-әрекетінің жемісі — ой әлемі болғандықтан, ой
дүниесі әлемнің жалғыз бейнесі ... ... ... ... ... ... ғана тән құбылыс. Тілдің философиялық мәні рухани
дүниенің күші ретінде көрінеді.
Қазақ тіл ... ... ... ... бір ... ... осы сала терминдерін жасауы. Ғалым ... ... ... ... ... қазақша атауды ұсынды.
Осы күнгі қолданылып жүрген зат есім, сын есім, етістік, есімдік, одағай,
үстеу, шылау, бастауыш, ... жай ... ... ... қаратпа сөз
деген сияқты сан алуан лингвистикалық атаулардың баршасы А.Байтұрсыновтікі.
Бұлар не бұрынғы қарапайым ... ... ... арқылы, не жаңа
тұлғадағы сөз жасау арқылы дүниеге келген соңғы сөздер, сәтті ... ... ... күні бүгінге дейін қолданылып келе ... ... ... ... ... ... бөліп, саралап
дәл етіп көрсетуі ма-мандардың қай-қайсысының қолынан ... ... ... ... ешқайсысын қайта жасау мүмкін ... сыры ... ... ... ... ғылыми негізінде, табиғи
заңдылығында жатыр, яғни, А.Байтұрсынов термин жасау процесінде ... ішкі өз ... ... пайдаланады. Әлгі терминдердің әрі
қарапайым, әрі түсінікті, дәл болуы қазақ тілінің байырғы сөз ... ... ... ... да, олар өміршең, әрі оның
интернационалдық терминдерден де реті келгенде қашпайтынын байқаймыз. Бұған
көп ... ... бола ... ... морфология, синтаксис,
грамматика тәрізді ұғымдардың А.Байтұрсынов қолданысында сол күйінде қалуы
осыған ... ... ... тілінің морфологиялық тұлғатәсілдерін
мүлде басқаша қарап түсіндіруге ... ... Ол ... ... аса зор мән береді. Әсіресе қазақ тілін зерттеген орыс
ғалымдарының тілдің ... ... ... ... ашып түсіне алмауынан кеткен
қателіктерін анықтап, түзетіп талдай келе, өзіндік ... ... ... ... термин береді, атау телиді. ... ... ... терминдердің бәрін қазақ тілі. ғылымына
алғаш категориялардың бас-басына қазақ-ша ... ... атау ... ... қазіргі қолданыстағы терминдердің бәрін қазақ тілі
ғылымына алғаш әкелген А.Байтұрсынов еді.
Ал, А.Байтұрсыновтың ... ... биік ... сонла. ол баланы
ана тілінде оқыту мәселесін кетерді. Ол өз ойын, өз пікірін әркез ... ... ... ... ... ... Қазақ ісіндегі
неше түрлі кемшіліктің көбі оқуменен түзеледі деген ... әлі ... ... ... ... жоқ. ... ... А. Байтұрсынов
"Жазу тәртібі" деп аталатын мақаласының өзекті ... етіп жазу ... ... алады. Оның ойынша "оқу" құралының ең үлығы - кітап, алғашқы
әліппе оқулығы. Ол кітаптардың балалардың жанын қинамайтын, ретке, тәртіпке
келтірілген ... ... ... "Әр ... өз жазбасы болу керек"
—дейді . Жазу туралы алғашқы жобасын жұрт ... ... Оның ... ... ... 24 ... бар. Оның бесеуі дауысты, 17-і ... ... ... ... ... А.Байтұрсынов қазақ тіліне тән
дыбыстардың әрқайсысына жеке-жеке тоқталып, олардың жазылу ретін, ... мен ... ... Араб ... түркі
тілдерінің дыбыстық жүйесіне сай келмейтін тұстарын, басы артық әріптерін
алып тастау керектігін тәптіштеп ... ... ол араб ... алып ... ... ... ... қарсылығын білдірді.
А.Байтұрсыновтың әріп өзгертудегі, алфавитке ... ... бұл ... кездегі зиялы қауым арасында да пікір талас туғызды. Мерзімді баспасөз
беттерінде оның алфавитті өзгертудегі, жаңалық ... ... ... бірі ... ... айтыс ұйымдастырды. Сондай мақалалардың бірі -~
1913 жылы ... ... ... А.Күзембаев, А.Иманбеков, Ғ.
Тоқтарбеков сияқты ... ... ... ... мақала жазады. Бұл
мақалаларында олар тіліміздің қажетін өтейтін әріптің ... айта ... ... ... ... ... айтады. Оның еңбегінің
мәнін, маңызын бағалай келіп, былай дейді: "А.Байтұрсынов мырзаның жазған
әліппе оқу құралы ... ... ... ... әбден жарайтын келіскен деп
білдік. Ол мырзаның түзетіп шығарған ... ... ... ... ... кем ... ... . Сөйтіп, олар өз
ойларын айтып, бірқатар ұсыныстар жасайды. Бұл ... ... ... жоқ, ... ... ... сол сөздің ішіндегі
дауысты дыбысқа байланысты ... ал ... ... ... ... ... революция, Ресейдің Жапон соғысында жеңіліске ұшырауы бүкіл
шығысты дүр ... Осы ... ... қазақтардың ұлттық-мемлекеттік
бостандық үшін табанды да жүйелі күресі басталды. 1905 ... ... ... ана ... ... рұқсат етілмеді. Осы революциядан кейін
ғана шағын кітапшалар, газеттер, ... ... шыға ... ... ... ... ... маңызы зор. Бұл мақсатқа жету
үшін бірінші шарт шығарманың тілінің түсініктілігі мен қалың көпшілікке
таратылуын атап ... ... ... ... ... ... сөздер
мен идеяларды енгізу қияға соқса да, ана ... ... ... ... ... ... қазақ тілінің қалыптасқан, бой түзеген ... айта ... "... бұл ... дыбыстық заңдар қатаң сақталынып, сөз
соңындағы әрбір дыбыс химиялық элемент реакциясындай әсер береді". Қай
елдің өз тілі мен ... ... сол ел ғана өз ... өмір сүре ... атап ... жазу тілдің қасиетіне байланысты. Этимологиялық ... орыс ... ... ... оның ... анархиялық
екендігін көреміз, өйткені, бір сөз екпіннің ауысуына ... ... ие ... Ал ... ... ерекшелігі ол аяқталған, бір жүйеге
келтірілген.
Тілдің әлеуметтік мәніне көз жүгіртсек, сауаттылыққа жету үшін ... ... ... болу ... Балалар мен үлкендерді фонетикалық
жазуға үйретуде де осы заңдылық сақталу керек. Әр ... ... ... ... оның ... болу керек деп ойлаймыз. Әдетте, әлеуметтік
жағдайлардың тілге тигізетін әсерін айтқанда, оның жаңа ... ... ... ... одан да ... ... ескі сездердің жаңа
мағынаға ие болуы, жаңа сөз тіркестерінің пайда болуы, ... және ... ... ... Тіл ... дәстүрлі, ол адамдардың
әр.түрлі ұрпақтарын жалғастырады. Әрбір тілдің фонетикада, грамматикада
және лексикада өзіндік ерекшеліктері бар. Тіл мен ... өмір ... ... мен ... қоршаған орта арасында терең де тұрақты ... бар. Тіл ... ... ... ... ... Тіл арқылы адамдар қоғамның барлық мүшелері арасындағы түсінікке
жетіп, әр ... ... ... ... ... негізгі заңдылығы
ойлау мен сөйлеу арасындағы сәйкестік ... ... ... ... ... тілдің барлық салаларының дамуынан іздеу керек. А.Байтұрсынов
"Әдебйет танытқыш" еңбегінің "Тіл қисыны" (якилұғат қисыны) деген тарауында
ғадам ана тілін жасынан ... ... ... ... соң ... кітаптардан таниды. Онан әрі үлгілі жазушылардың шығарған сөздерін
оқып, өзі іс жүзінде я ... ... я ... ... ... —деп
тұжырымдайды .
"Сөз талғау" бөлімінде тіл тазалығы туралы А.Байтұрсынов былай ... ... ... — ана ... ... басқа тілдін сөзімен шұбарламау.
Басқа тілден сөз тұтыну қажет болса, жұртқа сіңіп құлақтарына үйір болған,
мағынасы халыққа түсінікті сөздерді алу". ... бұл ... ... ... философиялық мәселе көтеріп отыр. Демек, адам сөйлесе тек
қазақ не орыс ... ... ... ... ... ... бір ... екі сөзін қазақша, екі сөзін орысша айтып ... ... ... ... тіл ... ... мәселені нақты қойған
әрі бұл мәселе әлі күнге дейін ... ... жоқ деп ... ... А.Байтұрсынов көтерген тілдің философиялық мәселелерінің бірі тіл
анықтығы, тіл ... тіл ... деп ... Тіл ... ... лебіз ашык мағыналы, түсінуге жеңіл, ... ... тіл ... ... сол ... ~деп, ... береді. Сөз әуезділігі, сөйлеу әуезділігі мен сөйлеу қай ... ... ... ... ... әрине, филологтар үшін өте ... ... ... бұл тілдін философиялық мәселесіне де жатады Деп
ойлаймыз. "Сөздің ... ... ... ... ... ал, ... ... ұйлығып қатар келгенде" сейлеу құлаққа жағымсыз болады
деп көрсетуі әсіресе, мемлекет қайраткерлері, одытушылар үшін үлгі ... ... ... философиялық даналықпен сөйлеп, осындай мәселеге мән
бермесең, көпшілік сені тыңдамайды .
Жазу әдебиеті ... ... ... ... ... жазу ... дінге қызмет қылса да, тілге қызмет қылмағанын айқындай
отырып, тілді ұстарту, әдебиетті ... ... ... ... бұзғанын,
аздырғанын айтады. "Қазақ тілінде басылған бұрынғы шығармаларды алып ... ... тілі ... қазақ пен ноғай тілінің араласқан қойыртпағы болып
шығады" — деп, аныктай отырып, ол қойыртпақ тіл қазақ молдаларының шығарған
сөздерінде де бар ... ... ... осы ... ... ... ... отырып, "бастапқы жазба әдебиеттің бас мақсаты — дінді жаю?
дінді күшейту болса, соңғы әдебиеттің бас ... - ... ... ... ... ... - деп, айшықтайды. А.Байтұрсынов діндар
дәуірдің әдебиетіне талдау жасағанда дін ... мән ... ... тарихында діни философияға да өзінше үлес қосты деп ойлаймыз.
Қисса, хи-каят(мысал), насихат, мінажат, мақсат, ... ... ... ... ... ... ... келтіре отырып, діни бағытын
дәлелдей білген. Хикаяттар дін үйрету мақсатымен де шыққан, діндар дәуірде
үгіт өлеңдерді насихатшылар шығарған. А.Байтұрсынов осылардың ... ... ... ... ... ақындардың өлеңдерінен мысал
келтіре отырып көрсетеді. А.Байтұрсынов: "Діндар дәуір ... ... ... деп ат ... ... мінажат деп ғұламалардың құдайға
айтқан зары, арызы, налысы ... ... ... мұңдақ мағынасына
айналып, зарлық өлең сияқты сөздер де мінажат деп ... ... - ... ... еңбектеріндегі тілдің философиялық мәселелерін көтергенде
біздің ойымызша, жалпы ұлттық ... ... ... ... мен ... ... ұлт ... ұлттық
психологиясын, этникалық ерекшелігін, олардың шаруашылық ... ... ... мән бергендігі. А.Байтұрсыновтың ойынша
жүздеген жылдар бойы қалыптасқан әдет-ғұрыптарды жоққа шығарып қабылданған
заңдардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... халыққа қажетсіз болып қалады.
А.Байтұрсыновтың тағы да бір айтқан мәселесі хат мәдениеті деген ... ... ... түсіндіруінше, әріпке қатысы бар нәрсенің
бәрі, мысалы, сауаттылық, ... ... ... емле ... ... істері, жазба мамандары, жазылған, басылған сөздер, т.б. ... "Хат ... бар ... бір ... ... ... әріпті ала қою
оңай жұмыс емес. Бірте-бірте барып алып кетуге бірталай ... ... ... ... ... ... Әуелі, ондай қаржы, күш пен іс ... ... ... ... ... ашу істеріне керек, екінші, баспа
дүкендерінде қатар дүкен ... ... ... ... ... ... нәрселердің бәрі де екі әріппен бірдей басылып ... ... ... екі ... болмақ, екі жұмыс болмақ. Артык қаржы, артық күш бұған керек"
—деп, А.Байтұрсынов әріпті алып тастаудың үлкен жұмыс екенін айтады .
Біздің ... ... ... ... тілі мен мәдениеті сияқты бірде-
бір ұлттың басынуына жол бермейтінін ... ... ... ... ... ... сөйлеуге үйренуі мүмкін, бірақ ол тілді
туғызған халыктың мәдениетін, салтын, дәстүрін ... ... ол ... ана тілі бола ... Сол ... мекендеуші халықтардың тарихын білу,
мемлекеттің тарихына үңіле қарау көп жылдар бірге тұрган халықтар тағдырын
жақындастырып. тарихи тамырларын байланыстырады. Тек ... адам ... және ... дәстүрмен санасады. Ол адам сөйлеу мен тілді меңгерген.
Мемлекеттік тіл көп үлтты елде тілді меңгерген. ... тіл ... ... елде сол өте қажет. Бүл тіл міндетті түрде негізгі тіл ... ... ... әдебиетші ретінде жазған мақалалары тұтас том боларлық
мол дүние, Бұлардың ішінде 1913 жылы жазылған «Қазақтың бас акын» ... дара тұр. ... ... ... рухани болмысымыздағы орны,
көркемдік-эстетикалық сипаттар ... ... ... ... ... ... ... алдына тартылды. Өмірдің сан алуан көкейтесті мәселелерін
арқау етіп жазған Ахмет Байтұрсынов мақалалары алдымен «Айқап» журналында,
1915—1918 жылдар ... өзі ... ... ... ... ... кейін
кенестік баспасөзде жарияланған.
Мақалалар саны көп, олар мерзімді басылым бетінде шашылып ... ... ... ой ... өткізіп, жүйелеп бастырып ... ... ... зердеміздің қазір ойсырап үңірейіп тұрған
беттерін толтыратын боламыз. Қазіргі қолда бар ... ... ...... ... ... ... емле,
грамматика, жер игеру, кәсіп істеу, қоғамдық күрестер, ... ... ... ... ... өз ... ... әлеуметтік
ойға мұрындық, ұйтқы болған пікірлер айтып, тұжырымдар жасаған. Ре~ ... ... ... ... ... ... идеясы ағартушылык,
демократтық, прогрсстік тұрғыдан көрінеді, олар біздің азаматтық, рухани
дамуымыздағы ... ... ... ... ... ... ... пікірлер дәл қазіргі уақытқа қызмет ететінін көруге болады.
Автордың «Қазақ ... ... ... 1911, № 2) ... ... ... тұрғыдан қарайтындығы көрінеді, ... ... ... өз алдына дербес мемлекет болып тұра ... ... ... негізғі жағдайлары деғен проблемалардың жауабы
айтылады. «Олжалы жерде үлестен қағылғанымыз, ... ... ... ... ... ... кағылғанымыз — бәрі надандық ... ... ел мен ... ... ... ...... өнер екенін айтып,
оқуға, ағартушылыққа ден кояды.
Бұл бағытта жазылған, ... ... ... өте көп. «Оқу ... 1913, № 11) мақаласында өз кезіндегі мектелтер ісін тиянақтай
отырып, сол тұстағы Қостанай уезіндегі ... ... ... жүз кісіден 6 еркек қазақша, әрбір мың кісіден 6 еркек ... ... үш жүз ... 1 әйел ... төрт мың ... 1 әйел ... ... деген дерек келтіреді. «Қазақша оқу әлі бір ... ... ... жоқ, ... есепсіз көп, Қазакша оқу кітаптары жаңа ғана көрініп
келеді. Тәртіппен ... ... аз, оқу ... жоқ, ... оқу
жолы жоқ, салған мектептер жоқ, мұғалімдерге арналған ... жоқ, ... ... ... ... ... ... жасалған өрнек жоқ, оқыту
ғылымын үйрететін даримұғалимун (педучилище) жоқ» деп күйзеледі.
Осыған жалғас ойларды «Қазақша оқу жайынан» (1913) ... ... ... ... ... деп ... ... оқытуын жақсы білейін дегеи
адам ... ... ... ... өзі ... ... ... екінші
баланың табиғатын біліп, көңіл сарайын танитын адам боларға керек. Оны
білуге баланың туғаннан ... өсіе ... ... ... ... қалай
кіретін жолын білерге керек. Баланың ісіне, түсіне карап, ішкі ... болу ... ... бір ... ... тағы да ... ... беру машығынан
таймай: «орысша оқу орыс қолтығында тұрған жұртқа ... ... ... ... ... керек. Қазақша оқи, жаза білген соң, шама келсе,
орысша білу қажет» деп тағы ... ... ... ... ... әдіс жолдары талданады. Адам тәрбиелеудің жан-жақтылық ... кісі ... ... ... ... ойлардың тоғысқан
бір тұсы — «Тәні саудын жаны сау» мақаласы.
Ахмет Байтүрсыновтын қазақша әліппе жасауы, араб ... ... ... тіл ... ... терминдерін жұртымыздың образды ойлау
мүмкіндігімен сабақтастырып өз топырағымыздан тауып? оларға тұңғыш
анықтама бергені, дыбыс ... ... сөз ... ... ( ... ... қалыптастырып шығарған ұлы еңбегі өз кезінде
де айтылған болатын. Ахметтің Октябрь төңкерісіне шейін қазақ халқын ... көп ... ... ... мектебі, қазақ тілі сықылды орындарда оның
еңбегі мол... Әр тілдің айдауында жүрген қазақ балаларына ... ... ... ... ... ... казақ мектебінің іргесін
қалаған алғашқы адам — Ахметтің бұл тарихи еңбегі бағаланбай қалмақ емес.
Бұны ... та ... деп ... ... ... ... ... де осымен сабақтас: «Бір кезде сары маса боп ыңыздап оятқан Ахметті
қазақ еңбекшілері де қадірлей біледі, сөзін оқып сүйсінеді».
1929 жылы 5-мамырда ... ... өз ... ... ... ... ... жарияланғаннан басқа ғылыми, ғылыми-методикалық
еңбектердің ... ... ... ... ... сақталған. Мүнда мынадай,
еңбектері көрсетілген: 1.«Тіл — құрал» (1-бөлім. ... 2. «Тіл ... ... Морфология), І. «Тіл — құрал» (3-бөлім, Синтаксис), 4.
«Әдебиет ... 5. ... ... ... 6, «Тіл — ... ... ... 7. «Тіл ~— жұмсар» (2-бөлім Практикалық
грамматика) 8. «Оқу ... ... ... 9, ... 10. ... ... әліппесі), 11. «Әліппе — астар» (әліппеге методикалық нұсқау),
12. «Қырық мысал» ... ... ... ... 13. ... және ... өлеңдер жинағы), 14, «Оқу құрал» хрестоматыя (нұралы)
— Шонановпен бірлесіп жазылған). Бұлар ерекше мәні бар ... ... ... М. Әуезов ауызға алған, қазір кейбір зерттеушілер айтып
жүрген «Мәдениет тарихы» деген дүние ... яғни ... ... ... ... көрмесе қерек.
Ахмет Байтүрсыновтың тіл білімі саласындағы енбектерін саралау, жүйелеу,
оларға .тарихи ... баға беру ... ... ...... бар іс. Көп ... көзжұмбай, қиянаттан арылатын түс келді
Шолу түрінде көз жүгіртіп, ат-үсті қарағанның өзінде, толып ... ... ... шығады. Бірер мысалға жүгінелік,
«Тіл құрал. Дыбыс жүйесі мен түрлері. І--тіл танытқыш құрал». ... ... ... қаулысы бойынша өзгертіліп 4-6асылуы
(Қызылорда, 1925). Сөз басы былай басталады:
«Тіл ~ адамның адамдық белгісінін зоры, ... ... ... Осы
дүниедегі адамдар тілінен айырылып, сейлеуден қалса, ... ... ... еді, осы ... ... жазудан айырылып, жаза алмайтын күйге ұшыраса,
ондағы күйі де тілінен айырылғаннан жеңіл болмас еді. ... ... ... ... ... ... ауызбен сөйлесуден артық ... ... ... ... ... ... тілдің
философиялық мәселелерін талдауы бүгінгі ғылымның талаптарына сай келеді
әрі үйренетін тағылымы да көп ... ... ... ... ... ... тарихын, шығу тегін зерттеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Біздің пікірімізше, қысқа ғана уақыт ішінде қазақ тілі өңделген белгілі бір
жүйеге енді. "Өзінің ... ... ... ... ... ... ... арқылы сауатсыздарға түсінікті болатындай басқаларға қарағанда өзгеше
принцип ұстады. Қалың көпшілікке тасталған әрбір ой сол ... ... ... ... ... ... ... болды".
Әр түрлі оқиғаларға, халықаралық ... заң, ... ... «Бұл ... ... (1914), ... ... жобасьшың баяндамасы» (1914), (осы мақала үшін ... ... ... ... халқын билеу туралы 1868 жылы
шыққан уақытша положение» (1914), ... ... ... ... (1914), ... жерін алу турасындағы нмзам» (1913),
«Қазаққа ашык хат» (1916) сняқты көптеген мақалалар ... ... ... ... білігін, ой шылдық деңгейін, журналистік
стилін көрсетіп, рухани даму ... мол ... ... ... ... ... ... ғалым, қоғам
қайраткерісанатында жасаған барлық еңбегі, тартқан қорлық, көрген ' азабы,
болашаққа сейген үміт-арманы — ... осы ұлы ... ... ... үшін ... қаны ... ... қызмет етуге арналған
Әдебиет
1. А. Байтұрсынов. Жазу әдебиеті // Шығармалары. ... ... ... бб.
2. Е.М. Абакан. Тілдің мәдени философиясы. Алматы:Айкос, 2000. 184 б.
3. В.З. ... ... ... ... ... языкознания.
Москва: Наука, 1982. С. 356.
4. А.А. Потебня. Эстетика и поэтика. Москва: Искусство, 1976, С. 614.
5. Д.С. ... ... ... сөз ... ... Философия ғылымдарының докторы дәрежесін алу үшін дайындаған
диссертация.
Алматы: 2003. 309 б.
6. А. Байтұрсынов. Жазу ... // ... 1912. № 4, ... А. ... Емле хакында // Қазақ. 1913. 30 ноябрь.
8. А. Байтұрсынов. Сөз талғау // Ақ жол. ... ... 1991. ... ... Тіл ... әуезділігі // Шығармалары. Алматы: Жазушы,
1989. 177—190-66.
10.А.Байтүрсынов. Араб әліппесін жақтаған баяндамасы // Ақ жол. ... 1991. ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А.Байтұрсыновтың ғылыми-саяси шығармашылығы7 бет
Тұтас буынның төлбасы - Ахмет Байтұрсыновтың өмірі мен шығармашылығы5 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары32 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары жайлы30 бет
А. Байтұрсыновтың өмірі14 бет
А.Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарасы мен қызметі21 бет
Драматургиядағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет
публицист жазушы Нұрмахан Оразбеков 73 бет
«Өлең бунақтарының таңдамалы және талғамалы орындары (А.Байтұрсыновтың "Әдебиет танытқыш" еңбегінің "Өлең ағындары" тарауы).»6 бет
А. Байтұрсынов және қазіргі қазақ тілі фонетика саласындағы жаңа бағыттар52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь