Несие жүйесінің қажеттілігі мен маңызы

Жоспар:

Кіріспе

1. Несиенің мәні, қызметі
Несие формалары мен түрлері
НЕСИЕ ЗАҢДАРЫ

2. Қазақстан Республикасындағы несие жүйесі
2.1 Несиенің экономикадағы ролі
2.2 Қазақстан Республикасындағы банк жүйесінің даму тарихы
2.3 Банктердің экономикадағы ролі

Қорытынды

Әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Несие — нарықтық экономиканың тiрегi ретiнде экономикалық дамудың ажырамас элементiн бiлдiредi. Оны барлық шаруашылық субъектiлерiмен қатар, мемлекетте, үкіметте, сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Құнның қозғалысы — бұл несиенiң қозғалысының кiндiгiн сипапайды. Несиелiк Қатынастардың пайда болатын экономикалық негiзiне капитал айналымын жатқызуға болады.
Көбiне несиенi ақша ретiнде түсiнедi. Бiр жағынан қараганда бұган негiз де бар сияқты. Себебi, қазiргi шаруашылықта қарыз көбiне ақшалай түрде берiлуде. Бiрақ бұл жерде ақша мен несиенiң әр түрлi ұғымды бiлдiрiп, әр түрлi қатынастарды түсiндiретiнін естен шығаруға болмайды.
Сонымен қатар, несие мен қаржы категорияларын бiр санайтындар да аз емес, несие — бұл ақшалай қаражаттың екi жақты қозғалысын, яғни қаражаттың уақытша берiлуiн және уақыт өткен соң қайтарылуын баяндаса, ал қаржы — сол қаражаттың бір жақты қозғалысын бейнелейдi, яғни қаржы: дотация, субвенция, субсидия түрiнде берiлсе, олар кайтарымсыз сипатқа ие.
Несие — бұл пайыз төлеу және қайтару шартында уақытша пайдалануға (қарызға) берiлетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несие мен ссуданың арасында да өзара айырмашылық бар. Несие — бұл банктiң қаражатын құрайтын көзi ретiнде барлық несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың әр түрлi формаларының болуын және сондай-ақ олардың жұмсалымдарының формасын бiлдiретiн кең ұғымды сипаттайды. Ссуда — бұл ссудалық шот ашумен байланысты қалыптасатын несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың бiр ғана формасын бiлдiредi.
Қарыз берушi — қарызды беретiн несиелiк қатынасының бір жағы. Қарыз берушi — бұл уақытша пайдалануға қарыз берушi субъектiлер болып табылады. Қарыз берушiлерге: банктер, банктiк емес мекемелер, мемлекет, шаруашылық субъектiлерi және халық жатады.
Қарыз алушы — бұл несиенi алушы және оны қайтаруга міндеттi, несиелiк қатынастың екiнші жағы. Борышқор және қарыз алушы бiр-бiрiмен жақын сөздер болғанымен де, олардың түсiнiктерi әр түрлі. Мысалға, кәсiпорын немесе жеке азаматтардың коммуналдық қызметке, салықтарға т.б. байланысты төлемдерi кешігуi мүмкiн, бiрақ бұл жерде ешқандай да несиелiк қатынас туындамайды. Борыш бұл тек қана экономи калық қатынасты емес, сондай-ақ ада адамзаттық қатынастар жағдайын сипаттайды. Борыш — бұл өте ауқымды ұгым. Ал қарыз алушы — бұл қосымша қаражатқа деген сұранысы бар тұлга.
Қарыз берушi және қарыз алушымен қатар несиенiң құрылымының элементiне берiлетiн объекті де жатады. Беру объектiсi — бұл құнның ерекше бөлiгi, яғни қарызға берiлген құнды бiлдiреді.
Несие — ақша сияқты тарихи экономикалық дәреже болып абылады. «Кредит» деген сөз, «қарызға», «несие» деген «kredo»- сенемiн деген магына беретiн латынша «kreditum» деген сөзден шығады. Ол экономикалық дәреже ретiнде әр турлi экономикалық қоғамдарда қызмет етедi. Ол тауар өндiрiсiнiң пайда болған кезінен бастап қарапайым формаларында: бай және кедей қоғамдарда көрiнедi. Несие қатынастарын ақша қатынастары сияқты үнемi даму үстiнде болады. Алғашқы несие табиғи түрде қоғамның дәулеттi топтарынан мүлiксiз шаруалар мен кәсiпкерлерге тұтыну муктаждығы мен қарыздарды өтеу үшін ұсынылған. Тауар-ақша қатынастарының дамымен несие ақша түрiнде көштi.
Құндық қатынасты ерекше формасы сияқты несиенiң пайда болуы шаруашылық жүргiзуi бiр субъектiден босаған құн шаруашытлық мәмiледе қолданысқа түсетiн, бiрақ бiр уақыттарда жаңа қайта өндiру цикiліне ене алмайтын кезде ғана жүзеге асады. Несиеге байланысты бұл құн қосымша қаражатқа уақытша қажеттiлiгi туып отырган басқа субъектiге өтедi және қайта өндiру процесiніц шеңберiнде қызметiн жалгастыра береді. Бiрақ, несиелiк қатынастардың пайда болуың экономикалық байланысқа түсуге дайын меншiк иелерi сияқты бiр-бiрiне қарсы тұралатын тауар иеленушiлер арасындагы айырбас ауқымынан iздеген жөн. Тауарларды Қолдан-қолға өткiзу сияқты тауар айырбастау және қызмет көрсетумен ауысу несиелiк қатынастардан туындаған экономикалық жемiс.
Несиелiк қатынастар пайда болатын және дамығын нақты экономикалық негiзде қаражат айналымы мен ауыспалы айналым, яғни несиелiк қатынастың материалдық негiзi боп құн козғалысы саналатын болады.
Қарызға алуына несиенi кедей болғаны үшiн алмайды, ол өзнiң меншiктi қорларының ауыспалы айналым мен капитал айналымының объективтi күшне толық шамада жетпей тұрғандықтан өз iсiн алға бастыру үшiн алады.
Несие объективтi қажеттiлiктен туындаған және ол когамдық өндіріс процесiнде маңызды рөл атқарады. Несие ақшалай капиталдық қарызга трансформациясын қамтамасыз етедi және несие берушiлер мен қарызга алушылардың арасындагы қарым-қатынасты бiлдіредi.
Оның көмегімен мемлекеттiң, халыктың, ұйымдардың және кәсiпорындардың табыстары мен бос (еркiн) ақшалай қаражаттары жинақталып, уақытша пайдаланудың төлемiне аударылатын несие капиталына айналады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1) Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие Банктер»: Оқулық. – Алматы: «Экономика», 2005.

2) Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»: -Алматы: «ИздатМаркет», 2004.

3) Баймұханова С.Б.; Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп». – Алматы; Қазақ университеті, 2002.
        
        ҚР БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
КУРСТЫҚ ... ... ... ... МЕН ... ... Қ.Қ.
Орындаған: Тлеуберген М.Т
2-курс, қаржы мамандығы
Алматы, 2009ж.
Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
........................................3-4
1.  Несиенің ...     ... ... мен ...      НЕСИЕ ЗАҢДАРЫ…………………………………………………...8-11
2.  Қазақстан Республикасындағы несие жүйесі………………………..
    2.1 Несиенің экономикадағы  ролі………………………………………
    2.2 Қазақстан Республикасындағы банк ... даму ...    2.3 ... ... ...  
Қорытынды...................................................................
..................................
-----------------
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
......................
Кіріспе
Несие — нарықтық экономиканың тiрегi ретiнде экономикалық дамудың
ажырамас элементiн бiлдiредi. Оны барлық шаруашылық ... ... ... сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Құнның қозғалысы — бұл ... ... ... ... Қатынастардың пайда болатын экономикалық негiзiне капитал
айналымын жатқызуға ... ... ақша ... ... Бiр ... қараганда бұган
негiз де бар сияқты. Себебi, қазiргi шаруашылықта қарыз ... ... ... ... бұл жерде ақша мен несиенiң әр түрлi ұғымды бiлдiрiп,
әр түрлi қатынастарды түсiндiретiнін естен шығаруға болмайды.
Сонымен қатар, ... мен ... ... бiр ... да ... несие — бұл ақшалай қаражаттың екi жақты қозғалысын, яғни қаражаттың
уақытша ... және ... ... соң ... ... ал қаржы — сол
қаражаттың бір жақты қозғалысын бейнелейдi, яғни қаржы: дотация, субвенция,
субсидия түрiнде ... олар ... ... ... — бұл ... төлеу және қайтару шартында уақытша пайдалануға
(қарызға) берiлетін ссудалық капитал ... мен ... ... да ... ... бар. ...... қаражатын құрайтын көзi ретiнде барлық несиелiк қатынастарды
ұйымдастырудың әр ... ... ... және сондай-ақ ... ... ... кең ... ... ...... шот ашумен байланысты ... ... ... бiр ғана ... ... берушi — қарызды беретiн несиелiк қатынасының бір жағы. Қарыз
берушi — бұл уақытша пайдалануға қарыз ... ... ... табылады.
Қарыз берушiлерге: банктер, банктiк емес мекемелер, мемлекет, ... және ... ... ... — бұл ... ... және оны ... міндеттi, несиелiк
қатынастың екiнші жағы. Борышқор және қарыз алушы бiр-бiрiмен ... ... де, ... ... әр түрлі. Мысалға, кәсiпорын немесе жеке
азаматтардың коммуналдық қызметке, салықтарға т.б. байланысты төлемдерi
кешігуi мүмкiн, ... бұл ... ... да ... ... ... бұл тек қана экономи калық қатынасты емес, сондай-ақ ада ... ... ... ... — бұл өте ... ... Ал қарыз
алушы — бұл қосымша қаражатқа деген сұранысы бар тұлга.
Қарыз берушi және қарыз алушымен қатар несиенiң ... ... ... де ... Беру ... — бұл ... ерекше бөлiгi,
яғни қарызға берiлген құнды бiлдiреді.
Несие — ақша ... ... ... дәреже болып абылады. «Кредит»
деген сөз, «қарызға», «несие» деген «kredo»- сенемiн деген магына беретiн
латынша «kreditum» деген сөзден ... Ол ... ... ... ... ... ... қызмет етедi. Ол тауар өндiрiсiнiң пайда
болған кезінен бастап қарапайым формаларында: бай және ... ... ... қатынастарын ақша қатынастары сияқты ... даму ... ... ... табиғи түрде қоғамның дәулеттi топтарынан мүлiксiз
шаруалар мен кәсiпкерлерге ... ... мен ... өтеу ... ... ... ... несие ақша түрiнде көштi.
Құндық қатынасты ерекше формасы сияқты несиенiң пайда болуы шаруашылық
жүргiзуi бiр субъектiден ... құн ... ... ... ... бiр уақыттарда жаңа қайта өндiру цикiліне ене алмайтын кезде
ғана жүзеге асады. Несиеге байланысты бұл құн ... ... ... туып ... ... субъектiге өтедi және қайта өндiру
процесiніц шеңберiнде қызметiн ... ... ... ... ... ... ... байланысқа түсуге дайын меншiк
иелерi сияқты бiр-бiрiне ... ... ... ... ... ауқымынан iздеген жөн. Тауарларды Қолдан-қолға өткiзу сияқты тауар
айырбастау және қызмет көрсетумен ... ... ... ... жемiс.
Несиелiк қатынастар пайда болатын және ... ... ... ... ... мен ... ... яғни несиелiк қатынастың
материалдық негiзi боп құн козғалысы ... ... ... ... ... ... үшiн алмайды, ол өзнiң ... ... ... мен ... ... ... күшне толық
шамада жетпей тұрғандықтан өз iсiн алға бастыру үшiн алады.
Несие объективтi қажеттiлiктен туындаған және ол ... ... ... рөл атқарады. Несие ... ... ... ... ... және ... берушiлер мен қарызга
алушылардың арасындагы ... ... ... ... ... ... және кәсiпорындардың
табыстары мен бос ... ... ... ... уақытша
пайдаланудың төлемiне аударылатын несие капиталына айналады.
І.Несиенің мәні, қызметі. ... ... ... ... ... ... ұстану керек, несиелердiң барша түрi формалардан
тәуелсiз оның мәнiн көрсетуi керек:
- несие мәмiлесi тұтасымен ... ... ... ашуы ... Егер ... ... қайтарылмаса, онда өзiнiң қайтарылатын қасиетiн жоғалтатыны
бiлдiреді.
- несиенiң мәнiн талдауда несиенің ... ... ... ... қарастырған жөн.
Несиеде өзгермейтін, тұрақты болып қалатын жәйiт - құрылым. Өзге
экономикалық ... ... ... де ... ... ... ... элементтен тұрады. Ондай элементтерге ең алдымен несиелiк
қатынастың барлық субьектілері, сондай-ақ жоғарыда ... ... ... ... мен ... алушылар жатады. Оларды бөлуге және
бөлек қарастыруға болмайды. Оларды бiрге қарасты жағдайда ғана ... ... ... ...... ... ... ұсынатын жағы. Мұны iске асыру
үшін онда ақшалай қаражаттың белгiлi бiр қоры болуы керек. Ол ақша ... ... ... ... ... ... болуы да мумкiн.
Қазiргi уақытта қарызга ақша ұсынатын негiзгi несие беруші - банк ... ... ... ... мен халықтың уақыша бос
қаражаттарын шоғырландырып, оларды қарызга алушыға уақытша пайдалану үшін
несие түрiнде ұсынады. Бұл ... ... ... ... тек ... алушы
ғана емес, сондай-ақ соңғысы да меншік иесiне тартылған ресурстарды
қайтаруға ... Бұл ... банк бiр ... ... берушi болса, екiншi
жағдайда— қарыз алушы болып көрiнедi.
Қарызга алушы — несиелiк қатынастар жағы, несие ... ... ... ... ... Қосымша ақшалай қаражатқа уақытша
мұқтаждығы туғандар карызға ақша алушылар болып ... ... ... сай ... ...... ... халық,
мемлекеттер мен банктер болуы мумкiн. Алайда, қарызга алушы карызға алынган
қаражаттың меншiк иесi болып табылмайды, ... ... ... оны
ол өз қалауымен қолданады. Бұл жагдайда ол алынган ақшадан гөрi, яғни
шаруашылықта ... ... қоры ... ... оны iске асырып,
пайдаланганы ушiн өтемақы төлеп, қарызды артық көлемде төлейдi.
Несиелiк ... ... ... ... берушiге тәуелдi, оған
несие берушi өз талаптарын қояды. Алайда, карызга алушы мен ... ... ... толық құқықты жақтары болып табылады. Олар міндеттi
турде қатысуы керек және бұл ... олар ... ... ... ... ... ... мумкiн. Несие берушi мен қарызга алушы өзара
іс әрекеттерiнде қарама-қайшылықтың ... ... ... ... ... ретiнде олар оны қарама-қарсы жақтарында тұрады.
Олардың мүдделерi де ... ... ... ... жоғары пайыздық несие
бергiсi келеді, қарыз алушыға мүмкiндiгiнше арзан несие алып, ... табу ... ... экономикадағы орны мен рөлi, оның ... ... ... ... ... ... ... қызметтердi атқарады:
- қайта бөлу;
- айналыс шығындарын үнемдеу;
- айналыстағы нақты ақшалардың орнын уақытша алмастыру;
- капиталдың шоғырлануын жеделдету;
- ғылымы-техникалық прогрестi желелдету.
Несиенiң ... бөлу ... кез ... ... ... толық қанды жұмыс жасауына өз үлесi несиенiң ... ... ... ... бiр ... ... бiр саласына
капитал ағымы болады.
Несиенiң айналыс шығындарын үнемдеу ...... ... ... ... ... Шаруашлық субъектiлерiндегi
ақшалай қаражаттардың ... мен ... ... ... ... кей ... қаржылай ресурстарга деген қажеттiлiктi
туындатады.
Ал келесі, ... яғни ... ... ... ... уақытша алмастыруы. Қазiргi несиелік шаруашылықты мұндай
орнын алмастыруга ... ... ... ... ... ... экономиканың турақты дамуына
жағдай жасау үшiн маңызды ... ... ... ... шешуде
несиенiң бұл қызметi өндiрiстiң ауқымын ұлғайта отырып, пайда алуга
мумкiндiк ... ... ... мен ... ... формасы — бұл ... ... ... ... табуы. Ол несие қатынасының мәнi мен ... ... ... ... мен мазмұны ажырағысыз әрі
диалектикалық ... ... ... ... ... ... оның
мазмұны мен дамуына сәйкесуi керек.
Таңдап алынған ... ... ... ... ... ең ... бөлiп көрсетуге болады (9.1. сурет)
- қызмет ету саласына қарай — ұлттық және халықаралық несие;
- несие мәмілесінің ... ...... және ... ... ... ... субъектiсiне қарай — банктiк, коммерциялық,
халыкаралық тұтынушылық несиелер.
9.1.сурет. Несиенің негізгі формалары.
Жорғарыда қарастырылган несие ... ... ... ... ... — бұл оның несиелердi жiктеу үшiн пайдаланатын, экономикалық-
ұйымдастырушылық белгілерi бойыша ең детальданған ... ... ... ... ... ... несие турлерi былайша жiктеледi: несиелеу объектiнiң
экономикалық белгiлерi бойынша:
— айналым қаражатын қалыптастыруга ... ... ... құрал-жабдықты калыптастыруга берiлетi несие;
— ТМҚ аясында шұгыл ... ... ... ... ... ... қажеттлiкке берiлетiн несие;
— өндiрiстiң маусымдық шыгыны аясында берiлетiн несие;
— жол үстiндегi ... есеп ... ... ... ... ... төлем несиелерi.
ә) қамтамасыз етiлуi бойынша:
— жылжымалы және жылжымайтын мулікпен, ТМК-пен, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етiлген;
— қамтамасыз етiлуi болмайтын банкiлiк (сенiмдiлiк).
б) қайтарылу мерзiмi бойынша:
— қысқа мерзiмдi;
— орта мерзiмдi;
— ұзақ мерзiмдi.
в) өтелу ... ... ... төлеу (мерзiмін ұзарту);
— бір жолғы өтеу;
кезең сайын (бір ... ... ... ... ... ... ... стандартты
— күмәндi;
— сенiмдi;
— сенiмсiз;
— ұзартпалы.
ғ) арқылылығы бойынша:
— қалыпты пайыздық мөлшерлемесi;
жоғары пайыздың мөлшерлемесi;
төмен пайыздың мөлшерлемесi;
... ... ... ... сауда-саттық несиесi;
— өнеркәсiп несиесi;
— ауылшаруашылық несиесi;
—құрылыс несиесі;
ж) ашылатын шот турлерi бойынша:
— жай ссудалық шот бойынша ... ... ... шоты ... ... ... шот ... несие;
— овердрафт бойынша несие;
— несие желiсi бойынша несие.
Несиенiң айрықша түрiне ... ... ... ... ... ... ... мерзім ссуда мөлшерi бойынша тiркелетiн
ломбардтық несие жатады.
Ломбардтық ... ... әр ... ... ... қағаз кепiлдiгiмен,
тауар кепiлiдiгiмен, талап кепiлдiгiмен берiлетін ... ... ... ... ... өз қалауынша шектеусiз пайдалана алады.
Жаңартпалы несие (ағл. Revolve- айналыста болу, ... ... ... - ... ... ... және әлемдiк нарықтарында жаңгыртпалы
несие. Ол белгiленген берешек лимитi шегiнде және өтеу ... ... ... қатысушы елдер арасында қосымша келiсімөзсiз автоматты
түрде берiледi.
Несие желiсi ... ... ... несие уйымының оған несие
келiсiмшартының белгiленген әрекет етуі ... ... бір ... ... мөлшерде несиені беру жөніндегі заң тұрғысынан рәсімделген
міндеттемесі. Несие желісінің ашылуы несие ... мен ... ... ... ... тығыз ынтымақтастығын білдіреді.
1.2 НЕСИЕ ЗАҢДАРЫ. Несие заңдарын бiлу және ... ... ... ... ... ... ... қорларының айналыстары мен айналымдарының
бiркелкi еместiгiне байланысты бос тұрған қаржыларды орынды ... ... ... ең алдымен Несие заңының пайда болуы жатады. Ол ... ... ... мен қарыз беру ... ... ... пайда болу заңының экономикадағы ... ... ... ... ғана ... күшi бар. Нақты несие қатынастары
шаруашылық байланыстары баламалық және ... ... ... ... ғана туындайды.
Егер шаруашылық субъектiсiнiң өзi атқарып отырған жұмысының нәтижесi
үшiн нақты материалдық жауапкершiлiгi ... ... ... ... ... ... қайтарылып келетiндiгiнiң кепiлдiгi болмайды.
Несиенiң пайда болу Заңының бұзылуы экономикадғы қарама-қайшылыққа және
инфляцияға әкеп ... ... ... да ... заңдар сияқты жалпыламалық,
объективтiк, қажеттiлiк, өте маңыздылық, нақтылық сипаты бар.
Несие заңдарының ... ... ... ... ... ... анықтағанымыздан, несиелік қатынастар тартылған құндылықтар несие
берушiден қарыз алушыға өтiп, қайта қайтқанда ... ... яғни ... ... ... ... ... Егер ол бiр буында тоқтап тұрып
қалса, өзiнiң мәмiн жоғалтып, ... ... ... ... ... объективтi, қажеттi, маңызды, жалпыламалы, нақты ... ... ... оның аса ... сипаты, өмiр суруiнiң заңы.
Несие заңына тән Заң - оның қайта айналып құйылу заңы. Несиенi басқа
экономикалық ... ... ... ... ... мен
ерекшелiгi — қайта айналып кұйылушылығы. Егер тарылған құндылық бастапқы
субъект несие берушiге ... ... ... ... онда ... мәнiн
жоғалтып, жеке экономикалық категория ретiндегi несие боп аталудан қалады.
Тарылған құчдылық өзi шыққан пунктке қайта оралып келу ушін ... ... ... яғни ... ... ... қатынасады, пайызын өсiру
ушiн уақытша ... ... ... ... қайта қайтаруға
(қаржыларды босатады) өзiндiк мүмкiндiктер жасайды. Бұл ... ... ... және т.б. экономикалық талаптардың
барлық белгiлерi бар. Осы аталған Заңмен тікелей ... ... заңы ... ... ... ... құндылық несие берушiден оны алуға
дейiнгi жолда өзiнiң тұтынушылық ерекшеліктерін ... ... ... ... жоғалтпайды да, өзінің айналымдарына
бастапқы тепе-теңдік түрiн сақтап, жаңа ... ... ... ... ... (несие берушіге) қайта оралады. Және бұл ... ... ... әрi ... ... жоғалтпайды.
Несиенiң қарастырылған заңдары мен олардың ерекшелiктерiн танып бiлудiң
тәжiрибелiк маңызы бар. Олардың бұзылуы: ақша айналысын ... ақша ... ... ... аса ... экономикалық
қиындықтарға ұшыратады. Ұлттық валютаның ... ... ... ... келіп соқтырады және т.б.
ІІ. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ...... (ұлттық және коммерциялық) және банктiк операциялардың ... ... ... ... емес ... жиытығы.
Несие жуйесi ұғымы банк жүйесiне қарағанда кеңiрек, яғни мұнда өзге де
несиелiк мекемелер ... Әр ... ... ... қарай несие
немесе банк жүйесiнiң құрылымы ... ... ... жүйе екi
буыннан тұрады: бiрiншiсi — банктiк жүйе, ал ...... ... емес ... ... ... ... жүйесiнiң
құрылымы мынадай сызбамен берiлген.
Келтірілген сызбаға енген ... ... ... ... ... ның ирархиялық құрылымы кестеде берілген.
| | ... аты ... ... қызметі |
|Несие| ... | ... | ... | | | | ... | | | | | |
| | | | ... ... ... |
| |Банк жүйесі |І ... ... ... ... |
| | | | ... ... есеп |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... айырысу |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | ... ... ... |
| | |ІІ ... ... |несие-есеп айырысу |
| | | ... ... ... ... |
| | | | ... ... көрсету. |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| | | ... | |
| | | |ған ... ... ... |
| | | | | ... ... | | | | ... ғана |
| | | | | ... |
| | | ... ... |Манманданған |
| |Парабанк |ІІІ ... ... ... ... |
| ... | ... |Филиалдары. |және қаржылық |
| | | | ... ... ... |
| | | ... |Халыққа несие-есеп |
| | |IV ... ... ... ... |
| | | | |(АҚ ... ұсақ |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... | ... саны ... жылға азаюда. 90-шы жылдардың басында ... ... ... сөйтiп банк жуйесiн реформалау натижесiнде олардың саны
35-ке дейiн (06.2003 ж.) қысқарды. ... ... ... ... (мемлекеттiң 100% қатысуымен құрылған) саны — 2. Қазақстанның
банктiк секторында ... ... ... ... ... олардың саны —
16, яғни жалпы банктер санының жартысына жуығын алады. Ал ... ... ... ... өсiп келе ... ... ... экономикадағы ролі. Несиенiң рөлiн несиелік қатынастардың
жұмыс iстеуiне әкелiп соқтыратын нәтижесiмен анықтауға ... ... ... арқылы ұдайы өндiрiс процесiне әсер етедi. ... ... ... өз қызмет ... бар, ол ... ... ... ... айналымда пайдаланылмай тұраған, қайта
айналып құйылудың бастапқы кезiнде ... ... ... ... ... ... ... шешiлетiн мiндеттер қогамдық дамудың әр
түрлi кезеңдерiнде өзгерiп отыруы ... ... ... ... ... ... де ... атқаратын рөлі
зор. Несиенiң көмегiмен айтарлықтай ... ... ... ... жаңа ... iрi жобаларын iске асыруга, жаңа
техникалық ... ... ... құны бар ... ... қайта
жарақтауга байланысты салынатын мол салымдарды жүзеге ... ... ... ... ... ... жоғары дамыған
өңдеу секторын құру мақсатын көздейтiн КР-ның 2003—2015 жылдарға арналган
индустриалдық-инновациялық даму ... ... ... Бұл ... ... ... осы багдарламаны жүзеге асыруга багыттайтын несие
жүйесiне үлкен ... ... ... ... салымдар есебiнде
пайдаланудың бюджеттiк қайта айналмалы қаржыландырумен айтарлықтай ... бар. Ол ... ... тиiмдiлiгiн осы шаралардың
пайда есебiнен ... ... ... ... әрi ... өтелу мерзiмi шегiнде қарызды өтеудiң мерзiмiн белгiлеуменi
жүйелi бақылауга мүмкiндiк ... ақша ... ... да ... орны айрықша. Ол ақша
айналымының үнемделуiнен көрiнедi. Несие өзiнiң ...... ... ... бiрiншiден, ақша белгiлерiн дайындау, ... есеп ... ... ... екiншiден, несие бос ақша қаржыларын сан рет пайдалана отырып, қолма-
қол ақшасыз есептесулердi қысқартып, айналым шығындарын азайтады;
— үшiншiден, айналымның ... ... ... қосымша
қаржылар есебiнен көбейткенде қорлардың кемуіне байланысты қысқарады.
Экономиканың төмендеп, инфляцияның өрлеген ... ... ... көтеру арқылы айналымдағы ақша көлемiн қысу үшiн ... ... ... ... Ал, экономикалық өрлеу кезiнде
экоюмиканы жандандырып, әрi ... үшiн ... ... саясаты
қолданылады, яғни пайыздық ұтыстарды кемiту арқылы ... ... ... ... ... Осылайша ақша айналымы ретке келтiрiледi. Қазақстанда
1993—1997 жылдары ... ... ал 1998 ... ... ... ... ... (ипотекалық тұтыну несиесі) арқасында тұрғын‚ үй құрылысы,
пәтерлер, автокөлiк және басқа да тұрмыстық ... мен ... ... ... ... сияқты коғамдагы көптеген ... ... қол ... ... көмегiмен басқа мемлекеттермен байланыстар ныгайып, әлемдiк
экономикага араласуга мүмкiндiктер туып келедi.
Сонымен, жекелеген шаруашылықпен ... ... ... ... мен ... ... ... да, микроденгейiне
байланыстардың дамуында, сондай-ақ халықтың ... ... ... рөлi өте зор ... ... мейлiнше тарылтудың да керi ... бар, ... ... ... ... ... ТМҚ-ны, жабдықтарды
сатып ала алмайды, өзiнiң қызметкерлерiне еңбекақы төлей алмайды, негiзгi
қорларды ... ала ... және т.б. ... ... ... бәрi ... сатып-таратуда өз көрiнiсiн байқатпай қоймайды.
Несиенiң шектерiн негiздеп анықтау мен сақтаудың сұраныс пен ұсыныстың,
айналымдағы тауар мен ақша ... ... пен ... ... ... ... ... сақтай тұру үшiн маңызы
зор.
Несиенiң сандық шегi несиелiк ... ... ... ... ... әдісi әр турлi, тура әдiс — Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... көздерiнiң
көлемiн азайтады, экономикалық әдiс — пайыздық мөлшерлеменi ... ... ... ... ... ... — бұл ... несие
тар көлемдiк деңгейде де, кең көлемдiк деңгейде де керi әсер етуi ... ... ... ... ... ... кең көлемдi
деңгейде оң немесе терiс түрде қалай әсср ететiндiгi жогарыда ... ... мен оның тар ... ... әсер етуi ... ең бiріншi несиелiк қатымастарға ... ... мен ... ... атап ... ... алушылардың қарыз қаржыларына деген мұқтаждығы мен несие және
пайыздыық мөлшерлемелердi қайтаруга байланысты щығындарды азайтуға ... ... ... өз ... ... мақсатымен несие салымдарын
кеңейтуге ықыластылығы.
Екi жақтың несиелiк тынымдарға ықыластары ... ... ... ... ... банк жүйесінің даму тарихы. Ғалымдардың
пiкiрiнше, алғашқы банктер капитализм дамуының мануфактуралық ... ... және ХV ... ... ... ... кең ... дамуымен
байланысты пайда болган. Кейбiр галымдар банктердiң бұдан да ертерек
феодализм кезiнде ... ... ... ... ... деп ... сөзi «үстел» мағынасын беретiн италияндық «Ьапсо» сөзiнен
шыққан. Банко — ... ... ... қызу ... ... ... мемлекеттерде, қалаларда және жекелеген қалаларда
шақа соғылатын (чеканившихся) әр түрлi монеталармен жүзеге асырылды. ... ... ... әр ... айналасынанi хабары бар, айырбас
багамы бойынша ... ... ... алатын арнайы мамандар қажет болды.
Бұл айырбастаушы мамандар әдетте өз үстелдерiмен нарықтарда ... ... ... ... ... ... айналды, сол себептi ... ... ... бар ... ... ... ... олар Ежелгi Грецияда (трапезиттер деп аталган ...... ... және ... да ... ... тарайды.
Бiздiң эрамызга дейiнгi VI ғасырларда Ежелгi Вавилонда салым ақшаларды
қабылдау және осы ақша ... ... ... ... ... ... және ... операциялар бiздiң эрамызға ... IV ... да ... кездескен.
VII ғасырдың 40-шы жылдарынан бастап, ... ... ... да ... ... ... және ХIХ ... басында оған
елдiң эмиссиялық ... ... атақ ... ... берiлдi. Оның
банкноттары төлемнiң әмбебеп, заңды құралына айналды.
1846 жытлы Германияда жергiлiктi 33 ... ... ... ... банкiсi ретiнде Пруссиялық банк құрылды.
Ресейде банк iсi ... ... ... ал ... эмиссиялық
банктер болған жоқ, тек ХIХ гасырдың соңында гана (1894 ж.) ... банк ... ... банк пайда болды.
ХХ гасырдагы 90-шы жылдардың басына дейін Қазақстанның банктерi болған
емес.
Кеңес үкiметi тұсында Қазақстанның өз банк ... ... ... ... КСРО-ның орталықтандырылған несие жүйесiнiң филиалдары
мен бөлiмшелерi жұмыс iстедi. Сол себептi де банк ... ... ... және ... ... ... ... ажырагысыз байланыста
болды. Патшалық Ресейдiң банк жүйесiне мыналар кiрдi: Мемлекеттiк банк,
акционерлiк банктер, өзара ... ... ... банктер, ипотекалық несие
банкiсi және басқа несие мекемелер.
КСРО-ның банк жүйесiнде, оның iшiнде, Қазақстанда 70 жыл бойы ... мен ... ... ... еттi, ... ... әдiстерiнде әкiмшiлiк және ұсақ реттемелеу ... ... ... де ... ... ... ... болды.
Ақша-несие катынасының қалыптасқан iс-тәжiрибесi ... ... ... ... ... жүйе ... бойы ... қаржы нарыгының институттары
мен аспаптарын жойды. Утопиялық әрi идеологиялық тұжымдаманың негiзiнде
КСРО Мемлекеттiк банк ... ... ... дара банк ... пирамидасы
тұргызылды. Ол барлық несие жүйесiн өз уысынан ... ... ... ... ... жойды.
1990 жылдыiң желтоқсанында Қазақстан Республикасы егемендiкке қол
жеткiзгеннен кейiн бiрден ... ... ... ... ... ... банк жүйесін құруға кiрiстi. 1991 жылдың қаңтар айында «Қазақ
ССР-iнiң банктерi мен банк ... ... заң ... Мәнi бойынша бұл
заң елдегi банк реформасының бастамасы болды.
Республикалық Мемлекеттiк банк Қазақстан ... ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банктiң бөлiмшелерi ашылды.
Республикалық өнеркәсiп құрылыс ...... ... табылатын Тұранбанкке, Аграрлық өнеркәсiп банкiсi — акционерлiк-
коммерциялық банк ... ... ... Республикасы Аграрлық өнеркәсiп
банкiсiне, Сыртқы сауда банкiсi — акционерлiк-коммерциялық банк ... ... ... ... ...... болып табылатын Қазақстан Республикасы Жинақ банкiсiне ... ... бұл ... ... ... ... қайта құрылды, ал Жинақ
банкiсi Қазақстан Республикасының Халық банкiсi атауына ие болды.
1989 жылдан бастап алғаш рет ... ... ... жәке
меншiк банктерi пайда болды. Осы ... ... ... ... ... банк және т.б. ... ... экономикадағы ролі. Банк жүйесi — нарықтық экономиканың ең
маңызды әрi ажырагысыз құрылымы. ... мен ... ... тарихи
тұргыда қатар (параллель) дамып, ... ... ... ... ... барлық деңгейiндегi халық шаруашылыгымен күн сайын
тiкелей байланысты. ... ... ... ... ... ... ... қанагаттандырылып отырды. Бұл арада банктер қаржы
делдалдары ретiнде халықтың жинақ ақшасын, шаруашылық органдардың капиталын
және басқа да ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушыларга уақытша пайдалануы үшiн бердi, бұл қаражатпен
ақшалай есеп ... ... ... ... да көптеген қызмет
түрлерiн көрсеттi. Банктерге шогырландырылган қаражат ... ... және ... ... ... ... ... тигiздi.
Банктер нарықтық экономикада ең басты қаржылық делдалдар ... ... ... ... олар ақша ... ... ... жаңа
талаптар мен мiндеттемелердi тудырады. Мәселен, банктер клиенттердiң салым
ақшаларын қабылдай отырып, жаңа мiндеттеменi — ... ... ал ... ... ... ... ... мiндеттеменi және жаңа талапты тудыратын бұл ... ... ... ... ... ресурстарының несие берушiден ... ... ... ... және осылармен байланысты болатын
қаржы институттарынның қызметi қаржылық делдал деп аталады.
Банктер ақшалай капиталды әр ... ... ... ... ... ... «пұлын» қалыптастырады әрi оларды қолданысқа
түсетiн ... ... және ... әр қилы ... ... ... ... монополистерге айналып, барлық қаржылық
капиталдарга ие ... Олар ... ... ... шыгып, ұдайы
өндiрiстің барлық фазасының салаларына дендей енедi. Несие жүйесi ... ие және ең ... ... ... ... ... ықтимал. Басқа
тұста К.Маркс «Сауда мен өнеркәсiпке үстемдiгiн жүргiзетiн агылшын банкiсi
секiлдi мекеменiң орасан зор билiгiне» назар ... ... ... ... ... ... ең басты жүйке торабына айналды.
Банк жүйесінің мақсаттары мен ... ... ... ... ... мен ... ұқсас. Алайда, банктер басқарудың
қосалқы жүйесi ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн өзiндiк ерекшелiгі бар жеке ... ... рөлi ... ... ... ретiнде өздерiнiң
қызметтерiн орындау процесiнде және банк iсiн ... ... ... ... ... басқару процесiнде экономикалық қатынасты
бiлдiретiн басқарудың экономикалық ... ... ал, ... ... қатынасы ең алдымен мүдде ретiнде алга шыгады, ал,
экономикалық мүдде өндiрiстiң ... оның ... ... ... ... ... экономикалық әдістсрдiң көмегiмен басқару
экономикалық мүдделерге ... ... ... ... осындай ұгымына қарай
былайша тұжырым жасауга ... ... ... ... әсер етуге болады және басқарудың, экономикалық ... ... ... ... әр ... ... ... мұқтаж әр қилы
экономика буындарының қажеттiлiктерiн ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн, экономиканың
тоқтаусыз ... ... ... үшiн экономиканың қажеттiлiктерiн
қанагаттандыруга арналган қолма-кол ... есеп ... ... ... ықпал етуге болады. Банктер уақытша қайтарылмаган несие үшiн жогары
пайызды, мерзiмi кешiктiрiлген төлем үшiн ... есеп ... ... ... ... үшiн ... ... алу арқылы
өз мүдделерiн гана емес, сонымен қатар, осы ... ... да ... ... өз қызметтерiн орындау процесiнде ... ... ... ... ... фирмалар) және аумақтық
(жергiлiктi органдар) басқару органдарымен өзара тығыз байланысты болады,
ягни әрекеттеседі.
Банктер экономикалық ... ... ... табылгандықтан, өз
клиенттерiнiң алдындагы олардың жауапкершiлiгi экономикалық ... ... ... жауапкершлiгi ең алдымен өздерi қызмет
көрсететiн шаруашылық органдардың қай ... ... және ... ... кiретiнiне қарамастан олардың шаруашылық және қаржылық
қызметiнiң нәтижелерiмен байланысты. ... ... ... ... ... ... ... өздерi дербес тыңдайтын
құқыққа ие фирмалар мен ... ... ... бiрдей жагдайда
пайданы қамтамасыз ететiн несие ... ... ... ... ... ... ... когамның барлық ақша қорлары, атап айтқанда, мемлекеттiң
қаражаты, шаруашылық буындардың қаражаты, халықтың ... ... және ... ... осы ... ... белсендi қатысады,
олардың пайдаланылуына бақылау қояды, ақша айналымын реттейдi әрі ... ... ... ... ... тигiзеді.
Қорытынды.
Қорыта айтқанда, халық пеп шаруашылық ... ... ... ... ... ... жұмысы шаруашылық құрылымды ... роль ... ... тетiгiнiң тиiмдiлiгi мен үздiксiз жұмыс
iстеуiне тек жеке шаруашылық бiрлiктерiнің қаражатты ... алып ... ... сонымен бiрге тұтас ел экономикасының даму қарқыны да тәуелдi.
Несиенiң ғылыми-техникалық прогрестi ... ... ... ... ... ... сипатталады. Сондықтан да,
несиенiң көмегiнсiз көптеген гылыми-зерттеу ... ... ... ... ... ... өндiрiске гылыми технологияларды жаңалық
ретiнде енгiзу үшiн де аса ... ... ... ... ... ... ... қаражатымен, оның iшiнде орта және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... бар елдердiң қазiргi кездегi несие
жүйесiн сипаттаушы кейбір маңызды мәселелерге ғана ... ... ... жолга қайта құрушы Қазақстан үшін ... ... ... ... даму ... ... ... –туғызады,
өйткені нарықтық экономикаға өту өзiндiк нарыктық ... ... ... ... ... үшін шет ел ... ... меңгерген
тиiмдi болады, өйткені экономика нарыққа өтудiң ең басында тур, ал ... ... ... ... ... ... осы ... барлық жагымды
жайттардың алган дұрыс болады, өйткенi ол ... ... ... ... табары сөзсiз.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие Банктер»: Оқулық. – Алматы: «Экономика»,
2005.
2) ... С.Б. ... ... және ... ... ... ... Баймұханова С.Б.; Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп». – Алматы; Қазақ
университеті, 2002.
-----------------------
Ломбардтар
Несиелік серіктестіктер
Сақтандыру
қоғамдары
Инвестициялық
компагиялар
Ипотекалық
компаниялар
Қазпошта
Пошта-жинақ жүйесі
Банктік емес мекемелер
Екінші ... ... ... ... банктер
Эмиссиялық
банктер
Банк жүйесі
ҚР-ның несиелік жүйесі жүйесіжүйесі
Несиенің құрылымы
Несие беруші
Несиеленген құн ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнес - жоспарды уйымдастыру39 бет
Ата-аналарға ойын терапиясының маңыздылығын қалай түсіндіру қажет4 бет
Ақша реформасы: ұлттық экономиканың дамуындағы қажеттігі мен маңызы24 бет
Ақша реформасын жүргізудің қажеттілігі мен маңыздылығы29 бет
Ақшаның маңызы мен қажеттілігі, шығуы34 бет
Ақшаның қажеттілігі, экономикалық мазмұны, ұдайы өндірістегі атқарымы мен маңызы. ақшаның даму кезеңдері26 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Елбасымыздың тәуелсіздік жолында баяндалған туындыларын тарихнамалық тұрғыда талдау және осы туындылардың Қазақстандық қоғам және ғылым үшін таңдағы қажеттілігі мен маңызы22 бет
Кәсіпорынның қаржыны пайдалану қажеттілігінің маңызы20 бет
Салықтардың қажеттілігі, мәні мен маңызы және экономикадағы ролі63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь