Арнайы экономикалық аймақтардың қазіргі экономикадағы орны

КІРІСПЕ

1 БӨЛІМ АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚТАРДЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ, ҚҰРЫЛУ САТЫЛАРЫ МЕН ДАМУЫ
1.1. Арнайы экономикалық аймақтардың пайда болуы және қалыптасу мақсаттары
1.2 Каспий бассейніндегі теңіз порттарының қызмет етуінің Қазақстандық және халықаралық тәжірибесі

2 БӨЛІМ. «АҚТАУ ТЕҢІЗ ПОРТЫ» АЭА .НЫҢ АРҚЫЛЫ ӨТЕТІН ЖҮК АҒЫМЫНА ТАЛДАУ
2.1 «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймақ аумағындағы қызметтерді ұйымдастыру
2.2 «Ақтау теңіз порты» АЭА 2004 . 2008 жж. қызметінің тиімділігін талдау.
2.3 Ақтау теңіз портымен тасымалданатын құрғақ жүктер мен мұнай өнімдеріне талдау
БӨЛІМ 3 АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚ РЕТІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТЕҢІЗ ПОРТТАРЫНЫҢ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ

3.1 «Ақтау теңіз порты» АЭА.ның даму концепциясы.
3.2 Арнайы экономикалық аймақ ретіндегі Ақтау теңіз портының бәсеке қабілеті стратегиясы мен нарық сегменттері.

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Арнайы экономикалық аймақтардың экономикасы экономиканың маңызды саласы болып табылады және бұл сала бүгінгі таңда ел экономикасының дамуына айтарлықтай үлес қосып отыр.
Арнайы экономикалық аймақ – капиталды инвестициялау және экономиканы дамыту үшін жағдай туғызатын шетел және отандық кәсіпкерлерге ерекше экономикалық жеңілдіктері бар ұлттық-мемлекеттік шектелген аумақ бөлігі. Арнайы экономикалық аймақтар ішкі сауда, жалпы экономикалық, әлеуметтік және ғылыми-техникалық мәселелерді шешу үшін құрылады.
Арнайы экономикалық аймақтардың мамандандырылуына сай көптеген арнайы экономикалық аймақтарға тән құқықтық реттеудің төмендегідей механизмдері бар::
• Белгілі жағдайларға сәйкес белгіленген мерзімде инвесторларды толық және ішінара салықтан босату;
• өнім шығару, құрылғылар мен шикізаттар тасымалын кедендік төлемдерден босату, бұл принцип қазір кеңірек қолданылады, арнайы экономикалық аймақтар кедендік территория ретінде қарастырылмайды.
• Либералдық валюталық режим, шетелдік инвесторлар табысына валюталық және салықтық шектеулердің жоқтығы;
• Тіркеу, есептілік және басқа да нысандардың жеңілдетілуі;
• Сәйкес өкілеттілік шеңберінде аймақта арнайы басқару органдарын құру;
• Ғимарат пен жерді жалдауға, әртүрлі қызмсеттерге жеңілдетілген тариф; -Аймақтағы іскерлік белсенділікті қамтамасыз ету үшін сәйкес инфрақұрылымды қалыптастыру.
Арнайы экономикалық аймақтар қоғам өміріне әртүрлі және көп жақты әсерін тигізеді. Ол экономикалық өсуді қамтамасыз ету мақсатында халық пен өндіріс орындарының прогрессивті құрылымдық және географиялық өзгерістеріне алып келеді, соның нәтижесінде, халықтың өмір сүру деңгейі мен тұрмыс жағдайының өзгереді, халықаралық еңбек бөлінісін қамтамасыз ете отырып әлемдік экономикаға, мәдениет пен халықаралық қатынастарды жүзеге асыруда өз ықпалын тигізеді. Арнайы экономикалық аймақтарды қалыптастыру экономикалық жағынан да саяси жағынан да маңыздылығы әлемдік тәжірибеде дәлелденіп отыр. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының экономикасы үшін арнайы экономикалық аймақтардың маңыздылығы өте зор, оның мәселелері мен шешу жолдарын айқындау - бүгінгі таңдағы өзекті тақырып.
«Ақтау теңіз порты» арнайы аймағын құрудағы басты мақсат - өңірдегі экономикалық саланы дамыту және аймақтың табиғи ресурстарын барынша тиімді пайдалану. 2004-2008 жылдар аралығында экономикалық аймақта бірнеше зауыттар салынып, Маңғыстаудағы қайта өңдеу өнеркәсібіндегі өнім шығару деңгейі 1,7 есеге артты. Қазіргі кезеңде арнайы экономикалық аймақта өз бизнесін бастауға ниет білдірген тағы 5 қаржы салымшысы бар.
Ақтау арнайы экономикалық аймағы 2004 жылы өз жұмысын бастап, Ақтау қаласы теңіз порты жанындағы өндірістік аймаққа орналасты. Бұл орын осындай аймақ үшін өте ыңғайлы, себебі басқа мемлекеттермен (Түрікменстан, Иран және Әзірбайжан) шекаралас, сондай-ақ мұнда теңіз сауда порты, көлік желілері және өндірістік орталықтар бар. «Ақтау теңіз порты» әкімшілігінің басты жұмысы – инвестиция тарту, инвесторлармен жұмыс істеу.
Қазақстан Республикасы Президенті Н. Назарбаевтың 2006 жылғы «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында, Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» жолдауында көлік саласының дамуына байланысты: «Қазақстанның көлік-коммуникация кешенінің басты мақсаты еуразиялық көлік жүйесіне кірігу болып қала береді. Көлік-коммуникация кешенін дамыту Еуропа мен Азия ортасындағы аралық көпір болып отырған еліміздің геостратегиялық орналасуының артықшылықтарын пайдалануды толығымен қамтамасыз етуге тиіс. Жүктердің тез өткізілуін ұйымдастыру жөнінде тиімді рәсімдер енгізу үшін көршілермен арадағы нақтылы уағдаластықтарды дамыту қажет» делінген. Сонымен қатар теңіз көлік саласының әлеуетін арттыру мақсатында Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі Көлік стратегиясында келесідей жоспарланған: «Теңіз порттарының өндірістік қуаттарын кеңейту және жаңғырту жөніндегі жұмыстарды аяқтау; Каспий теңізінің қазақстандық бөлігінде жүктерді (порттарды) ауыстырып-тиеудің балама бекеттері инфрақұрылымын, олардың қуаттарын жүктерді ауыстырып тиеудің болжамды өсуін қамтамасыз ететін және даму бағдарламаларын перспективалы іске асыруды ескеретін деңгейге дейін кезең-кезеңімен жеткізе отырып дамыту».
Мемлекет тарапынан әзірленген стратегиялық жоспарларды жүзеге асыру барысында қазіргі күні проблемалы мәселелердің орын алып отырғандығын ескеруіміз қажет. Бұл проблемаларға келесі факторлар әсерін тигізіп отыр; көлік қызметінің бәсекелестік қабілеттілігінің төмендігі; транспорттық дәліздердің техникалық жабдықтануы халықаралық стандарттарға сәйкес келмеуі; теңіз көлік инфрақұрылымында контейнерлі жүк тасымалдау мүмкіндігінің төмендігі; жүк тасымалдауда тартымды тариф режимінің жоқтығы; шекаралық аймақта жүк тасымалын рәсімдеу жұмыстарының күрделілігі; халықаралық теңіз көлік рыногында бәсекелес порттардың қызметі.
Аталған проблемалардың шешілу мүмкіндігін арттыруға әсерін тигізетін теңіз көлік әлеуетін дамытуға бағытталған ғылыми зерттеу жұмысының қажеттілігі туындап отыр. Сондықтан Қазақстанның теңіз көлік әлеуетін дамытуды теориялық зерттеу негізінде, оның даму әлеуетінің мүмкіндіктерін талдау және бағалау арқылы теңіз көлігі әлеуетін дамыту бағытын зерттеу өзекті мәселе болып отыр.
Сондықтан мен диплом жұмысымды нарықтық инфрақұрылымды дамытудағы арнайы экономикалық аймақтардың ролі тақырыбына арнадым.
Дипломдық жұмыстың мақсаты: арнайы экономикалық аймақтардың даму жағдайларына сипаттама бере келіп туындаған мәселелер мен оны шешу жолдарын іздеу.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, ІІІ бөлімнен және қорытындыдан тұрады.
Дипломдық жұмыстың І бөлімінде арнайы экономикалық аймақтардың қазіргі экономикадағы орны мен ролі айқандалып, даму жағдайына сипаттама берілген.
ІІ бөлім арнайы экономикалық аймақ ретінде Ақтау теңіз портының маңыздылығын айқындайтын тасымал бағыттарының дамуы мен жүзеге асырылу жағдайларына талдау жасалынып, Ақтау теңіз портының қаржылық-экономикалық көрсеткіштері талданған.
ІІІ бөлімде жүргізілген талдаулар мен зерттеулер нәтижелері бойынша анықталған мәселелер мен шешімін таппаған сұрақтар талқыланып, бүгінгі таңдағы теңіз көлігін дамыту бағыттары қарастырылған.
Ақтау теңіз порты инфрақұрылымдық сипатқа ие, себебі ол материалдық өндірістің жалпы жағдайларымен байланысты жалпыэкономикалық, әлеуметтік, мәдени және саяси маңыздылығы бар, мемлекеттік және басқа да функцияларды атқарады. Шаруашылық қызметтің түрі ретінде ол салалық сипатқа ие бола отырып, ұдайы өндіріс процесіне белсенді түрде ықпал етеді, яғни, ұдайы өндірісті жандандырады немесе баяулатады, айналымдағы отын мен шикізаттың және де басқа да жылдық өнімдердің массасын көбейтеді, сондай-ақ белгілі-бір өлшемде географиялық сфераға, пайдалы қазбалар, еңбек және басқа да табиғи ресурстарға өз әсерін тигізеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1 Азаматтық кодекс ҚР –Алматы, 1995 ж.
2 «Патенттер жөнінде» ҚР заңы16 маусым 2005 ж.
3 «Ғылым және мемлекеттің ғылыми-техникалық саясаты жөнінде» ҚР заңы. 15 қаңтар 1994 ж.
4 «Авторлық және аралас құқық қорғау жөнінде» ҚР заңы 10 маусым 2005 ж.
5 «Ғылым жөнінде» ҚР заңы Казахстанская правда, 9 маусым 2007 ж.
6 Ел Президентінің Қазақстан халқына жолдауы «Қазақстан - 2030» // Казахстанская правда, 11 қазан 1997 ж.
7 «2009 ж Республикалық бюджет жөнінде» ҚР заңы, 15.12.2008 Казахстанская правда, 30 желтоқсан 2008 ж.
8 «2030 жылға дейін Қазақстанның стратегиялық дамуын іске асыру жөнінде» ҚР Президентінің үкімі // Казахстанская правда, 12 желтоқсан 2007 ж.
9 2010 жылға дейін ҚР даму стратегиялық жоспары. – Астана, 2007 ж.
10 2006-2008 ж.ж. Реформаларды тереңдету жөнінде ҚР Үкіметінің іске асыру бағдарламасы // Вести Казахстана 21 желтоқсан 2007 ж.
11 2008-2006 жылдарға ҚР аймақтық саясатының концепциясы –Астана, 2007 ж.
12 Қазақстан Ұлттық банкінің ақша-несие саясатының негізгі бағыттары 2005-2008 жылдарға // Казахстанская правда, 15 желтоқсан 2005 ж.
13 Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарған арналған стратегиясы. www.government.kz
14 Указ Президента Республики Казахстан «О государственной программе освоения казахстанского сектора Каспийского моря».
15 Указ Президента Республики Казахстан «О стратегии индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2004-2015 годы». г. Астана, 2004.
16 «ҚР Арнайы экономикалық аймақ туралы» ҚР Заңы
17 «Ақтау теңіз порты» АЭА арнайы экономикалық аймақ құру туралы» жарлығы
18 АЭА қызметін реттейтін басқа да нормативтік-құқықтық актілер
19 Салық кодексі
20 Кеден кодексі
21 ҚР«Шетелдік инвестициялар туралы» 1994 жылы 27 желтоқсандағы заңы.
22 ҚР «Тікелей инвестицияларды мемлкеттік қолдау туралы» 1997 жылы 28 ақпандағы заңы.
23 Инвестициялар туралы Қазақстан Республикасының 2003 ж. 8 қаңтардағы №373 –II Заңы.
24 Назарбаев Н.А. Стратегия становления и развития Казахстана как суверенного государства. //Казахстанская правда. -1992. -16 мая.
25 Әбілхасым А. «Экономикалық аймаққа шетел капиталын тартуды ынталандырудың әлеуметтік экономикалық жағдайы мен алғышарттары» //Қаржы –қаражат №4 –Алматы,2004.
26 Исингарин Н.К. Логистика международных железнодорожных перевозок (на примере перехода Достык (Казахстан) – Алашанькоу (КНР). Алматы: Экономтрансконсалтинг, 2007. – 196 с.
27 «Иностранные прямые инвестиции в 1993–2003» Данные Национального банка республики Казахстан.
28 Жапарбеков С.А. Обзор состояния иностранных инвестиций //Вестник КАЗГУ №3-4 –Алматы, 2007.
29 Косжанов.Т, Атамкулов.Б «Промышленная и инвестиционная политика в долгосрочной стратегии развития экономики страны» //Транзитная экономика №1 –Алматы, 2000.
30 Косжанов.Т, Атамкулов.Б «Промышленная и инвестиционная политика в долгосрочной стратегии развития экономики страны» //Транзитная экономика №1 –Алматы, 2000.
31 Каженбаев.С, д.э.н. «Актуальные проблемы государственной инвестиционной политики» //АльПари №1 –Алматы, 2003.
32 Материалы «Проект реконструкции порта Актау. Фаза 1», Posford Duvivier – Haskoning, 1996. – 209 с.
33 Материалы статотчетности РГП АММТП за 2005 г. С.31-36 и 2006 г. С.25-28.
34 Мамырова М.К. Эффективность инвестиций в промышленном производстве –Алматы: Экономика. 2001.
35 Рахматулаева Г.А. «Шетел инвестицияларын экономикаға тарту нысандары » //Қаржы –қаражат №2 –Алматы, 2001.
36 Рахимова Б «Инвестиционные ресурсы как фактор развития импортозамещающих отрслей промышленности» //Транзитная экономика №1 –Алматы, 2003.
37 План расширения морского порта Актау в северном направлении, РГП «АММТП», 2005. – 350 с.
38 Сатубалдин С. Евразийский транзит – перспективы Казахстана // Сб. докладов второй международной научно-практической конференции и «Транспорт Евразии: взглядов в XXI век». – Алматы: КазАТиК, 2004. – С.7-
39 Смехов А.А. Автоматизация управления транспортно-складскими процессами. – М.: 2001. – 178 с.
40 Сухова Л. Транспортное обслуживание международных экономических связей: Учебное пособие. – Алматы: Қазақ үлттық университеті, 2000. – 191 с.
41 Саймагамбетова Г.А., Усипбаев Д.М. Роль порта Актау на трансконтинентальных маршрутах транспортировки нефти. // «Тұран» университетінің 10-жылдығына арналған халықаралық ғылыми конференция материалдары, 1 Бөлім (Алматы, 27 қыркүйек, 2002ж.), 3 бет-0,2 б.т.;
42 Свободные экономические зоны в мировой экономике и перспективы их развития в Казахстане // Вестник КазНУ им. аль-Фараби, Серия Экономическая. - Алматы: «Казак университетi». - 2008. - № 5. – С. 12-18. – 0,6 п.л.
43 Туркебаев Э. Казахстан на стыке веков. – Алматы, 2005. – 168 с.
44 ТЭО РГП АММТП «Расширение порта Актау в северном направлении», ТОО «Казгидро», – Алматы, 2006. – 450 с.
45 ТЭО РГП АММТП «Расширение порта», ТОО «Проектировщик». 2004. – 225 с.
46 Усипбаев Д.М. Арнайы экономикалық аймақтың теңіз көлік әлеуетін дамытудағы мәселелері.// Аль-Пари. - Алматы.- №1.- 2008. -14 бет.
47 Усипбаев Д.М. «Отандық теңіз көлік әлеуетінің мәселелері мен болашағы» //Статистика, учет и аудит. - Алматы.- № 2. – 2008.
48 Шөптібаева Г.Б. «Шетел инвестицияларын тартудың әлеуметтік алғы шарттары» //Вестник КАЗГУ №2 –Алматы, 2005.
49 Шакбутова А.Ж., Абдрахманова Г.Т. Оценка финансовых решений в условиях инвестирования -Алматы. 2004.
        
        Арнайы экономикалық аймақтардың қазіргі экономикадағы орны [82 бет]
КІРІСПЕ
1 БӨЛІМ АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚТАРДЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ, ҚҰРЫЛУ САТЫЛАРЫ
МЕН ДАМУЫ
1.1. ... ... ... ... ... және ... мақсаттары
1.2 Каспий бассейніндегі теңіз порттарының қызмет етуінің Қазақстандық
және халықаралық тәжірибесі
2 БӨЛІМ. «АҚТАУ ТЕҢІЗ ПОРТЫ» АЭА ... ... ... ЖҮК АҒЫМЫНА ТАЛДАУ
2.1 «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймақ аумағындағы қызметтерді
ұйымдастыру
2.2 «Ақтау теңіз порты» АЭА 2004 – 2008 жж. ... ... ... ... ... ... тасымалданатын құрғақ жүктер мен мұнай өнімдеріне
талдау
БӨЛІМ 3 АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚ РЕТІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТЕҢІЗ ПОРТТАРЫНЫҢ
ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
3.1 «Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму ... ... ... ... ... ... ... портының бәсеке
қабілеті стратегиясы мен нарық сегменттері.
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Арнайы экономикалық аймақтардың экономикасы экономиканың маңызды ... ... және бұл сала ... таңда ел экономикасының дамуына
айтарлықтай үлес қосып отыр.
Арнайы экономикалық аймақ – ... ... және ... үшін ... туғызатын шетел және отандық кәсіпкерлерге ерекше
экономикалық жеңілдіктері бар ұлттық-мемлекеттік шектелген ... ... ... ... ішкі ... жалпы экономикалық, әлеуметтік
және ғылыми-техникалық мәселелерді шешу үшін құрылады.
Арнайы экономикалық аймақтардың мамандандырылуына сай ... ... ... тән ... реттеудің төмендегідей механизмдері
бар::
• Белгілі ... ... ... ... инвесторларды толық және
ішінара салықтан босату;
• өнім шығару, құрылғылар мен ... ... ... ... бұл ... қазір кеңірек қолданылады, арнайы экономикалық аймақтар
кедендік территория ретінде қарастырылмайды.
• Либералдық валюталық режим, шетелдік инвесторлар табысына валюталық және
салықтық ... ... ... ... және ... да ... жеңілдетілуі;
• Сәйкес өкілеттілік шеңберінде аймақта арнайы басқару ... ... ... пен жерді жалдауға, әртүрлі қызмсеттерге жеңілдетілген ... ... ... ... ету үшін ... ... экономикалық аймақтар қоғам өміріне әртүрлі және көп жақты әсерін
тигізеді. Ол экономикалық өсуді қамтамасыз ету мақсатында халық пен өндіріс
орындарының ... ... және ... ... алып
келеді, соның нәтижесінде, халықтың өмір сүру деңгейі мен ... ... ... ... бөлінісін қамтамасыз ете отырып
әлемдік экономикаға, мәдениет пен халықаралық ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтарды ... ... да ... ... да ... ... тәжірибеде
дәлелденіп отыр. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының экономикасы үшін
арнайы ... ... ... өте зор, оның ... ... жолдарын айқындау - бүгінгі таңдағы өзекті тақырып.
«Ақтау теңіз порты» арнайы аймағын ... ... ... - өңірдегі
экономикалық саланы дамыту және аймақтың табиғи ресурстарын барынша ... ... ... ... ... аймақта бірнеше
зауыттар салынып, Маңғыстаудағы қайта ... ... өнім ... 1,7 есеге артты. Қазіргі кезеңде арнайы экономикалық аймақта ... ... ниет ... тағы 5 ... ... ... арнайы экономикалық аймағы 2004 жылы өз жұмысын бастап, Ақтау
қаласы теңіз ... ... ... аймаққа орналасты. Бұл орын осындай
аймақ үшін өте ыңғайлы, себебі басқа мемлекеттермен (Түрікменстан, ... ... ... сондай-ақ мұнда теңіз сауда порты, көлік
желілері және өндірістік орталықтар бар. ... ... ... әкімшілігінің
басты жұмысы – инвестиция тарту, инвесторлармен жұмыс істеу.
Қазақстан Республикасы Президенті Н. ... 2006 ... өз ... жаңа ... ... қарсаңында, Қазақстанның
әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 ... ... кіру ... ... ... ... ... «Қазақстанның көлік-
коммуникация кешенінің басты мақсаты еуразиялық көлік жүйесіне кірігу болып
қала береді. Көлік-коммуникация кешенін ... ... мен Азия ... ... болып отырған ... ... ... ... толығымен қамтамасыз етуге тиіс. Жүктердің тез
өткізілуін ... ... ... ... ... үшін көршілермен
арадағы нақтылы уағдаластықтарды дамыту қажет» делінген. Сонымен қатар
теңіз көлік саласының әлеуетін ... ... ... ... ... ... Көлік стратегиясында келесідей жоспарланған: ... ... ... ... және ... ... жұмыстарды
аяқтау; Каспий теңізінің қазақстандық бөлігінде жүктерді (порттарды)
ауыстырып-тиеудің балама бекеттері ... ... ... ауыстырып тиеудің болжамды өсуін қамтамасыз ететін және даму
бағдарламаларын ... іске ... ... деңгейге дейін кезең-
кезеңімен жеткізе отырып дамыту».
Мемлекет тарапынан әзірленген стратегиялық жоспарларды жүзеге асыру
барысында қазіргі күні ... ... орын алып ... қажет. Бұл проблемаларға келесі факторлар әсерін тигізіп отыр;
көлік қызметінің ... ... ... транспорттық
дәліздердің техникалық жабдықтануы халықаралық стандарттарға сәйкес
келмеуі; ... ... ... ... жүк тасымалдау
мүмкіндігінің төмендігі; жүк тасымалдауда ... ... ... ... ... жүк тасымалын рәсімдеу жұмыстарының күрделілігі;
халықаралық теңіз көлік рыногында бәсекелес порттардың ... ... ... ... арттыруға әсерін тигізетін
теңіз көлік әлеуетін дамытуға бағытталған ғылыми зерттеу ... ... ... ... Қазақстанның теңіз көлік әлеуетін
дамытуды теориялық зерттеу негізінде, оның даму әлеуетінің мүмкіндіктерін
талдау және ... ... ... ... әлеуетін дамыту бағытын зерттеу
өзекті мәселе болып отыр.
Сондықтан мен ... ... ... ... ... экономикалық аймақтардың ролі тақырыбына арнадым.
Дипломдық жұмыстың мақсаты: арнайы экономикалық ... ... ... бере ... ... мәселелер мен оны шешу жолдарын
іздеу.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, ІІІ бөлімнен және қорытындыдан ... ... І ... ... ... аймақтардың қазіргі
экономикадағы орны мен ролі айқандалып, даму жағдайына сипаттама берілген.
ІІ ... ... ... ... ретінде Ақтау теңіз портының
маңыздылығын айқындайтын ... ... ... мен ... ... ... ... Ақтау теңіз портының қаржылық-экономикалық
көрсеткіштері талданған.
ІІІ бөлімде жүргізілген ... мен ... ... ... ... мен шешімін таппаған сұрақтар талқыланып, бүгінгі
таңдағы ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымдық сипатқа ие, себебі ол ... ... ... ... ... ... және ... маңыздылығы бар, мемлекеттік және басқа да функцияларды
атқарады. Шаруашылық қызметтің түрі ретінде ол ... ... ие ... ... ... ... ... түрде ықпал етеді, яғни, ... ... ... ... ... отын мен ... де ... да жылдық өнімдердің массасын көбейтеді, сондай-ақ белгілі-
бір өлшемде географиялық сфераға, пайдалы ... ... және ... ... ... өз ... ... БӨЛІМ АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚТАРДЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ, ҚҰРЫЛУ
САТЫЛАРЫ МЕН ДАМУЫ
1.1. ... ... ... пайда болуы және қалыптасу
мақсаттары
Нарықтық экономиканың қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... ... 10 жылдықта аталмыш орталықтардың
қаржылық активтері айтарлықтай өсіп, экономикасы дамыған елдерде ғаламдық
бизнеске ... ... 1970 ... ... ... ... ... 6,7 млрд. долларды құраса, 1983 ж олар 50 ... ... және осы ... АҚШ ... салымдарының жалпы көлемі
бүкіл әлемде 227 млрд. долларға жетті. Айта кету керек, бұл жерде 1970 ... – тың ... ... трансұлттық компаниясы елден тыс жалпы пайданың 10-
20 пайызы көлемінде табыс ... ал бұл ... 1995 ж шет ... ... 50 ... ... жетті. [7]
Дүниежүзілік экономикалық бағыттың ... ... ... жаһандануына байланысты арнайы экономикалық аймақтар құру
идеясы әлемнің дамыған және дамушы ... кең ... ... ... ... ... ... әртараптандыру, жұмыспен қамту,
экономикалық, ғылыми-техникалық даму мақсаттарындағы АҚШ-тың – “Силикон-
Веллс”, ...... ...... ҚХР-дың шет
аумақтарындағы және РФ-ның “Липецк” арнайы экономикалық аймақтары дамуы
жағынан артта қалған өңірлерде ... ... ... ... және экспортқа бағытталған
өнімдер шығару, инвестиция тарту, жаңа ... ... ... ... ... 2002 жылғы 26 сәуірде Маңғыстау облысында “Ақтау теңіз
порты” арнайы экономикалық аймағы құрылып, ол 2015 жылға ... ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет ретінде 17 жылдан ... ... ... ... бола отырып сыртқы
экономикалық қызметті құқықтық реттеу аясындағы интеграциялық ... қала ... яғни ... ... ... бір ... ... көрініс тапты.
Оффшорлық белгілерді қарастырмастан бұрын ... ... ... қызмет субъектілеріне сипаттама берейік.[42]
Оффшорлық қызмет субъектілері – ... ... ... сәйкес құрылған салық салудың ... ... және ... ... ... ... сай қызмет ететін тұлғалар, бұлар көбінесе
корпоративтік құрылмыдағы ... ... ... ... ... ... ... емес» немесе басқаша жеңілдік статустарына
сай инкорпорация территориясында шаруашылық ... ... ... Ұйымдастыру-құқықтық міндеттемелерді орындаудың жеңілдетілген
режимі тіркеу, басқару, валюталық бақылау және ... ... ... сипатталады.
Оффшорлық қызмет түсінігіне ең жақын мазмұндағы сәйкестік отандық
тәжірибеде Арнайы экономикалық аймақтар арқылы қарастырылады.
Арнайы экономикалық ... ... ... ... ... ... Халла мен С. Хоуль, сондай-ақ американдық С. ... ... олар ... ... ... ... араласуы ірі
өнеркәсіптік орталықтарды экономикалық төмендеуден сақтай алмайды деген
пікірді ... Олар ... және ... әсер теудің дәстүрлі
шаралары ретінде осы аумақтарда қызмет ... ... ... Классикалық оффшорлық аумақтарда бірінші қадам салық
жеңілдіктьерін беру және ел ... ... ... ... да
әкімшілік-валюталық шектеулерді алу болды.
Өткен күн тұрғысынан қарағанда әлемдік ... ... ... пайда болуы әлемдік ... ... ... жаңа ... көзқарастар мен тенденцияларды
қалыптастырды. [25]
Енді арнайы экономикалық ... ... ... ... экономикалық аумақтардың дамуы өткен жүзжылдықтың 70 жылдарынан
басталады, көптеген елдерде шаруашылық ... ... ... ... өсу ... ... экономикалық аймақтардың құрылу мақсаты:
• Инвестиция тартуға жағымды жағдайларды қалыптастыру;
• Аудандарды дамытуды жеделдету;
• Нарықтық инфрақұрылым мен ... ... ... ... пен ... ... ... технологияларды, әлемдік озық
тәжірибелерді пайдалану.
Арнайы экономикалық ...... ... және ... үшін ... ... шетел және отандық кәсіпкерлерге ерекше
экономикалық жеңілдіктері бар ұлттық-мемлекеттік ... ... ... ... аймақтар ішкі сауда, жалпы экономикалық, әлеуметтік
және ғылыми-техникалық мәселелерді шешу үшін ... ... ... ... ... ... және ... бағытталды, бұл салалар капитал салымдарын айтарлықтай ... және ... тез ... ... соң ... ... ... басқа салалардан да көріне бастады, оның ішінде
шикізаттық сектор да ... ... Айта кету ... ... ... елдің басқа аймақтарымен салыстырғанда аталған ... Бұл ... ... елдің қалған территориясындағы
шектеулерде, мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... ... ... ... сай көптеген арнайы
экономикалық аймақтарға тән құқықтық реттеудің төмендегідей механизмдері
бар::
• Белгілі ... ... ... мерзімде инвесторларды толық және
ішінара салықтан босату;
• өнім ... ... мен ... ... кедендік төлемдерден
босату, бұл принцип қазір кеңірек қолданылады, арнайы экономикалық аймақтар
кедендік территория ретінде қарастырылмайды.
• Либералдық валюталық режим, шетелдік ... ... ... ... ... ... Тіркеу, есептілік және басқа да нысандардың жеңілдетілуі;
• Сәйкес өкілеттілік шеңберінде аймақта арнайы ... ... ... ... пен ... жалдауға, әртүрлі қызмсеттерге жеңілдетілген ... ... ... қамтамасыз ету үшін сәйкес инфрақұрылымды
қалыптастыру.
Еркін кеден аймағы - бұл ... ... ... басқа, импортталатын тауарлардан акциз ... ... ... ... ... тарифтік емес реттеу шараларын
қолданбастан шетелдік және қазақстандық ... ... ... ... ... ... орналасатын және пайдаланылатын
кедендік режим.[16]
Еркін кеден аймағының ... ... ... рұқсат етілетін
тауарлар. Арнайы экономикалық аймақ құру мақсаттарына қол жеткізу үшін 
қажетті ... ... ... ... ... қоспағанда, арнайы экономикалық аймақ аумағына еркін ... ... ... орналастыруға рұқсат етіледі. Арнайы
экономикалық аймақ құру мақсатына қол ... ... ... ... ... ... заң ... сәйкес бекітілетін арнайы
экономикалық аймақ туралы ережемен белгіленеді. Еркін ... ... ... орналастырылған тауарлармен жүргізілетін операциялар.
Еркін кеден аймағының кедендік режиміне орналастырылған  ... ... ... ... ... ... белгіленген тізбе
бойынша жасалады. Тауарлардың еркін кеден аймағының кедендік режимінде болу
мерзімі. Арнайы ... ... ... ... ... ... шектелместен еркін кеден аймағының кедендік режимінде бола
алады.
Арнайы экономикалық аймақ таратылған жағдайда, қайта ... ... ... және ... ... аймақ құру мақсатына жету
үшін пайдаланылған тауарларды қоспағанда, бұрын еркін кеден ... ... ... ... ... ... айқындалған арнайы экономикалық аймақты тарату рәсімдерін жүзеге
асыру ... ... өзге ... ... ... тиіс.
Арнайы экономикалық аймақтарда Қазақстан Республикасының кеден
заңдарының сақталуын ... ету ... ... ... ... ... аймақ аумағындағы еркін ... ... ... ... ... кедендік бақылауды
жүзеге асырады.
Арнайы экономикалық аймақтардағы тауарлардың есебін жүргізу
Арнайы экономикалық аймақтарда қызметін жүзеге ... ... ... аймағының кедендік режиміне орналастырылған тауарлардың және олармен
жүргізілген операциялардың ... ... және ... ісі ... ... ... белгілеген тәртіппен кеден органдарына ... ... ... ... ... алу және ... емес реттеу
шараларын қолдану
1. Шетелдік тауарларды еркін кеден аймағының ... ... ... ... тауарлардан акциз алуды қоспағанда, кедендік баждар 
және салықтар алынбайды және тауарлар ... ... ... ... емес ... шаралары қолданылмайды. Көрсетілген тауарларды
арнайы ... ... ... ... Республикасының кеден
аумағының қалған бөлігіне әкету кезінде мәлімделген ... ... ... ... ... және ... ... және тарифтік емес
реттеу шаралары қолданылады.
2. Еркін ... ... ... режимінің  шарттары  мен талаптарын
сақтай отырып, қазақстандық тауарларды Қазақстан ... ... ... ... ... ... аймақтың аумағына әкелу,
сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтың аумағынан Қазақстан Республикасының
қалған кедендік аумағының бір ... ... ... ... ... ... алынбайды және тарифтік емес реттеу шаралары қолданылмайды.
Көрсетілген тауарларды ... ... ... ... ... әкету таңдалған кедендік режимнің ... ... ... Арнайы экономикалық аймақтың аумағына еркін ... ... ... ... ... кедендік төлемдер және салықтар алу
мақсатында Қазақстан Республикасының кедендік аумағынан тыс орналасқан деп
қарастырылады.
4. Тауарлардың ... ... ... ... ... ... шыққан
жері туралы сертификатпен расталады. Көрсетілген ... ... ... ... ... тысқары жерлерге әкету кезінде  кедендік әкету
баждарын алу және тарифтік емес реттеу шараларын қолдану ... ... ... ... Қазақстан Республикасының кедендік аумағының қалған бөлігіне ... ... ... ... және ... алу, ... ... реттеу шараларын қолдану мақсатында – шетелдік тауар ретінде қаралады.
Еркін кеден аймағының ... ... ... ... ... Арнайы экономикалық аймақтың аумағына әкелінетін және еркін кеден
аймағының кедендік режиміне орналастырылатын тауарлар, сондай-ақ өздеріне
қатысты еркін ... ... ... ... ... ... кеден
ісі мәселелері жөніндегі уәкілетті орган ... ... ... ... ... кеден аймағының кедендік  режимі өзге ... ... ... ... тауарларды кедендік ресімдеу, тарифтік емес
реттеу шараларын қолдану, ... ... және ... ... кедендік режимнің шарттары мен талаптарына сәйкес  жүргізіледі.
Бұл ... ... ... тауарларға қатысты тауарлардың
кедендік құны Қазақстан Республикасының ... ... ... ... уақыты ішіндегі  амортизация нормаларын ескере отырып,
еркін кеден аймағының ... ... ... ... кеден аймағының кедендік режимінің аяқталуы
Еркін кеден аймағының ... ... ... өзге ... ... кедендік ресімдеумен;
2) тауарлармен қайта өңдеу жөніндегі операциялар жасалған және алынған
тауарлар арнайы ... ... құру ... қол ... ... ... ... кезде Қазақстанда арнайы экономикалық аймақтардың дамуы жаңа
сатылардан өтуде. 2000ж 28 ... ... ... арнайы экономикалық
аймағының жағдайлары жеңілдетілді. «ҚР арнайы эконмикалық аймақтар туралы»
заңына ... ... жаңа ... арнайы экономикалық аймақ –
«Астана-жаңа қала» арнайы ... ... ... ... осы
аймақтармен қатар «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймағы қызмет
етуде.
Теңіз көлігі қызметінің әртүрлі ... бар, олар – ... ... экономикалық, құқықтық және т.б.. Алайда, теңіз
порттарының көлік жүйесіндегі қызметінің ... ... ... ... ... ... қолданылу қажеттілігін, көлік
кешенінің қызмет ету тиімділігін анықтайтын экономикалық процестер ... ... ... көлігінің экономика саласы ретіндегі негізгі
экономикалық сипаттамалары ... және оның ... ... ... ... ... және басқа көлік, кәсіпорындар, аймақтар мен елдер
арасында тасымалды жүзеге асыра отырып, экономикаға ... әсер ... ... ... ... ... және ... Ол өндіріс пен
тұрғындардың орналасуындағы, экономикалық өсуді қамтамасыз етуде, ... сүру ... ... және өмір ... ... ... және
құрылымдық алға жылжуға әсер етеді. Халықаралық еңбек бөлінісін қамтамасыз
ете отырып, әлемдік экономикада, мәдениетте және ... ... ... әкеледі.
Қазақстан көлігі экономиканың маңызды саласы болып табылады және ... ... бар: ... ... ... әуе, ... құбыр желісі.
Көліктің негізгі міндеті- қызмет көрсетуді жақсарта және ... ... ... ... және ... жүк пен ... ... деген
әлеуметтік және экономика салаларының қажеттіліктерін толық ... ... ... және өзен) көлігі Қазақстанның біртұтас көлік жүйесінің
құрамдас бөлігі ... ... ... территориясы бойынша елдің
поселоктары мен ауылдарын, ... ... ... ... ... ... табылатын өзендер ағып жатыр. Сол себепті, тек қана
экономикалық емес, ... ... ... ... су ... Республикасының халықаралық және ішкі экономикалық байланыстарын
қамтамасыз етуші маңызды фактор болып табылады.
Сондай-ақ теңіз ... ... ... жүзу ... ... ... ... түрде игеруде екендігін айта кету қажет.
Қазақстанның су көлігі келесі негізгі міндеттерді шешеді:
• елдің әлемдік экономикалық ... ... ... ... ... ... ерекше маңызға ие болған, теңіз сыртқы сауда
тасымалдарды қамтамасыз ету;
• тұрғындар миграциясы мен әртүрлі жүк ... ... күрт ... ... ішкі жүк және ... ... ... ету;
• жүктің ірі партияларын тасымалдауға қабілетті іс жүзіндегі жалғыз
көлік түрі болып ... ... ... ... ... көрсету;
• ел бюджетіне валюталық кірістерді ұлғайту; ... ... ... ... ... қорғаныс қабілетін күшейту.
Теңіз көлігі жүзеге асыратын жүк тасымалдауды теңіз тасымалы деп атайды.
Теңіз тасымалдары ... ... ... ... немесе жүк экспорты
және импортын қамтамасыз етуші сыртқы-сауда тасымалдарына бөледі. Қазіргі
кедегі ... әлем ... ... ... құралдарымен бір жылда тасымалданған
жүк көлемі көліктің ... ... ... ... біржылдық
жалпы жүк көлемінен артық. Теңіз порттарының әлемдік жүк айналымы ... ... ... ... ... болжамы келесі көрсеткіштермен
сипатталады: 1980 ж. – 5 млрд.т, 1990ж. – 7 ... 2000ж. – ... т, 2008 ж. – 35-45 ... ... ... ... темір кені, бидай, көмір, минералды
тыңайтқыштар , табиғи газ және басқа жүктердің тасымалы ... ... ... ... өзгеруіне байланысты теңіз көлігімен
тасымалданатын жүктердің құрамы да өзгереді. Сондықтан ... ... ... ... жүк ... газ, ... ... өнімдері, химиялық
және контейнерлік жүктер үлесі артып келеді. Мұнай мен мұнай ... ... жүк ... 55%, темір, көмір, астық, тыңайтқыштар
20% -ға жуық, басқа да жүк түрлері – 25% үлес ... ... ... ... ... тасымалында негізгі көлік ретінде пайдалану
теңіз көлігінің экономикалық маңыздылығын ғана емес, саяси маңыздылығын ... ... ... әр түптегі континенттер мен аралдарда орналасқан
елдер арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Авиация ... ... ... ... ол ... де ... болашақта да жүк
тасымалындағы, әсіресе массалық жүктерді ... ... ... ... [45]
Теңіз көлігі темір жол және ... ... ... та ... та ... ... Су жолдары форс-мажорлық
оқиғаларда барынша қауіпсіз.
Кез – келген көліктің қызмет етуінің негізгі ... ... ... жерге, көзделген орынға жеткізілу жылдамдығы саналады.
Темір жол көлігі мен теңіз көлігі арқылы жүк ... ... ... ... мен жеткізілу орнын ескеру қажет. Егер жүк Еуроапдан
Үнді мұхиты ... Суец ... ... ... ... бұл жүктің
Транссібір магистралы арқылы тасымалдану ұзақтығы 2 есе аз уақыт алады, бұл
жерде аталған жүкті теміржол арқылы тасымалдау артықшылығы ... ... ... ... көмір, мұнай өндірісі, алтын өндірісі сияқты
өндірістің басқа да ... ... ... ... ... ... ... жүйесін құраушы негізгі элемент болып
табылады. Теңіз порттары ... ... ... ... сауда порты; - Теңіз балық порты;
- Теңізге ... ... ... ... ету ... ... аударатын басты мәселе ол
теміржол және автокөлік, кей жағдайда ... ... ... ... ... ... порттардың қалыпты қызмет етуі үшін екі арада құрлық
арқылы қатынас жолдары болу ... ... ... ... станциялары
мен парктерден басқа сұрыптау порт станциялары, тиеу-түсіру және ... ... ... құрылғылары маңызды роль атқарады. Сұрыптау порт
станциялары портқа ... және ... ... ... ... құру ... етеді. Порт станциялары порт территориясынан тыс, бірақ портқа
тікелей байланысты ... ... ... Шет ... ... ... жүк ... көп аса ірі порттарда аудандық станциялар мен парктер
орналасады, олар жүк ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге арналған ... ... порт ... келесі қосымша элементтер болуы тиісті:
бункерлік және құрылыс базалары, техникалық, қызметтік және резервтік флот
тұрақтары, кеме ... ... ... мен ... негізделетін
жағалау ұйымдарының объектілері және көлік ... ... ... ... теңіз порттары қызмет етуі мен мақсатына, ... ... ... елдің халық шаруашылығындағы роліне, жүк
айналымына, кеме айналымына, мамандандырылуына, қызмет ... және ... ... ... яғни ... орналасуы мен
портқа тапсырылған тереңдікті қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... бойынша
зерттеудің біртұтас жіктемесі критерийлердің ... мен кеме ... ... ... ... порт ... айтарлықтай
әсерін тигізіп, жіктеудің барған сайын жаңа түрлерін пайда болдыруда.
Сурет 1 – Қазақстанның көлік қызметтері нарығының құрылымдық-функционалдық
жүйесі
Әртүрлі елдерде айтылған ... әр ... ... ... ... порт ... елдегі барлық порттар бойынша жүк айналымындағы ... ... ... Норвегияда қабылданатын кемелер типтерінің
мөлшеріне, Польшада жүк ... мен кеме ... ара ... ... ... ... сызбада (1 сурет) көрсетілгендей шаруашылық қызметтің түрі
ретінде екі ішкі жүйе ... ... ... ... және арнайы
пайдаланудағы көлік. Аталған ішкі жүйелердің өз алдына ішкі құрылымы бар.
Ақтау теңіз порты ... ... ие, ... ол ... ... ... байланысты жалпыэкономикалық, әлеуметтік,
мәдени және саяси ... бар, ... және ... да ... Шаруашылық қызметтің түрі ретінде ол салалық сипатқа ие ... ... ... ... ... түрде ықпал етеді, яғни, ұдайы
өндірісті жандандырады немесе баяулатады, ... отын мен ... де ... да ... ... ... ... Белгілі-бір өлшемде
географиялық сфераға, пайдалы қазбалар, еңбек және басқа да ... өз ... ... ... ... жүйесіне интеграциялануы ресурстарды сақтау
мен тиімді ... ... ... ... даму концепциясын
таңдау мен әлеуметтік және ... даму ... ... ... ... ... ... және материалдық ресурстарды
рационалды пайдаланудың мәні жыл өткен ... өсу ... Осы ... ... ... мен ... сыйымдылығы орын алып отырған жағдайда
порт жұмыстарын тиімді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... мол ... береді.
Ақтау теңіз порты жүктерді теңіз жағалауына дейін жіне ... ... ... ... ... атқарады. Ол кемелердің
қолайсыз жағдайлардан сақтау және әртүрлі ... ... ... ... Порт ... кеме ... жүзеге асыратын кеме
жөндеу кәсіпорындары ... ... ... ... етуі мен дамуы төмендегі 2 суретте сызба
ретінде келтірілген. Суреттен көріп отырғанымыздай, ... ... ... ... ... мен ... даму ... болып
көліктік-экономикалық байланыстың тиімділігін бейнелейтін жүк ағымдары
табылады. Алғашқы жүк ағымдары өнеркәсіп ... мен ... ... ... соң ... даму шеңберінде порттың қуаттылығы жүк ағымы
динамикасы мен құрылымын айқындайтын негізгі ... ... ... ... ... ... жүк тасымалдау қажеттілігіне сәйкес ... ... ... ... ... айналды.
Сондықтан біртұтас көлік жүйесіндегі барлық элементтердің өзара әрекет ету
тиімділігін реттеп отыратын базалық порт ретінде ... ... ролі ... ... Жүк ағымы динамикасы Ақтау портының даму деңгейін
сипаттайды, ал құрылымы айтарлықтай ... ... ... ... ... қатар порт жұмысының бизнес жоспар методологиясы көрсеткіштері
бизнес жоспар көрсеткіштерінде көрсетілуге тиісті процестердің экономикалық
мәнімен ... ... ... бұл өндірістік көрсеткіштерге қатысты.
Экономикалық жүк айналым көрсеткіштері арқылы порт ... ... ... ... ... ... ... жетілдіруде экономикалық жүк айналымның сандық және ... ... ... ... ең ... ... ... есептеледі.
Экономикалық жүк айналым көрсеткіші жүк айналымы ... ... ... қанағаттандыру деңгейін көрсетеді және порттың
технико-экономикалық даму ... ... ...... ... ... ... ету және даму сызбасы
даму байланысы ; ... ету ... ... ... ... ... барынша толық
пайдаланудағы жеткен өндірістік нәтижелерді қарастырады. Бизнес жоспарға
қойылатын ... ... ... ... флотына қатысты порт ішіндегі
шаруашылық пен көлік байланысы ... ара ... да ... ... ... ... ... мен экономикалық,
техникалық және әлеуметтік мақсаттардың порттың ... үшін ... ... бизнес жоспар арқылы қарастырылуы қажет. Порт жұмысының
масштабының өсуіне байланысты ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптар да өсіп ... Порт ... ... ... ... ... ... құрылуы қажет. Кешенділікке порттағы жекелеген шаруашылықтардың
қызмет етуі мен дамуын ... ... ... қол ... ... ... ... мақсаттардың және теңіз ... ... ... міндетердің сәйкес келуі мақсатында
жүк айналымын жүргізудегі техникалық ... ... және ... ... ... қолданылуы қажет.
Қазақстанда порттарды жіктеу халық шаруашылығындағы ролі, жүк айналымы,
атқаратын қызметі сияқты ... ... атап ... ... ... қызмет ететін өндірістік және жолаушыларға
қызмет ету болып ... ... ... ... ... теңіз
порттары 3 топқа бөлінеді. [43]
бірінші – негізгі ... ... ... ... ... барлық
түрлері жүргізіледі, базалық порттарға кемелер мен параходтар, сондай-ақ
кемелер тіркелген пунктер қатысты. ... ... ... ... кемелердің саны 800-ден кем емес, құрғақ жүк тасымалы ... 6 млн т, ... жүк ... ... 12 млн ...... қызмет көрсететін порттар, жылына өңделетін кемелерлің
саны 600 ден кем емес, ... ... ... 1,5-6 млн т, ... ... 6-12 млн т.
үшінші – минималды көлемдегі қызмет ... ... ... қалыпты
кеме қатынасын қамтамасыз ету мүмкін емес.
Ғылым мен ... ... ... ресурстар жағдайы және
әлеуметтік-экономикалық мақсаттар кешенді инновациялық-технологиялық
бағдарламалар жасауды талап ... ... ... ... ... ... және ... дамуды қамтамасыз ететін жеке
мәселелер ескерілуі қажет. Теңіз көлігінің даму бағдарламасы ... ... ... ... техникалық параметрлерін, атап айтқанда өндірістік
қорларды техникалық жетілдіру бағыттары мен деңгейін қарастыру ... ... ... ... ... ... қуаттылығын арттырудың
нысандары мен сатыларын: өндіріс процесінің автоматтандырылуы мен ... ... ... ... машиналарын қолдану деңгейін
жоғарылату, техникалық құралдарды пайдалану сенімділігін ... ... ... ... ... прогрессивті технолгияларды
пайдалануды жеделдету, жүктерді контейнерлік және ... ... ... ... мен ... мерзімін қысқарту және т.б. Портты дамытудың
бизнес жоспарының ақырғы нәтижесі флот қызметін ... ... ... ... ... көлік нарығындағы шиеленіскен бәсеке жағдайында көлік
түрлерінің әртүрлі типтеріндегі кәсіпорын қызметін ... ... ... ие ... ... Тасымалдау процесінің мәні сан мыңдаған жүк
жөнелтушілер мен жүк ... және ... ... ... ... ... анықтайды. Нарықтың дамуы бұл жағдайда
тағы бір өлшемді - әр ... ... ... ... ... ... ... көлігінің өндіріспен интеграциялануы – көлік жүйесін
басқарудағы ... ... ... Бұл ... ... жүктердің 80 пайызына жуығы ... ... ... ... ... топтар
құру осы мәселені шешуге негіз болады.
Ақтау портындағы кәсіпорындардың ара қатынасын ... ... ... ... ... ... тиімділікке қол
жеткізеді. Ауыл шаруашылығы, ... ... ... ... ... ... жеке ... бөлшектеу
біріктіру процесінің актуальдылығын арттырады.
Ақтау портындағы жүк тасымалын тиімді ұйымдастырудың бір бағыты – теңіз
порты базасында біріккен ... ... ... ... көлік шаруашылығының тиімділігін нарық заңымен өмір ... ... ... ... отыр. Сонымен, Рур (ФРГ) аудандарының
бірінде теміржол және теңіз порттарының біріккен ... ... Бір ... ... ... және ... көлігінің техникалық
құралдары біріктірілген. ... ... ... жалпы тасымал көлемі
50 млн. т, яғни ФРГ – дағы ... ... ... 18 ... ... ... ... негізінде 3 теңіз порты енгізілді. Тасымалдау
жұмысынан басқа біріккен көлік шаруашылығына бір ... ... ... тиеу сияқты барлық жүк операцияларын орындау жүктелген. Біріккен
көлік шаруашылығы 55 металлургия зауыты мен 2 ... ішкі ... ... операцияларын көрсетті. [42]
Ақтау портының ерекшелігіне сәйкес біріккен көлік шаруашылығын құру және
оның экономикадағы ... ... ... ... ... жүзеге
асырылуы тиіс:
• кәсіпорындар үшін мұнай өнімдерін, темір рудалары мен ... ... да ... ... мен ... ... осы жүктерді автомобиль және теміржол көлігі арқылы талап етілген
жерге, оның ішінде тікелей технологиялық линияға жеткізу;
... ... ... ... теміржол және ішкі су
жолдары арқылы жүктеу жұмыстарын көрсету;
Бұл ұсынылған нұсқаны қазір, яғни кезек күттірмейтін тәжірибелік ... ... ... тапшылығы орын алып отырған кезде қолдану
тиімді. Біріккен ... ... ... негізі басқа
болғанымен, қолдану тиімділігі шағын көлік шаруашылықтарымен салыстырғанда
күмән туғызбайды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда салалық көп маңызы бар.
Ақтау портының және көлік ... ... ... материалдық-
техникалық базасы құрылымы мен қызметету сипатына байланысты болады.
Өндіріс ... ... 2-25 тен 80-85 ... ... мөлшері
стационарлық емес, яғни ауыстыруға болатын локомотивті және вагонды парк,
көлік флоты және ... ... ... ... бұл өндіріс процесінде
қозғалмалы активті бөлік болып табылатындықтан қозғалмалы құрам деп аталады
да басқару ... ... ... ... ... режимдерде қызмет етеді. Көліктің техникалық құралдары – ... мен ... ...... және ... ... үлкен
қашықтықтағы тораптарда қызмет етеді және бір – ... ... ... ... Бұл ... тән ... байланыс басқару
процесінде өндірістік қуатты ... ... ... тораптарын бағыттай
отырып мыңдаған километрлерге тез және тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді.
2. Каспий бассейніндегі теңіз ... ... ... Қазақстандық
және халықаралық тәжірибесі
Ғылыми еңбектер мен статистика мәліметтерін ... келе ... ... ... етуі мен ... ... өндірістік-шаруашылық
көрсеткіштерімен сипаттауға болады.
Айта кету қажет, ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану жағдайында аумақтық-өндірістік кешен
қызметінің ақырғы ... ... ... ... Бұл жерде
екі мақсаттың арасында қарама-қайшылық ... ... ... қол жеткізу мен ... ... ... ... ... бұл ... ... меншіктің арқасында шешіледі. Бірақ,
көлік шаруашылығындағы экономикалық субъектілер мен автомобиль ... жол ... порт ... дамытудағы экономикалық мүдделердің
сәйкестігі туралы шешілмеген мәселелер әлі де көп. [51]
Экономикалық тұрғыдан қарағанда теңіз порты ... ... ... ресурстарды тиімді пайдалануда жоғары көлік-экономикалық нәтижелер
көрсете отырып, ... ... ... ... ... ... көтеруге қол жеткізу қажет. Порт қызметі аралас көлік
түрлерінің техникалық ... мен ... ... ... ... қажет. Порт жұмысының ұйымдастырылуы мен технологиясы жүк және
жолаушы тасымалы нарығындағы сұраныс пен ... ... ала ... ... ... мен ... субъектілерінің арасындағы стратегиялық
мүдделердің тоғысуы ... ... ... ... және
одақтастықтың жаңа нысандарының ... ... яғни ... кешеніндегі
экономикалық субъектілерімен байланыстың орнауына әкеліп тірейді.
Аталған факторлар жүк және ... ... ... тез ... көрсетіп отыр. Олай болса, порттың аралас кәсіпорындармен,
сондай-ақ басқа да көлік түрлерімен одақтастығы аумақтық-шаруашылық ... ... ... ... ... ... порттарды
дамытудың сатыларын анықтап, бағыттарын таңдау қажет.
Экономикалық және тарихи-географиялық факторлардың қатарына ... ... мен кеме ... ісін оң ... қою қосылып отыр. Бұл
белгілі мөлшерде ... ... ... ... өсуі мен жаңа ... әсер етеді. Қазіргі кезде, кеме жүргізу ісі бойынша порттарды
бөлуге тек өндірістік-экономикалық факторлар ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
Мысалға Әзірбайжан Республикасындағы Баку халықаралық теңіз порты
Каспийдің батыс жағалауында ... және ... ... ... ... орталығы болып табылады. Порт инфрақұрылымы 8 ... Жүк ... 65 ... мұнай және мұнай өнімдерін қайта
өңдеуден, 35 пайызы ... жүк ... мен ... жүктерге тиесілі.
Ақтау - Баку учаскесі «ТРАСЕКА» көлік коридорының байланыстырушы буыны
болып табылады. 2001 ж қыркүйек ... ... ... – Баку – ... ... ... ... қызмет ете бастады. Аталған линияда
жүк сыйымдылығы 28 темір жол вагоны болатын жол жүру уақыты 18-20 ... ... ... кеме ... ... ... паорм
жолаушыларды да тасымалдайды. [47]
Дюбенди мұнай терминалы Баку ... бір ... ... ... ... шығу ... бар мұнай терминалынан, өткізу қабілеттілігі айына 250000
тонна болатын резервуарлық парктен, бір мезгілде 2 ... ... ... ... ... ... құбырлары Баку қаласындағы мұнай өңдеуші
зауыт пен ... ... ... жол ... ... ... ... қатар Ресей Федерациясындағы Астрахань порты Каспий аймағындағы
ірі ... бірі ... ... Порт ... мен порт ... Волга-
Каспийский каналы мен Волга өзенінің бір бөлігін алып жатыр. Астрахань
портында ... 21 ... бар. ... ... ... ... ... пайдаланып Ресей көлік торабы мен Орталық Азия ... және ... ... мен Қара ... Волга-Дон каналы арқылы
байланыстырып, Астрахань портын дамыту жолымен еуроазиялық ... ... ... бағытын жоспарлап отыр.
Тасымалданатын жүктердің негізгі көлемі бұрынғышы құрғақ жүктер –
негізінен металлдар мен ... ... ... ... 2007 ж 33 пайызды
құрады, ал күкірт 24 ... ... және ағаш 6 ... қағаз 2 пайыз,
контейнерлік жүктер 2 пайызға ие болды.
2008 ж Астрахань көлік байланысы арқылы жүк ... 2,2 мың ... 2007 ... ... 1,4 есе ... ... ... Қара теңіз порттарынан Әзірбайжан мен Иранға, ішінара Украйнадан
Әзірбайжанға ... ... ... ... Түркиядан Бакуге Астрахань
арқылы құрал-жабдықтар тасымалданады.
Оля порты Астрахань облысындағы ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Ұзындығы 180 м ... ... жүк ... мен ... ... Анзали
бағытында жұмыс жасайтын Ро-Ро типіндегі кемелерді қабылдауға ... ... бар. ... ... ... ... ... сәйкес
қуаттылығы 400 мың тонналық контейнерлік терминал құрылысы жүргізіліп
жатыр.
Махачкала сауда ... ... ... ... ... 130 жыл болған ескі порттардың бірі. Порт акваториясында
жыл бойы мұз қатпайды. Порттың мұнай базасы 500 мың ... метр ... ... бір мезгілде 100 цистернаға дейін қабылдай алады және Баку-
Новороссийск магистралды мұнай құбырымен байланыстырылған. Порттың жүк тиеу
қуаттылығы 5 млн ... ... ... оның 80 ... көмірсутек шикізаты.
Махачкала порты 12 жаңа айлақтың құрылысын аяқтауға жақын, бұл өз ... жүк ... 11 млн ... ... ... ... Махачкала порты бағытындағы тасымалданатын негізгі жүк
көлемі мұнай және ... ... ... ... ... ... кешен
құрылысының аяқталуын ескерсек, онда Ақтау – Махачкала – ... ... ... ... ... ... алу ... аталған Астрахань (Оля), Махачкала және Туркменбасы порттарына
қоса Ақтау порты тасымалдау ... ... ... ... ... тартуда бәсекелес болып отыр.
Сонымен қатар жүк тиеу құрылғыларын пайдалану уақыты бұл ... ... ... ... ... мен пайдалану шығындары төмен, бұл
орындалған жұмыстар ... мен жүк тиеу ... ... ... ... ... порты біртұтас көлік кешені емес, ол иелері
жеке компаниялар болып табылатын жағалаудағы ... ... ... олар ... икемді тарифтік саясат жүргізуге мүмкіндік береді.
Ресей Федерациясының даму ... ... ... кешенінде астық
терминалдарының құрылыс жобасы ... ... ... жол
желілерінің тартылуы жобаланған, бұл жағдайлар келтірілген ... ... ... ... белгілі жүк көлемі ағымына әсер ете
алады.
Статистика материалдары Иран ислам Республикасындағы Анзали портының
жылына 5 млн ... ... жүк ... ... ... ... ... өту тереңдігі 5,5 метрмен шектеледі. Порт ... ... ... ... ... ... кезе ... қуаттылығы 10-20 тонналық 200 жүк ... ... ... Ұзындығы 1430 м болатын айлақтар бір ... 10 ... ... қабылдауға қабілетті болып саналады.
Қазіргі кезде портпен темір жол ... жоқ, ал ... ... ... жолы ... ... келтіру мен қозғалыс ауқымын кеңейту үшін жол ... ... ... ... тасымалдау және шығару Казвин – Решт –
Анзали көп жолақты шоссе жолы мен темір жолының ... ... ... ... ... Ақтау – Анзали бағытындағы ... ... ... ... жүк ... ... астық, кокс, мырыш концентраты,
құрылыс материалдары, металл өнімдері табылады.
Ноушахр ... ... 27412 ... метр ... 7 ... ... ие,
олардың алтауы жүкті уақытша сақтауға арналса, біреуі экспортқа шығарылатын
жүктерге арналған. ... ... ... үшін ... ... портының жылдық жүк айналымы 1,5 млн тоннаға ... ... ... ... 5,5 ... ... 3 ... иелік етеді.
- Айлақтардың толық ұзындығы 812 м, бір мезгілде 6 сада ... ... ... жүк ... 4,5 мың т. танкерлерді қабылдай алатын
бір айлақ бар. Порттың мұнай терминалында жалпы көлемі 792 мың куб ... ... екі ... бар. Неке ... қазақстандық мұнай және мұнай
өнімдерін SWAP-операциясы шарттарында жөнелту пункті болып ... ... ... шикі мұнайды өңдеуге мамандандырылған
арнайы экономикалық аймақ құрылды. Мұнда мұнай өңдеу комбинатын және ... ... ... ... ... үлкен сыйымдылықты ыдыстарды құру
жоспарланған.
Түркменбашы портын (Түркменстан) зерттеу мұнай айлақтары бір ... ... ... ... ... «Ро-ро» типті кемелерге
қызмет көрсететін айлақ жұмыс жасайды. Айлақ жүктерді кемелерге ... ... ... ... ... порттар қызметі нарығындағы қалыптасқан жағдай
көршілес мемлекеттердің белсенді дамуын, олардың ... ... ... ... және ... ... ... бағдарламаларының барлығын куәландырады.
Каспий порттарының қуаттылығы мен кеме ... ... ... ... деңгейі әлемнің алдыңғы қатарлы порттарына
сәйкес келетін тиеу-түсіру жұмыстарының нормалық тимілігін ... ... ... ... ... нормативіне сәйкес келетін
есептік әркелкілік коэффициентерін ескере ... жүк ... ... қабылдану уақыттарының шығындары болмауы қажет.
Біздің ойымызша, порт пен флоттың даму теңдестігінің критерийі ... ... ... ... жүк ... ... ... шығыстар
мен уақыттың шығындарының ... аз ... жету ... және ... тәжірибеде флот пен порттардың дамуының теңдестігін
бағалау көрсеткіштері қолданылмайды. Каспий бассейніндегі порттардың жұмыс
тәжірибесі көлік флотының шығындары ... ... ... ... жүк
тасымалының ең көп болатын мерзімдегі ... ... ... ... ... ... ... дәл болмауына
байланысты порттың өндіріс қуаттылығының қолданылмайтын ... ... пен ... даму ... деңгейі негізгі өндіріс қорларының
өсу қарқынымен, жүк қабылдау-өткізу ... ... ... ... ... пайдаланылу мерзімінің 50
пайызында пайдаланылмастан жүк тасымалы жоспарын орындауы көлік флоты мен
оның ... ... ... объектілерге инвестициялық ағымдардың
жағымсыз әсерін ... ... ... ... басқару жүйесінде маңызды болып өндірістік процестердің рационалды
техникалық деңгейін таңдау мен қуаттылықтарды ... ... ... негіздеу табылады.
Каспий бассейніндегі жекелеген порттардың даму қарқындары ... жүк ... ... ... шоғырлануы ерекше
маңызға ие.
Қазіргі кезде Ақтау порты оның әрі қарай дамуын ... ... ... ... ие көп мақсатты терминал болып табылады:
1. Қазіргі заманға сай порттың жұмысында шешуші буын ... ... ... ... басқаруды, жүктерді, соның ішінде
ауырсалмақты жүктерді, сенімді сақтауды қамтамасыз етуші үлкен ... ... ... нәтижесінде портта негізгі және қосалқы жүктерді қабылдауға
арналған үш әмбебап айлақ, Ро-Ро типтес кемелерді өңдеу мен ... мен ауыр ... ... ... бір ... 4 ... ... жалпы өткізу қабілеті 550 м дейін жететін жаңа ... ... ... Тікелей аралас теміржол-су ... ... ... мүмкіндік беретін теміржол паромдық кешен пайдалануға берілді.
4. Бір мезгілде 22,5 астық ... ... ... және 1 млн тоннаға дейін
өңдеу қуаттылығы жоғары астық терминалы іске қосылды.
5. Сыйымдылығы 12000 ... ... 4 ... бір ... қызмет көрсете
алатын мүмкіндігі бар 4 айлақ қызмет көрсетеді.
6. Контейнерлеріндегі жүктер мен ... ... ... ... мүмкіндік беретін барлық құрылғыларды жаңартты.
Ақтау порты мұнай өнімдері мен құрғақ жүктерді өңдеуге қызмет ететін көп
мақсатты ... ие бола ... ... ... бар порт ... ... ... тұрған автомобиль жолдары бар, сондай-ақ барлық
жүктеу жұмыстары кешеніне сай келетін порт аумағында ішкі жолдардың дамыған
торабы ... ... ... ... Мұнай айлақтарына
инфрақұрылымға сәйкес 4 ... ... ... ... ... ... ... тікелей жақын қашықтықта Ақтау қаласы, 30 км қашықтықта
аэропорт орналасқан. Портта барлық байланыстар мен ... ... ... ... ... ... шекаралық, кедендік, экологиялық
және басқа да қызмет көрсету жүйелерімен қамтылған. Порттың дамуы ... ... ... ... ... ... қазіргі
инфрақұрылымды кеңейту ... ... ... ... шараларын
қамтиды.
Ақтау порты Маңғышлақ түбегінің оңтүстік бөлігінде Каспий теңізінің шығыс
жағалауында орналасқан. Портқа жақын жерде және портта теңіз су асты ... ... ... ... Құм ... сирек кездеседі және аз
аумақты алады. Ақтау метеостанциялары портқа жақыни ... ... күні ... ... кеме қабылдау мен теңіз ісінің ... ... ... ... жүйесінің халықаралық стандарттары (ИСО
9001) бойынша жұмыс ... ... ... ... ... бар
сауда порты борлып табылады. Порт территориясында арнайы экономикалық ... ... ... бекітілген.Қалыптасқан жүтер базасын ... ... ... ... өнімдері, дәнді дақылдар) құрайды.Батыс
Қазақстанның экспорттық және транзиттік потенциалы жоғары. ... ... ... ... Қытайдан Кавказ елдеріне, ... ... Азия ... ... ... Орталық Азиядан Ресейге,
әрі қарай Солтүстік Еуропаға бағытталған ... ... ... орын алып ... ... ... жүк көлемі халықаралық
көлік коридорлары шеңберінде ғана ұлғайып қоймай, Қазақстан ... ... ... ... жасасқан келісім-шарттарының негізінде де
ұлғайады. Қызмет жасап тұрған құрғақ жүк терминалдарының 90пайызға, ... ... 80 ... ... атқарып тұрғандығын айта кету керек.
Жұмыс жасап тұрған терминалдардан ... ... жүк ... құру арқылы жаңа айлақ ... ... бар ... порты Түпқараған шығанағында орналасқан. Соңғы кезге дейін
Баутино ... ... ... негізгі жүк болып жергілікті карьерлерден
өндірілген ұлутас ... ... ел ... ... ... ... ұлутасқа деген сұраныс күрт төмендеді. Соған сәйкес
1995жылдан бастап бұл жүк түрі ... жүк ... ... 15-20 ... ... шельфін игеруге байланысты порт ... ... ... туындады. Айлақ толық пайдаланылып отырған жоқ. ... ... ... ... және ... суын ... ... керек. Портта эксплуатациялық қызметтерінің көлемі жоқ.
Түпқараған шығанағы солтүстік және оңтүстік ... ... ... және ... орталық аудандарының болжамалы мұнай-
газ кен орындарына шекаралас жатыр.Түпқараған шығанағының батыс жағалауында
солтүстіктен оңтүстікке қарай Аджип ККО ... ... ... ... жүк ... ... ... кеме жөндеу цехының
айлағы орналасқан.
Аджип ККО базасы. ... ... бар ... ... теңіз
операцияларының қолдау базасы «ОКИОК» компаниясымен 1998 жылы Қашаған кен
орнының құрылыс және эксплуатация ... ... ... ету ... Базада шаруашылық, қойма және тұрғын кешендері бар.[37]
Баутино жүк ауданы Түпқараған ... ... ... ... ... ... ... филиалы болып табылады. Қазіргі кезде ... ... мен ... ... ... ... қысқы мезгілде
техникалық қызмет көрсетуге және навигация ... ... ... ... қолданылады.
Сонымен, Түпқараған шығанағының батыс және оңтүстік бөлігінде орналасқан
порт инфрақұрылымы моральды тозған, кей ... ... ... ... ... алғанда халықаралық техникалық және ... сай ... ... порттық инфрақұрылымдарын
дамыту және теңіз операцияларын қолдау базасын құруға барлық мүмкіндіктерге
ие.
Құрық порты Қазақстанның көп үміт ... ... ... ... Оның
бір себебі ыңғайлы географиялық ... мен ... ... порты Александр Бекович-Черкассов шығанағында Құмды мен Жыланды
мүйістерінің арасында орналасқан. Шығанақтың ұзындығы 30-32 км. Ауа ... Мұз тек ... ... ... ... дейін қатып, орташа
60 календарлық күнді құрайды. Толық мұздың қатуы 5-6 ... бір ... мұз ... көп болғанда 40 см-ден аспайды.
Бірақ Құрық порты ешқандай жүк тасымалдау қызметімен айналыспайды.
Өйткені порттың ... ... ... ... ... жаңа теңіз терминалын салу өте ұтымды әрекет болар еді.
Мұндағы айта кететін ... ... ... ірі ... ... ... жасайтын құрылымдармен қамтамасыз ету. Ірі ... ... ... 40-60 мың ... болады. Мұндай танкерлер
жоғары жүк сыйымдылығымен бірге ... ... 22 ... кем болмауын
талап етумен сипатталады.
Негізінен Құрық портының дамуын қарастыратын ... ... ... және ... ресурстар министрлігі мен Көлік
және коммуникациялар министрлігінің ұсыныс ... ... ... Жоба ... ... ... жаңа, барлық техникалық талаптарға сай, озық терминалды салу
шамамен 187 млн. долларды құрайды. Бұл сома ... ... ... объектілерді салуға кеткен шығындардан ... ... ... темір жолмен қамтуға, мұнай құбырларына,
навигациялық жабдықтарды және жағалаудың түбін ... ... ... ... және ... ... қазіргі кезде халықаралық қатынастағы
жүктерді тасымалдауды жүзеге асырмайды. Баутин ... ... ... және оларға қызмет көрсетуші компанияларға аз мөлшердегі жүктерді
тасымалдаумен, яғни құрылғылар, құрылыс материалдары, ... ... ... ... шектеледі.
Қазақстанның теңіз көлігінің негізгі өндірістік буындарының шаруашылық –
экономикалық байланыстарының сызбасы төменде суретте (сурет 3) ... ... ... ... мен жетілдіру міндеттерін ашып көрсетеді.[32]
Төмендегі суретте көрініп тұрғандай теңіз кемелеріне мамандандырылған
кәсіпорындардың сызықтық бағыныштылығы және ... ... ... ... ... флот қызметінің жоғары бизнес ... ... ... ... қызметінің мақсатын
анықтайды. Бұл бағыныштылық ... және кеме ... ... ... да кәсіпорындардың жеке шаруашылығын бекітудің арнайы механизмінің
пайда болуына жағдай жасайды.
Сурет 3 – Қазақстан теңіз көлігінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қатынастар байланыстарыя;
ресурстармен қамтамасыз ету және координаяциялау байланыстары.
Әсіресе салалар үшін бизнес нәтижелерге жетуге ... ... ... мақсаты маңызды орында тұр. Сондықтан, порттың
бизнес жұмысын ... ... ... ... ... шаруашылық механизмін жетілдіру мәселелері маңызды ... ... ... ... ... ... тасымалданатын негізгі жүк көлік
құралдары, мұнай жабдықтары, бұрғылау қоспасы, құрылыс ... ... ... ... 2000ж. ... Ақтау-Ноушахр паром желісін (Баку
арқылы) іске қосу жүк көлемін ұлғайтуға қажетті ... ... ... 2000ж. ... 6 155,8 мың т. құраған РО-РО режимінде пароммен жүк
тасымалдаудың көрсеткіштері дәлелдейді.
2 БӨЛІМ. «АҚТАУ ... ... АЭА ... ... ... ЖҮК АҒЫМЫНА ТАЛДАУ
2.1 «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймақ аумағындағы қызметтерді
ұйымдастыру
«Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймақ ... ... 2008 ... 6 ... бастап «Қазақстан Республикасы арнайы
экономикалық аймақ туралы»  Қазақстан Республикасы Заңына ... әрі ... ... ... ... ... сәйкес 2002 жылдың 26
сәуірінен № 853 «Ақтау теңіз порт» арнайы экономикалық аймақ құру туралы»,
ҚР салық кодексімен (140-4; 140-5 б.) ... ... ... ... ... ... аумағындағы қызметтерді ұйымдастыру ретін
анықтайды.[25]
«Ақтау теңіз порты» АЭА басқармасының орталық органы ... ... ... ... ... туралы» 2002 жылы 26 сәуірде Қазақстан
Республикасы Президентімен бекітілген  № 853 жарлығы бойынша ... ... ... ... ... АЭА ... орган болып табылады. АЭА
басқару құрылымы келесі (сурет 4) суретте көрсетілген.
Сурет – 4 АЭА басқару ... ... ... АЭА ... мен ... тізбесін
жүргізеді.
«Ақтау теңіз порты» АЭА аумағында мынадай қызмет түрлері көрсетіледі:
1) негізгі қызмет түрі – арнайы экономикалық аймақтың ... ... ... ... түрі; бастама қызмет түрлерінің тізбесі Қазақстан
Республикасы Презитдентімен бекітілген арнайы экономикалық аймақ ... ... ... ... түрі – ... теңіз порты» АЭА қатысушыларына
қосымша жағдай жасаумен байланысты, Қазақстан ... ... ... және ... салу жеңілдігіне жатпайтын кез-келген қызмет
түрі.
«Ақтау теңіз порты» АЭА аумағындағы ... ... ... ... ҚР ... ... 140-4 б. ... келесі шарттарға сай
келетін жеке және заңды тұлғаларды мойындайды:
1) «Ақтау теңіз порты» АЭА ... ... ... ... ... «Ақтау теңіз порты» АЭА аумағынан тыс құрылымдық бөлінісі ... ... ... порты» АЭА құру мақсатына сәйкес жеке өнімді (жұмыс,
қызмет) жүзеге асырудан алынатын (алынған) кірісті құрайтын жылдық ... 90 ... кем ... ... ... алынатын (алынған) кірістерді кіріске жатқызу,
«Ақтау теңіз порты» салық комитеті мен ... ... ... АЭА ... ... уәкілетті орган бекіткен, нысан және ретте берілген «Ақтау
теңіз порты» АЭА ... ... ... іске ... ... теңіз порты» АЭА аумағындағы ... ... ... АЭА аумағында шартты негізде жеке және заңды
тұлғалар, ... ... және ... ... ... АЭА қатысушыларының
қызметтеріне жасалған жағдайлар жатады. Мұндай тұлғалар «Ақтау теңіз порты»
АЭА уақытша қатысушысы мәртебесін алуға, «Ақтау теңіз порты» АЭА ... ... ... АЭА ... берген өтініш негізінде  құқылы
  «Ақтау теңіз порты» АЭА ... ... ... түрлері
• Химиялық өнеркәсіп
• Дайын метал кұрылым бұйымдарының өндірісі
• Резина және пластмасс бұйымдарының өндірісі
• Металлургиялық ... ... және ... ... ... метал емес минерал өнімдердің өндірісі
Арнайы экономикалық аймақ құру мақсатына сай келетiн мынадай қызмет
түрлерiнің:
- ... ... ... ... және ... ... ... енгiзудің, тәжiрибелiк өндiрудің және
өндiрудің;
- жасанды иммундық және нейрондық ... ... ... технологияларды жасаудың;
- ақпараттық технологиялар саласында жобаларды жасау мен ... ... және ... ... мәтiндердi өңдеуге арналған машиналарды, көшiру-көбейту жабдықтарын,
жөнелту машиналарын, ... ... ... ... ... ... ... басқа да кеңсе машиналары
мен жабдықтарын, электрондық есептеу машиналарын және ... ... өзге де ... ... ... және ... таратушы аппаратураны, дыбыс пен
бейненi ... ... және ... арналған аппаратураны жасаудың;
- тұрмыстық электр аспаптарын жасаудың;
- киiмнен басқа, дайын тоқыма бұйымдарын шығарудың;
- трикотаж ... ... ... ... киiм ... ... маталар мен солардың негізінде жасалатын бұйымдар шығарудың;
- мата емес тоқыма материалдар мен ... ... ... кілемдер, кілем бұйымдары мен гобелендер шығарудың;
- мақта целлюлозасы мен одан ... ... ... ... шикізатынан жоғары сапалы қағаз шығарудың;
- теріден жасалған бұйымдар ... ... ... ... және ... ... жасаудың;
- өзге де металл емес минералдық өнімдерді өндірудің;
- металлургия өнеркәсібінің;
- дайын металл бұйымдарын жасаудың;
- машиналар мен жабдықтарды жасаудың;
- мұнай-химия ... ... ... ... ... пен
технологиялар өнімдерін шығарудың;
- туристік қызметтер көрсетудің өзіндік тауар өндiрiсiн (жұмыстарды,
көрсетiлетiн қызметтердi) ... ... ... ... ... жиынтық табысының кемiнде 90 процентiн құрайтын заңды тұлғалар.
Қызметiн арнайы экономикалық аймақтардың аумақтарында жүзеге
асыратын ұйымдарға мыналар ... жер ... ... акцизделетiн тауарларды өндiретiн ұйымдар;
3) арнаулы салық режимдерiн қолданатын ұйымдар;
4) преференцияларды қолданған ұйымдар.
«Ақтау теңіз ... АЭА – 2028 ... ... ... ... ... АЭА ... - 2000 га.
Ақтау арнайы экономикалық аймағы 2004 жылы өз күшіне еніп, Ақтау
қаласында ... ... ... ... ... орналасты. Бұл орын АЭА
орналастыру үшін ыңғайлы, ... ... ... (Түрікменстан мен
Өзбекстан) шекаралас, сондай-ақ онда теңіз сауда ... ... ... және ... ... мен аймақтары, табиғи бай ресурстары
(мұнай және газ) ... ... ... «Ақтау теңіз порты» АЭА инвестициялық жобаларды
енгізуге мынадай алаңдар бөлінді:
• Теңіз ... ... ... ... зауыты (ТОО «Кеппел
Қазақстан») – 44,0 га, су ... ... 13.4 ... Шыны ... ... ... (ТОО «АЗСТ») – 12.0 га;
• Мұнай өндірісінде қолданылатын құбырларды шығару ... ... ... ... АҚ» ... «НефтеГазТруба»АҚ) – 52.0 га.
• РМК «Ақтау Халықаралық теңіз сауда порты» (РМК «АХТСП») – 90.52 га, ... ... 16.7 ... ... ... қазіргі кезде жан-жақты 12 айлағы бар терминал, бір
уақытта 4 кемеге ... ... ... ... 2009 ... ... портты
кеңейту басталған болатын. Бұл жобаның аяқталуы бойынша ... және ... жүк тиеу ... көлемі 10 миллион тонна және
сұйық емес жүк 1,2 миллион тонна құрайды.
АЭА келешек даму ... ... ... ... ... ... «Aktau Industries» Өнеркәсіптік қала;
• Каспий шельф инфрақұрылымдарын игеру орталығы;
• Транспортты-логистикалық орталық;
• «Aktau Free Trade» дүниежүзілік ... ... ... ... ... АЭА ... ... орталық
(ТЛО), «Солтүстік-Оңтүстік» және ТРАСЕКА дүниежүзілік ... ... порт ... қызмет атқарады.
Халықаралық ТЛО теңіз, темір жол, автокөлік және авиация ... ... ... ... қызмет көрсететін терминалды кешен.
ТЛО қасында 100 га алаңда бөліп сату, сонымен ... ... ... ... аймақ тұрғындарына халық қолданысы мен тағам өнімдер
тауарларын ... ... ... ... мүкіндіктерін туғызатын «Aktau
Free Trade» еркін сауда орталығы (ЕСО) орналастырылады.
Бұл үшін ... ... ... ... орау, шоғырландыру және
жүктерді жіберу ... ... ... ... құру ... ... өнеркәсіптік қаланың даму жоспары бойынша
өндірістік аймақтар құру болжамда бар. 185 га және 175 га ... ... ... ... ... ... ... өндіру салаларына қажет
өнімдерді шығаратын өндірістер мен ашық қоғамдар ашу ... ... ... аумағында (өнеркәсіп қаласы, Каспий шельф
инфрақұрылымдарын игеру орталығы, ... ... ... ... сарапшы кеңесінің алдын-ала қарауынан өткен келесі жобалар
жүзеге асырылады:
• күн батарейлерінің дайындау;
• сұйық дәрі ... мен ... ... ... ... ... бетін қайта өңдейтін қондырғы;
• болат трубалар шығаратын қондырғы;
• жоғары сапалы жағар майларды өндіру;
Іріктеудің негізгі ... АЭА ... мен ... және ... ... мен ... ... сай.
2004-2008 аралығында «Ақтау теңіз порты» еркін аймағының қатысушылары 107
АҚШ миллионынан көбірек ... ... ... ... ... құрылысын 2015 жылға дейін бітіруді жоспарлап отыр.
Ақтау қалалық әкімшілігі Арнайы Экономикалық Аймақты басқарады, ... ... ... ... порты» АЭА мемлекеттік мекеме дирекциясы.
Арнайы экономикалық аймақтың негізгі даму міндеттері АЭА даму іс-шараларын
орындауда келесі құрамнан ... АЭА ... ... кластерлердің дамуы мен құрылуы;
• өндірістік-өнеркәсіптік әрекеттерді қолдау жүйелері;
• мемлекет пен кәсіпкерліктің өзара ... ... АЭА ... қамтамасыз ету жүйелері;
• АЭА аумағын басқару жүйелері.
«Ақтау теңіз порты» АЭА дамыту іс-шаралары бойынша әлемдік ... және ... ... ... ... ... ... қызмет орындарының жұмыстарын біріктіретін механизмді құру, ақпараттық
технологияның жіберу жүйелері, мамандармен қамсыздандыру және ... даму ... ... мен ... ... сүйемелдеп
тартудан тиімді тәжірибелер қолдануы бағытталған.
2.2 «Ақтау теңіз порты» АЭА 2004 – 2008 жж. ... ... ... ... ... теңіз порты” АЭА ауқымды нәтижелерге қол
жеткізгенін, атап айтқанда, 9,3 ... ... ... ... ... ... өнімін шығарғанын, сондай-ақ, 1163 жаңа жұмыс орнын ашып,
мемлекеттік бюджетке 5,73 миллиард ... ... ... айту қажет.
Жалпы, жаңа өндірістердің іске қосылуы облыстың өңдеу өнеркәсібін екі есеге
арттырды. ... ... ... шығару жөніндегі зауыт ... ЖШС), ... ... ... жөніндегі зауыт (“АЗСТ”
ЖШС) және мұнай құбырларын шығару жөніндегі зауыт (“Арселор Миттал Ақтау”
АҚ) сынды өнеркәсіптер де осы ... ... ... ... жүзеге
асқан жобалардың қатарынан саналады. Қазіргі таңда 1 миллиард АҚШ ... 14 жаңа ... іске ... жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар,
Ақтау теңіз ... ... ... сыртқы сауда министрлігінің уәкілетті
органы СИМЕСТ агенттігімен және ҚХР коммерция министрлігімен өндірістік
кәсіпорындар ... құру ... ... қол ... және ... инвесторлар өздерінің серпінді жобаларын “Ақтау
теңіз порты” АЭА аумағында іске ... ... ... ... ... кеңесінің қарауындағы 40-тан астам өтінімдер дәлел бола алады.
Олардың ішіндегі ең ...... ... ... ... отандық
өнімдер шығарумен айналысатын “Sіlіka Solar ... ... және ... қабылдау, сақтау, тасымалдауға ... ... ... ... ... айналысатын “Хазар Сервис” жобалары.
Сонымен Қазақстандағы арнайы экономикалық аймақтардың дамуына кедергі
болып отырған мәселелер қандай деген тақырыпқа оралар ... ... ... ... ... айту ... Қазақстанда құрылған 6
арнайы экономикалық аймақ бойынша 3 министрлік, 2 қала әкімдігі және ... ... ... ... саналады. Индустрия және сауда
министрлігіне заң аясында үйлестіру ... ... ... құрылған
арнайы экономикалық аймақтардың тиімді жұмыс жасауына жауапты және ... ... ... ... іске ... ... ... бекіту
орынды болар еді.
Екіншіден, біртұтас мемлекеттік бағдарламаның болмауы. Бағдарлама
арнайы экономикалық аймақты құрудың тиімділігін ... ... ... ... ... ... тарту саясатын
т.б. қамтуы қажет.
Үшіншіден, жаңа Салық кодексінің жобасында арнайы экономикалық
аймақтар үшін ... ... ... алып ... ... норманы
қабылдау арқылы арнайы экономикалық аймақтарға ... ... Жаңа ... ... артықшылығы бар қызмет түрлері тізімін
енгізуді артық деп ... ... ... ірі жобаларды іске асыру
мақсатында тізім жиі өзгеріске ұшырауы мүмкін, ал ол өз ... ... ... ... ... ... ... да осы норманы
Үкіметтің ... ... ... ... еді, ... Салық кодексіне
өзгерістер енгізу өте ұзақ және күрделі іс болмақ.
Қазіргі таңда жұмыс жасап отырған арнайы экономикалық аймақтардың одан
әрі тиімді ... ... ... ... шешу, нақтылап айтқанда,
толық инфрақұрылыммен қамтамасыз ету, жаңа техника және ... ... ... ... ... ... ... отыр. Жалпы осының негізінде құрылатын әрбір арнайы
экономикалық аймақтың өзіндік даму стратегиясына сәйкес ... ... ... арнайы акционерлік қоғам негізінде орталықтан
басқару институтын құру орынды болар еді. ... ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтар” АҚ тәжірибесін
зерделеп, ескеруге болатын жәйттер бар.
“Ақтау теңіз порты” АЭА-ны одан әрі ... үшін ... ... бағытта қолдау қажет. Италиялық немесе ... ... ... ... мұнай-химия өндірісі паркін құру, сондай-ақ,
кеме құрылысы зауыты т.б. жобаларды іске ... ... ... ... 2000 ... ... кеңейту бүгінгі таңда өте өзекті ... ... ... ... ... АЭА ... ... өндірістік,
венчурлық және инфрақұрылымдық жобаларға сай келеді. Ал мұндай жобалардың
өзін-өзі ақтап, пайдаға ... ... 7 ... 15 ... ... ... ... байланысты “Ақтау теңіз порты” АЭА мерзімін 2028 жылға дейін
ұзарту қажеттілігі ... ... ... ... Маңғыстау облысы әкімдігінің бастамасымен бұл
мәселелерді оңтайлы шешуге ... ... ... құқықтық актілер
әзірленген, тек ынталы мемлекеттік органдар тарапынан қолдау ... ... ... теңіз порты” АЭА-ны одан әрі дамытып және жоғарыда
аталған мәселелерді шешу арқылы бұл аймақта өндірістік, ... ... және ... да бәсекеге қабілетті жобаларды құру ... ... ... ... елу ... ... кіру туралы
міндетін іске асыруға қомақты үлес ... және ... ... ... ... мүмкіндік бар екенін айтқым келеді.
Ақтау арнайы экономикалық аймағы 2003 жылы өз ... ... ... ... порты жанында өндірістік аймаққа орналасты. Бұл орын АЭА
орналастыру үшін ыңғайлы, ... ... ... ... ... шекаралас, сондай-ақ онда теңіз сауда порты, ... ... және ... орталықтары мен аймақтары, табиғи бай ресурстары
(мұнай және газ) бар.
1.01.08 жылға дейін «Ақтау теңіз ... АЭА ... ... ... ... ... - Теңіз металл құрылымдары бойынша шығару зауыты (ТОО ... – 44,0 га, су ... ... 13.4 ... - Шыны құбырларын өндіру зауыты (ТОО «АЗСТ») – 12.0 ... - ... ... ... ... ... ... («Ақтау
Арселор Миттал Туболар АҚ» (бұрынғы «НефтеГазТруба»АҚ) – 52.0 га.
• - РМК «Ақтау Халықаралық теңіз сауда порты» (РМК «АХТСП») – 90.52 ... ... ... 16.7 га;
Ақтау сауда порты қазіргі кезде жан-жақты 12 айлағы бар терминал, бір
уақытта 4 кемеге дейін қызмет ... ... 2009 ... дейін портты
кеңейту басталған ... Бұл ... ... бойынша өнімділік
жоғарылайды және мұнай жүк тиеу жұмыстарының көлемі 10 ... ... ... емес жүк 1,2 ... ... құрайды.
АЭА келешек даму тұжырымдамасына сәйкес келесі қосалқы аймақ
аумақтарына орналастырылады:
• «Aktau ... ... ... ... шельф инфрақұрылымдарын игеру орталығы;
• Транспортты-логистикалық орталық;
• «Aktau Free Trade» дүниежүзілік еркін сауда орталығы.
«Ақтау теңіз ... АЭА ... ... ... ... және ... ... жолдарында
стратегиялық реттеуіш порт ретінде қызмет атқарады.
Халықаралық ТЛО теңіз, ... жол, ... және ... ... басын қосатын, жан-жақты қызмет көрсететін терминалды кешен.
ТЛО қасында 100 га алаңда бөліп сату, сонымен ... ... ... ... ... ... ... қолданысы мен тағам өнімдер
тауарларын кеден бажын төлемей импорттау мүкіндіктерін туғызатын ... Trade» ... ... ... (ЕСО) ... үшін ... қабылдау, сақтау, көрсету, орау, шоғырландыру және
жүктерді жіберу жұмыстарын орындайтын қажетті инфрақұрылым құру болжануда.
«Aktau Industries» ... ... даму ... ... ... құру болжамда бар. 185 га және 175 га ... ... ... ... экспортқа бағдарланған мұнай өндіру салаларына ... ... ... мен ашық ... ашу ... ... ... аумағында (өнеркәсіп қаласы, Каспий шельф
инфрақұрылымдарын игеру орталығы, Транспортты-логистикалық орталық, ... ... ... ... ... қарауынан өткен келесі жобалар
жүзеге асырылады:
• күн ... ... ... дәрі ... мен медициналық құралдарды шығаратын
фармацевтикалық комплекс;
• металлдың бетін қайта өңдейтін қондырғы;
• болат трубалар ... ... ... ... ... ... өндіру;
Іріктеудің негізгі белгісі АЭА мақсаттары мен міндеттеріне ... ... ... мен ... ... ... ... «Ақтау теңіз порты» еркін аймағының қатысушылары
107 АҚШ миллионынан көбірек инвестицияландырды. ... ... ... ... ... 2015 ... дейін бітіруді жоспарлап отыр.
Ақтау қалалық әкімшілігі Арнайы Экономикалық Аймақты басқарады, ... ... ... теңіз порты» АЭА мемлекеттік мекеме дирекциясы.
Арнайы экономикалық аймақтың негізгі даму ... АЭА даму ... ... ... ... тұрады:
• АЭА инфрақұрылымдары;
• өндірістік кластерлердің дамуы мен құрылуы;
• өндірістік-өнеркәсіптік әрекеттерді қолдау жүйелері;
• мемлекет пен кәсіпкерліктің өзара қатынас ... АЭА ... ... ету ... АЭА ... басқару жүйелері.
«Ақтау теңіз порты» АЭА дамыту іс-шаралары бойынша әлемдік деңгейде
өнеркәсіптік және ... ... ... ... ... органдар
мен қызмет орындарының жұмыстарын біріктіретін механизмді құру, ақпараттық
технологияның жіберу жүйелері, ... ... және ... даму саясатында инвесторлар мен резиденттер әрекеттерін сүйемелдеп
тартудан тиімді тәжірибелер ... ... ... ... ... ... құрудағы басты мақсат -
өңірдегі экономикалық саланы дамыту және ... ... ... ... ... 2003-2007 жылдар аралығында экономикалық аймақта
бірнеше зауыттар салынып, ... ... ... өнеркәсібіндегі өнім
шығару деңгейі 1,7 есеге артты. Қазіргі кезеңде арнайы ... ... ... ... ниет ... тағы 8 қаржы салымшысы бар. Осы
жобалардың іске ... ... ... ... тағы да ... отыр.
АЭА қатысушылары келесі кестеде (кесте 2.1) көсетілген.
| ... ... ... май ... |
| ... ... ... Kazakhstan |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ТОО "Keppel ... |
| ... өндірісінде қолданылатын трубаларды шығару |
| ... |
| ... ... АҚ «Арселор Миттал Турболар» |
| ... ... ... ... |
| ... ... "Дос ... ЖШС |
| ... ... ... ... |
| ... ... AZST |
| ... ... ... ... |
| | |
| ... ... ... ... ... Сауда |
| ... ... |
| ... ... ... Халықаралық Теңіз Сауда |
| ... ... ... ... |
| ... комплекс |
| ... ... ... ... ... ЖШС ... –кесте АЭА қатысушылары
Жобалар жайлы ақпарат.
2008 жылдың 1 қаңтарына дейін «Ақтау ... ... ... инвестициялық жобаларға жер бөлініп берілді:
- теңіз металл конструкцияларын шығаратын зауыт ... ... - 44.0 га, оның ... 13.4 га – теңіз қорынан;
- шыны талшықты ... ... ... ... ЖШС) – 12.0 га;
- мұнай сортаменті құбырлары зауыты («Арселор Миттал Туболар Ақтау»
АҚ) (бұрынғы «Мұнай Газ ... АҚ ) - 52.0 ... ... ... ... ... порты» РГП («АММТП» РГП) – 90.52 га,
оның ішінде 16.7 га - ... ... ... ... ... ... ... ЖШС)
Жобаның жалпы құны - 40 млн. АҚШ ... оның ... ... - 26.0 млн. АҚШ ... (2008 ж. ... ... - 14.0 млн. АҚШ ... Kazakһstan» ЖШС АЭА-ғы қызметін 2006 ... ... 2008 ... ... ... ... салу ... 29.2 млн. АҚШ доллары,
780 жұмыс орны ашылды.
Өндірістік бағдарлама
Өндіріс Каспий теңізінің Қазақстандық ... оның ... кен ... ... ... үшін ... ... қамтамасыз етуге
бағытталған. Зауыт еліміздің осы мақсаттағы бірінші кәсіпорын, ол теңіз
бұрғылау ... ... ... ... ... өндіреді, жөндейді және оларға қызмет ұйымдастырады.
«Keppel Kazakһstan» ЖШС өткізген өнімінің көлемі
кесте 2.2
|жыл ... өнім ... |
| |мың. ... |млн. ... ... |4 870 ... ... |7 800 ... |
|Барлық ... |12 670 ... ... ... ... - 5 мың тоннаға дейін;
2 кезеңде – жылына 10,0 мың тоннаға дейін металл конструкциялары.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... ... жүктерді және металл
конструкцияларын ... ... 5 ... ... ... ... ... бойынша құбырлы эстакадалан ... ... ... ... ... бағдарлама.
2008 ж. әлеуметтік бағдарламаға бөлінген ... ... ... ... теңгеге жуық.
Өндірістегі жұмысшылардың бәріне ай ... ... 25 ... ... ... ... келісім-шарт жасалынған, онда компания жұмысшылары
үшін төмендегідей әлеуметтік жеңілдіктер қарастырылған:
• Жұмыскерлердің балаларына балабақшаға 50 % ... ... ... ... ... ... ... көрсету;
• Жалғызбасты әйелдерге ай сайын материалдық көмек көрсету;
• 50, 55 және 60 ... ... ... ... ... көмек
көрсету;
• Зейнеткерлікке шығар алдында 3 жылдан астам уақыт компанияда жұмыс
істегендерге материалдық көмек ... ... ... тойы ... материалдық көмек көрсету;
Компания Ақтау политехникалық колледжімен ... ... ... 2007 – 2010 жылдар ... ... ... және біліктілігін көтеру» бағдарламасын жасап, жүзеге асыруда.
Осы бағдарлама аясында ... ... ... және ... саны 300 ... ... ... ЖШС қамсыздандыру саласында Қазақстан
Республикасы заңнамаларына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... алған немесе ден саулығына зиян
келтірілген жұмыскерлер алдында компания ... ... ... ... сыйақылардың 2007 жылғы жалпы
сомасы 20 ... жуық ... ... қорғауда «Keppel Kazakһstan» ЖШС Қазақстан
Республикасының «Қоршаған ... ... ... көрсетілген барлық
талаптарды орындауда.
2007 – 2008 жылдары экологиялық ... ... ... ... жыл ... 3.7 млн. теңгеге жуық болды.
Жеке және ұжымдық ... ... мен ... ... алуға
2007 ж. 23 млн. теңгеге жуық қаражат жұмсалды.
2. ... ... ... зауыты
(«Арселор Миттал Туболар Ақтау» АҚ
(бұрынғы «Мұнай Газ Құбыр» АҚ )
Жобаның құны – 35.0 млн АҚШ доллары.
Зауыттың жобалық қуаты – ... 60 мың ... ... Компания 2004 жылы
«Ақтау теңіз порты » АЭА ... ... ... ... ... ... 2006 жылы басталды.
2008 жылы шілде айында зауыт мемлекеттік комиссияның шешімімен
пайдалануға берілді. Инвестицияның ... ... 2008 ... ... ... млн. АҚШ ... ... Зауытта 153 адам жұмыс істейді.[51]
Өндірістік бағдарлама
Зауыт APJ, DJN , BBS, ASTM, A WWA, JS ... ... ... ... ... ... спираль тігісті
құбырлар өндіруге арналған. Қолданыстағы технология қазіргі заманғы лазер
жүйелері мен бақылау ... ... ... ... ... ... ... береді.
Зауыт 2008 ж. Технологияны қалыпқа келтіру мақсатында, сертификация
жүргізу және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізу мақсатында құбырлардың аз ... ... Осы ... ... ... ... ... жоғарыда
аталған стандарттар талаптарына сай келмейді, сондықтан ... ... ... және өнім ... талаптарға сәйкес көтеру
мақсатында кешенді іс-шаралар жүргізуде.
«Арселор Миттал Туболар Актау» АҚ өткізілген өнім ... ... ... өнім ... |
| ... |млн. ... ... |1 755 |186.3 ... |9 724 ... ... 1 кв. |1 326 |278.9 ... кезеңде |12 804 |1535.6 ... ... ... ... ... Үндістанға «PSL Limited»
зауытына біліктіліктерін көтеру үшін ... Газ ... ... бір ... ... 2007 ж. желтоқсанында тағы бір топ жұмысшылар, ал
2008 ж. қаңтар ... ... ... Стил ... АҚ-на
біліктіліктерін көтеруге 16 адам жіберілді.
Облыста өткізілетін қоғамдық іс-шараларға ... ... ... ... 2007 ... ... айында өткізілген бірінші
Каспий инвестициялық форумының бас демеушісі болды, балалар үйіне ... ... ... ... ... ... және ... қауіпсіздігін
қорғау мақсатында кәсіпорын ай сайын 1 млн. Теңгеден астам ... ... ... ... ... ... ЖШС
Жобалық қуаты – жылына 400 мың погонды метр.
Жобаға салынған инвестицияның жалпы көлемі – 18.0 млн. АҚШ ... ... орны ... бағдарлама
Зауыттың бірінші кезегі 2005 ж. іске қосылды, ... ... 100 ... 400 мм-ге дейінгі шыныпластикалық құбырлар шығарыла
бастады. 2006 жылдың соңына қарай зауыттың екінші ... іске ... ... негізінде құбырларды үзіліссіз орайтын линия жұмыс істей бастады,
онда 300 мм-ден 2600 ... ... ... шығарылды. Зауыт өнімдері
халықаралық API , ISO - 9001 ... сай ... ол ... үшін ... ... ... Өнімді тұтынушылар, негізінен мұнай-газ
секторының кәсіпорындары мен облыстың тұрғын-үй коммуналдық шаруашылықтары.
Зауытта ISO - 9001 ... ... ... ... ... шығарылған құбырларды жер үсті, жер асты, су астында және көптеген
салаларда қолдануға болады. Қазіргі кезде зауыт өнімдері «Өзенмұнайгаз» ... ... (АҚ), ... ЖШС, ... Пайп ... ... ЖШС, «МАЭК - Казатомпром» ЖШС кәсіпорындарында қолданылуда.
«АЗСТ» ЖШС өткізілген өнім көлемі
кесте 2.4
|жыл ... өнім ... |
| |мың пог. м |млн. ... ... |74.3 ... ... |71.9 |948.2 ... |134.2 ... ... |141.8 ... ... ... |422.2 ... ... ... ... ... ... ... түрде
қамсыздандыру» Заңына сәйкес «АЗСТ» ЖШС жұмыс берушінің азаматтық ... ... ... ... 3.9 млн. Теңгеге келісім-
шарт жасаған.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ЖШС ... ортаны қорғау қорына жыл сайын 0.97 млн.
Теңге ... ақша ... ... ... ... ... ортаның зиянды ықпалынан сақтау
үшін және кәсіптік аурулардың алдын алу үшін ... ЖШС ... ... және жеке ... құралдарымен қамтамасыз еткен. Бұл
мақсатқа жылына 24.6 млн. теңге ... ... ... ... ... ... РГП
(РГП «АММТП»)
«Ақтау теңіз порты» АЭА әкімшілігі 2005 ж. 4 ... ... «2015 ... ... «Ақтау теңіз порты» АЭА аумағында Ақтау теңіз
портын ... құру және ... ... ... алу» ... ... инвестициялық қызметін жүргізу құқығын берді.
Кәсіпорынның қызметі АЭА аумағында жүргізілетін басым (приоритет)
қызметтер түріне жатпайтындығына ... ... ... ... ... АЭА шеңберіндегі салық преференциялары
берілмейді. Сонымен қатар, ... АЭА ... ... ... ... ... ... еркін кедендік
аймақ режимі сақталады, яғни кәсіпорын тауар импорттауда қосымша құн
салығын ... ... ж. ... ... порты» еркін кеден аймағының кеден режиміне
төмендегідей технологиялық қондырғылар орналастырылды:
1. «Lamor НОВ 1200» ... ... ; LFTG ... ... ... МАН ... АГ ... порттық краны;
3. Nelico Technologies LTD» дизельді автожүктиегіші;
4. СУДС ... ... ... базалық станциясы.
Сонымен, 2007 ж. «Ақтау теңіз порты» АЭА шеңберінде 74.1 млн.
теңге көлемінде ... ... ... ал 2008 ж. – 6.5 млн. ... ж. ... 1580.0 млн. ... көлеміндегі таза табысы
өндірісті дамытуға бағытталды, оның ішінде :
А) ... ... порт ... ... жұмыстарын
қаржыландыруга «Қазақстан Даму Банкі» АҚ-нан ... ... ... ... ... ... және ... құру шеңберіндегі
инвестициялық бағдарламаны жүзеге асыруға;
С) «НМСК» «Казмортрансфлот» ... № 4,5 ... ... ... ... жұмсаған шығындарының орнын толтыруға;
Сонымен қатар, 2007ж ... ... ... портын солтүстік ... ... ... ... ... ... ... мерзімі 3 жыл. Жоба құны – 260 ... ... ... ... порт ... 2 есе арттырады деп күтілуде: 20
млн. тоннаға дейін мұнай құятын және 3 млн. тоннаға дейін құрғақ жүктерді
қабылдау.
Кәсіпорынның инвестициялық жоспарына ... ... ... ... РГП – нің ... қорларын техникалық қайта жарақтау,
жарақтандыру және калпына келтіру» инвестициялық ... ... ... ... сауда портын солтүстік бағытта кеңейту.
Мемлекеттік инфрақұрылымдық ғимараттар құрылысын жүргізу» инвестициялық
жобасы.
2008 ж. инвестицияның көлемі 4166,0 млн. ... (34,7 млн. ... ... ... ... ... көлік және коммуникация министрлігінің
келісімімен жыл сайын ... ... ... ... жастар қцымдары,
денсаулық сақтау ұйымдары, мешіт, ... ... ... ... ... ... ... зейнетақыға, порттан шыққан
зейнеткерлерге ұжымдық келісім - шартқа сәйкес адресті материалдық көмек
көрсетеді.
2008ж. қайырымдылық және ... ... 32 509 млн. ... ... ... порты» АЭА 2004-2008 жылдардағы
тиімділігін талдау
АЭА тиімділігін бағалауда келесі жағдайларды есепке алу керек.
1. АЭА құрылғалы бергі 5 жыл ... тек бір ...... ЖШС ғана
қысқа мерзім аралығында (2005 ж. бері) үлкен көлемде өнім өндірісін жолға
қойып, өнімдерін өткізуді ... қоя ... «Keppel ... ЖШС ... ғана ... ... ... алғашқы табысқа қол жеткізді. «Арселор
Миттал Туболар Ақтау» АҚ ... 2008 ж. ... ... пайдалануға берді,
бірақ жыл соңына дейін негізгі өнімін өткізе алмады.
2. Жүргізілген талдауда ... ... ... қызметінің
нәтижесі есепке алынбаған, себебі оның көрсететін қызмет түрі
Ақтау теңіз порты» АЭА – ның басымдық ... ... ... ... ... ... ... құқықты мүшесі бола алмайды.
3. «Ақтау теңіз порты» АЭА –ның дамуына ... ... ... ... ... жоқ; Аздаған қаражат жергілікті
бюджеттен бөлінде:
- аумақты қоршауға - 19 млн. теңге.
- АЭА ... - 47 млн. ... ... ... ... ... ( 3 және 4 ... осы
қысқа мерзім аралығында «Ақтау теңіз порты» АЭА жақсы көрсеткіштерге
жеткен: ... ... ... жерлер игерілген, өндіріс көлемі ұлғаюда,
бюджетке төленетін салықтар мен басқа төлемдердің көлемі өсуде, жаңа
жұмыс орындары ашылуда.
2007 ж. ... жаңа ... ... ... байланысты,Маңғыстау
облысының өнеркәсіп өндірісіндегі өңдеу салаларының үлесі екіесеге артқан
(1 сурет). 2007 және 2008 жж. АЭА ... бұл ... ... %-дан ... ... Бұл ... «Keppel ... ЖШС-де өндіріс
орындарының жұмыс істей бастауы айтарлықта үлес қосты.
Өнім өндірісі мен инвестициялар көлемі ... ... (2.5 ... ... ... ... кері ... тигізген себептер
болды, олар:
- өндірістік қызметтің қысқа мерзімі (Керреl, Арселор);
- инфрақұрылыммен толық қамтамасыз етілмеу ... ... «Keppel ... ... ... ... ... асыруға жер
бөліп берудегі уақыттың ұзаққа созылуы;
- Кадрлардың төмен біліктілігі, соның әсерінен өнімнің төмен
сапалылығы (Арселор), мамандардың жиі ауысуы, ... ... ... пен ақша қаражаттары шығындарының өсуі (Keppel).
- «Теңізшевройл» ЖШС, Аджип КСО ... ... ... ірі
кәсіпорындарына өнім жеткізу мәселелері.
«Ақтау теңіз порты» АЭА ... ... ... ... ... ... бар, жаңа инвесторлар тарту.
Қазақстандағы жұмыс істеп жатқан АЭА дамытуға және жаңа АЭА құруға
мүмкіндіктер ... ... ... АЭА ... жерлердің инфрақұрылымын дамыту мәселесі. Ерекше
экономикалық ... құру ... ... ... ... ... салаға инвестиция тарту үшін ерекше ... және ... ... бірге, бұл аймақтың барлық инфрақұрылымын да құруы
керек. Эксперттердің бағалауынша, Қазақстанда ЕЭА құру және ... ...... ... ... инфрақұрылымы болып
табылады.
- Көптеген инвесторлар ... ... ... ... ... ... деңгейдегі білікті мамандар жетіспеушілігін ең
негізгі ... ... ... ... Бұл ... оң шешу үшін ... ... аймақтардан, мысалы ОҚО мен Солтүстік Қазақстан облыстарынан
жұмыс күшін тартуды ... ... ... бұл ... басқа шешімі
- шет елдерден жұмыс күшін алдыруға қосымша, ... ... алу ... ... ... ... ... біраз инвесторларға, жақын
жылдарға және болашаққа өнім қажеттілігі ... ... ... кедергі
келтіруде. Өнім қажеттілігі жайлы жалпылама ақпараттар бар. Бұл ... үшін ... ... ... ... ... ... құбылыстардың басты себебі – қазақстандық ЕЭА өзінің ... ... ... кешіруде. Бұл кезеңде аймақтық және республикалық
биліктің ЕЭА ... ... ... ... ... ... ... ендіріледі, ЕЗА қатысушылардың нақты орындары
анықталады және ... ... ... ... |
|реті| | | |
| | |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 | |
|3 ... ... ... (адам) |н/д |н/д |н/д |н/д |1163 |1163 |
|5 |АЭА ... ... ... |0.0 |0.0 |4.0 |44.7 |96.6 |145,3 |
| ... ... | | | | | | |
|6 ... АЭА кәсіпорындары |0.0 |0.0 |104,9 ... ... ... |
| ... ... төлемдер (млн.тг.)| | | | | | |
| |(4+5) | | | | | | |
|7 ... ... ... |74,0 |104,4 |272,2 |520,1 |723,4 |1 694,1 |
| ... (млн. тг.) | | | | | | |
|8 ... ... ... |0.0 |0,0 |38 ,54 |101,75 |71,1 |211,4 |
| ... ... | | | | | | |
|9 |АЭА ... ... |74,0 |104,4 |310,74 |621,85 |794,5 |1 905,05 |
| ... ... (млн.тг.) | | | | | | |
| |( 7+8) | | | | | | ... ... (6-9) |-74,0 |-104,4 |-205,84 ... ... ... |
кесте 2.5 «Морпорт Актау» АЭА қызметінің көрсеткіштері
Өнеркәсіп өндірісінің жалпы көлемі мен ... ... ... ... ... ... АЭА ... 2.6
|№ |Атаулары |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |2008 ж. ... | | | | | |
|1 | ... ... ... |948.2 |1 628.8 |1 249.0 |
| ... | | | | |
|2 | «Keppel ... ЖШС |0.0 |0.0 |17 800,0 ... |
| ... ... | | | | |
|3 ... Миттал Туболар |0.0 |0.0 |186.3 ... |
| ... ... ... | | | | |
|4 |АЭА ... ... ... |948.2 |19 615.1 |23 519.0 |
| |млн.тг | | | | |
|5 ... ... ... ... ... |
| ... ... көлемі | | | | |
| ... | | | | |
|6 ... ... |13400,0 |15900,0 |43200,0 |48000 |
| ... өнімнің жалпы | | | | |
| ... млн. ... | | | | |
|7 ... ... жалпы|2,66 |2,07 |4,47 |4,33 |
| ... ... | | | | |
| ... ... (в %) | | | | |
| |(6:5) | | | | |
|8 ... ... |0.3 |0.12 |2.02 |2.1 |
| ... жалпы | | | | |
| ... АЭА ... | | | | |
| |(4:5) | | | | |
|9 ... ... ... |10.9 |5.9 |45.4 |48.9 |
| ... жалпы | | | | |
| ... АЭА ... (4:6)| | | | ... ... ... ... ... құрғақ жүктер мен мұнай
өнімдеріне талдау
Қазақстан Республикасы экономикалық тұрақты дамуды ... ... ... ... салаларының бірі – көлік саласын басымды
бағыттардың бірі ретінде айқындағаны ақиқат. ... ... ... жылға дейінгі дамуының Стратегиясы», «Қазақстан Республикасы 2003-2015
жылдарға дейінгі индустриалды-инновациялық ... ... ... ... 2015 жылға дейінгі Көлік
Стратегиясы», «Қазақстан Республикасының 2006-2012 жылдарға дейінгі ... даму ... ... бағдарламалардың шеңберінде көлік
саласына басты ... ... ... ... ... еңбек бөлінісіндегі мүмкіндіктері мен экономиканың басымды
салаларын дамытуға кластерлік принциптің орын алғандығы белгілі. ... ... ... ... ... ... ... көлік пен
логистиканы таңдағанын ескерсек көлік ... даму ... ... ... ... ... қоғамдық ұдайы даму өндірісін дамытуға маңызды ықпалын
тигізетін сала ... ... ... ... ... ... ... Осы ретте көлік саласының құрамдас бөлігі болып ... ... ... ... ... ... ... әлеуеттері дәрежесінің
еселеп дамуы маңызды. ТРАСЕКА және Оңтүстік-Солтүстік халқықаралық көлік
дәліздерінің даму ... ... ... ... отандық теңіз
көлігінің тартымдылығы мен транзиттік ... ... ... ... ... ... ... мен әлеуетін дамыту жалпы жүк
тасымалын ... ... ... ... ... ... ... жүргізу қызметімен жүзеге асырылады.
Демек, еліміздің теңіз көлік әлеуетін дамыту мемлекеттің әлеуметтік-
экономикалық ... мен ... ... ... қатар халықаралық
көлік дәліздерінде таранзитті мүмкіндігі жоғары теңіз ... ... ... ... ... ... мемлекеттің нарықты экономикада экономикалық ... ... - ішкі ... ... және әлемдік шаруашылық
қатынастарда тиімді байланыс жасау. Аталған мақсаттардың жиегіне жету
көптеген міндеттердің ... ... ... ... ... ... ... қатынасушылардың мүдделерін барынша ескеру мен ... ... Ол өз ... белгілі бір талдау, бағалау шараларымен іске асуы тиіс,
яғни мемлекеттің ... ... ... ... және ... ... ... деңгейімен анықтау қажет.
Отандық тәжірибеде мемлекеттің экономикалық қуаттылығын бағалау көрсеткіші
ретінде ... ... ... ... көрсеткіштері
қолданылады. Сондықтан белгілі бір сала жүйесіне қатысты әлеуетті бағалау
нақтылы ... ... оңды және ... ... анықтау арқылы
жүргізіледі.
Осыған сәйкес жалпы «әлеует» ұғымын, «экономикалық әлеуеттің» құрамдас
бөлігі болып ... ... ... әлеуетін зерттеуге сәйкес әлеует
теориясына арналған шет елдің және отандық экономист-ғалымдарының ... ... ... теориясы мен «экономикалық әлеует» терминінің мән
мағынасына арналған еңбектер кездеседі. Экономикалық әлеуеттің ... ... ... анықтамалар, сипаттамалар, амалдардың кездесетінін
назарға ала отырып, келесідей жіктеуге болады:
1. Экономикалық әлеует - ... ... ... ... ретінде.
2. Экономикалық әлеует – ... ... ... ресурстардың
жиынтығы ретінде.
3. Экономикалық әлеует – шаруашылық субъектілері ... және ... ... ... ... ... терминіне анықтама беру ... ... ... бар ... сипатын бөліп қарастыру қажет.
Олардың ішінде:
1. ... ...... ... ... талданып отырған жүйенің
мүмкіндіктері. Демек, экономикалық ... ... ... жиынтығымен сипатталады;
2. Бұл ресурстар өндірісте қолданылуы тиіс немесе ... ... ... ... ... ... яғни бұл ... жеткен немесе жетілген деңгейін сипаттайды.
3. Жүйенің қабілеттіліктері мен мүмкіндіктері, ең ... ... ... мен ... өзара байланысқан және шаруашылық үдеріске қатысты
адамдар, ... ... ... ... ... қарым
– қатынастағы сипатымен ерекшеленеді.
Бұл қатынастардың мақсаты біздің ... ... ... тауарлар мен қызметтерді өндіру негізінде ... және оны ... ... деп ... ... ... мен пікірлерді ескере отырып,
«экономикалық әлеует» термині – бұл ... ... ... бар ресурстарды тиімді пайдалана отырып, ... ... ... мен ... арқылы барынша
қанағаттандыру және ... ... ... ... ... ... ғалымдардың зерттеулері бойынша
экономикалық қатынастардың әр ... ... ... ... ... орын алып отырғандығы теориялық тұрғыда зерттелді. ... ... ... ... даму ... ... ... астары бар
ғылыми еңбектердің көбісі, теңіз көлігіне қатысты әр сипаттағы мәселелерге
арналып отырғандығы анықталынды.
Зерттеу ... ... ... ... ... сипат
алады, ал белгілі бір саланың әлеуеті өзіне тән ерекшелігімен, сипатымен,
бағалау тәсілімен сипатталады.
Демек, «теңіз көлік әлеуеті» - ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану арқылы сыртқы факторлармен өзара
тиімді байланысын үйлестіріп, ... ... ... ... қажеттіліктерімен толық ... ... ... ... ... мүмкіндіктерінің жиынтығы ... ... ... тұжырымына сәйкес «теңіз көлік әлеуетінің»
қалыптасу мен даму ... ... ... ... ... экономикалық шешімдерді қабылдайтын мемлекет
болып табылады, оның ішінде теңіз көлік саласы дамуын қадағалайтын салалық
министрліктер, ... ... ... ... орын ... көлік саласының ресурстық ... ... және ... әлеуетті мүмкіндіктері жиынтық күйде пайдаланылады. Ресурстық
көздер мен өндірістік факторлардың әлеуетті ... ... ... ... мен ... ... сипатталады. Ресурстық және өндірістік әлеутті пайдалану
барысында, теңіз көлік әлеуеті ... және ... ... ... олар ... ... жүреді. Ал, перспективалы теңіз
көлік әлеуеті қолда бар ресурстарды тиімді ... мен ... ... даму ... ... ... ... ескерсек, келешекте
барынша мол әлеуеттің мүмкіндігін сипаттайды (Сурет 5).
Порт инфрақұрылымы ... ... ... кез ... инфрақұрылым үшін
өздерінің мағынасы бойынша сәйкес келетін ... үш ... ... ... ... порттардың материалды объектілерінен, кірме
каналдарынан, гидротехникалық құрылғылардан және т.б. ... ... ... ... инфрақұрылымдық операциялар, яғни
инфрақұрылым жүйелерін пайдалану бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... қызметі. Үшіншіден,
инфрақұрылымдық нарықтар – бұл ... ... ... ... ... және су көлігінің қызметін ... ... ... ... ... атап ... ... каналдар, басқада
гидротехникалық құрылғылар және портқа тиесілі су айдыны, якорлі тұрақтар,
теңіз терминалдары, сүйреткіштер, мұз ... ... ... ... теміржол және автомобиль жолдары, қоймалар ... ... ... толыққанды, сапалы, жедел және үзіліссіз
қызметі өндіруші мен тұтынушы ... ... ... ... ... тиімді пайдаланудың халықаралық тәжірибесін
зерттеу ... ... ... ... ... 4 ... сервис-порт,
тул-порт, лэндлорд-порт, толық жекешелендірілген порттардың ... ... мен осы ... қатысты дамып жатқан шетелдің
портарының әлеуеті қарастырылды.
Қазіргі таңда Ақтау ... ... ... ... ... атқарып
отыр. Порт кешені үшін барлық қызмет ... порт ... ... ... ... ... «Ақтау халықаралық теңіз
сауда порты» құзіретінде, тек ... ... ... бойынша өндірістік
инфрақұрылым порт құзіретінен тыс жұмыс істейді.
Порт әлеуетін арттыру мақсатында ... ... ... ... өзгерістер кездеседі. Халықаралық порттардағы
контейнерлі ... даму ... ... ... және жеке
кәсіпорындардың бірігу үрдісі, қазіргі күні байқалып келе жатыр. ... ... ... ... ... ... басқару.
Контейнерлі жүкті өңдеуді қамтамасыз етуге негізгі құралдардың құрылысын
жүргізу, оны басқару және тапсыру ... ... ... ... ... ... көбею қарқыны мемлекет пен ... 5 ... ... ... ... мен даму ... қаржылық тәуекелдерді төмендету мақсатында бөлу қызметімен
байқалып отыр.
Әлемде теңіз порттарын жеке меншікке беру ... ... ... ... әр ... формалар орын алады.
Халықаралық тәжірибеде порттардың дамуының муниципальды нұсқасы бар.
Демек, бұл жағдайда порт ... ... ... ... ... порттарға ірі Роттердам, Антверпен порттары жатады. Түркияда
жалпы саны 55 ... мен ... ... ... ... ... порт ... артықшылығы қалалық мүлікті
кепілге қойып, жеке меншік капиталды тарту болып табылады.
Қазақстан үшін муниципальды ... ... ... ... салу ... ... нұсқа бойынша отандық порт аймақтық әкімшілікке бағынуы
тиіс. Ал, Ақтау портының Қазақстанда теңіз ... ... ... ... бір ғана ... ... дамуына қаржы көлемінің көп
мөлшерде қажеттілігін, мамандардың тапшылығын және т.б. күрделі мәселелерді
ескерсек, Ақтау порты үшін ... ... ... шараларын жүргізу кеңірек
зерттеуді талап етеді.
Порт қызметтерінің әлемдік тәжірибесін талдау ... ... ... ... портқа деген үлкен назардың ауып отырғандығын
байқауға болады. Сингапур, Гонконг, Нидерланды, Белгия және т.б. ... ... ... ... инновациялық тиімді жобалар орын алып отыр.
Теңіз порттары қызметінің тиімділігін арттыру мақсатында ... ... ... ... ... Ол елде ... аймақ ұғымының орнына баж салығынсыз аймақ ... орын ... ... порт ... ... ... моделі ұсынылған. Бұл
модельдегі қызметте, яғни баж ... ... ... ... ... ... территория бөлінеді. Бұл бөлінген ... ... оның ... ... ... ... ... жинақтап-тарататын қызметтердің дамуына жағдай
жасалады. Бөлінген территорияға айлақтар кірмейді, бірақ баж ... ... ... ... ... ... қосымша
құны жоғары операцияларды орындау болып табылады. ... ... ... ... ... ... және жинақтау қызметтерін басымды
етіп, сервистік қызметті жетілдіру болып табылады.
БӨЛІМ 3 АРНАЙЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... ... ... НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
3.1 «Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму концепциясы.
«Ақтау теңіз порты» арнаулы экономикалық ... ( ары ... ... ... Президентінің ?853 өкімімен 2002 жылдың 26 сәуірінде
теңіз сауда портының және оған іргелес жатқан жерлер ... ... 227.1 га ... 2008 ... 1 ... дейін құрылды.
АЭА құру мақсаты: аймақтың жедел дамуын қамтамасыз ету, ол үшін
қосымша ... ... ... технологиялық және экспортқа
бағытталған өндіріс ұйымдастыруды, технологиялар мен басқару ... жаңа өнім ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.[51]
«Ақтау теңіз порты» АЭА аумағын кеңейтудің басты мақсаты – аймақтың
барлық артықшылықтарын пайдалана отырып, ... ... ... ... емес ... инвестициялар тарту.
АЭА қызметі, экономиканың дүниежүзілік шаруашылық байланыстары
жүйесіне кіруіне жағдай жасау, сыртқы ... ... ... болып табылады.
2008 ж. шілде айының басында ... ... ... АЭА ... мекемесі құрылды. Ол осы аймақта жоғары технологиялық және
бәсекеге қабілетті жобаларды тартумен ... ... ... АЭА ... I – ... (2004 – 2008 ... ... порты» АЭА – ның құрылуы.
«Ақтау теңіз порты» АЭА бірінші кезеңде төмендегі жобаларды жүзеге
асыруда:
- ... ... ... ... ... ... ... шыны талшық құбырлары зауыты;
- Ақтау теңіз порты дамуының жобасы.
Қызмет ету мерзімінің аздығына қарамастан, «Ақтау теңіз порты» АЭА
біраз ауқымды жұмыстар ... АЭА ... ... ... ... ... ... бюджетке төленетін салық сомасы көбейді, жаңа жұмыс
орындары ашылды.
2007 ж. АЭА жаңа ... ... ашу ... ... ... өндірісіндегі өңдеу саласының үлесі 40 %-дан асқанын
атап өту қажет. Бұл көрсеткішке «Кэппел ... ... ... іске
қосылуы көп әсерін тигізді.
«Ақтау теңіз порты» АЭА дамуының II – ... (2008 – 2011 жж.) ... ... ... АЭА ... ... ... асыру.
Аймақтың экономикасын әртараптандыру, Қазақстанның транзиттік
потенциалын (мүмкіндігін) тиімді пайдалану, ... ... ... ... және ... күштерді тиімді орналастыру мен ... құру ... ... Республикасы Президентінің 2008
жылдың 7 ақпанындағы № 259 ... ... ... ... ... АЭА 755.2 ... ... теңіз порты» АЭА – ның қарамағындағы жер көлемі
982.3 гектарға жетті:
1. Теңіз порты ... - 300 ... ... ... - 225.2 және 195 ... Су ... - 35 ... ... ... АЭА ... жаңа ... төмендегі
жобаларды жүзеге асыруға бөлінді:
I. «Aktau industries» индустриалды қаласы;
II. Каспий ... ... ... ... ... ... орталығы;
IV. «Aktau Free Trade» халықаралық шекара саудасы ... ... ... - ... ... ... ... мақсатында АЭА-да дамыған өнеркәсіп аймағы
құрылады. Бұл үшін өнеркәсіп аймағындағы 2 учаскеде жоғары тиімді ... ... («Aktau ... ... ... – I)
және мұнай өндірісі саласының ... ... ... ... ... өнім ... кәсіпорын (Каспий шельфінің
инфрақұрылымын игеру ... – II) құру ... ( Japan ... ... Agency) ... Республикасында контейнерлі тасымалдаудың ... ... мен ... ... ... ... ... онда аймақтың артықшылықтары негізге алынды:
географиялық және ... ... ... және ... қайта
құрулардың (реструктуризация) тиімділігі, мемлекеттік және облыстық даму
жоспарлары мен ... ... және ... даму ... ... қоршаған ортаның жағдайы, Ақтау қаласының ... ... ... және ... ... ... халықаралық
ынтымақтастық. JICA Агенттігі интеграцияланған логистикалық ... ... ... орталық концециясы.
Japan International Cooperation Agency (JICA).
Қазақстан республикасының ... ... ... ... мен ... ... ... зерттеу.
Көлік-логистикалық орталығы (КЛО) «Ақтау теңіз порты» АЭА – ның
ядросы болып саналады, ол ... - ... және ... ... ... стратегиялық реттеуші – порт қызметін атқарады.
Халықаралық КЛО ... ... ... және ... ... терминалды кешен, ол сервистік және коммерциялық іскерлік
қызметтің барлық түрін көрсетеді.
Субзона ... 200 га ... ... ... салу
жоспарланған: офистік ғимараттар, әртүрлі мақсаттағы темір жол ... салу – ... ... кранды тұйықтар, техника мен автомобильді
түсіру тұйықтары); ауыр салмақты ... ... ... ... ... және өңдеуге арналған жабық және ашық ... ... ... және «А», «В» ... ... ... жобасы Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік
стратегиясы ... ... ... ... 100 га ... “ Aktau Free Trade ” ... маңы ... ( ШСО ) орналасады, онда халық тұтынатын тауарлар мен ... ... ... импорттауға және аймақ тұтынатын тұрғындарына
бөлшек сауда арқылы сатуға мүмкіндіктер жасалады, ... ... ... ... ... ... ... әлемдік көлік жүйесіне интеграциялану жағдайындағы көлік
логистикасын дамыту ... ... ... ... ... ... ... транзиттік темір жол
тасымалдаулары жүйесіндегі ... ... ... ... жасалған.
Соңғы жылдары компаниялардың материалдық және тауарлық, көлік
ағындарын жүйелі басқару ... ... ... ... ... зерттеулерге ерекше назар аударылуда. Шетелдік
экономикалық тәжірибедегі ... ... мен ... ... оны ... зерттеуді, талдауды, ғылыми тұрғыдан
жалпылауды және Қазақстанда тиімді ... ... ... ... ... ... Логистиканың тұжырымдамалық ерекшеліктері өндірістік-
шаруашылық қызметті басқарудағы өзіндік бағыты бар ... ... ... логистикасы тұтынушылардың төлеуге қабілетті сұранысын
қанағаттандыру, тауар ... ... ... ... ... ... ... тарату және алмастыру барысындағы көліктік жеткізулерді
ұйымдастырумен ұқсастырылады. Әртекті ағындық-тарату ... ... ... процестер, олардың үйлесімі) қандай да
бір циклының теориялық моделі ... ... ... қалыптасуында
маңызды роль атқарады. «Логистика» термині ... ... алу ... ... ... ... тұтынушыға жеткізумен аяқталатын құралдарды
стратегиялық пайдалануға толық жауапты болатын менеджментті ... ... және ... ... өзара әрекеттесу
уақытының қысқаруы көлік логистикасының нәтижесі болып табылады.
Жиынтық шығындар тұжырымдамасы ... ... ... ... көздейтін бағыттарын пайдаланады. Тұжырымдамаға сәйкес,
көлік ағындарының бөлінуі өнімді ... ... ... пунктке
тасымалдау (сақтау) барысындағы шығындарды (клиенттерге қызмет көрсетудің
белгілі деңгейіне сәйкес) азайтады. Жеткізушілерден ... алу және ... ... бір ... ... пайдалану мен ... ... ... арттырады, көлікпен жеткізу талаптарын
уақытылы орындалуына мүмкіндік береді. Көліктік материалдық ... ... ... объектісі болып табылады (6-сурет).
Материалдық ағындарды құрайтын материалдық қорлар ... ... ... ... өндіріске жеткізілуі көлік
логистикасының маңызды мәселесі болып ... ... ... ... материалдық ағындардың қозғалысын үйлестіру және тиімді
біріктіру мәселесі орталықтандырылған жедел басқарудың, ... ... ... ... ету, ... мен бақылау процестерінің
икемді жүйесін ... ... ... ... логистикалық
шешімдерді қабылдауда тасымалдаушыны (бірнеше тасымалдаушыны) дұрыс таңдау
аса ... ... ... ... ол жүк ... ... іскерлік
қатынастары бар көлік – экспедициялық фирманың логистикалық менеджеріне
тапсырылады.
6-сурет – Көлік ... ... ... құрылымдық моделі
Батыс елдердің тәжірибесінде мультимодальді көліктік тасымалдауларда
арнайы әзірленетін ... ... ... Осы жүйе негізінде
тасымалдаушыны таңдаудың қарапайым сұлбасында ... ... ... ... ... ... өз бетімен ... ... ... ... ... таңдау рәсіміне ұқсас белгілі
бір сұлбаны басшылыққа алуы тиіс. Егер көлік түрі анықталған ... ... ... ... ... ... формада әрекет
ететін тасымалдаушылар арнайы талдаудан өткізілуі қажет. Соңғы жылдары
жүкті терминалдар арқылы тасымалдау қарқыны ... Шет ... ... жүкті қалааралық және халықаралық қатынастардағы аралас
тасымалдауда: ірі ... ... ... тораптарында, кейіннен Батыс
Еуропа мен Солтүстік Американың жүк құрайтын құрлықты аймақтарында пайда
болды. Терминалды ... ... ... кешендерін пайдаланатын
көліктік-экспе-дициялық фирмалар немесе әр түрлі көлік операторлары
ұйымдастырады.
Көлік логистикасы ... ... ... құрылымдық
моделі жоғарыда (6 – шы ... ... ... ... ... және өзара байланысты
ғимараттардың, ... ... және ... мамандандырылған кешені жүк терминалы деп аталады. Бүгінде
терминалдар ... ... ... ... ... ... шағын жөнелтулерді жинақтаумен қатар, ірі жүк таратушы
орталықтар мен жабдықтаушы базаларға ... ... ... ... жүк ... мен ... ... талаптарын ескеруге, логистикалық менеджмент
тиімділігін және сервис сапасын арттыруға, логистикалық шығындарды ... ... ... ... мен ... ... ... терминалдық кешендері бар логистикалық көліктік ... ... ... логистикалық орталықтар қызметінің стратегиялық
басымдықтары 7-суретте берілген.
Бұл әдістеме ел ... ... ... болашақтағы
дамуына, ірі көлемді жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Қазақстан
үшін ... ... ... ... ... ел ... бәсекелік қабілетін арттыруға; республиканың
транзиттік қабілетін тиімді ... ... ... ... төмендетуге бағытталған.
Қазақстан Республикасы Еуропа мен ... ... ... ... ... континет аймақтарының арасындағы негізгі
буын болып табылады. Осы геосаяси жағдай ... ... ... ... бірі ... ... ... жалпы ұзындығы 13,4 мың км-ді құрайды, оның 37% қосжолды, 28%
электрлендірілген темір жол. ... ... ... болатын жүк тасымалдау
қашықтығын мүмкіндігінше қысқарту транзиттік тасымалдауларды дамытудың
артықшылығы болып табылады. Транзиттік әлеует тауар мен ... ... ... ... және жеке ... қол ... үшін
нарықтағы субъектілердің өзара тиімді әрекеттесуін және ... ... 2008 жылы ... темір жолы» ҰК» АҚ-ның жүк тасымалының жалпы
көлемі 258,521 мың т ... оның 33% ... ... 54% ... 9% – импорттық және 5% транзиттік қатынаста орындалды.
7-сурет – Көліктік-логистикалық орталықтарды құрудың стратегиялық
басымдылықтары мен нәтижелері
Тауар ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштердің келесі алгоритмі бойынша анықталуы
мүмкін:
Шкло=Кқ.+Тж.+Қж.ш.+Ба.қ.+Қ н.п.+ Оқ + Бш.,
мұнда Кқ– көлікпен ... ету ... ... Тж – тиеу – ... Қж.ш – ... жабдық шығындары; Ба.қ. – байланыс, ақпараттық
қамтамасыз ету; Қ н.п. – қоймалардағы қорға ... ... ... Оқ –
орама-қаптама; Бш – басқару шығындары.
Көліктік-логистикалық орталықтарды құру мен ... ... ... және ... процестердің халықаралық
стандарттарға сәйкес көлік ... ... ... ... және ... жүк тасымалын ұйымдастырудағы көлік
түрлері жұмысының үйлесімділігін арттыру; жүк ... ... ету; ... кешенді көлік қызметін ... ... ... қызмет сапасын жақсарту мен түрлерін кеңейту; жүк
тасымалдауға шағын және орта ... ... ... тауардың, жүктің
сақталуын және тасымалдануын, өңделуін, қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... жол ... ... ... ету жатады.[45]
Шет елдердегі жергілікті атқарушы органдардың көліктік-логистикалық
орталықтарды құрудағы мақсаты – көлік ... ... елді ... ірі жүк ... ... төмендету, бірнеше
көлік түрінің жұмысын ... ...... жол және
автомобильдік – су ... ... ... ... және ... байланыстыру. Осы типтегі көліктік-логистикалық орталықтарында
жүк ағындары шоғырланады. Сонымен қатар, мемлекеттің транзиттік қабілетін
дамыту үшін үлестіру ... ... ... ... ... ... ... Бельгия, Нидерланды) транзитті жүк
ағындарын дамыту мақсатында көліктік-логистикалық ... ... ... ... ... ... жүргізілетін көлік саясаты
жүк өткізумен қатар, ел арқылы өтетін жүк ағынынан табыс табуға игі ... ... ... ... бетімен тасымалдаушылар өзара
әрекеттесуші жүйелер ретінде қарастырылатын интегралды ... тағы бір ... – ішкі ... ... ... ... ішкі ... немесе тауарларды ел ішінде кедендік тазарту
қоймалары, ішкі терминалдар немесе ішкі кемежайлар ретінде белгілі.
Мультимодальді ... ... ... ... көліктік-үлестіру жүйесінің қарастырылған құрылымы транзиттік
көлік дәліздері мен көлік ... ... ... ... ... ... темір жол транзиттік маршруты
бойынша контейнерлік жүк ... ... ... берілген. Көлік
кешенінде толассыз материалдық ағындарды басқарудың бірыңғай жүйесі әзірге
жасалмаған, ... ... ... және ... ... ... жүк тасымалдау буындарының өзара үйлесімді жұмысының
дәрежесі төмен. ... ... ... көлік процесіне қаты-
сушылардың техникалық және технологиялық ... ... ... ... ... бәсекелес тараптардан, бірін-
бірі толықтыратын серіктестерге айналдырады. Осы ... ... ... ... ... пайдалануға, контейнерлер және
жүк пакеттерімен жұмыс істеуге мүмкіндік ... ... ... ... тиеп – ... тиеп – ... қатынастарды
қолдануды қарастырады.
Қазіргі уақытта инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландырудағы
мемлекеттік және жеке ... ... ... оның ... облигациялар арқылы зейнетақы қорларының ұзақмерзімді
қаражаттарын тарту түріндегі ... құру ... бар. ... қызметтер кластерін дамыту бойынша техникалық тапсырмалар
әзірленді, үйлестіру кеңестері туралы ... ... ... ... қызметі мен құрылымы анықталды.
Келешекте қаржылық шығындарды шоғырландыру, қор нарығында тиімді
әрекет ету, ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымдық компанияларды біріктіретін көлік
холдингін құру көзделіп отыр. ... мен ... ... ... ... ... ... және қызметтер аталымын кеңейте
отырып, өз өндірісін әртараптандырады. ... ... мен ... ынталандыратын делдалдық құрылымдар: сауда агенттері, брокерлік
фирмалар, дилерлер, экспедиторлық компаниялар ... да ... ... ... ... ... өтетін батыс Еуропа
мемлекеттері мен оңтүстік-шығыс Азия елдері арасындағы қашықтықты шамамен,
бір жарым мың ... ... ... трансконтинентальді маршруттар
қалыптасуда.
Қазақстан территориясы арқылы ... ... ... екі ... бағыты бар: Батыс – Шығыс және Солтүстік ... ... ... ... ... ... және ... келесі көлік дәліздері бар: Ресей Федерациясын қытайдың батыс
аймақтарымен байланыстыратын трансазиялық темір жолдың ... ...... Азия құрлығының шығыс ... ... ... ... бір ... Қазақстан арқылы ТАТЖ
Солтүстік дәлізі бойынша Ресей – Орта Азия транзитінің ... ... ең ... ... және ... ... транзиті есебінен жүзеге
асырылмақ. Орта Азия республикаларын ... ... ... ... дәліз оңтүстік Еуропа елдерін Қытайдың шығыс
жағалауымен байланыстыратын ... ...... трансконтинентальді
дәлізінің бөлігі болып табылады. Ресей Федерациясының еуропалық бөлігін
Өзбекстан және ... ... ...... ... және түркменстан транзиті жеке ... ... ... ... Еуропаның солтүстік және солтүстік – шығыс
бөлігін Оңтүстік Азия және үнді ... ... ... ... ... бір ... TRACECA арқылы
Қазақстан Оңтүстік – Шығыс және Орталық Еуропа елдерімен, ... ... ... ... ... ... ... теңізінің басқа да
мемлекеттерімен байланысы қамтамасыз етіледі. [33]
Қарастырылған дәліздер ... ... ішкі және ... импорттық тасымалдарының басым көлемі жүзеге асырылатын ұлттық темір жол
және автомобиль ... ... ... ... - ... шекарасында
орналасқан Достық станциясының Трансазиялық ... жол ... ... тасымалды қамтамасыз етудегі ролі ерекше. ... ... ... ... ... ... еуропа
мемлекеттері мен оңтүстік – шығыс Азия мемлекеттері арасындағы қашықтықты
бір жарым мың километрге қысқартады.
Республиканың транзиттік ... ... және ... ... ... ... ... жылжуын қалыптастыру мақсатында мемлекеттің, көлік
ұйымдары мен тауар өндірушілердің ... ... ... Астана,
Алматы, Ақтау қалаларында, сонымен қатар ... ... ... ... ... басқа да аймақтарында мемлекеттік деңгейде
аймақтық көліктік-логистикалық орталықтар ұйымдастырылады деп жоспарлануда.
Қытайдан ... ... ... алдағы уақыттағы дамуы екінші
халықаралық шекара темір жол өткелін ашу арқылы және еркін ... ... ... ... ... игі ... болатын, құрылысы қытаймен
жүзеге асып жатқан Цзинхэ – ... ... жол ... ... ... ...... темір жол желісін салу арқылы қамтамасыз ...... ... шекара бекеті арқылы өтетін темір жол
тасымалын тұрақты дамыту мақсатында Алашанькоу және Үрімші ... ... және ...... ... ... ... жылға қарсы 25 млн. тоннаға дейін кеңейтуді ... оның ... ... ұлғайтатын шараларды жүзеге асыру қажет. Магистральдар
арасындағы байланыстыру учаскелерін салу ... ... ... ... жол ... ... Иран, Түркия және ... ... ... ... ... өткізгіштік
қабілетін жылына 100 млн. тоннаға дейін кеңейтуге, осы бағытта орындалатын
контейнерлік ағындардың қуаты жылына 25 млн. т ... ... ... ... ... (Жапония, Қытай, Оңтүстік Корея) қазақстан темір
жол желісі және Ақтау кемежайы арқылы жүк ... ...... жаңа ... жол учаскесін салу идеясын нығайтты. Осымен
байланысты Достық станциясындағы жалғыз ... ... ... ... ... ... игеруге жеткіліксіз болады. Оның үстіне, ... ... және ... ... ... Қазақстан
аймақтарының Ақтау кемежайына жетуінің шектеулігі бір жағынан, Қазақстанның
батыс аймақтары арасындағы, екінші ... ... ... және ... ... ... темір жол қатынасының жоқтығымен байланысты
(3.1-кесте).
2010 жылға дейінгі болжам: Қазақстан Республикасының оңтүстік
темір жол ... ... ҚХР – на ... және ... ... ... ... 2,7 млн. тоннаға жетеді. Оның ішінде ... ... ... – 1,2 млн. тоннаны, Қазақстан Республикасы
оңтүстік аймақтары ... ... – 1,5 млн. ... ... ... ... халық тұтынатын тауарлар, азық – түлік өнімдері,
бензин – ... ... ... ... ... ... Республикасы
арқылы өтетін халықаралық көлік дәліздерінің қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... шекаралас территориялардағы, тіпті магистральді
бағыттағы инфрақұрылымның қазіргі талаптарға жауап бермейтінін аңғартты.
Оны ... ... ... ... ... үшін инвестициялардың үлкен
көлемі қажет. Екіншіден, мүмкін ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ұлттық территорияға транзиттік жүк ағындарын ... ... ... ... орын ... ... ҚР ... темір жол дәліздері арқылы ҚХР тасымалданған импорт
жүктерінің көлемі
|Негізгі жүк атаулары|2008 ж. |2008–2010жж. |Жөнелту станциялары |
| |мың т ... мың | |
| | |т | ... |150 |300 ... Алматы-1 ... |210 |500 ... ... |110 |200 ... ... | | | ... |500 |400 |ҚР ... және ... |
| | | ... ... да |48 |100 |ҚР ... және ... |
| | | ... ... |1018 | 1500 |
| ... – ҚР Көлік және коммуникация министрлігінің материалдары |
|мен ҚР ... және ... ... ... ... ... |
Логистикалық орталықтарды салу міндеті кең көлемді, сондықтан қомақты
қаржы салымдарын және инвестицияларды, оған қоса ... ... және ... ... жиынтық шығындарды азайту үшін
тасымалдау процесіне қатысушылар – ... жол, ... ... ... мен жүк ... ... ... етеді. Осыған байланысты,
«Кедентранссервис» АҚ Достық станциясында ...... ... жаңарту және қайта жабдықтау бағытында ... ... тиеу ... ... ... ... ... жолдар мен
бағыттамалы бұрмалар күрделі жөндеуден өткізілді) атқаруда. Алматы-2 (ГТС-
2) станциясындағы жүк ... ... ... ... ... ... контейнерлерді жөндеу территориясындағы ғимаратты түрлі
жүк сақтауға арналған көп ... ... ... ... салу ... Қоймада жүкті көп қабатты стеллаждарда сақтау; тиеу, түсіру,
тасымалдау; табандықтарды қабаттау, жүкті қойма ішінде орап – ... екі ... ... ... мачтасының биіктігі – 8,5 метрді, жүк
көтергіштігі 2 ... ... ... ... салғышты пайдалану; бұрынғы
жылыту жүйесінің орнына ... ... (+6, +8 ... ... реттеу жүйесімен ауыстыру; ғимараттың сол жағы мен кірме тұйығы
арасында шатыры бар ... ... ... ... ... жағында
жанама эстакададан ені 1 м-лік реверсивті тасымалдағыштармен жүкті беріп ... үш орын ашу ... ... ... ҰК» АҚ ... ... ұйымдастыруға қолайлы жағдайлар
жасау үшін транзиттік контейнерлік тасымалдауларға 2006 фрахтылық ... ... ... ... коэффициенттерін белгіледі.
Нақты айтсақ, Достық – Озенки ... ... ... 20% ... жүк ... Үрімші – Мәскеу бағытындағы контейнерлік тасымалдауды
ұйымдастыруда қазақстан учаскесі бойынша ... 106 АҚШ ... ... ... ... шығыны 130 АҚШ долл. кеміді. Контейнерлерді тасымалдау
құнын төмендетуге ... осы ... ... пойыздың бүкіл
маршрут бойынша контейнерді тасымалдаудың ... ... әсер ... ... ... арқылы жеткізумен салыстырғанда, темір жолмен Мәскеуге
жеткізу құны 200-250 долл., Брестке ... құны ... ... долл.
қымбат болады. Ресей территориясындағы тарифтермен салыстырғанда, Қазақстан
транзиттік ... ... ... төмен, осыған сәйкес,
контейнерлік пойыздардың Илецк арқылы өтуімен салыстырғанда, Озенки ... құны ... ... ... күні ... әрекеттесу логистикасының болмауынан тасымалдау
саласында біршама қиындықтар пайда болды:
– Антверпен (Бельгия) және Ганновер (Германия) ... ... ... ... ... бос ... болмауы себебінен
тиелу кезегін ұзақ күтетіндігін аңғаруға болады. Осы ... ... ... елеулі болуы мүмүкін;
– жылжымалы құрамның жетіспеуі, оның тозуы, ... жүк ... ... ... ... шекаралас (Финляндия,
Эстония, Латвия) елдерде контейнерлер әкететін автокөліктің тапшылығы, оның
салдарынан ... ... ... бірақ құнының жоғары болуы;
– Ресей теңіз кемежайлары мен кеден терминалдарында жүктің ... ... Оның ... ... – жүк ағындарының ұлғаюы, жүк тиеу
жабдығының болмауы, ереуілдер, ... ... ... ... ...... қабілетінің төмендігі, үлкен кезектер.
Уақыт пен қаржыны үнемдеу мақсатында жеткізу тізбегін сауатты, әрі ұтымды
ұйымдастыру үшін ... ... ... ... ... тиіс.
«Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» Акционерлік қоғамының
қолдауымен жүк тиеліп келген әр ... ... және ... ... өтуін, басқа тарапқа берілуін, станциядан әкетілу мен қайтадан
берілу уақытын тұрақты қадағалайтын, вагон ағынының қозғалуы үшін ... ... ... ... ... ... пайда болды. Пойыздардың станцияға, мысалы, Достық станциясына
уақытылы берілуін қамтамасыз ететін логистикалық жүйе кем дегенде 1000 ... ... ... келе ... ... тарапы бірінші кезекте қашан және
қай жүк түрін қабылдайтынын ... ... ... ... халықаралық
өткелдегі барлық компаниялар пайдаланатын көліктік-логистикалық орталықтар
жұмысының негізгі міндеті ... ... ... ... ақпараттық
қамтамассыз етуден барлық тараптар ұтады. Станцияның ақпараттық жүйесі мен
технологиясы, кеденшілердің, шекарашылардың ... ... ... ... ... жұмысымен тығыз байланыста болар еді.
Бұл халықаралық өткелдің ортақ ... ... және ... ... ... ... орталық телекоммуникациялық және жүк
өңдеу қондырғыларымен жабдықталған, ... ... ... ... ... есікке дейін» жеткізуді ақпараттық-технологиялық қамтамасыз
ететін, халықаралық деңгейдегі ... сай жүк ... ... ... ... «Кедентранссервис» АҚ жақын келешекте Алматы,
Астана, Атырау қалаларының негізгі ... ... ... сай жаңа негіздегі қоймалар құрылысын жүзеге асыруды жоспарлап
отыр. Қазақстан Республикасының территориясында осындай кешендердің салынуы
халықаралық жүк ... ... және ... ... ... қатынастарын нығайтады. Осыдан басқа, жүктің белгіленген мерзімде
сапалы түрде ... ... ... жүкті сақтау және қайта тиеу, жүк
құжаттарын өңдеу ... ... ... ... АҚ-ның әкімшілік ғимаратында «Солтүстік» кеден бекеті
жұмыс істейді. Бұл ... ... ... ... және жүк сақтау
қызметтерінің кеңейтілген түрін ұсынатын қазақстандағы ... және ... ... ... ... ... ... нұсқаларын салыстыру көліктік-
логистикалық орталық терминалында меншікті қойма ... ... ... ... ... ... ... нұсқаларындағы
жалпы шығындарды салыстыру
|Жалпы шығындарды салыстыру (мың долл.) ... |2006 ж.|2007 ж.|2008 ж.|2008 ж.|2009 ... ... қоймалары |217,6 |239,4 |263,3 |289,7 |318,7 ... алу + ... ... |550,5 |550,5 |550,5 |576,8 |605,8 ... | | | | | ... қойма |239,5 |239,5 |239,5 |258,6 |258,6 ... ... ... ... ... ... ... қоймалары |3,66 |3,66 |3,66 |3,66 |3,66 ... алу + ... ... |9,27 |8,42 |7,66 |7,29 |6,96 ... | | | | | ... ... |4,03 |3,66 |3,33 |3,27 |2,97 ... ... ... мың |-21,8 |-0,1 |23,9 |31,1 |60,0 ... | | | | | ... ... ... көліктік-логистикалық
инфрақұрылымның (терминалдар мен қоймалар) дамуынан ... ... ... ... ... ... ... және сыртқы саудада, банк және өндірістік-техникалық
қызмет көрсетуде, терминалдар, контейнерлер және мамандандырылған жылжымалы
құрамдарға ... ... ... ... ... тауар мен
қызметтердің, ақпараттық және телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... нәтижесінде еліміздің жалпы
аймақтық өнімі мен жалпы ішкі өнімінің көлемі ұлғаяды. [47]
Қазақстан ... ... ... ... ... ... жеке ... көлік саласы кластерін дамыту шешім-
деріне сәйкес Қазақстан ... ... ... Республикасымен
шектесетін аудандарында (Құлжа, ... ... ... ... және ... ... ... халықаралық орталықтарды
(ШМЫХО, Қорғас елді мекені) салу мәселесіне ерекше назар аударылып отыр.
Бұл Қазақстан ... мен ... ... Республикасының арасындағы
импорт–экспорт автомобильді және темір жол тасымалдаулары, сондай-ақ ... ... ... ... ТМД және ... елдеріне транзиттік
тасымалдаулар көлемінің жыл ... ... ... Көліктік-
логистикалық орталықтарды ұйымдастыру тауарлық материалдық құндылықтарды
терминалдарда ... мен ... ... ... темір жолдар мен теңіз кемежайларының қол жетерлігі
интермодальді терминалдарды орналастыруда басшылыққа алатын талаптың бірі.
Оған ... олар ... ... және ... орталықтары мен шекаралық
өткелдерге жақын орналасады. Ішкі терминалдардың атқаратын қызметтер көлемі
өте үлкен. Ол ... жүк ... ... жүк ... бөлінетін, ыдысқа салынатын, жүк орайтын операцияларды
орындайтын ... ... ... ... немесе ел ішіне
тасымалдауға дайындайды. Терминал жүкті кедендік ... және ... ... әр ... ... бекеттеріне арналған контейнерлерді сұрыптау
станциясы ретінде қызмет етуі мүмкін.
«Қорғас – Жетіген» ... ... ... ... ... ... көліктік-логистикалық орталықтарды ашу қажеттігін негіздедік,
«Жетіген – Қорғас» желісі бойынша темір жол ... ... ... ... қойма желістерін дамыту есебімен
логистикалық шығындарды үнемдеуді – ... ... ... ... мемлекеттерден келетін транзиттік тасымалдаулар ... ... ... ... ... жол ... ... және еркін
сауда аймағын (Қорғас ... ... ... игі ... ... ... жүргізіліп жатқан Цзинхэ – Қорғас темір жол желісінің
жалғасы болатын Қорғас – ... ... жол ... салу арқылы қамтамасыз
етілуі тиіс. Осы бағыт біздің пайымдауымызша, халықаралық ... ... ... саласындағы ұтымды әрі болашағы мол жоба ... ...... ... жаңа ... жол ... Қиыр Шығыс
(Корея, ҚХР, Жапония) мемлекеттері мен ... ... ... ... ... ... Закавказье арасындағы жүк тасымалдау
қашықтығын азайтуға мүмкіндік беретін; Ирандағы Бафк – Мешхед жаңа ... ... ... ... ... шығанағы мен Қиыр Шығыс ... 1300 км ... ... ... жаңа Ош – Торугарт –
Қашғар, ......... ... жол ... ... ... бәсекелестік артықшылықтарға ие болуға, соның есебінен
Қытай – Қазақстан (Қорғас ...... Азия ... ... ... ... ... өзіндік құнын төмендететін
ілгерілеу жобасы ретінде қарастыру қажет.
Еуропа – ...... ... ... ... ... көлемін анықтайтын елдердің бірі Қазақстанмен және басқада
елдермен сауда-саттық қатынастарын дамытудың жоғары ... ие ... ... болып табылады. Алайда қәзіргі кезде бұл ... ... ... ... Қытай сонымен қатар, негізгі серіктестердің бірі
ретінде Қазақстан мен ... ... ... ... Қытай – Қазақстан көліктік дәлізіне тартылатын елдер арасындағы
сауданың дамуы Еуроазиялық көлік маршруттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... құрамдасы болып саналатын
логистикалық тізбектегі жүк терминалдары мен қоймалар желісі логистикалық
тұрғыдан жан – ... ... ... ... сай ... тиіс.
Терминал қойма желісін логистикалық қалыптастыру проблемасы барлық
уақытта қажетті қойма санын ... және ... ... қызмет
көрсетумен байланысты көлік шығындар есебімен ... ... ... ... ... ... Осы ... келесі тәуелділік айқын
көрініс табады: ... ... саны көп ... ... ... қор
жеткізу шығыны жоғары, ал тұтынушыларға осы қоймадан жүк жеткізу шығыны
төмен болады. Аталған ... ... ... саны мен ... ... шамасы арасындағы оңтайлылықты іздеу арқылы табылады.
Көліктік-логистикалық орталық өзінің көліктік-логистикалық шығындарын
бақылауға ... ... ... ете ... ... ... ... тізбегіндегі, соның ішінде терминалдардағы қызметті қоса, көліктік-
логистикалық қызметтермен ... ... ... ... ... ... ... яғни қауіпті және қауіпсіз ... және жою ... ... ... ... қамтитын ұғымның мүмкіндіктерін пайдалану қалыпты көліктік-
логистикалық іс-әрекеттер жүзеге асатын тауарлар мен ... ... ... ... кері үлестірілуі орындалады.
Көліктік қызметтердің бірігуінде логистикадағы жиынтық шығындардың
үнемделуі ... ... ... анағұрлым жоғары болады.
Логистикадағы ымыралар ... ... ... ... ... ... параметрлерімен бірігуі логистикалық жүйедегі шығындарды
оңтайландыруға бағытталады. Осыған орай екі ... ... ... ... жеке ... ... шығындар ықпал ету саласы болады, ал екінші тәсілдеме ... ... ... ... ... сұранысын
қанағаттандыратын логистикалық операциялардан түсетін максималды табыс (ТТ)
болып табылатын компания шығындарын азайтуға негізделген:
ТТ = Кт – (Мқ + Өш) – Лшығ – Бшығ ... Кт – ... ... ... ... ... Мқ – көлік
қызметтерін өндіруге қажетті сатып алынған материалдық қорлардың ... ... ... ... өндіруге жатқызылатын өндірістік шығындар; Лшығ – жүкті
шекара маңындағы дәлізде жүкті ... тиеу ... ... ... шығындары; Бшығ – темір жол компаниясының басқа да ... ... ... ... ... ... жетудің
тиімділігі осы процеспен байланысты шығындармен өлшенуі тиіс (3.3-кесте),
себебі бұл ... жүйе ... ... ... көрсетеді.
Кестедегі көрсеткіштер бойынша жүк тасымалынан түсетін пайда 72,3 %-ға
артқан. Біздің мысалымызда, матетериалдық қорларды ... ... ... ... ... есептемегенде) 24%-ға артқан. Логистикалық
(басқаруды диспетчерлеу, контейнерлерді тасымалдау, тиеу-түсіру жұмыстарын
үйлестіру және т.б.) шығындар екі есе ... (+ 94,2%). ... ... ... Қазақстан темір жолы бойынша 2008 жылы ... ... ... шығындары қызметтер мен жұмыстарды сатып
алудың жалпы көлемінде (тауарды сатып алусыз) 39,9 %, және тауар ... ... 34,1 % ... ... ... ... ... логистикалық саясатын
жүзеге асыру логистикалық тізбектер желісін қалыптастыру; жеткізушілерді
таңдау және бағалау; ... ... ... ... ... ... байланысты болады. Сонымен қатар ... ... ... ... – телеграф, іс сапар, өкілдік және ... ... ... ... ... және т.б.) шығындар орын
алады.
Қазақстан Республикасы арқылы ... ... ... ... ... етілуін, инфрақұрылымының жай-күйін, халықаралық
тасымалдаулар дамуын талдау нәтижесінде біріншіден, Қазақстандағы, сондай –
ақ ... ... ... ... ... ... ... жауап бермейтінін аңғартты және
транзиттік ... ... мен ... ... ... көлемінде көліктік-
логистикалық орталықтарды ұйымдастыру мен салу негізінде әрі ... ... ... ... Оны ... ... ... келтіру
үшін инвестициялардың үлкен көлемі қажет. Тек ұлттық мүдде көзделетін
әлемдік көліктік жүйеге ену үшін ... жүк ... ... ... ... ... ... жобаларды
кезектеп жүзеге асыратын инвестициялардың ішкі ... ғана ... ... мен терминал шығындарын қосқандағы, компания
шығындарының құрылымы
|Көрсеткіш ... |2008 ж. |2008 ... |
| ... |1 қаң- |1 |(+.-) |
| | |тар ... |
|Тасымалданған жүк |мың т |183772 |215544 |+31772 ... ... |млн ткм |135653 |163420 |+ 27767 ... (қызметтен) түскен |млн теңге|144238 |208438 |+64200 ... ... – (Кт) | | | | ... алынған материалды қорлар | | | | ... – (Мқ) |млн ... |8700 |-2880 ... ... ... | | | | ... ... шығындар - |млн теңге|66612 |75750 |+ 9138 |
|(Өш) | | | | ... ... ... | | | | ... ... - ... |млн теңге|1747 |3393 |+1647 ... ...... |млн теңге|987 |1560 |+543 ... ... ... ... | |69072 |119035 |+49963 ... (ТТ) |млн ... | | ... ... |мың ... | | ... шығындары (6 қатар/2 | |429 |532 |+ 103 ... | | | | ... маңы ... ... ... ... дамуға негізделген, импорт
пен экспортты ынталандыруды, Қазақстандық ... ... ... ... ... ... асырады. Оның аумағында
халықаралық сауда, экспедиторлық және өндіріс компанияларының ... ... ... Бұл ... бір ... қағидасымен жұмыс істейді
деп жоспарлануда. Ол үшін бұл жерде қажетті ... ... ... ... сақтау, буып – түйу және ... ... ... ... порты» АЭА дамуының II1 – кезеңі (2011 – 2015 жж.) -
«Ақтау теңіз порты» АЭА ... ... ... асыру.
Аймақ экономикасын әртараптандыру, Қазақстанның транзиттік
потенциясын ( ... ) ... ... көлік логистикасын дамытуға
жағдай жасау, жоғары технологиялы экспортқа бағыттылған өндірісті дамыту
және өндіргіш күштерді ... ... мен ... инфрақұрылымын құру
мақсатында ҚР Президентінің 28 қараша 2008 жылғы № 702 үкіміне сәйкес ... ... ... ” АЭА ... 982,3 ... 2000 ... ... кеңейтілді.
“ Ақтау теңіз порты ” АЭА аумағын кеңейтудің басты мақсаты –
экспортқа ... ... ... ... қатысты инвесторлар
тартуға жағдай жасау.
Бөлінген қосымша жерлер аймақтық қана ... ... де ... ... жобаларға бөлініп беріледі.
№ 4 субаймағы.
SIMEST SPA итальяндық өнеркәсіп кәсіпорындары паркін құру.
“ Сан бао ” ... ... ... ... ... 5 субаймағы.
• Су сыйымдылығы 1500 т дейінгі кемелер мен жүзу құралдарына қызмет
көрсететін кешенді нысандары бар кеме ... және кеме ... ... ... ... паркі.
Маңғыстау облыстық акиматы облыстық индустриалды – инновациялық
әлеуметін арттыру мақсатында АЭА-та әртүрлі ірі ... ... ... ... ... ... ... жобалары бар:
- Мұнай химия өндірісі паркін құру ...... бай ... ... пайдалануға және қосылған құн тізбегін
(цепочка) ұлғайтуға негізделген, ол елімізге және ... ... ... ... Қазақстанның және жақын шетелдің ... ... ... ... ... өндіруді ұйымдастыру міндеті
тұр. Полимер ыдыстары, орау ленталары және жұмсақ контейнерлер өндірісіне
үлкен қызығушылық бар. ... ... ... ... ... ... ... мен минералдық тыңайтқыштар ... ... ... қатар құрылыс материалдарын, малға арналған жемді,
тамақ концентраттарын және басқа сусыма (сыпучий) жүктерді ... ... ... табады.
Жергілікті шикізатты пайдаланатын битум өндірісін ұйымдастырудың
болашағы үлкен. Аймақтағы кейбір кен ... ... ... ... ... ...... өндірісін дамытуға мүмкіндік
береді.
«Ақтау теңіз порты» АЭА ұлғаюы оның ... ... ... ... ... ... ... жасайды,
онда инновациялық технологияның трансферт элементтері ... бұл ... ... ... ... және
дүниежүзілік экологиялық ... ... ... Жаңа ... ... жуық ... ... ашылады, оған 2000 млн жуық АҚШ доллары
тартылады. Бұл аймақтың экологиялық және әлеуметтік жағдайын жақсартады
және ... ішкі ... ... ... ... салуға мүмкіндік
тудырады.
3.2 Арнайы экономикалық аймақ ретіндегі Ақтау теңіз портының бәсеке
қабілеті стратегиясы мен ... ... ... ... ... ... айналуы, оның
экспорттық-импорттық жүк тасымалының ... ... ... ... ... ... ... дамытуға, әсіресе оның ішінде теңіз көлігін дамыту
маңыздылығы зерттелді және отандық ... ... ... халықаралық көлік
дәліздеріндегі мүмкіндіктері анықталынды.
Қазақстанның теңіз көлік әлеуетін дамытуда «Ақтау халықаралық теңіз
сауда ... ... ... ... орны ... ... ... дәліздерінде стратегиялық маңызы бар отандық кәсіпорын
болып табылады.
Халықаралық көлік дәлізіндегі ... ... ... ... ... ... ... жағдайлардың туындап отырғандығы сараланды.
Олар: «Солтүстік - Оңтүстік» көлік дәлізі арқылы жүк тасымалы Солтүстік,
Орталық, және ... ... өте ... Жүк ... ... ескі ... арқылы мерзімнен 15 сөткеге қысқарады; Үндінің, Пәкістанның,
Иранның, Ресейдің Европа елдерінің ... және ... ... ... бұл ... ... ыңғайлы болады.
Ақтау порты осы ... ... бір ... ... етуге
мүмкіндігі бар. Өзінің параметрлері ... ТМД ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі жоғары. Ақтау порты ... ... ... ... порт жыл бойы ... ... алады, ал қызмет атқаратын
мамандар мен порттың жабдығы тәулік бойы ... ... ... ... ... ... және Оля порттарымен салыстырғанда біраз
артықшылықтары бар. Бір ғана ...... ... желі мен ... 3 ... 10 ... ... жыл мезгілінің кез келген уақытында
пайда болып, келеңсіз жағдай тудыруы ... ... екі ... ...... ... ... солтүстік және Түркіменбашы портын пайдалана отырып, Өзбекстан және
Түркменстан аумақтары бойынша өтетін ... ... ... ... отырып ТРАСЕКА тек темір жол магистралін ғана емес, сонымен ... су ... ... ... береді.[47]
Теңіз көлік әлеуетінің халықаралық көлік дәліздердегі позитивті және
негативті ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің қолайлы даму үрдісі, Қазақстандағы және ТМД
мемлекеттеріндегі мұнай өндірудің, жүк тасымалының қарқынды дамуы; Иран ... ... ... Батыс Еуропа және т.б. елдерге жүк тасымалының
белсенді бағытталуы.
Негативті факторлар қатарына: ... құю мен ... ... порт
өндірісінен тәуелсіз және шектеп жатқан өндірістік ... ... ... ... ... ... ... қолайлы бәсекелес порттардың көптігі; КТК ... ... ... және осы ... ... ... мұнайды
тасымалдау көлеменің ұлғаюы; тарифтік ... ... ... ... ... ... теңіз көлігінің халықаралық көлік дәліздерінде тиімді
орны ұйымдастырушылық сипатта зерттелді.
Ақтау халықаралық ... ... ... ... ... бойынша талдау
жұмыстары отандық теңіз көлігінің әлеуетін анықтауға мүмкіндік берді.
Ақтау портының өндірістік әлеуетінің жағдайы 2001-2007 жылдары ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы 10 млн.
971,0 мың тоннадан ... 2001 ... ... салыстырғанда 1,9 есеге
өскен. Мұнай тасымалының басқа жүк түрлерімен салыстырғанда қарқынды дамуы
және ... ... ... 2007 жылы порт ... 9 млн. 292,0 ... ... мұнай тасымалданған, сонымен қатар 2001 жылмен салыстырғанда
2,1 есе ұлғайған (Кесте 3.4).
Кесте 3.4 - «АХТСП» ... ... ... ... ... ... |Өлшем |жылдар |
| | ... |
| ... жылы ... тасымалының жалпы тасымалдауғы үлесі 84,7% ... ... ... ... ... тасымал, басқа және контейнерлі жүк
тасымалдарының ... ... ... ... емес. Демек, аталған жүк
тасқыны көрсеткіштерінің төмен мөлшері порт тасымалына қатысушы ұйымдардың,
компаниялардың белсенділік қабілеттілігі мен ... ... ... ... ... қажет.
3.4 Кестеде көрсетілгендей 2001-2007 жылдар ... ... ... жалпы тасымалдау көлемінен мұнай тасымалының үлесі ... ... және ... жүк ... ... салыстырғанда басым бөлігіне
ие. Металлдың 2001 жылдан 2005 жылдар аралығындағы үлесі 17,3%-дан ... ... ... ... 19%-дан 12,64%-ға дейін төмендегені
көрінеді.
Себебі, Ақтау порты арқылы тасымалданатын «Миттал Стил Темиртау» АҚ-ның
және «Кастинг» ... ... ... ... ... ... ... ҰК»
АҚ-ның ресейдің «Уральская сталь» АҚ-ның және «ЗапСиб» АҚ-ның Никель-тау-
Маңғышлақ бағытында ... ... ... ... ... ... ... Бірақ, ресейдің жүк жөнелтушілері бұл
коэффициенттің мөлшерін аталған бағытқа 0,7-ге төмендетуді ұсынды. Бұл
ұсыныстың ... ... ... ҰК» ... үшін ... ... ... мәселесі ашық қалып отыр. Сондықтан, ресей
тарапынан транзитті ... ... ... ... тасымалдау кейінге
қалдырылып, сәйкесінше бұл жағдай Ақтау порты арқылы ... ... ... ... ... отыр.
Астық тасымалының үлесі 2002 жылы басқа жылдармен салыстарғанда ... ... ... Ал, 2007 жылға дейін жалпы жүк тасымалындағы
астықтың үлесі ... ... ... ... Иран ... ... ... ретінде орын алып отырған. Бірақ, Иран
мемлекеті өзінің ... ... ... ... ... төмендеуіне әсерін тигізген.
Ақтау теңіз сауда портының ресурстық ... ... ... жүк түрлерінің номенклатурасы бойынша сипатталынып отыр. Жалпы
ресурстық көздері бойынша әлеует ... ... ... ... ... жүк ... сипаттама береміз.
Металл. Ақтау портында өңделетін негізгі жүктер «Миттал Стил Теміртау»
АҚ металл өнімдері болып келеді. Қазіргі кезде ... Стил ... ... ... ... бағытында Жаңа-ауыл- Ақтау- әрі қарай Иран
порттарына айына ... 80 мың ... ... ... тасымалдаудың
басым бөлігін, яғни жалпы көлемі 1 161 мың тонна ... ... ... 1 133 мың ... Иран мемлекеті құрап отыр.[28]
Астық. Қазақстанның жалпы астық экспортының көлемінің 2,1%-ы Ақтау
порты ... ... Бұл ... ... 187,9 мың ... ... мың тонна) Иранға және 0,9% -ы (1,6 мың ... ... ... ... ... ... ... құрамдардың айналымын тездетуге Украина
айлақтарындағы (порттарындағы) тасымалдау жұмыстарының көбеюі; ... ауыр ... ... өту ... шектеулігі; Россия
айлақтарының қыс кезінде мұз басып қалатындығы Ақтау ... ... ... ... ... Осы ... ескеретін
болсақ, Ақтау портының астықты тасымалдауға ... ... ... ... ... ... Кестелерде аталған бағыттар бойынша ... ... ... ... ... тиігізіп отырғандығын көрсетеді.
Кесте 3.5 Әзірбайжан, Грузия және РФ ... ... ... ... АҚШ ... ... ... |Әзірбайжан |Ресей ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| |жол ... |жол ... |жол ... ... жол ... |
| | | | ... ... ... |9,0 |18,3 |18,42 |25,0 |6 ... ... «Ақ ... Терминал» АҚ-ның мәліметтері, 2007ж. ... ... ... ... бойынша транзиттік теміржол шығыны 1 тоннаға - 76,72 АҚШ
долларын құрап ... ... ... терминалының көмегімен Ақтау порты арқылы Баку- ... ... ... ... 91,21 АҚШ долларын құрап отыр. Осы
бағыттағы жеңілдіктерді ескергенде жалпы шығынның мөлшері 85 АҚШ ... ... ... Қазақстан Республикасы тарапынан қарастырылып
отырған жеңілдіктерді ескергенде аталған шығын 74,7 АҚШ долларын ... ... ... ... ... ... ... Ақтау портында жүкті тиеп/түсіру
шығындарының мөлшері және Қазақстан территориясы бойынша темір жол ... ... ... ... Осы ... ... жол ... қабілетсіз тариф ұстануы транзиттік жүк ... ... ... ... ... деген тұжырым жасап отырмыз.
3.6 кестеден көргеніміздей теңіз ... ... ... ... және ... ... ... табылады, сонымен қоса Ақтау және
Баку порттарындағы астық терминалдарын жүктеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... сонымен қатар, Қазақстандық
экспортерлердің Ресей Федерациясының тарифтік саясатына тәуелділігін ... 3.6 - ... ... ... ... ... Ақтау мен Бакуға
(Баға тоннасына АҚШ долларымен берілген)
|Барлық | Грузия |Әзірбай |Баку |Баку ... ... ... ... |портында|портына |портында|территор |құжаттарды|
|дар |риясы ... ... ... |иясы |рәсімдеу |
| ... ... ... ... ... |
| |теміржол|бой-ынша | |фрахтасы|іру ... ... |
| ... ... жол| | | ... | |
| | ... | | | | | ... |9,0 |16,21 |5,0 |13,0 |14,0 |28,0 |6,0 ... ... ... ... ... ... |Баку ... ... ... ... ... ... |риясы |тер-ритор|кемеден |дейін |жүкті |иясы ... |
| ... ... |қабылдау|теңіз |тиеп-түс|бойынша |бойынша |
| ... | ... ... ... |
| ... ... жол| | | ... | |
| | ... | | | | | ... |8,0 |12,0 |5,0 |12,0 |14,0 |28,0 |6,0 ... жолы ... ... ... ... |50% ... ... ... ... ... ... |портында|портына |портында|территор |құжаттарды|
|дар |к ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |ан | ... ... ... |
| ... | | ... | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... жол| | | | | |
| ... ... | | | | | ... |4,5 |8,1 |5,0 |9,1 |14,0 |28,0 |6,0 ... көзі: «Ақ Бидай Терминал» АҚ-ның мәліметтері, 2007ж. ... ... ... ... жүк ... ... порты
арқылы тасымалдау көлемінің аздығы байқалып отыр. Ақтау порты арқылы 2008
жылғы контейнерлі жүк ... ... 15 295 ... ... Демек,
біздің есебіміз бойынша контейнерлі жүктің бұл көлемі барлық тасымалданған
құрғақ жүк көлеміндегі (1 451,4 мың тонна) ... 1% ғана ... ... ... ... жалпы контейнерлі жүк тасымалының 83,58%-ы
Иран мемлекетіне тиесілі. Ал, Ұлыбритания, Израиль, ... ... және т.б. ... ... ... 3,5% ... ... порты арқылы контейнерлі жүк тасымалының ... ғана ... ... ... туындап отырғандығын анықтау үшін
контейнерлі нарықтағы жүктің қалыптасуына бірден бір ықпалын тигізетін ... ... салу ... Баға ... ... ... қабілетті және
тұтынушы тарапынан қолайлы таңдауға ие болған ... бұл жүк ... яғни ... ... ... контейнерлі жүктің әлеуетін көтеруге
маңызды саясат болып табылады.
Мұнай құю ... ... ... ... Қазіргі кезде
Қазақстанның экспорттық мұнай қорлары келесі ... ... ... Құбырлық Концорциум (КҚК) ... ... ... ... - ... ... әлем ... тасымалдаудың
негізгі пункті, Өзен-Атырау-Самара, Кеңқияқ- Орск, Құмкөл-Атасу- Алашанькоу-
Душансы (ҚХР), Омск-Павлодар ... ... және ... ... ... ... ... Ақтау –Баку- Новороссийск және Ақтау
–Нека аралас теміржол-су – ... ... ... ... порт ... ... ... үлес салмағы
келесідей көрсетілген.
Сурет 8 - Ақтау ... ... 2008 ... ... жүк ... ... 9 – Ресей Федерациясы, Иран Ислам Республикасы және ... ... ... ... мұнай көлеміндегі үлесі, %-бен
Ақтау порты арқылы мұнай тасымалының жалпы ... 9 292,9 мың ... ... ... ... 4 203, 3 мың ... ... 3 379,3 мың
тоннасы Иранның, 1 710,3 мың тоннасы Грузияның үлесіне тиесілі.
Қазақстанның теңіз көлік әлеуетін арттыру мақсатына жету үшін ... ... ... ресурстық көздері мен өндірістік факторлары
бойынша талдау жүргізу нәтижесінде бірқатар шешілмей жатқан проблемалардың
айқындалғандығы ... Оның ... жүк ... ... ... ... ... жатқандығы, географиялық жағдай, тариф
мәселесі және т.б. проблемалардың орын алып отырғандығымен сипатталынады.
Дипломдық зерттеу ... ... ... ... әлеуетін дамытуға
тікелей әсерін тигізетін Ақтау халықаралық теңіз сауда портын солтүстік
бағытқа кеңейту жұмыстарының ерекшелігі ... Бұл ... даму ... теңіз көлігінің дамуына әсерін тигізіп қана қоймай, Маңғыстау өңірінің
әлеуеметтік-экономикалық жағдайының дамуына ықпалы зор. Нақтылай ... ... ... солтүстік бағытқа кеңейтілуі төмендегі сипаты бар
жағдайлардың дамуына негіз болады:
- экспортқа бағдарланған жүк ... ... ... және Ақтау порты арқылы өтетін транзитті ... ... ... Бұл ... тасымалдау қуаттылығын
ұлғайту нәтижесінде толық жүзеге асырылуы, теміржол мен авто ... ... ... ... ... Ол өз ... ... байланыстардың нығаюына тікелей әсерін тигізеді.
- «Ақтау теңіз порты» арнайы экономикалық аймағының дамуы ... ... ... ... ... Ол өз ... ... мен жеке инвесторлардың капиталдарының тартылуына әсерін
тигізеді.
- Теңіз көлік саласына және осы ... ... ... бар ... ... бизнес субъектілеріне, оның ... ... ... ықпалы зор.
- Маңғыстау өңіріне қажетті қосымша инфрақұрылымдардың дамуына, ... ... ... ... ... келтірілген факторларды ескеріп, Ақтау портының әлеуетінің
дамуы Қазақстанның Каспий аумағында стратегиялық ... орын ... ... ... ... бар порт ... танылуына
тікелей әсерін тигізеді.
Ақтау порты арқылы жүк ... ... ... ... импорттық және транзиттік жүктер болып бөлінеді.
Осыған сәйкес, Қазақстаннан экспортталатын астық өнімдерінің көлемін
ұлғайту ... ... ... жүзеге асыру қажет:
- Ақтау-Баку маршрутын іске қосу, Азербайжан, Иран және ... ... бір ... ... ... ... ету;
- Ақтау және Баку порттарындағы терминалдардың өндірістік қуаттылығын
кеңейту, Поти портында терминал құрылысын жүргізу.
Ақтау ... ... ... ... әр ... ескере
отырып, мультимодалдық тасымалдардың белсенділігін арттыру қажет. Атап
айтсақ, Карс-Ахалкалаки және Жезқазған – ... ... салу ... ... іске ... ... ... мен Әзірбайжанның теңіз
порттарын пайдалана отырып, Шығыс-Батыс бағытында жүк ... ... ... береді.
Осыған байланысты бәсекеге қабілетті тарифтік шарттарды құру және
олардың тұрақтылығын ... ете ... ... ... темір
жолдық паромдық тасымалдарды дамытудың маңыздылығын айрықша атап өту ... ... ... ... порттарында және теңізбен
тасымалдауда қолданылатын жеңілдіктерді ескере отырып, тартымды тариф
тәртібін ... ... порт ... ... және жаңа порт ... ... ... дамытудың, соның ішінде теңізбен тасымалдауларды
дамытудың маңызды элементі болып табылады. Ақтау ... ... ... ... салу ... ... іске асыру экспорттық ... ... ... қосымша көлемдерін тартуға мүмкіндік
береді.
Бұл логистикалық орталықтар мен ақпараттық ... жеке ... ... паркінің ұлғаюына, контейнерлік, автожолдық, мультимодальдік
тасымалдаудың дамуына әсерін тигізеді.
Каспий теңізінің қазақстандық секторындағы ... ... мен ... ... қарқынды дамуына байланысты кемелер санының артуы
ұлғаяды, сонымен қатар ол кемелерді техникалық қызметтен ... ... ... ... ... кеме жөндеу базалары Ресей, Әзірбайжан және Иран
мемлекеттерінде орналасқан. Аталған мемлекеттерде 20-дан аса кеме құрылысы
мен кеме ... ... ... ... Ол ... негізгі
қызметі теңіздегі мұнай өңдеу жұмыстарының қалыпты жағдайын қамтамасыз ету
мақсатында әр түрлі ... ... ... мен оны ... ... күні ... бір ғана кеме ... кәсіпорын бар, нақтылай
келсек Атыраудағы «Кемежөндеуші» кәсіпорыны. Бұл кәсіпорынның өндірістік-
экономикалық ... ... ... күші аз ... және ... жиі ... тұруы кеме жөндеу ... ... ... шектеп отыр.
Маңғыстау өңірінде «Ер-Сай Каспиан Контрактор» және «Keppel Kazakhstan»
өндірістік алаңдарының құрылысы жүріп жатыр. Бұл ... ... ... ... жинақтаумен айналысатын болады, бірақ
кеме жөндеу жұмыстарын жүргізуді жаспарлап отырған жоқ.
Сондықтан кеме жөндеу ... ... ... осы
кәсіпорындардың өндірістік қызметіне қосымша кеме жөндеу ... ... ... және ... порттарында 2006 жылдың 1 қаңтарына тіркелген
кемелердің саны 100-ден ... ... ... буксирлер, қалқымалы
бұрғылау қондырғылары, мұнай таситын танкерлер, құрғақ жүк таситын кемелер
және жолаушы кемелері). Каспий теңізінің қазақстандық ... ... мен ... ... ... ... жағдайда кемелердің саны
артуы мүмкін.
Белгіленген нормативтерге сәйкес әр кемеге ... ... және 5 жыл ... жөндеу жұмыстарын іске асырып тұруы қажет.
Аталған жағдайларды назарға ала отырып Қазақстанда кеме жөндейтін зауыт
салу қажеттілігі туындап ... ... ... ... кеме ... салу үшін 4,8 ... теңге инвестиция жұмсалуы тиіс.
Қазақстанда кеме құрылысын мемлекет ... ... ... ... ... кеме құрылысына қатысатын инвесторлардың қызметіне салықтық, кедендік
жеңілдіктер енгізу керек. Бұл шараны ... ... ... ... ... ... болады;
- кеме құрылысы мен кеме жөндеу өндірісін арттыру мақсатында ғылыми
зерттеу жобаларын жүзеге ... ... Ол ... ... ... даму институттарының тікелей араласуымен, инновациялы
жобаларды конкурстар арқылы таңдау қажет;
- Қазақстандағы кеме жөндеу өндірісіне қажетті ... ... ... ... жүк ... ... ... әлеуетінің
дамуына ықпалы жөнінде зерттеу жүргізілді.
Ақтау порты арқылы контейнерлердің транзиттік жүк тасқынын ... ... орын алып ... ... таңда Қытай батыс өңірінің өнеркәсіптік және ... ... ... (ШҰАР). Болжам бойынша ШҰАР мен Европа
арасындағы жүк ... 30 млн. ... ... ... ... ... ... контейнерлеу бойынша әлемдік үрдісті ескеретін
болсақ, келешекте ТРАСЕКА дәлізі бойынша тасымалданатын контейнерлердің ... ... ... ... ... ... ... бейімдейтін
қолайлы жағдайларды құру мәселесі басымды болуы қажет.
Тарифтердің салыстырмалы талдауын назарға алсақ, қазіргі ... ... ... ... тасымалдау маршрутының бәсекелестігі төмен.
Қазіргі күні БАӘ-Ақтау-Алматы ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде БАӘ-Серахс-Алматы
бағытына қарағанда жоғары екендігін ескерсек, контейнерлі жүк тасымалында
Ақтау порты арқылы тасымалдау ... ... ... ... ... бар. ... Серахс өткелінің шектеулі өткізу мүмкіндігі бұл
әлеуетті толықтай ... ... ... ... ... порты
арқылы жүк ... ... ... шегерімдік
коэффициенттерді қарастыру қажет немесе төмендету жағын ендіру керек.
Транзитті жүк тасымалын ... ... Азия және ... ... мен ... ... ТМД мемлекеттері арасындағы жүк тасымалына
бірыңғай деңгейдегі ... ... ... Ол ... ... көлігі мен
альтернативті темір жол ... ... ... қабілеті
болуы керек.
Бұл шара контейнерлі жүк тасымалының порт арқылы ... ... ... ... ... тигізеді. Сонымен қатар, транзитті жүк
тасымалын тарту мақсатында тек баға факторы орын алып қана ... ... ... ... ... ... енгізу
қажет.
Дипломдық жұмыста халықаралық және отандық арнайы ... ... ... әлеуетін дамыту бағыттарын ұсыну кезінде, біздің
пікірімізше, арнайы аймақтардың нақтылы мақсаттарының, ерекшеліктерінің
белгілі ... ... ... ... ... теңіз порты» арнайы экономикалық аймағында 9 инвестициялық
жобалардың ... ... ... ... ... ... ... жағдайына оңды ықпалын тигізеді. Ал, отандық ... ... ... ... бір ғана жоба, яғни Ақтау халықаралық теңіз
сауда портының солтүстік бағытта кеңейтілу ... ... ... ... ... теңіз көлік әлеуетіне жанама әсер беретінін назарға салу
керек. Себебі, арнайы экономикалық аймақта орын алып ... ... ... үшін ... ... Жеңілдіктер тек қана ... ... ... ... ... баж және ... құн
салықтары алынбауымен шектелініп отыр. Басқа жеңілдіктер түрі, ... ... ... жер және ... ... секілді салықтық
жеңілдіктер орын алмайды.
Сондықтан, ... ... ... ... дамыту мақсатында Ақтау
халықаралық теңіз сауда ... ... ... ... ... ... 9 ... берілген барлық жеңілдіктері қолдану қажет. Ол өз
алдына отандық порттың әлеуетін арттыруға мүміндік берді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыста ... ... ... ... ... мен ... ... негіз болады:
Арнайы экономикалық аймақтардың мамандандырылуына сай көптеген арнайы
экономикалық аймақтарға тән құқықтық реттеудің төмендегідей механизмдерді
енгізілген:
• Белгілі жағдайларға ... ... ... ... ... ішінара салықтан босату;
• өнім шығару, құрылғылар мен ... ... ... ... ... ... ... шетелдік инвесторлар табысына валюталық
және салықтық шектеулердің жоқтығы;
• Тіркеу, есептілік және басқа да нысандардың жеңілдетілуі;
• Сәйкес өкілеттілік ... ... ... ... органдарын
құру;
• Ғимарат пен жерді жалдауға, әртүрлі қызмсеттерге жеңілдетілген
тариф;
• Аймақтағы іскерлік ... ... ету үшін ... қалыптастыру.
Біз мысалға алып отырған Ақтау теңіз порты бойынша төмендегідей
тұжырымдар айтуға болады:
«Ақтау ... ... ... ... аймағында 9 инвестициялық
жобалардың жүзеге асырылуы Қазақстанның, сонымен қатар Батыс ... ... оңды ... ... Ал, ... теңіз
көлік әлеуетін тікелей дамытуға бір ғана ... яғни ... ... ... портының солтүстік бағытта кеңейтілу жобасы әсерін ... ... ... ... ... ... жанама әсер беретінін назарға салу
керек. Себебі, арнайы экономикалық аймақта орын алып ... ... ... үшін ... енгізілмеген. Жеңілдіктер тек қана ... ... ... ... ... баж және ... құн
салықтары алынбауымен шектелініп отыр. Басқа жеңілдіктер түрі, мысалы
корпоративті табыс салығы, жер және ... ... ... ... орын алмайды.
Дәстүрлі қалыптасқан порттардың қуаттылығы республикадағы салалардың
экономикалық қажеттілігіне және арнайы ... ... ... ... ... сай ... қажет. Бұл жерде көліктік-экономикалық
байланысты дамытудағы ... ... ... және ... ... ... және ... пайдалану жаңа порттар
құрылысы мен жұмыс жасап тұрған порттарды дамыту арқылы қол ... ... ... ... ... қажетті ресурстар тапшылығынан
келіп шығады, сондықтан бизнес-жоспарда есепке алғандағы ресурстарды бөлуді
тиімді пайдалану ... ... порт және флот ... ... ... ... ... порттары қуаттылығын өздері қызмет көрсететін тауар айналымы мен
шаруашылық субъектілерінің өндірістік қажеттілігіне сәйкес ... ... ... мен ... өзара қатынасы өз араларындағы шаруашылық
келісімдері ережелері ... ... ... жағынан бағынышты
порттар бір жағынан флоттың жоғары ... ... ... ... ... ... ... толық пайдалана алмайды.
Табиғи жағдайлары мен ерекшеліктеріне сәйкес Ақтау порты мен ... ... ... ... мен ... үшін ... және әлі ... мүмкіндіктерімен сипатталып отыр. Басқа ешқандай экономика
саласы теңіз порты немесе басқа да көлік түрлері ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін құнды
қасиеттерге ие емес. Бұл жердегі ерекше қасиет деп ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне қайта
қалыптасу қасиеті басқа өндіріс салаларымен салыстырғанда ерекше.
Теңіз ... ... ... ... ... келе ... мен ерекшелігін өндіріс процесі мен жүк ... ... ... болып келетін біртұтас көліктік-шаруашылықтық кешен деп айтуға
толық негіз бар.
Ақтау портында ... және ... ... ... мен ... өз ... және ... қызмет етуін қамтамасыз ететін барлық
қызмет етуші шаруашылықтар дамуы қажет. Инвестиция ағымдары ... ... үшін ... ... қызмет көрсету көлемінің өсуін, Ақтау ... ету ... ... ... ... мен басқа да әкімшілік
бөлімдері қызметтерінің өсу үлес ... ... ... ... кешенінің,
порт флотының, бункерлік базаның, өту жолдары мен ... ... ... даму ... тек ... ғана емес, көлік флоты мен темір
жолдың да талаптарына сай болуы қажет.
Жүк ағымының ұлғаюына әсер ететін ... ... ... ... ... ... ... аяқталуы; Ақтау-Баку-Ноушахр паром
желісінің толық пайдаланылуы; Ақтау-Астрахан жаңа маршрутын ашу; жаңа жүк
түрлерін тарту; теміржолдың толық ... жүк ... ... ... факторлар болып табылады:
а) жүзу ауданының шектеулілігі;
б) транзиттік жүктерге салынатын баж алымдарының ставкалары.
Теңіз көлік әлеуетін дамыту ... ... ... ... ... ... терминінің әр түрлі сипаттағы түсінікте
қалыптасқан анықтамалар мен ... ... ... ... ... әлеует» ұғымы – бұл әлеуметтік-экономикалық
қатынастар үдерісінде ... бар ... ... ... отырып,
қоғамдағы қажеттілікті, мұқтаждықты тауарлар мен ... ... ... және ... ... ... екендігі
нақтыланды.
Теңіз көлік саласының ресурстық көздері бойынша және ... ... ... жиынтық күйде пайдаланылады. Ресурстық
және өндірістік әлеутті пайдалану барысында, теңіз ... ... және ... пайдаланудың нәтижесі көрінеді, олар өзара
байланыста жүреді. Ал, перспективалы ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мен басқару жүйесінің ұдайы даму өндіріс
үдерісіне ықпалын тигізетінін ескерсек, ... ... ... ... ықпалын тигізетіні нақтыланып, теңіз көлік әлеуетінің қалыптасу мен
даму сызбасы әзірленді.
Теңіз көлік инфрақұрылымының, атап айтсақ: айлақтар, каналдар, ... ... және ... ... су ... ... тұрақтар,
теңіз терминалдары, сүйреткіштер, мұз жарғыштар, навигациялық жабдықтар,
тиеу/түсіру ... ... және ... ... ... ... ... құрылғылардың толыққанды, сапалы, жедел және үзіліссіз
қызметі ... мен ... ... ... ... ... инфрақұрылымы жалпы көлік саласының құрамдас бөлігі ретінде
көлік әлеуетін дамытуды қамтамасыз ететін фактор екендігі нақтыланды. Көлік
саласының ... және ... ... ... ... ықпалын
тигізу үшін экспорттық әлеуеттің ... ... ... ... ... жүк ... қарқынына әсерін тигізетіні
дәйектелінді.
«Солтүстік - Оңтүстік», ... ... ... ... халықаралық теңіз сауда портының алатын орны мен ... ... ... ... ... ... бәсекелес
жағдайда қызмет атқарып жатқандығы салыстырмалы түрде ... ... жүк ... Таяу ... ... ... бағытын Ақтау порты
арқылы өткізу тиімділігі сараланды.
Ақтау халықаралық теңіз сауда портына бәсекелес порттар анықталынды.
Олар: ... ... ... Оля және ... ... ... ... қызметіне Иран Ислам Республикасының Анзели
порты, Ноушахр, Нека, Амирабад ... ... ... теңіз сауда портының ресурстық көздері бойынша ... ... ... пайдаланылмай жатқандығы анықталынды. Бұл тұжырым келесі
негіздемелер бойынша анықталынып отыр.
Ақтау порты арқылы ... ... ... ... тасымалдауға
байланысты бесекеге қабілетсіз тарифтердің орын алуы транзитті жүк тасымалы
көлемінінің ұлғаюына кері әсерін тигізіп отырғандығы анықталынды;
Ақтау және ... ... ... ... ... 500-800
тонна астық арту қуаттылығын ескеретін болсақ, қазіргі күні Ақтау портынан
артылған ... ... ... 187,9 мың тоннаны құрағаны ресми мәліметтер
бойынша анықталынып, астық ... ... ... ... толық пайдаланылмағындығы анықталынды;
Қытай мен Еуропа және Біріккен Араб ... ... ... ... Серахс пен Ақтау порттары арасындағы тарифтерді салыстыру
нәтижесінде контейнерлі жүк ... ... ... транзитті жүк
ағымын тартуға кері әсерін тигізетін фактор - баға ... ... ... ... болып отырғандығы зерттелді;
Әзірбайжан, Грузия, РФ-ның территориялары бойынша өтетін транзиттік
темір жол тарифі мен ... – Баку ... ... ... ТРАСЕКА дәлізі бойынша жеңілдіктердің тартымдылығы анықталынып,
оның жүзеге асуы мемлекет аралық келісімдердің ... ... ... ... ... ... транзитті жүк ағымын ынталандыру
мақсатында ТРАСЕКА дәлізі ... ... ... ... ... ... ... металл өнімдерінің транзиттік көлемін тегін сақтау
мерзімін 90 күнге дейін ұзарту, ... ... ... ... ... және ... тарифтік ставкаларын «Қазақстан темір жолы
ҰК» АҚ-ның жүк тасымалдау тарифіне сәйкес үйлестіру қажет.
Ақтау портының ... ... ... ... ескеріп, порт
инфрақұрылымын халықаралық стандарттарға ... ... ... ... ... ... қажет. Нақтылай келсек, жаңа
өндірістік ғимараттар мен ... ... ... ... ... ... құрылғыларды орналастыру, құрылыстар мен
құрылғыларды күрделі жөндеуден өткізу керек. Сонымен қатар ... ... ... ... ... кеме ... мен кеме жөндейтін
кәсіпорынды «Keppel Kazakhstan» өндірістік алаңы жанында ұйымдастыру қажет.
Қазақстанның теңіз жүк ... ... ... ... ... жүк ... ... ықпалын тигізетіні анықталынып,
контейнерлі жүк тасымалының дамуына қозғаушы фактор болып табылатын келесі
шараларды жүзеге асыру қажет:
Әзірбайжаннан ... жүк ... ... ... ... ... ... ұлғайту мақсатында жеміс-көкөніс термиалының құрылысын
салу қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өңірінің жеміс-көкөніс бағасының маусымдық
сипат алатын қымбаттауын тежейді.
Контейнерлерді ... ... және ... ... ... сай
техникалық жабдықтарды енгізу, сонымен қатар контейнерлерге ... ... ... сервистік орталықтар қажет.
Ақтау портының кеңейтілуі мен дамуы Каспий бассейні маңындағы аймақтар
мен жалпы Қазақстан ... оңды ... ... ... ... ... жүк тасымалының дамуын ынталандыруы мен Ақтау портына
бағытталған транзитті жүк тасымалының дамуына ... ... ... солтүстік бағытта кеңейтілуімен сипатталанып отыр. Бұл
факторлар теміржолдың, ... ... ... ... ... Демек, арнайы экономикалық аймақтың қызметі инвестициялық
климатты жақсартуға оңды ... ... ... ... ... ... ... салаларының
бәсеке қабілеттілігінің негізінде ішкі тауар өндірушілердің тауар өндіру
қабілеті тұратындығын ... ... Ал ... ... ... ... ... жағдайларына сәйкес келетін тауарды ... ... ... ... ... ... кодекс ҚР –Алматы, 1995 ж.
2. «Патенттер жөнінде» ҚР заңы16 маусым 2005 ж.
3. «Ғылым және ... ... ... ... ҚР ... ... 1994 ж.
4. «Авторлық және аралас құқық қорғау жөнінде» ҚР заңы 10 маусым 2005 ж.
5. «Ғылым жөнінде» ҚР заңы Казахстанская ... 9 ... 2007 ... Ел ... Қазақстан халқына жолдауы «Қазақстан - 2030» //
Казахстанская правда, 11 қазан 1997 ... «2009 ж ... ... ... ҚР ... 15.12.2008 Казахстанская
правда, 30 желтоқсан 2008 ж.
8. «2030 жылға дейін Қазақстанның ... ... іске ... ... Президентінің үкімі // Казахстанская правда, 12 ... 2007 ... 2010 ... ... ҚР даму ... жоспары. – Астана, 2007 ж.
10. 2006-2008 ж.ж. Реформаларды тереңдету жөнінде ҚР Үкіметінің іске ... // ... ... 21 ... 2007 ... 2008-2006 жылдарға ҚР аймақтық саясатының концепциясы –Астана, 2007 ж.
12. Қазақстан Ұлттық банкінің ... ... ... ... ... жылдарға // Казахстанская правда, 15 желтоқсан 2005 ж.
13. Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық дамуының ... ... ... ... Указ Президента Республики ... «О ... ... казахстанского сектора Каспийского моря».
15. Указ Президента Республики Казахстан «О ... ... ... ... Казахстан на 2004-2015 годы». ... ... «ҚР ... экономикалық аймақ туралы» ҚР Заңы
17.  «Ақтау теңіз порты» АЭА арнайы экономикалық аймақ құру туралы» жарлығы
18. АЭА қызметін ... ... да ... ... ... ... Кеден кодексі
21. ҚР«Шетелдік инвестициялар туралы» 1994 жылы 27 желтоқсандағы заңы.
22. ҚР «Тікелей инвестицияларды ... ... ... 1997 жылы ... заңы.
23. Инвестициялар туралы Қазақстан Республикасының 2003 ж. 8 қаңтардағы
№373 –II ... ... Н.А. ... становления и развития Казахстана как
суверенного государства. //Казахстанская ... -1992. -16 ... ... А. ... ... ... ... тартуды
ынталандырудың әлеуметтік экономикалық жағдайы мен алғышарттары» //Қаржы
–қаражат №4 ... ... Н.К. ... ... ... ... (на
примере перехода Достык (Казахстан) – ... ... ... 2007. – 196 с.
27. «Иностранные прямые инвестиции в 1993–2003» Данные Национального банка
республики Казахстан.
28. Жапарбеков С.А. Обзор состояния иностранных ... ... ... ... ... Косжанов.Т, Атамкулов.Б «Промышленная и инвестиционная политика в
долгосрочной ... ... ... ... ... экономика
№1 –Алматы, 2000.
30. Косжанов.Т, Атамкулов.Б «Промышленная и инвестиционная ... ... ... ... ... страны» //Транзитная экономика
№1 –Алматы, 2000.
31. Каженбаев.С, д.э.н. «Актуальные проблемы государственной инвестиционной
политики» //АльПари №1 ... ... ... «Проект реконструкции порта Актау. Фаза 1», Posford Duvivier
... 1996. – 209 ... ... ... РГП ... за 2005 г. С.31-36 и 2006 г. ... ... М.К. ... инвестиций в промышленном производстве
–Алматы: Экономика. ... ... Г.А. ... инвестицияларын экономикаға тарту нысандары »
//Қаржы –қаражат №2 ... ... ... Б ... ... как ... развития
импортозамещающих отрслей промышленности» //Транзитная ... ... ... План ... морского порта Актау в северном направлении, ... 2005. – 350 ... ... С. ... транзит – перспективы Казахстана // Сб.
докладов ... ... ... ... ... ... взглядов в XXI век». – Алматы: КазАТиК, 2004. – С.7-
39. Смехов А.А. Автоматизация управления транспортно-складскими ... М.: 2001. – 178 ... ... Л. ... ... ... экономических связей:
Учебное пособие. – Алматы: Қазақ үлттық университеті, 2000. – 191 с.
41. Саймагамбетова Г.А., ... Д.М. Роль ... ... на
трансконтинентальных маршрутах ... ... // ... ... ... ... ... конференция
материалдары, 1 Бөлім (Алматы, 27 қыркүйек, 2002ж.), 3 ... ... ... ... зоны в ... ... и ... их
развития в Казахстане // Вестник КазНУ им. ... ... - ... «Казак университетi». - 2008. - № 5. – С. 12-
18. – 0,6 ... ... Э. ... на ... веков. – Алматы, 2005. – 168 с.
44. ТЭО РГП АММТП «Расширение порта ... в ... ... ...... 2006. – 450 с.
45. ТЭО РГП АММТП «Расширение порта», ТОО «Проектировщик». 2004. – 225 с.
46. Усипбаев Д.М. ... ... ... ... ... ... ... Аль-Пари. - Алматы.- №1.- 2008. -14 ... ... Д.М. ... ... көлік әлеуетінің мәселелері мен болашағы»
//Статистика, учет и аудит. - Алматы.- № 2. – 2008.
48. Шөптібаева Г.Б. ... ... ... ... алғы
шарттары» //Вестник КАЗГУ №2 –Алматы, 2005.
49. Шакбутова А.Ж., Абдрахманова Г.Т. Оценка финансовых решений в условиях
инвестирования ... ... ... Ақтау теңіз порты сайты
51. www.freezone.kz АЭА ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымының көлік әлеуетіндегі орны
мен ерекшеліктері зерттелді.
Теңіз көлік ... ... ... саласының құрамдас бөлігі ретінде
көлік әлеуетін дамытуды қамтамасыз ететіндігі ... ... ... ішкі ... ... ... ішкі жүйе
Арнайы мақсатқа пайдаланылатын көлік
Ішкі
Қатынас түрі бойынша көлік қызметтері нарығы
Темір жол
Теңіз
Ішкі су
Автокөлік
Әуе
Құбыр көлігі
Мемлекет аралық
Халықаралық
Материалдық өндіріс саласының көлігі ... ауыл ... ... да ... ... ... жұмыстары
Экспедиция қызметі
Ақпарат
Ұйымдастыру, қызмет көрсету және басқару көліктері
Елді мекендер көлігі
(заңды және жеке тұлға)
Транзиттік және интермодальдық қызмет, ... қоса ... ... ... ... ... ... дайындау,
• Порт ішілік зерттеу,
• Кесте бойынша контейнерлік отарбалар,
• Аз көлемдегі жүк тасымалы,
... ... ... алып ... Жүк ... ... ақпарат,
• Кедендік құжаттарды дайындау.
Жүк ағымы
Технологиялық процестер деңгейі
Ұйымдастыру-экономикалық және құқықтық ережелер
Магистральды көлік түрлері (құбыр, теміржол, автомобиль)
Каспий бассейніндегі теңіз порттары
Ақтау шаруашылығы
Аймақтық ... ... ... және ... ... компаниялар
Теңіз көлік мекемелері мен ұйымдары
Желілік басқармалар
Функционалдық басқармалар
Функционалдық компаниялар
Теңіз кеме жүргізу ісі
Көлік флоты
Флоттың техникалық қызмет көрсету базалары
Теңіз порттары
Кеме жөндеу зауыттары
Апаттан құтқару және су ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің транзиттік тартымдылығын дамуы;
– логистикалық қызметті дамыту және жүкпен қамтамасыз ету деңгейінің артуы;
– көлеңкелі экономика деңгейінің және контрабандалық жүктер көлемінің
азаюы;
... ... ... ... ... тауарлар жеткізілімінің меншікті құрамдасының артуы;
– аймақтық экономика қуатының және тартымдылығының артуы;
– көлік қуатын және көлік инфрақұрылымын кеңінен пайдалану;
... және ... ... ... ... ортақ логистикалық тұжырымдамаға бірігуі;
– жүк ағындары мен жүк тасымалын ... ... ... ... ... қозғалуға арналған жүк автомобильдері, темір жолдар)
ауыстырылуы;
– қала ішіндегі ... ... ... жер учаскелерін үнемдеу және тиімді пайдалану.
Көліктік-логистикалық орталықтарды енгізудің стратегиялық ... ... ... арттыру
Республиканың транзиттік қабілетін тиімді пайдалану
Шикізат пен дайын ... ... ... ... ... ... көліктік құрамдасын төмендету
Көліктік-логистикалық орталықтарды енгізудің стратегиялық басымдылықтары
Жалпы пайдаланымдағы бірнеше көлік түрлерін пайдалану, меншікті жалпы
пайдаланымдағы ... ... ... ... көрсетудің
инновациялық технологияларын пайдалану
Тиімділіктің негізгі көрсеткіштері
максималды таза пайда, тасымалдау қауіпсіздігі және уақыт үнемділігі
Көліктік-логистикалық орталық
Мультимодальды қамтамасыз етуші ... ... ... ... қауіпсіз жағдайда және жинақталған аз
шығындар ... ... ... ... тасымалдауды жоспарлау,
ұйымдастыруды үйлестіру және тиімді біріктіру
Негізгі міндет
Сұраныстың, тасымалдау тарифтерінің, жаңа ... ... мен ... ... ... жеткізуші –кәсіпорындардың,
тұтынушы – компаниялар-дың көліктік, қойма және экспедиторлық бөлімдерінің
сұраныстарын қанағаттандыру
Негізгі объект
біріктірілген ... - ... ... ... ... ... - тарату)
Көлік логистикасы
Перспективалы теңіз көлік әлеуеті
Теңіз көлік әлеуетінің қалыптасуы
Әлеуетті пайдалану
БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ
Ресурстық көздер ... ... ... ... нәтижесі
Өндірістік ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция деңгейін бағалау22 бет
Транзиттік экономика166 бет
Ежелгі Үнді және Қытай философиясы туралы6 бет
Жайрем кен - байыту комбинатының жұмыскерлер денсаулығына өндіріс факторларының әсері54 бет
"swot талдау"3 бет
Аймақ – экономикалық шаруашылық жүргізу объектісі ретінде8 бет
Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу8 бет
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жолдары6 бет
Аймақтардың оптимальды ормандылығы10 бет
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь