Дайындық тобына арналған бағдарламалық материал

МАЗМҰНЫ:

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

1. ДАЙЫНДЫҚ ТОБЫНА АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМАЛЫҚ МАТЕРИАЛ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
5
1.1 Санның сандық мәні; екінші бестік көлеміндегі оның бірліктерден құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6
1.2 Санның кіші екі саннан құрылуын қарастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.3 Сандардың арасындғаы өзара.кері қатынастар жөніндегі білімдерді бекіту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
8
2. БАЛАЛАР БАҚШАСЫНЫҢ МЕКТЕПКЕ ДАЯРЛЫҚ ТОБЫНДА ӨТКІЗІЛЕТІН САБАҚТАР ҮЛГІСІ: ЖИЫН, САНАУ, САН

2.1 Жиынмен жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2 Нәрселерді орналасу түріне байланыссыз санау, жазықтықта кеңістік бағдарды дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
13
2.3 Балаларды санның шартты белгілері ретніде цифрмен таныстыру ... 13
3 БАЛАЛАРҒА ЕСЕПТЕУ ӘРЕКЕТІНІҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІН ҮЙРЕТУ ... . 16
3.1 Арифметикалық есептің мәнісін балалардың түсіну ерекшеліктері.. 16
4 БАЛАЛАР БАҚШАСЫНДА БАЛАЛАРҒА АРИФМЕТИКАЛЫҚ ЕСЕПТЕР ШЫҒАРУДЫ ҮЙРЕТУ ТӘСІЛДЕРІ
4.1 Қосу таблицасынан сан мағлұматтарды таңдап алу ... ... ... ... ... ... ... . 19
4.2 Есептер мен арифметикалық амалдарды оқып үйрену жұмысын жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
20
4.3 Есеп шығаруда пайдаланылатын көрнекі материал түрлері ... ... ... ... 23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 28
КІРІСПЕ

Балалар бақшасында даярлық топ ерекше орын алады. Педагогтың міндеті, бір жағынан, балалардың алған білімдерін жүйеге келтіру және бұдан бұрынғы бүкіл тәрбиелеу және оқыту жұмысы нәтнжесінде балалардың жалпы өсіп жетілу дәрежесін зерттеу болса, екінші жағынан, баланың жеке басын қайта қалыптастыруды талап ететін, балаларды психологиялық жағынан дайындау болып табылады. Осы кезеңде балалардың сана-сезімі мен мінез-құлқында болашақ оқушының өзінің оқуына, өз тәртібіне жауапкершілігін түсінетіндей өзгеріс болуы керек. Бала балалар бақшасында көптеген эмпирикалық білім алды, ал мектепке көшкенде барған сайын тереңдете берілетін ғылыми білім бірте-бірте ашыла береді де, мұның өзі абстрактілі ұғымдармен операциялар жасауға дайындықты талап етеді. Бұл тұста басты мәселе тек жеке функциялардың (түйсіктің, естің, зейіннің т. б.) дамуы ғана емес, баланың санасындағы функционалдық байланыстар мен қатынастардың өзгеруі. «Сана әрбір жеке функцияның дамуында болып жататын жеке бір өзгерістердің қосындысы ретінде дамымай, өзінің ішкі құрылысы мен бөліктерінің байланысын әрбір жаңа кезеңде өзгерте отырып, бүтін бір нәрсе ретінде дамиды. Сананың дамуындағы әрбір функционалдық бөліктің тағдыры бүтіннің өзгерісіне байланысты болады, бірақ керісінше емес», - деп жазды Л. С. Выготский, сананың мұндай функционалдық өзгерісі жеке адамның дамуындағы басты және ең елеулі нәрсе болып табылады.
Даярлық топтағы балалар өздерін балалар бақшасында ересектер ретінде сезінеді. Мектепке көшуге дайындалған ересек балалардың бұл позициясы олардың өзіне деген қатынасын өзгертеді, оларға кішкентайлардың қарым-қатынасының өзгеретіні сияқты, басқа топта балаларға қарым-қатынасын өзгертеді. «Мен қазір тек ересек балалар тобындамын, келесі жылы даярлық топта боламын, сонан кейін мектепке барамын», - деп бала ең ересек бала болуды қиялдайды.
Курстық жұмысымның өзектілігі: Ұрпақ тәрбиесін жаңа құндылықтар негізінде жетілдіру қоғам алдында тұрған ауқымды істердің бірі, сол себепті де мектептерде, оның ішінде бастауыш мектептерде сондай-ақ даярлық тобында математика элементтерін оқыту бағдарламасы мен әдістемесі бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі.
Объектісі: балабақшадағы дайындық тобына арналған материал, өткізілетін сабақтар үлгісі. Есептеу әрекетінің элементтері, арифметикалық есептер шығару тәсілдері.
Курстық жұмысымдағы мақсатым: осы берілген «Мектепке даярлық тобында математикалық элементтерін оқыту бағдарламасы мен әдістемесі» тақырыбын ашу.
Мақсатқа қойылатын міндеттер:
- дайындық тобына арналған бағдарламалық материал;
- даярлық тобында өткізілетін сабақтар үлгісі;
- есептеу әрекетінің элементтері;
- арифметикалық есептерді шығаруды үйрету тәсілдері.
Курстық жұмысымның құрылымы кіріспеден, негізгі төрт бөлімнен, қорытынды және әдебиеттер тізімінен тұрады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Бантова М.А. Математиканы оқыту методикасы / М.А. Бантова .- Алматы: Мектеп, 1978.
3. Баржықпаева С. Көрнекілікті тиімді пайдалану / С.Баржықпаева // Бастауыш мектеп.- 1991.-№ 8.- 46-48 бет.
4. Бидосов Ә. Математиканы оқыту методикасы / Ә. Бидосов.-Алматы: Мектеп, 1981.-221 бет.
5. Гоноболин Ф.Н. Психология / Ф.Н. Гоноболин.- Алматы: Мектеп, 1976.
6. Дарменова Қ. Көрнекілік арқылы ойлау қабілетін арттыру / Қ. Дарменова // Бастауыш мектеп.- 1991.- № 4.- 12-14 бет.
7. Корпешова Г. Балалардың қызығушылығын арттырудағы көрнекіліктің рөлі / Г.Корпешова // Қазақстан мектебі. - 1986.- № 4.- 20-21 бет.
8. Қаниева Г. Балалардың ойлау қабілетін дамыту / Г.Қаниева // Қазақстан мектебі.- 1991.-№ 5.- 3-10 бет.
        
        Мазмұны:
|Кіріспе..............................................................|3 |
|............................................... | ... ... ... арналған бағдарламалық | ... ... | ... ... ... ... екінші бестік көлеміндегі оның бірліктерден | |
|құрылуы..............................................................|6 ... | ... ... кіші екі ... ... |6 ... | ... Сандардың арасындғаы өзара-кері қатынастар жөніндегі білімдерді | ... ... | ... ... ... мектепке даярлық тобында өткізілетін сабақтар | |
|үлгісі: жиын, санау, сан | ... ... ... |11 ... ... | ... ... орналасу түріне байланыссыз санау, жазықтықта кеңістік| |
|бағдарды |13 ... ... | ... ... ... ... ... ретніде цифрмен таныстыру.... |13 |
|3 Балаларға есептеу әрекетінің элементтерін үйрету..... |16 ... ... ... мәнісін балалардың түсіну ерекшеліктері.. |16 |
|4 Балалар бақшасында балаларға арифметикалыҚ есептер шығаруды үйрету| ... | ... Қосу ... сан ... ... |19 ... | ... ... мен ... ... оқып ... ... | ... ... | ... Есеп ... пайдаланылатын көрнекі материал |23 ... | ... |26 ... ... | ... әдебиеттер |28 ... | ... ... ... топ ... орын алады. Педагогтың міндеті,
бір жағынан, балалардың алған білімдерін жүйеге келтіру және бұдан бұрынғы
бүкіл тәрбиелеу және оқыту ... ... ... жалпы өсіп жетілу
дәрежесін зерттеу ... ... ... ... жеке басын қайта
қалыптастыруды талап ететін, балаларды психологиялық жағынан дайындау болып
табылады. Осы кезеңде ... ... мен ... ... ... ... өз ... жауапкершілігін түсінетіндей өзгеріс
болуы керек. Бала балалар бақшасында көптеген эмпирикалық ... ... ... ... ... ... тереңдете берілетін ғылыми білім бірте-бірте
ашыла береді де, ... өзі ... ... ... ... ... ... Бұл тұста басты мәселе тек жеке функциялардың
(түйсіктің, естің, зейіннің т. б.) дамуы ғана ... ... ... ... мен ... өзгеруі. «Сана әрбір жеке
функцияның дамуында болып жататын жеке бір өзгерістердің қосындысы ретінде
дамымай, өзінің ішкі ... мен ... ... ... жаңа
кезеңде өзгерте отырып, бүтін бір нәрсе ... ... ... ... функционалдық бөліктің тағдыры бүтіннің өзгерісіне байланысты болады,
бірақ керісінше емес», - деп ... Л. С. ... ... ... ... жеке ... дамуындағы басты және ең елеулі нәрсе
болып табылады.
Даярлық топтағы балалар өздерін балалар бақшасында ересектер ретінде
сезінеді. ... ... ... ... балалардың бұл позициясы
олардың өзіне деген қатынасын өзгертеді, оларға кішкентайлардың қарым-
қатынасының ... ... ... топта балаларға қарым-қатынасын
өзгертеді. «Мен қазір тек ересек балалар тобындамын, келесі жылы ... ... ... кейін мектепке барамын», - деп бала ең ересек бала
болуды қиялдайды.
Курстық жұмысымның ... ... ... жаңа ... ... қоғам алдында тұрған ауқымды істердің бірі, сол себепті
де мектептерде, оның ішінде бастауыш мектептерде ... ... ... ... ... ... мен ... бүгінгі күннің
өзекті мәселелерінің бірі.
Объектісі: ... ... ... ... материал,
өткізілетін сабақтар үлгісі. Есептеу әрекетінің элементтері, арифметикалық
есептер шығару тәсілдері.
Курстық жұмысымдағы мақсатым: осы берілген «Мектепке ... ... ... ... ... мен ... ... қойылатын міндеттер:
- дайындық тобына арналған бағдарламалық материал;
- даярлық тобында өткізілетін сабақтар үлгісі;
- есептеу әрекетінің элементтері;
- арифметикалық ... ... ... тәсілдері.
Курстық жұмысымның құрылымы кіріспеден, ... төрт ... және ... ... ... ... ... арналған программалық материал
Дайындық тобындағы жұмыс негізінен балалардың алған білім қорын ... және ... ... бағытталған. Бұл жұмыс ересек балалар ... ... ... білімдерді қамтиды.
«Жиындар» бөлімі. Балаларды жиындарды біріктіру, толықтыру, жиынның
дұрыс бөлігін бөліп алу операцияларына, жиын, жиын элементтері ... ... және ... дұрыс пайдалана білуге жаттықтыру.
Балаларды элементтер саны ... ... ... ... тең ... ішкі жиындарға жіктеумен таныстыру.
Саны және санау. Он және одан да көп ... ... білу ... ... ... ... ұстап санау. Саны көп заттардың ішінен
көрсетілген санға ... ... ашып және ... ... заттарды санап
алу.
Балалардың алған білімдерін бекіту үшін үлгі сабақтар ұсынылады.
Тәрбиеші цифрды іліп қояды, ал ... оған ... ұсақ ... ... да, ... өз ... ... немесе сан фигуралары бар сәйкес
карточкаларды табады, не тиісті санға сәйкес қимыл-қозғалыс жасайды.
Сабақты басқаша өткізуге де ... ... ... ... бір затты,
біресе екінші затты бірнеше рет тықылдатады, не зат санын сан ... не ... ... ... ... көрсетеді, не өз
үстеліне бірнеше ... ... ал ... әр жолы ... ... ... балаларға онша қиындық келтірмейді, бірақ сан ұғымын
қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... ... алуда оны
талдау және қолмен ауада үлкен етіп суретін салудың ... ... ... ... ... ... ал барлық цифрлармен таныстыруға
алты — сегіз сабақ керек болады.
1.1 Санның сандық мәні; екінші бестік көлеміндегі оның ... ... ... ... ... ... бестік көлемінде
санның бірліктерден құралуының сандық мәнімен танысқан болатын. Бұл жұмыс
даярлық тобында да ... ... ... әрі ... жалғастырылады, мұнда
тәрбиеші сол таныс ... ... ... Бұл ... ... ... кезінде пайдаланған жөн.
Саны жағынан аталған санға сәйкес келетін әр түрлі заттарды салуға
балалар ... бұл ... ... ... да ... болады.
Балаларға, мысалы, клеткалы қағазға әр ... алты ... ... ... ... ... бір ... бір овал, бір квадрат, бір
тік төртбұрыш, бір трапеция, бір үшбұрыштың суретін салып, ... ... атай ... өз ... ... «Сендер әр түрлі неше ... ... - Алты саны ... ... - деп ... ... «Алты
саны бірден, бірден, бірден, бірден, ... тағы ... яғни ... ... ... береді балалар. Олар бір санын бірлік деп
атайды да ... өзі ... ... үйреткенде бекітіледі. «Тоғыз санында
неше ... ... - деп ... ... «Тоғыз саны тоғыз бірліктен
тұрады: біреу, біреу, біреу, біреу, ... ... ... ... тағы ... - деп балалар тез жауап береді.
1.2 Санның кіші екі саннан құрылуын қарастыру.
Санның кіші екі саннан құралатынын қарастыруға ... ... ... ... ... жиын ... ... санын анықтауда балалар бөліктің бүтіннен кіші болатынын ұғынып
алады. Жиын элементтерінің арасындағы сәйкестікті тағайындау жолымен ... ... (сан ... ... ... ... ... сан жағынан тең де, тең емес те болуы мүмкін екенін ... ... ... ... әр ... ... санап, кез
келген санның қандай бөлікте құралғанын балалар тағайындайды. Осы және
бұған дейінгі ... ... ... әр түрлі бөліктерден
құрастыруға болатындығы сияқты, ... да кіші ... ... балалардың көзі жетеді.
Қазіргі уақытта санның кіші екі саннан ... оқып ... оны ... алу ... ... ... сондай-ақ әр текті
элементтерден, бірнеше топтан, бөліктерден құрала алатыны, ... ... бір ... ... топпен салыстыруға, олардың тең ... тең ... ... ... ... ... ... қуаттылығының көрсеткіші болып табылады,
ендеше сан ... ... ... оның жеке ... ... ... болып келеді екен, ал бөлік бүтіннен кіші, санның өзі де ... ... ... ... операция жасай отырып, жеке бөліктерді
біріктіріп бір бүтін жиын құрастыруға болатыны сияқты, дәл солайша, ... ... ... жаңа сан ... ... ... ... Санның құрамыи түсінбестен жаттап алуды талап етпестен,
балалардың жоғарыда айтылғандай ... ... ... топта санның белгілі бір, санның өзіне тең ... ... ... қатары қалай жасалатынын біледі және натурал
сандардың арасындағы өзара-кері қатынастарды түсінеді, санның басқа сандар
арасындағы орнын ... және оны ... ... бәрі балалардын кез келген санды бірліктерге ғана емес, ... ... да ... ... ... оңай ... мүмкіндік береді.
Сандардын құрамын оқып үйренуде әр түрлі әдістерді ... ... ... мынадай. Тәрбиеші бір жағы қызыл түске, ал екіншісі көк
түске боялған ... ... Бір ... үш ... алып ... ... санап, тәрбиеші бұл жағдайда үш ... түсі ... ... бір, бір тағы да ... ... атап көрсетеді. Бірақ үш
саны деп аталатын жиынды екі түсті элементтерден құрастыруға да ... ... ... ... жағын айналдырады да жиыннық қандай
түсті дөңгелекшелерден құрастырылғанын сұрайды. Үш саны деп ... ... ... дөңгелекше мен бір көк дөңгелекшеден құралатынын ... ... ... бір ... тағы да екінші жағын бұрады, енді балалар
үштің бір кызыл және екі көк дөңгелекшеден құралғанын ... ... бір ... ... жіктеуте жаттығуда балалар кейде
ішкі екі жиынмен шектеліп қана қоймайды, оның үш және төрт ... ... ... ... жиындарды бірте-бірте және реттілік сақтай отырып
жіктеу қажет; ... ... ... санды жіктейді де, оны кіші екі саннан
ғана құрастырады:
2 саны: 1 мен 1
3 саны: 2 мен 1, 1 мен 2
4 ... 3 пен 1, 2 мен 2, 1 мен 3
5 ... 4 пен 1, 3 пен 2, 2 мея 3, 1 ыен ... ... ... санау дағдыларьш бекіту.
Алғашқы бестік көлеміндегі сандарды екі топқа жіктеуге жаттығу, кіші
сандарды бір санға синтездеуге үйрету ... біз ... кем ... сан ... ... ... ... дайындау болып
келеді.
1.3 Сандардың арасындғаы өзара-кері қатынастар жөніндегі білімдерді
бекіту
Жиындарды салыстыра отырып, олардың элементтерінің ... ... ... ... ... ... ... балалар
үлкен сандар мен кіші сандарды айыра біледі. Бес жаста балалар бір санның
екінші саннан неліктен үлкен (не ... ... ... ... ... ... сан ... тең еместерін қалай теңестіруге болатынын
біледі. Бірак мұның бәрін балалар іс жүзінде, нақтылы жиындарды ... ... ... кіші екі ... ... болатынын және кіші екі саннан бір үлкен
сан құрастыруға болатынын білу (бес көлеміндегі нақтылы материал), ... ... ... негіз болады.
Он келемінде реттік санау, «қанша», «нешінші?» деген сұрақтарға дұрыс
жауап беру, «нешінші?» деген сұрақты «қайсысы» деген сұрақтан ... ... ... алу.
Натурал қатардық он көлеміндегі кез келген санынан бастап сандарды
тура және кері ретпен атап ... ... ... ... ... ... сандарды атай білу; аталған санның алдындағы алдыңғы және одан
кейінгі келесі санды атау, дейінгі және ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Қосу мен азайтуға
қарапайым есептер құрастырып және шығаруға үйрету керек (көп ... аз ... қосу ... ... ... аз болатындай азайту
амалына).
Балаларды есептің құрылымымен (шарты, ... ... ... өз тәжірибесіне сүйеніп құрастыру, мазмұны әр ... ... ... ... ... ... Екінші қосылғышты бір-
бірлеп қосу және азайтқышты бір-бірден шегеру әдістеріне үйрету.
Есеп шығарғанда балалардың оларды пайымдай білуін және ... ... ... ... білуге үйрету.
Шама. Айналадағы заттардың ұзындығын, енін, ... ... ... ... ... ... көмегімен сұйық және сусымалы денелердің көлемін
анықтауға үйрету (мысалы, графиндегі ... ... ... ... ... шамасын кружкамен өлшеу т. б).
Балалардың «салмақ сезімін» әрі қарай ... ... ... ... ... пайдаланып салмақты анықтау, көз мөлшерін
әрі ... ... ... ... ... өлшеуіштерді
пайдаланып өлшеу арқылы тексере білуге үйрету.
Форма. ... ... ... ... ... атай білуге
дағдыландырып (дөңгелек, овал, үшбұрыш, ... шар, ... ... олар ... ... ... ... орналасқан түзу сызықтардың кесінділерін сызуға
және салыстыруға, оларды ... ... ... балаларды үйрету.
Тапқырлықты дамыту, бірнеше үшбұрыштан әр түрлі көпбұрыштар, дөңгелек
бөліктерінен — бүтін дөңгелек құрастыра отырып, геометриялық ... ... ... ... Әр ... ... фигулардан құрастырылған
суреттің күрделі композициясын талдай білуге ... ... ... ... мен ... ... формасын талдауға үйрету;
заттарды формалары бойынша топтауға жаттықтыру.
Кеңістікте бағдарлау. Заттардың үй ішінде, ал ... ... ... ... ... ... мен ... ұзақтығының арасындағы элементар
тәуелділікпен таныстыру (жол неғұрлым ұзақ ... оны ... өту ... ... ... ... ... Тәулікті анықтау және кеше, бүгін, ертең деген
сөздерді дұрыс ... ... ... әрі ... ... ... және ... ретін анықтай білуге үйрету.
Даярлық бағдарламасы мен алдыңғы топтар бағдарламаларын салғастыру
балалардың білімдерінің кеңейе түсіп ... ... ... ... келтірілетінін керсетеді.
Даярлық топтың бағдарламасы мен 1 кластың бағдарламасын салыстыру
олардың ... ... бар ... және ... ... ... ... көз жеткізеді.
2. Балалар бақшасының мектепке даярлық тобында өткізілетін сабақтар үлгісі:
жиын, санау, сан
2.1 Жиынмен жұмыс ... ... ... ... ... ... операцияларымен және
жиынның дұрыс бөлігін алып тастаумен ... ... ... ... ... Алған білімді бекіту жұмысы даярлық топта әрі қарай
жалғастырылады.
Ересек балалар тобынан, ұсынылғанға ... ... ... ... ... ... әр ... (трамвайды, автобусты, жүк машиналарын)
бейнелейтін ... ... ... ұсақ ... ... ... ... Балалар жиынның үш бөлігін атайды. Содан ... ... ... ... ... әр ... ... санын табу және
тиісті цифрмен белгілеу тапсырылады; мысалы: ...... ... -
үшеу, жүк машинасы — екеу. Барлық үш ... бір жиын ... ... жиын ... ... саны ... ... элемент болып шығады.
Жиындарды біріктірудің екінші вариантында ... ... екі ... екі ... алуға болады; мысалы овощтардың суреті (бір сәбіз, бір
шалқан, бір қызылша, бір қияр) ... ... ... ал екіншісі —
жемістер суреті (бір алма, бір алмұрт, бір апельсин) салынған картиналар.
Балалардың өзіне әр ... ... ... ... сәйкес цифрлармен
(4 пен 3) «жазу» тапсырылады. ... соң екі ... ... мен ... ... тәрбиеші саны қанша екенін санатады. Бұл тапсырманы іс
жүзінде орындап, балалар не істелгенін және қалай ... ... ... «Біз екі ... біріктірдік, яғни бір жиынның төрт элементіне екінші
жиынның үш элементін, біріктірдік те, жеті ... бар ... ... ... ... жиын екі бөліктен тұрады: бір бөлігі - овощ, ал
екінші бөлігі - жеміс».
Осылайша ... ... ... ... ... ... амалын түсінуге келтіріледі. Жаттығу үшін осындай да әдісті қолдануға
болады.
Жиындармен жүргізілетін жаттығулар алуан түрлі бола ... Олар ... ... игеруге негіз болады.
Жиындармен әр түрлі практикалық операциялар орындап, жиын элементтері
мен бөліктер санын санап, осының бәрін сөзбен айтып, ... жиын ... ... ... ... ... ... ұғымдарын игеріп алады, ал бұл
болса жалпы математикалык даму үшін өте ... және ... ... тобында түрлі анализаторды (көру, ... б.) ... он ... ... білу ... ... балалар тобында қолданылған әдіспен өткізеді. Мұнда ... сан ... ... құрастыра білуге көңіл аударылуы тиіс және
балаларды ол ... ... ... ... ... ... орналасуымен байланыстыра отырып бір мезгілде бірнеше ... ... ... ... ... жадында сақтауға берілетін жаттығулар түрліше болады. Мысалы,
балаға тәрбиеші алты көжек, үш үйрек және екі ... ... ... ... Вера мен ... тең бөліп беруді, үш үйректі Розаға, ал екі
автомашинаны ... ... ... ... ... не айтқанымды жадыңда
сақта», - деп баса айтады тәрбиеші. Ең алғаш балаға оны қайталап ... ... соң ... ... ... қайталамастан, оны ұғып
алуға дағдыландырған жөн. Тапсырманы орындағаннан кейін бала не істегенін
және ... ... ... айтып беру істелген іс-әрекеттің баланың сана-
сезіміне берілуі болып табылады, яғни оны ақыл-ойға салуды ... ... ... ... ... ... жазықтықта кеңістік
бағдарды дамыту.
Ересек балалар тобының өзінде-ақ балаларға заттарды олар түрліше
орналасқанда, ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі. Ең бастысы санауды кез келген заттан, кез ... ... ... аз ... саны сол қалпында қалады деген тұжырымға
балаларды келтіру. ... ... ... және ... ... ... қатар тұрғандарды оңнан солға қарай, ал вертикаль
бойында тұрғандарды өзінен ... ... ... ... ... тән бұл ... ... көпке дейін сақталады. Мектептің 1
класының өзінде-ақ әріптерден ше-ше деген сөзді ... ... ... ... ... деп ... цифрларды кеңістікте
орналастыруда да балалар сондай қателер ... ... ... ... ... оңнан солға қарай былайша оқиды: 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, ... жиын ... ... кез ... ... ... атап ... қол мен көз қимылдарының солдан оңға қарай және
жоғарыдан төмен қарай жасалуына үнемі назар ... ... ... Соған
байланысты цифрларды немесе геометриялық фигураларды оқып беру бойынша
орналастыруға жаттықтыру әбден дұрыс болады.
Мұндай ... ... оқып беру ... түзу ... ... ... көмектесе алады.
2.3 Балаларды санның шартты белгілері ретніде цифрмен таныстыру
Балаларды біршама еркін санауға ... және ... ... ... көрсеткіші ретінде ұғынғанда оларды санның шартты таңбалары
ретінде, ... ... ... ... ... ... бес ... балалардың көпшілігі цифрлармен жақсы бағдар
жасай ... ... ... ... ...... ... бойынша ақшаны таниды т. с. с. ... ... ... олар цифрдың. санның шартты таңбасы басқа таңбаларға: +
(қосу), — (азайту) = ... > ... < (кем) т. б. ... таңба екенін әлі
де болса түсінбейді. Сондықтан ... ... ... ... даярлық топта ғана таныстырған дұрыс. Элементар ... ... ... ... ... ... одан да ... көтереді.
Балаларды цифрлармен және шартты таңбалармен =, >, < таныстыру жөнінен
өткізілетін тапсырмалардың бірнеше варианттарын келтірейік.
Балаларға бір топ ... ... алты ... санатып, тәрбиеші
қуыршақтар санын, оларды көрместен, тек жолақтағы алты ... ... ... ... ... Балалардан бұрын мұны қашан істегендерін
естеріне түсіруді сұрайды. Балалар бір топ ... ... ... ... саны ... ... бар ... қойып отырғандықтарын
естеріне түсіреді. Тәрбиеші балалардьщ бұл ... ... ... ... ... ... ... айтады. «Ал
дөңгелекшелер ылғи бір қатарға тізілуі тиіс пе?» - деп ... ... бір ой ... ... ... ... ... тәрбиеші сан фигураны
көрсетеді. «Ал бұл сан фигурамен ... ... ... ... ... ... ... басын изейді. Тәрбиеші бірнеше, мысалы үш топ
ойыншықтар қояды да, шақырылған үш балаға ... әр ... ... сәйкес сан фигурамен белгілетеді. Балалар тапсырманы орындайды.
«Бірақ қуыршақтарды санағандай сан ... ... де ... келеді ғой. Ересек адамдардың карточкадағы ... ... ... қалай белгілейтінін және бір карточка — ол үшеу, екіншісі
— бесеу, үшіншісі — ... ... ... ... қайсың білесің? Кім ойлап
табады?».
Әрине топ ішінде, ересек адамдар цифрмен белгілейтінін айтатын балалар
әрқашан да табылады. ... ... ... енді ... да санды
цифрмен белгілейтінін, бірақ ол үшін оларды айыра білу ... ... кім ... ... біледі және оларды қайдан көрді?» - деп балалардың
тәжірибесінен есіне түсіруін жеделдету үшін ... ... ... Нұрлан 8
цифры бар трамвайды білетінін айтады, ал трамвайдағы 8 ... ... ... ... адамдар оның санын емес, ... ... ... ... ... ... конфигурациясы бойынша әр түрлі және оңай есте сақталатын бұл
цифрларды балалар ажырата білуге жаттығады.
Сонан соң көрсетілген цифрға олар үндеместен ... ... ... ... ... ал кейіннен өз үстелдерінің жанында тұрып)
таңдап лайықтап алады.
Балалар цифрларды оңай игереді. Тек арасында біршама ... ... ... ... ... керек; оларды айыру үшін басқаша ... ... 1, 4, 7 не 2 мен 5, 6 мен 9, не 3 пен 8. ... ... ... ... ... қарай топ-топқа біріктіріп қарастырған жөн.
3 Балаларға есептеу әрекетінің элементтерін үйрету
Есептеуді оқытып ... ... ... ... сан ... ба ... ... бе деген мәселе мұғалімдер мен методистер арасында
ертеден талқыланып келген. Біреулері оқытуды ... ... ... оңай
болатын сан мысалдан, ал ...... ... ... дәлелдеді.
Қазіргі кезде мектеп есептер мен сан мысалдарды бір мезгілде береді ... ... ... ... ... ... баладардың санды
бірлікке арттыра және кеміте білу ... ... ... см (5 клетка емес) кесінді сызу, сонан сон, оның ұзындығын 1 см
арттыру тапсырылады. Бұл ... ... ... ... — мынадай сұрақ
қойылады: «Кесіндінің ұзындығы қандай болды?» ... ... ... ... қалай орындағанын түсіндіріп, есептің сұрағына жауап береді.
Мектепке дейінгі мекемелердің жұмыс ... ... ... және ... әдістерімен балалардың өз іс-
әрекеттері бейнеленетін қарапайым есептер негізінде таныстыру ... ... ... екі ... ... ... табудың мағынасын
түсінуге көмектеседі. Қосумен азайтуға берілген есептердің алуан түрлілігі
үнемі қолданылатын: ... ... ... ... ... терминдердің
мағынасын бірте-бірте ұғынуға, яғни арифметикалық ... ... ... ... ... ... мәнісін балалардың түсіну ерекшеліктері
Ең оңай есепті түсіндірудің өзі оның мазмұнын талдауды, оның ... ... ... оларды арасындағы ... ... тиіс ... ұғынуды талап етеді.
Есеп шығарғанда бала айналадағы заттардың саны мен құбылыстарды ... ... ... ... ... ... ... ұғынуға
дейін жетуі тиіс.
Зерттеулер көрсеткендей, есептің құрылысының өзін де ... ... ... ... ... ... ... жасалады. Әңгіме мен
жұмбақтан өзгеше есеп шартын ... ... ... сан ... ... ұғынулары керек.
Есептің сұрағын қою балаларға ерекше қиындық келтіреді. Бұл ... ... ... ... ... анықтайды, ойды сан мағлұматтар арасындағы
қатынастарды ұғынуға бағыттайды. Эмпирикалык, әсер сипатын ұғынуға ... ... ... ... ... табуға көмектеседі. Бірақ
сұрақтың екі: тұрмыстық-әлеуметтік және арифметикалық жағы бар. Бала оларды
дифференцияламайды және есептің ... ... ... қойылған сұрақ
ретінде қабылдайды. Ол өзіне қойылған сұрақты қайталамай оған жауап беріп
үйренген. Сондықтан ... ... ... ... сұрақты
қайталамастан бірден жауабын есепке ... ... олар ... ... ... ... қызметін олар әлі білмейді. Балалар үшін сұрақтың
жаңа арифметикалық жағын ашып беру үшін ең ... ... ... ... ... олардың әрқайсысын есепті ойлап табушының жағдайына келтіріп,
оны шығаруды тыңдаушыларына тапсыру керек. Мұндай - жағдайда есепті беріп
отырған ... ... қою ... ... ... Арифметикалық есептегі
сұрақтың мәнін ұғынуға, сондай-ақ сұрақтардың әрі түрлі ... ... ... сан ... ... қатынастармен есепте нені
білу талап етілетінін түсінуге бағыттайтынын балалар бірте-бірте ұғынулары
тиіс.
Әр түрлі ... шешу ... ... ... мәнін
түсінуге, сандарға қолданылған ол амалдарда адамдардың жиындармен жасайтын
көптеген практикалық іс-әрекеті ... Ол ... ... болады, тең
т. б. сияқты жинақталған ұғымдарда бейнеленген, мұнда сандардың ... ... ... болып табылады. Осы математикалық
терминдердің бәрін ұғып алу балалардың ақыл-ойын эмпирикалық практикалық
амалдарға ... ... ... ... де ... ... ... алмайды. Ең алғаш жиындарды
практика жүзінде біріктіру ретінде түсініледі. Алайда қосынды - ол ... ойша қосу ... ... әр ... жиындарды біртұтас жиын етіп
біріктіру жөнінен, жиынның дұрыс бөлігін бөліп ал т. с. с. ... ... ... ... ... ... амалдарды ұғып алуға
дайындауда елеулі мәні бар.
Есептеудің элементар әдістерін (бірліктерді қосып және шегеріп санау)
балалардын ұғып ... ... ... және ... ... ... ... өзара-кері қатынастарды, санның бірлікке қатынастарын (санның
бірліктерден ... ... ... ... ... Балаларды санауға
үйретуде осы мәселелерге көп уақыт бөлінетіндігі де осыдан. Міне, ... бұл ... ... ... ... әр уақытта санаудың
практикалық деңгейінде болып есептеу іс-әрекетінің ... ұғып ... ... ... екі қосылғышты санап шығады немесе қалдықты
санайды). Көз алдына елестету бойынша есеп шығаруға, бұл ... ... ... ол үшін ... ... ойша ... ... тетелес
сандар арасындағы қатынасты тура және кері ретпен ... ... ... ... ... бақшасында балаларға арифметикалыҚ есептер шығаруды үйрету
тәсілдері
4.1 Қосу ... сан ... ... ... ... ... амалдармен және шешу тәсілдерімен
таныстыру үшін ең алдымен есептер қандай сан мағлұматтарға негізделуі тиіс
екенін анықтап алу қажет.
Балалар ... ... қосу ... ... ... кіші ... ал азайту амалы — ... ... аз ... ... «Тәрбие программасында» ескеріліп көрсетілген.
Сол ескертуді түсіну үшін 10 көлеміндегі қосу таблицасын талдап осы
жағдайларды атап көрсетуде не себеп ... ... ... ... ... ... үш ... бөлуге болады. Бірінші бөлігі
— қосынды бестіктен аспайтын жағдайлар. ... ...... ... ... ... немесе бірінші санға тең сан қосылатын жағдай (3 +
3, 4+4, 5 + 5). ... ... — кіші ... ... сан ... ... ондыққа қосуда неше жағдай болса, азайтудьщ да сонша жағдайы
енеді: қосындыдан екінші қосылғыш азайтылады: 5 + 2=7; 7—2=5; 5+3=8; ... с. ... ... ... ... ... ... қосу және азайту
жағдайлары енген. Бірақ әдетте қосудың бұл бес ... мен ... ... ... ... берілген төрт жағдайды балалар естеріне оңай
сақтайды да, оны ... ... ... ... шығармайды. Ал егер
балалар ол әдісті пайдаланса да екі мен үш ... ... ... мен
оларды бір-бірлеп қосу және бір-бірлеп азайту қиындық келтірмейді.
Сондықтан қосу таблицасы мен қосуға кері азайту жағдайларының алғашқы
үш жолы балаларды ... ... ... үшін ... ... ... ... есептеудін, бір ғана әдісі — бір-бірлеп
қосу және ... ...... екі ... үш санымен және тек
кейбір жағдайларда ғана төрт санымен берілетін ... ... ... (5+4, 6+4, 9 — 4, 10 — 4) бірліктерге оңай ажыратылып бөлінеді
және бір-бірден ... ... ... ... және ... сан кіші санға қосылатын қосу
таблицасының ... ... ... оқушыларды қосылғыштардың орнын ауыстыру
әдісімен таныстыру бұл жағдайларды шығаруда да ықшамдауға мүмкіндік береді:
қосылғыштардың орнын ... ... бәрі ... екінші және
бірінші бөлігіне енетін жағдайлар болады (2+6, 6+2, 3+7, 7 + 3 т. с. ... ... ... ... және ... бөлігін оқып үйренудің
ерекше мәні бар және ... ... ... бөлігін оқып үйренуге
асығудың қажеттілігі жоқ.
4.2 Есептер мен ... ... оқып ... ... ... ... ... меңгеру ерекшеліктерін зерттеу
программалық ... ... ... кіргізе отырып ... ... ... ... береді.
Есеп шығаруға ретімен екі кезең белгіленеді.
І кезең. Балаларға есеп дегеннің не ... ... оның ... ... оның ... компоненттерден тұратыны
түсіндіріледі, яғни оның құрылымымен ... сан ... ... ... шартымен және сұрағымен) ... ... және ... ... ... қайталап шығуға, өздігінен
оның сұрағын қоюға, есепті шығарып, оған дұрыс ... ... ... ... есепті шығару әдістері мен шешуін табу үшін орындау
қажетті болатын арнфметикалық амалдармен таныстырады, ол ... ... ... ... ... Балалар осы амалдардың компоненттерін іс
жүзінде айыра білуге үйренеді: қосу амалында ... ... ... ... ... -азайғыш пен азайтқышты. Балалардың назарын осы
мәселелерге баса ... үшін осы ... ... қиындық келтірмейтін
қарапайым сан мағлұматтармен шектелген ... (бір ... ... ... сандарына қосу және кері азайту амалы).
Балалар бұл есептерді оңай ... ... олар ... ... ... және натурал сандардың кемімелі тізбегі жөніндегі
білімдеріне ... ... ... ... қосылғыш пен азайтқыш ең алдымен екі саны,
сонан соң үш саны болып ... ... ... сан ... Бұл ... ... міндет — бір-бірден қосу және ... ... ... ... үйрету. Балалар екінші қосылғышты
бірліктерге бөлшектеп бөліп, бірінші қосылғышты қайта ... ... ... ... оған ... ... бір-бірден қо-сып санайды.
Осыған ұқсас азайтуда олар азайғыштан ... ... ... екіні шегеру керек: біреуі кем алты-бес, біреуі кем бес-төрт.
Демек, алтыдан екіні азайтқанда төрт болады).
Санау және ... ... ... ... ... деп ... өздері де кейде қателеседі. Жиынның барлық элементтерін
анықтауға арналған іс-әрекет ретіндегі санау ... бір ... ... ... ... ... ол ... да бір белгілі санға, оған толыктауыш
ретінде, екінші бір сан ... ... ... ... ... ала
белгілі болғандықтан, оған екінші қосылғышты беліп-бөліп (бұл жағдайда бір-
бірден) қосып санау керек. Есептің шешу ... ... ... ... ... ... отырып санау) әдісін меңгеруге мүмкіндік туғызуы керек.
Бірінші қосылғышты (азайғышты) бейнелейтін заттар жиынын көрсеткеннен кейін
бұл заттарды жасырып (саңырауқұлақтарды ... ... ... ... ... ... Г. В. ... бірінші класс үшін
ұсынғандай, бет орамалмен жауып қою немесе бірінші ... ашық ... ... ... атау ... Бұл жағдайда берілген жиынды сан
жағынан есте сақтап, оған ... ... ... қосу қажеттігі
көрсетіледі.
Екінші кезең ішінде, сондай-ақ жүйелілікті сақтау қажет: алдымен екі
санын қосуға және шегеруге үйрету ... яғни косу ... ... ... оған кері азайту жағдайларын біліп алу, сонан сон, үш санын бір-бірден
қосу мен ... ... яғни ... ... ... ... алу. ... осымен қанағаттануға болады. Әрине, таблицаның төртінші жолын —
төрт санын — қосу және ... да ең ... ... қосу және ... ... алу да артық болмайды. Мұнда ... ... ... ... ... бірден топ-тап екі-екіден қосу және шегеруді, өйткені
қосу таблицасының екінші жолын ... және ... ... көп ... ... Дегенмен, бұған асығыстық жасаудың қажеті жоқ, ... ... ... қосу мен ... берік саналы түрде игерген
дағдыларының қалыптасуы әлдеқайда маңыздырақ.
Есептеу ... оқып ... ... ... пен ... ... болып табылады — қандай да бір мөлшерден ... жоқ ... ... ... ... ... ... Жаңа білімдер алу
және өзінің табысына байланысты балалардың қуанышы оларды ... ... ... ... ... ... материалын меңгеріп алған балалар 1
класта арифметиканы оқып үйренуге әбден дайын, өйткені ... ... ... ... ... бір білімдер мен шеберліктерді меңгеруіне
ғана емес, олардың жалпы ... ... ... ... ... және
арифметиканы оқып үйренуге эмоционалдық дұрыс қарым-қатынасының болуына
ақыл-ой іс-әрекетінің ... ... ... отырып жинақтау,
элементар ұғымдарды, абстракцияларды емін-еркін қолдана білу дамуына
мүмкіндік ... жай және ... ... ... ... Жай ... бір ... есепте бірнеше амал қолданылады.
Кейбір жай арифметикалық есептерде ... амал ... ... оның
мазмұнынан бірден байқалады.
Балалардың ауызша есепті өздігінен құрастыруына да асығудың ... ең ... ... есеп ... не ... ... онын құрылымын
талдай алса болғаны.
4.3 Есеп шығаруда пайдаланылатын көрнекі материал түрлері
Пайдаланылатын ... ... ... ... шартты түрде
драмаланған-есептер, сурет-есептер, иллюстрация-есептерге бөлуте болады.
Бұл есептердің әрбір түрінің өз ... бар және ... ... ... ... ... ... сюжетінің ролін, сан мағлұматтар
арасындағы қатынастар сипатын т. б.), сондай-ақ өмірден ... ... ала білу ... ... мүмкіндік жасайды, логикалық тұрғыдан
ойлай білуге үйретеді.
Драмаланған-есептердің ерекшелігі олардың мазмұны балалардың сол кезде
не істегенін, не ... ... ... ... ... ... Мысалы, тәрбиешінің тапсырмасы ... Саша ... алып ... де, ... ... ал Лена бір ... алып келеді
де, қолына ұстап тұрады. «Саша мен Лена жөнінде не ... ... ... әңгіме-шарт құрастырады. «Ал осы ... не ... - ... ... ... ... қандай түсті жалаушалар алып
келгенін, олардың жалаушаларды ... ... ... ... - ... ... есеп ... әңгіме. Есептеуге берілген есепте болса әрқашан заттың санын
білу керек болады. Сондықтан есепте Саша мен Лена ... ... ... ... - «Екеуі бірге неше жалауша алып келді?».
Драмаланған-есептерде олардың мағынасы анағұрлым көрнекі түрде
ашылады. ... ... ... нақтылы өмірі бейнеленетінін балалар
түсіне бастайды. Кезінде Қ. Д. Ушинский былай деп жазған: «Балаларға ... ... ... ... ... ... алынады және жақсы
оқытушыларға арифметикалық есептің өзі ... бір ... ... ... ... ... немесе үй-тұрмыстық экономия немесе ... ... ... және ... ... ... келетіндей болады».
Есеп мазмұнының шын өмірге сәйкес келетіндігіне балаларды ойлауға
үйретіп біз ... ... ... ... ... ... қатынастарды қоса алғанда, көптеген байланыстарды
қарастыруды үйретеміз.
Драмаланған-есептер, ... ... ... ... ерекше бағалы:
балалар өздері туралы есептер құрастырып, бір-бірінің іс-әрекеттері туралы
әңгімелеп беруге, есепті шешу үшін ... ... ... ... құрылымы
балалардың шама-шарқына лайықталады.
Картинка-есептер алдын ала дайындалады, олардың ... ... Бұл ... әр түрлі болулары мүмкін. Олардың ... ... да, ... да, сан ... да анық ... Мысалы,
картинкада үш шырша мен бір түбіртектің суреті салынған. Бұл мағлұматтармен
есептердің тек бірнеше ... ғана ... ... ... үш ... тұр еді, ... кесіп алды, онда тек түбіртек қалды. Алаңда неше
шырша өсіп тұр ... ... ... ... осылайша тұжырымдайды. Оны
біраз басқаша да құруға болады: «Алаңда шыршалар өсіп тұрған еді. ... ... үш ... ... Ең ... алаңда неше шырша болған еді?».
Бірақ картинка-есептер неғұрлым динамикалық сипатта ... да ... ... көл мен жаға ... картина-панно беріледі, жағада
орманның суреті салынған. Қөлдің, жағаның және орманның бейнесіне тіліктер
жасалған, оларға әр ... ... ... контурлық кескіндерін қыстырып
қоюға болады. Қартинаға мынадай заттардың әр ... ... ... қоса ... ... ... қояндар, құстар және
басқалар. Сонымен, мұнда да ... ... ала ... ... ... ... варианттары әр түрлі есептер құрастыруға болатындығы
сияқты, бірақ сан мәліметтер мен есептің мазмұнын ... бір ... ... болады (үйректер жүзіп жүр, жағаға шығып барады, оларды
аңшы атып түсіруі ... т. ... ... өзі де жасап құрастыра алады. Балаларға
есеп ... ... ... ... да ... ... ... кескіндейді.
Мысалы, бес алма салынған ваза мен вазанын, жанында үстел үстінде жатқан
бір алманың ... ... ... ... және азайтуға есептер құрастыра
алады.
Көрнекі құралдар жүйесінде ... ... орын ... ... бәрі алдын ала анықталған болса, ал ... ... ... және сан мәліметтерінде тек аздаған
шектелгендік болса, онда иллюстрация ... ... ... ... ... ... ... қиял жүгірту үшін кең өріс жасалады (онда
тақырыбы мен сан мәліметтері ғана шектеледі).
Сонымен аталған барлық көрнекі құралдар ... ... ... ... мен ... ... ... береді.
Қорытынды
Даярлық топ тәрбиешісінің ең маңызды міндеттерінің бірі – ... ... ... ... ... ... ... тіршілік жағдайларында – тұрмыста, серуенге шыққанда, ойындапда,
басқа сабақтарда пайдалана білуге баулу. ... ... ... ... ... ... ... түсінулері керек. Бұл – балалардың
математикалық білімін әрі ... ... ... ... ... түсініктер мен санау дағдылары музыка сабақтарында да
бекітіледі. Дене шынықтыру сабақтарында ... ... тұру және ... басқаша түрде тұру кезінде, залда маршпен ... ... ... жасай» жүгіреді т.с.с.
Математикалық элементар түсініктері табиғат тану және тіл дамыту
сабақтарында бекітуге ... және ... тиіс те. ... ай, ... ... білетіндерін пайдаланып, балалар табиғат календарын дәлірек
жүргізеді. Уақыттың тұрақты еместігін, уақыттың ... ... ... ... ... ... деін жарық болып тұратынын байқайды.
Қызықты дидактикалық ойындар балаларға ... ... ... қана ... ... ... ... құмарлығын оятып, ақыл-
ойының икемдігін, инициативасын, жеке-дара ойлай білуін дамытады.
Балалардың ... ... ... ... ... де
бекітілуі тиіс. Кемелденген «уақыт сезіміне» сүйеніп балаларды өз ... мен ... ... білуге үйрету қажет, серуенге ... ... ... ... ... төсек-орнын жинастыруды дер
кезінде аяқтау т.б. Балалардың санау дағдылары, кеңістік бағдарлауы кезекші
болғанда кең түрде пайдалануға ... ... ... ... ... бүкіл өміріне кетеді.
Сондықтан сабақта оқытылатын тақырып ... ... ... ... ... ... балалардың алған білімдерін олардың барлық
іс-әрекетінде орынды пайдалануы, ... ... ... ... ... маңызды екендігін сенімін қалыптастыру керек. ... ... оны әрі ... ... ... ... ... оған қызығуын арттырады.
Сөйтіп мектепке математикалық дайындықты балалардың алған білімдерінің
көлемі ... ғана ... ... ол ... ... ... ... ақыл-ойын дамыту және олардың математикалық білімдердің өмірдегі
маңызын білу, ... ... ... ... және әрі қарай
кеңейте түсуге тырысуы тұрғысынан қарастырған жөн.
Қолданылған әдебиеттер ... ... М.А. ... ... ... / М.А. ... .-
Алматы: Мектеп, 1978.
3. Баржықпаева С. Көрнекілікті тиімді пайдалану / С.Баржықпаева //
Бастауыш мектеп.- 1991.-№ 8.- 46-48 ... ... Ә. ... оқыту методикасы / Ә. Бидосов.-Алматы:
Мектеп, 1981.-221 бет.
5. Гоноболин Ф.Н. Психология / Ф.Н. Гоноболин.- Алматы: Мектеп, ... ... Қ. ... ... ... ... арттыру / Қ.
Дарменова // Бастауыш мектеп.- 1991.- № 4.- 12-14 бет.
7. ... Г. ... ... ... ... / Г.Корпешова // Қазақстан мектебі. - 1986.- № 4.- 20-21 бет.
8. Қаниева Г. ... ... ... ... / ... ... мектебі.- 1991.-№ 5.- 3-10 бет.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әкімшілік-құқықтық режимдер11 бет
Ірімшікке арналған қаптамалардың жаңа түрлері6 бет
Жер тобының ғаламшарлары24 бет
Жәрдемақылар26 бет
Түркі тілдерінің жіктелуі14 бет
Түркі тілдерінің жіктелуі жайлы мәлімет10 бет
Түркі тілдерінің жіктелуі туралы5 бет
Түркі тілдерінің классификациясы7 бет
Қазақтың ұлттық аспаптары туралы4 бет
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь