Қазіргі мектептегі оқыту принциптері

Жоспар:

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

ІІ. Негізгі бөлім.
2.1 Саналылық және белсенділік принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
2.2 Көрнекілікпен оқыту принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
2.3 Жүйелілік және бірізділік принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.4 Беріктік принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.5 Түсініктілік принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.6 Ғылымилық принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.7 Көңіл.күй принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
2.8 Теория мен тәжірибені байланыстыру принципі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20

ІІІ Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

ІV Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
Кіріспе
Оқу теориясының негізгі құрылым бірліктері - бұл ғылым тарапынан анықталған зандар мен заңдылықтар. Бұл заңдар мен заңдылықтар құбылыстар, үдерістер мен олардың нәтижелері арасындағы жалпы, шынайы, тұрақты және қайталанып келетін байланыстар мен тәуелділіктердің мәнін ашады. Дидактика оқудың көптеген заңдылықтары және заңдарымен таныс, біз олармен әр қилы мәселелерге орай кездесіп отырамыз. Дидактикалық үдерістің негізін құрайтын аса маңызды және негізгі заңдылықтар мен заңдар оқу принциптері немесе дидактикалық принциптер деп аталады. Бұл принциптер арқасында оқу үдерісіне қатысы бар көптеген заңдылықтардың мән-мағынасы ашылады, мұғалімдер мен оқушылардың қызметтері реттеледі, барлық оқу пәндерін өтуде және оқудың барша кезеңдерінде олар өздерінің жалпы мәнін сақтайды. Осыдан, дидактикалық принциптер (латын сөзі "негіз") оқу үдерісінің жалпы мақсаттары мен заңдарына сай келетін оқудың жалпы мазмұнын, ұйымдастыру формалары мен әдістерін айқындаушы тірек тұжырымдар жиынтығы. Дидактика тарихынан белгілі болғандай, зерттеушілер принциптерді ашу жолында елеулі табыстарды қолға кіргізді. Енді мұғалімдердің міндеті осы белгілі принциптерге сай әрекет ете отырып, оқу сапасын жоғарылату мен оның тиімділігін және беріктігін көтере түсу. Принциптер дидактикалық үдерістің біртұтас тұжырымдамасын құрай отырып, табиғи бірлікте әрекетке келеді. Қазіргі кезеңдегі оқу жүйесінің ірге тасын Я.А.Коменский қалаған. Ғұлама - педагог пікірінше, оқудың негізі - табиғи сәйкестік принципі, ал барша қалған принциптер осы табиғи сәйкестікке сай бірізді іске асырылып барады. А.Дистервег бұл жүйені жаңа талаптарға негізделген нақты ережелермен толықтырды. Бұл ережелер 1) оқу мазмунына, 2) оқытушыларга, 3 оқушыларга қатысты болады. К.Д.Ушинский тиімді оқуға қажет келесі шарттарды белгілеп берді: уақытқа сай болуы, біртіндеушілік, табиғилық, тұрақтылық, игеру беріктігі. анықтығы, оқушылардың дербестік әрекеті, жүктемелердің аса ауыр не өте жеңіл болмауы, дұрыстық өз алдына әртүрлі мақсаттар белгілеген дидактикалық жүйелерде бір-біріне ұқсамас оқу принциптері іске қосылады. Негізгі тұжырымдары өткен баптарда жария етілген Гербарт және Дьюи дидактикалары өзіндік ерекшеліктерге ие болғанын білеміз. Біз әңгіме еткен жаңа дидактикалық жүйе дәстүрлі (классикалық) және қазіргі заман оқу принциптерін пайдалануда байыптылық сипат танытады. Осыдан онда бірдей уақытта көптеген заңдар мен заңдылықтар іске қосылып жатады. Оларды әр қилы жолдармен топтастыруға болады және олардан негізгі тұжырымдарға сай көптеген жаңа жүйелерді ажыратып, бөлу мүмкін. Сондықтан да оқу құралдары мен әдістемелік нұсқауларда оқу принциптерінің әртүрлі жүйеде біріктірілген топтарын кездестіреміз. Егер дидактикалық принциптердің сізге бейтаныс жүйесі қолданылып жатса - таңданбаңыз, мәндік жағынан олардың бәрі бір-біріне жақын. Біздің оқулығымызда жаңа дидактика жүйесіне арналып түзілген және педагогтардың көпшілігі тарыпынан қабылданған принциптер легі қарастырылады. Бұл принциптер жалпы танымал.
Қазіргі заман гуманистік дидактикасында оқу принциптері табиги сәйкестік басты принципінің төңірегінде жүйелі біріккен. Бұл жүйедегі дидактикалық талаптар төмендегідей: 1) саналылық және белсенділік; 2) көрнекілік; 3) жүйелілік және бірізділік; 4) беріктік; 5) түсініктілік; 6) ғылымилық; 7) көңіл-күй; 8) теория мен тәжірибенің байланысы.
Принциптер нұсқау-көрсетпе (норматив) қызметтерін атқарады. Олар мұғалімге кейбір жағдайларда қандай әрекетке келуі жөнінде тек кеңес немесе сілтеме беріп қоймайды, жалпы заңдылықтар ретінде бұл принциптер педагогикалық әрекеттер бірлігіне негіз қалаумен бірге олардың толық орындалуын талап етеді. Ғасырлар бойы тексеріліп, сыннан өткен бұл принцип талаптарын бұзған мұғалім ешуақытта да оқу мен тәрбиеде жоғары сапаға жете алмайды. Принциптерді білу және оларды оқу-тәрбие үдерісінде толықтай іске асыру педагогикалық шеберліктің негізін құрайды және ол педагогикалық біліктілікті анықтауда алдымен ескеріледі.
Педагогиканың принциптік талаптары ережелер жүйесі арқылы іске асырылады. Ереже - бұл педагогикалық іс-әрекеттің нақты жағдайларда белгілі мақсаттарға жеткізу тәсілінің сипаттамасы (описание). Көбіне оқу ережесі деп қандай да принципті қолданудың жеке тараптарын ашып бере-тін жетекші тұжырымдарды түсінеміз.
Оқу ережелері теориядан тәжірибеге өту "көпірі" ретінде танылған.Оларда мұғалімнің көптеген ұқсас оқу жағдайларында қолданатын бірдей әрекет тәсілдері беріледі. Ал кей жағдайларда - бұлар мұғалімге қалай әрекет жасау немесе жасамау керектігі жөнінде нақты көрсетпелер береді. Осыдан ережелерді білу қажеттігі кейбір педагогтардың қарсылығына душар болуда. Олардың ойынша, ережелерге бекіп, оларды сол күйінде орындау мұғалімдердің шығармашылық ынтасын дамытуға кері ықпал жасайды. Бұдан шығар қорытынды - басты назарды ережелерге байлап тастамай, оқудың жалпы теориясын игеруге және оны шығармашыл қолдану дағдыларын баулуға аудару қажет. Бұдан 10-15 жыл бұрынғы педагогика оқулықтарында ережелер жөнінде әңгіме қозғалмайтын. Ежелгі батыс, орыс мектебі, керісінше, осы оқу жұмыстарының ережелеріне көп көңіл бөлген. Өткен ғасыр басындағы мұғалімдерге арналған оқу құралдарының бәрі мектеп өмірінің қалаған жағдайларына арналған шын мәніндегі педагогикалық ережелердің, нұсқаулардың жинақтары болатын. Мектеп ол заманда өмірдің шынайы қағидаларымен ретке келтірілген бір қалыпты оқу жұмыстарын алып баратын. Ережелерге түзетулер енгізіп, оларды ұдайы қайта қарастырып, ғылым жетістіктері және тәрбиенің өзгеріс жағдайлары негізінде жаңалап бару қажет. Ережелерге аса арқа сүйеп немесе оларды бұлжытпай орындауға құштарлық етуге болмайды. Себебі бұл мұғалімдердің шығармашыл ын-тасын байлап, жаңашылдық іздестіруде кедергі жасайды. Дегенмен, олардан түбегейлі бас тартып, оқу үдерісін шексіз еркіндікке тап қылуға және болмайды. Оқу жұмысында бір-біріне ұқсас, типтік, мұғалім шығармашылығын қажет етпейтін жағдайлар көп-ақ. Бірақ олардың зиянды тараптары мол. Осындайда оқу әрекеттерін ережелерді ұстана отырып, іске асырған жөн. Мұғалімдерге мұндай талаптар өз уақытында Я.А.Коменский, А.Дистервег және басқа көрнекті педагогтар тарапынан қойылған еді.
Ережелер мұғалімге қандай да бір жағдайларда нақты әрекеттерді жасауға сілтеме беріп, белгілі бір талаптарды орындауға бағыттайды. Ал бұл нұсқаулардың қалай орындалуы тікелей мұғалімге тәуелді. Мысалы, оқушы сабақ басына кешігіп, сыныпқа қоңыраудан соң кіріп келді. Мұндай жағдайда мұғалім ережеге сай оқушыға қандай да ықпалды әрекетжасауы қажет, себебі тәртіп бұзу ескерусіз қалмауы тиіс. Ал бұл ескерту қалай орындалады - оның жолы бүтіндей және толығымен нақты ситуацияға, оқушы тұлғасына, мектепте қабылданған тәртіптерге, қалыптасқан қатынастарға және көптеген басқа да себептерге байланысты. Ережелер саны қанша болуы мүмкін ? Бұл сұраққа К.Д.Ушинский сөздерімен жауап берген әділ болар: "... Бұл ережелердің өздері ешқандай да шекке ие емес: оларды бір - ақ баспа парағына сыйдыруға да болады, сонымен бірге олардың басын құрап, бірнеше кітап томдарын да құрастыру мүмкін. Басты іс - осы ережелердің бәрін ежелеп оқып, жаттап алу емес, сол ережелердің негізін құрайтын ғылыми тұжырымдарды түсіне игеру.
Әдетте, ережелер мұғалімдерге принцип талаптарын толықтай орындауға жол-жоба беретін кеңес-ескерту формаларында келтіріледі. Ал, қалай әрекет істеу керек деген нақты сұраққа олар тіпті де жауап бере алмайды. Осыдан ережелерді шығармашыл пайдалану қажеті туындайды. Сонымен, бүкіл педагогикалық үдеріс ағымын реттеп, бағдарлап отыратын заң, заңдылықтар және принциптер көп те әрі саналуан. Дидактикалық принциптер оқу үдерісінің жалпы мақсаттары мен зандарына сай келетін оқудың жалпы мазмұнын, ұйымдастыру формалары мен әдістерін айқындаушы тірек тұжырымдар жиынтығы. Педагогиканың принциптік талаптары ережелер жүйесі арқылы іске асырылады. Ереже-бұл педагогикалық іс-әрекеттің нақты жағдайларда белгілі мақсаттарға жеткізу тәсілінің сипаттамасы (описание).
Пайдаланылған әдебиеттер:

Негізгі әдебиеттер:
1. Ж.Б.Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев «Педагогика» Астана., 1998ж
2. А.Е. әбілқасымова. «Қазіргі заманғы сабақ» Алматы., 2004ж
3.
        
        Қазіргі  мектептегі  оқыту  принциптері.
Жоспар:
І.
Кіріспе.....................................................................
..................................................................3
ІІ. Негізгі бөлім.
1. ... және ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... бірліктері - бұл ғылым
тарапынан анықталған зандар мен заңдылықтар. Бұл ... мен ... ... мен ... ... ... ... шынайы,
тұрақты және қайталанып келетін байланыстар мен ... ... ... ... ... ... және ... таныс, біз
олармен әр қилы мәселелерге орай кездесіп отырамыз. Дидактикалық ... ... аса ... және ... ... мен ... ... немесе дидактикалық принциптер деп аталады. Бұл ... оқу ... ... бар ... ... ... мұғалімдер мен оқушылардың қызметтері ... ... ... ... және ... ... кезеңдерінде олар өздерінің жалпы ... ... ... принциптер (латын сөзі "негіз") ... ... ... мен ... сай ... оқудың жалпы
мазмұнын, ұйымдастыру формалары мен әдістерін айқындаушы тірек ... ... ... ... болғандай, зерттеушілер принциптерді
ашу жолында елеулі табыстарды қолға кіргізді. Енді мұғалімдердің міндеті
осы белгілі принциптерге сай ... ете ... оқу ... ... ... тиімділігін және беріктігін көтере түсу. Принциптер ... ... ... ... отырып, табиғи бірлікте ... ... ... оқу ... ірге тасын Я.А.Коменский қалаған.
Ғұлама - педагог пікірінше, оқудың негізі - табиғи ... ... ... ... ... осы ... ... сай бірізді іске асырылып
барады. А.Дистервег бұл ... жаңа ... ... ... толықтырды. Бұл ережелер 1) оқу мазмунына, 2) оқытушыларга, ... ... ... ... ... ... ... келесі шарттарды
белгілеп берді: уақытқа сай болуы, ... ... ... ... ... ... ... әрекеті, жүктемелердің аса
ауыр не өте жеңіл болмауы, ... өз ... ... ... ... жүйелерде бір-біріне ұқсамас оқу принциптері іске қосылады.
Негізгі тұжырымдары өткен баптарда жария ... ... және ... ... ерекшеліктерге ие болғанын білеміз. Біз әңгіме еткен
жаңа дидактикалық жүйе дәстүрлі ... және ... ... ... ... байыптылық сипат танытады. ... онда ... ... ... мен ... іске қосылып жатады. Оларды әр қилы
жолдармен топтастыруға болады және ... ... ... ... жаңа ... ... бөлу ... Сондықтан да оқу құралдары
мен ... ... оқу ... әртүрлі жүйеде біріктірілген
топтарын кездестіреміз. Егер дидактикалық принциптердің ... ... ... ... - ... ... ... олардың бәрі бір-
біріне жақын. Біздің ... жаңа ... ... арналып түзілген
және педагогтардың көпшілігі тарыпынан ... ... ... Бұл принциптер жалпы танымал.
Қазіргі заман гуманистік дидактикасында оқу ... ... ... ... ... ... біріккен. Бұл
жүйедегі дидактикалық ... ... 1) ... және ... ... 3) ... және ... 4) беріктік; 5) түсініктілік;
6) ғылымилық; 7) көңіл-күй; 8) теория мен тәжірибенің байланысы.
Принциптер нұсқау-көрсетпе (норматив) ... ... ... ... жағдайларда қандай әрекетке келуі жөнінде тек кеңес
немесе сілтеме беріп қоймайды, жалпы ... ... бұл ... ... ... ... қалаумен бірге олардың толық
орындалуын талап етеді. Ғасырлар бойы тексеріліп, сыннан өткен бұл ... ... ... ... да оқу мен ... ... сапаға жете
алмайды. Принциптерді білу және оларды оқу-тәрбие үдерісінде толықтай іске
асыру ... ... ... ... және ол ... ... ... ескеріледі.
Педагогиканың принциптік талаптары ережелер жүйесі арқылы
іске асырылады. Ереже - бұл педагогикалық іс-әрекеттің ... ... ... ... тәсілінің сипаттамасы (описание). Көбіне оқу
ережесі деп қандай да принципті қолданудың жеке тараптарын ашып ... ... ... ... теориядан тәжірибеге өту "көпірі" ретінде
танылған.Оларда мұғалімнің көптеген ұқсас оқу ... ... ... ... беріледі. Ал кей жағдайларда - бұлар мұғалімге
қалай әрекет жасау немесе ... ... ... ... ... Осыдан ережелерді білу қажеттігі кейбір педагогтардың қарсылығына
душар ... ... ... ... бекіп, оларды сол күйінде орындау
мұғалімдердің шығармашылық ынтасын дамытуға кері ықпал жасайды. Бұдан ... - ... ... ... ... ... ... жалпы
теориясын игеруге және оны шығармашыл қолдану дағдыларын баулуға аудару
қажет. Бұдан 10-15 жыл ... ... ... ережелер жөнінде
әңгіме қозғалмайтын. Ежелгі батыс, орыс ... ... осы ... ... көп ... ... ... ғасыр басындағы
мұғалімдерге ... оқу ... бәрі ... өмірінің қалаған
жағдайларына арналған шын ... ... ... ... ... Мектеп ол заманда өмірдің шынайы ... ... бір ... оқу жұмыстарын алып баратын. Ережелерге ... ... ... ... қарастырып, ғылым жетістіктері және тәрбиенің
өзгеріс жағдайлары негізінде жаңалап бару қажет. Ережелерге аса арқа ... ... ... ... ... ... болмайды. Себебі бұл
мұғалімдердің шығармашыл ын-тасын ... ... ... ... Дегенмен, олардан түбегейлі бас тартып, оқу үдерісін шексіз
еркіндікке тап ... және ... Оқу ... ... ... мұғалім шығармашылығын қажет етпейтін ... ... ... ... ... мол. ... оқу ... ережелерді ұстана
отырып, іске асырған жөн. Мұғалімдерге ... ... өз ... ... және ... ... ... тарапынан
қойылған еді.
Ережелер мұғалімге ... да бір ... ... ... ... ... белгілі бір талаптарды орындауға
бағыттайды. Ал бұл нұсқаулардың қалай орындалуы тікелей мұғалімге ... ... ... ... ... ... қоңыраудан соң кіріп келді.
Мұндай жағдайда мұғалім ережеге сай ... ... да ... ... себебі тәртіп бұзу ескерусіз қалмауы ... Ал бұл ... ... - оның жолы ... және ... ... ситуацияға, оқушы
тұлғасына, мектепте қабылданған тәртіптерге, ... ... ... ... да ... байланысты. Ережелер саны қанша болуы мүмкін ?
Бұл сұраққа К.Д.Ушинский ... ... ... әділ ... "... ... ... ешқандай да шекке ие емес: оларды бір - ақ ... ... да ... сонымен бірге олардың басын құрап, бірнеше
кітап томдарын да ... ... ... іс - осы ... бәрін ежелеп
оқып, жаттап алу емес, сол ережелердің негізін құрайтын ғылыми ... ... ... ... ... ... ... жол-жоба беретін кеңес-ескерту формаларында ... ... ... істеу керек деген нақты сұраққа олар ... де ... ... ... ... шығармашыл пайдалану қажеті туындайды. Сонымен,
бүкіл педагогикалық үдеріс ағымын реттеп, бағдарлап ... ... және ... көп те әрі ... Дидактикалық принциптер
оқу үдерісінің жалпы мақсаттары мен зандарына сай ... ... ... ... ... мен әдістерін айқындаушы тірек ... ... ... ... ... ... ... іске
асырылады. Ереже-бұл педагогикалық іс-әрекеттің нақты жағдайларда белгілі
мақсаттарға жеткізу ... ... ... және ... ... ... ... ғылым тарапынан анықталған зандылық
тұжырымдары жатыр - білім мәні өз ақыл ой белсенділігі ... ... де әрі өз ... ... ... ... Білімдерді саналы
игеру бірнеше шарттар мен жағдаяттарға тәуелді: оқу сеп-түрткілері,
оқушылардың ... ... ... мен ... ... іс-
әрекетті басқару және оқу - тәрбие үдерісін ұйымдастыру, мұғалім қолданған
әдістер мен оқу жабдықтары және т.б. ... ... ... ... жағдаятының бірі есептеледі, ол оқу ... ... ... ... ... ... Оқудың саналылық және белсенділік
принципін іске ... ... ... маңызды оқу ережелері сақталуы тиіс:
- Алдагы жумыстың мақсаттары мен міндеттерін анық ... ... ... ... ... олар-ды оқушыларға көрсетіңіз, маңызы мен
мәнін түсіндіріңіз, болашақтағы қажетін бала ... ... ... ... барысында оқушы не, неліктен және қалай істеу керектігін
түсінетін болсын, ... оқу ... ... ... ... терең мән, мағынасын ұғынсын.
- Оқу барысында ... ... ... ... мен ... талдауды бірікті-ру тәсілімен, индукцияны дедукциямен,
салыстыруды ... ... ... сәйкестікті жиі пайдаланыңыз,
балалардың жасы неғұрлым кіші болса, индукция тәсілін жиі қолданыңыз.
- Оқушылар әр ... ... ... мән-мағынасын түсінетін
болсын: оларды қолдануда ... ... ... мен ... ... ... ... Мән-мағынасы жете ашылуы
мүмкін болмаған ұғымдарды сабақта қолданудан аулақ болыңыз.
- Балалардың ... ... ... ... ... ... ұжымдық формаларын
дамытуға қажет жағдайларды қамтамасыз етіңіз. Мұғалімнің ... ... ... отырған жолдасының әңгімелеп бергені тиімді де ... ... ... ... ... қолынан келетін оқу істерін ... ... ... жатуыңыздың қажеті жоқ. Бала белсенділігін
тәрбиелеуде уақытты да, күш-қуатты да аянбаңыз. Есіңізде ... ... ... қоғамның ертеңгі белсенді мүшесі.
- Оқушыларға белгісіз мәліметтерді ... ... ... ... мен игеріліп жатқан білімдердің арасында
қисынды байланыс болмаса, ... оқу да ... ... ... ... басты нәрсе - сіз оқытып жатқан пән
емес, ол сіздің тәрбиеңізбен қалыптасып ... ... ... ... ... қосалқы элемент болмай-тындай етіп оқытыңыз әрі тәрбиелеңіз,
керісінше, сол пәнді ... ... ... ... ... болсын.
Жадыңыздан шығармаңыз, тұлғаны қалыптастыратын пән емес, пәнді ... ... өз ... ... ... ... мен игерген ... ... ... және ... ... ... ... келтіріңіз.
- Егер әр ереже тиімді сандагы мысалдармен қамтамасыз етілсе
және сол ережелердің қолдану ... ... кең ... ... түсінсе,
оқу табысы соғұрлым жоғары болады.
- Игеріліп жатқан материалдардағы басты және екінші дәрежелі
ақпараттарды табуга және ... ... ... ең ... ... ... ... болсын. Сабақта келтіретін ... ... ... ... көлеңкелеп тастамасын.
- Әкімдік беделмен ешнәрсеге үйретіп болмайды, оқу - сезім
мен санага негізделген ... ... гана ... ... ... істерінің аса өнімді әдістерімен қарулануына жәрдем беріңіз,
оларды оқып үйренуге үйретіңіз. ... ... ... ... ... ... ... бақылап барыңыз.
Ол жағдаяттар ішкі де (ой шашыраңқылығы, сабақтағы ... ... және ... ), ... да ... ... ... бұзу және
т.с.с.) болуы мүмкін, кері әсер ететін себептерді жойып ... ... ... ... ... жиі қолданыңыз. Осы ... ... ой ... ... ... оқу ... ... Дәлелді деректер мен айгақтары бар оқу - нәтижелі оқу,
мұндай оқуда ... ... ... ұмытылмайды. Есіңізде болсын, нағыз
білгір - түгін қалдырмай, қайталап айтып беретін емес, ал оны ... ... Өз ... ... ... ... ... ұдайы пайдаланыңыз, бала қызығулары оның жеке мүдделерімен, сонымен
бірге қоғамдық ... ... ... мән беріп, оларды дамыта
түсіңіз.
- Оқу ... ... ... ... Оқушылардан өмірде байқағандары мен ... ... ... ... ... ... өзінше бағалауын
талап етіңіз.
- Игерілген білімдер ... ... ... өтіп, оқушы
әрекетіне басшылық болатындай дәрежеде оқытыңыз.
- Өзіңіз тәрбиелеп жатқан балаларды дербес, өз бетінше
ойлауға және ... ... ... ... ... ... ... біреуге сыбырлап жәрдем беруге және ойсыз еліктеуге жол ... ... ... ... ... жан-жақты
талдау жәрдемімен дамытуга тырысыңыз, мәселелерді бірнеше қисынды айырмасы
бар тәсілдермен шешуге ... ... ... жиі ... ... қою және оның ... тыңдай білу -
белсенділікке ынталандыру мен оны қолдаудың маңызды шарты. ... ... - ... ... ... ... ... тыңдаса - оқушы мұғалімді солай
тыңдайды.
2.2 Көрнекілікпен оқыту
принципі
Бұл ежелгі замандардан ... келе ... ... және ... түсінікті принциптердің бірі. Оның ... ... ... ... ... ... ... сырттай
тітіркендіргіштерді әртүрлі қабылдайды, адамдардың көбі көру мүшелерінің
аса жоғары ... ие; ... ... (рецепторлардың) орталық
жүйке-жүйесіне бағытталған байланыс оптикалық каналының ... өте ... көру ... ... ... ... миға келіп
түсетін ақпарат қайта таңбаланбайды, ол оқушы есінде жеңіл, тез және берік
бейнеленіп қалады. Оқу ... ... ... ... ... іске асырған. Солардың кейбірін еске салайық:
- Сөздік формада, ... не ... ... қарағанда, табиғи күйінде берілген заттар жақсы, жеңіл ... есте ... ... ... оқу ... ... Есіңізде болсын, сәби ойы формалармен, ... ... ... өрнектеледі. Осыдан бала санасы жалпы
дерексізденген ұғымдар мен сөздерден құрылмай, оның тікелей қабылдауындағы
нақты ... ... ... Оқушылар үшін ең маңызды ереже: мүмкін болғанша сезімдік
қабылдауды пайдаланыңыз, дәлірек айтсақ, көз қабылдауына - көретінді, ... - ... иіс, дәм ... - ... мүшелерді.
- Бір көрнекілікпен шектеліп қалмаңыз: көрнекілік - мақсат
емес, оқушының ойын дамыту және оны оқыту ... ... және ... ... ... ... ұғымдар
мен дерексізденген тұжырымдар бала санасына нақты деректер, мысалдар және
бейнелер ... ... тез әрі ... қабылданады; олардың мәнін
ашуға әрқилы кернекілік түрлерін пайдалану.
- Кернекілікті тек сурет ретінде қолданбастан, оны мәселелік
жағдайларда өзбетінше ... алу көзі ... де ... жен. ... ... ұйымдастыруға мүмкіндік
береді.
- Көрнекі құралдар ... ... ... ... ... ... өте анық және дұрыс ұғымдарды қалыптастыруға жәрдемін
беретінін оқу және тәрбие ... ... ... ... бақылаулары жүйелестіріліп, себептер және
салдарлармен сәйкестендірілсін.
- Көрнекі құралдарды қолдана ... ... ... берілген бейнелерді тұтастай қабылдауға, кейін бастысын және екінші
дәрежелілерін өз алдына, содан соң қайталай тұтастыққа келтіруге үйретіңіз.
- ... ... ... бірақ көрнекі
құралдарыңыздың саны ... асып ... ... бұл ... зейін
шашыраңқылығын пайда етіп, негізгі мән-мағынаны ... ... ... ... ... ... тәжірибесіне қозғау салыңыз:
бұрын қалыптасқан ұғымдарға арқа ... енді ... ... ... ... ... ... бірге көрнекі құралдар жасауға ... ең ... және ... ... ... - ... өз ... жеткілікті білмейтін нәрсені ешуақытта көрсетуші болмаңыз. Көрнекі
құралды пайдалануға мұқият дайындалыңыз.
- Осы заман көрнекі құралдарын - ... ... ... және т.б. - ... ... ... тырысыңыз; оқудың
техникалық құралдарын игеріңіз;
- Көрнекі құралдарын пайдалану ... ... ... ... ... құрастыру
шығармашылығына, оқуға мүдделі болуға тәрбиелеңіз.
- ... ... ... бір жолы ... ... жас ... жоғарылаған сайын көрнекілік
орнына дерексізденген рәміздік таңбаларды пайдалануға көбірек ден ... ... ... түсіндіріп жатқан құбылыстарының мәнін олардың
болмыстағы нақты ... ... ... ... бөлгені жөн.
- Есіңізде болсын, көрнекілік - бала психикасына күшті
ықпал жасайтын құрал. Егер ол ... ... ... түсініспестікпен
қолданылса, балалардың ойын басты мәселелерден шеттетіп жіберуі, сонымен
бірге ... ... ... ... ... ... ... Көрнекіл ікті шектен тыс ... біл імді ... ... жасап, дерексіз (абстракт) ой дамуына, жалпы және
жалпыланған заңдылықтардың мәнін түсінуде зиян келтіруі ... ... және ... принципі
Бұл принцип келесі ғылыми тұжырымдарды негізге алады: қоршаған
орта болмысының айқын бедерлері мида нақты бейнеленсе ... ... ... ... алады; ғылыми білімдер жүйесін қалыптастырудың басты тәсілі -
белгілі жолмен ұйымдастырылған оқу; ғылыми білімдер жүйесінің ... ... ішкі ... және оқушылардың танымдық мүмкіндіктерімен
байланысты; жеке элементтерден тұратын оқу үдерісінің тиімді әрі ... ... ол ... ... ... ескерілмей қалған қажетті
сәттердің болмауына және бірізділіктің қандай да ... ... Егер ... ... ... жүйелі бекімесе, олар көп
ұзамай жойылады; егер оқушылар қисынды ойлауға үйретілмесе, олар ... ... ... қиыншылықтарға кезігеді; егер оқу ... және ... ... ... даму ... бәсеңдейді.
Мұғалім қызметінде жүйелілік және бірізділік принципі ... ... іске асып ... ... ... аса ... Оқушылардың білімдер жүйесін қалыпты игеруін қамтамасыз
ету үшін сұлбаларды, ... ... ... Оқу материалын
қисынды бітімге келген бөліктерге ажыратыңыз, оларды бірізді іске ... ... ... ... оқу ... ... ... Егер жауабы табылмайтынына не шешімі шықпайтынына көзіңіз
жетсе, ондай сұрақтарды немесе мәселелерді сабаққа қойып әуре болмаңыз.
- ... ... ... оқу ... ... жол қоймаңыз, ал егер жүйе себепсіз өзгеріске түсе ... ... алу үшін ... ... ... ... пән ... байланыстарды пайдаланыңыз.
Мазмұндықтұрғыдан.сондай-ақоқуәдістемелеріндебастауыш мектептің ... ... ... ... ... Оқу әдістемелерінің жетістіктерін пайдаланыңыз: ... ... оқу ... ... ... ... ... барысын жеңілдететін шараларды
қолданыңыз. Оқу барысында жүйелі-лік пен бірізділікті ... ету ... ... жиі ... ... және ... ... Қысқа және қорытынды қайталауларды сабақтың басында
немесе ақырында үй ... ... ... қана ... ... сабақ барысында негізгі мәселеге орай, сонымен бірге жеке ... соң да ... ... Жаңа материалдарды өтуді
күрделендіретін жағдайлардан сақ ... ... ... ... оған ... ... жоқ идеялар (білімдік, дамытушы, тәрбиелік)
дәріс нәтижесі мен оқу құндылығын кемітеді. ... ... ... ... ... ... оқу мазмұнына және балалардың мүмкіндіктеріне
орай игертуді, оқу-тәрбие үдерісінің жылдық ... ... ... Өтілгендерді қайталау сабақтың басында ... ... ... ... анықтау үшін немесе сабақтың ... ... ... үшін ғана ... бұл жұмыс логикалық
бітімге келген оқу бөліктерінің әрбірінен соң сабақ барысында іске ... ... ... ой өрнектеу тәсілдері мен формаларын бақылап
баруды естен шығармаңыз. Тұрақты әрі үлкен шыдамдылықпен балаларды дербес
еңбектенуге ... ... ... ... бірте-бірте
күрделенетін болсын, сонымен бірге олардың табысты орындалуы ... ... Істі ... болғанша оқушының өзі орындасын, қажет
болса, көмек беріңіз.
- Оқудан болар ... ... ... ... ... ... мен ... білімдерді орынсыз әрі жиі
жаңғыртуға әуесқой болмаңыз, жаңа білімдерді игеруге ғана қажеттерін еске
түсіріңіз, әркімге ... ... ... ... үшін өзі де ... ... ... Жүйені түсіну - логиканы, ал оны қалыптастыру - сезім мен
эмоцияны ... ... ... Оқу ... көңіл және шабытпен
жүргізілетін ... ... ... ... ... пайдаланыңыз:
ұғымдар түсіндіреді, бейнелер еліктіреді, ынта әрекетке келтіреді.
- Бөлім, курс ... ... ... ... ... ... өткізіңіз.
- Оқушылардың ауызша жауаптары мен жазба жұмыстарында
жіберілген қателерді ... ... ... шыдам және тілектестікпен жөндеп
отырыңыз, балаларды өз қателерін жүйелі талдастыруға ... ... ... жасанды жолмен еліктірмеңіз. Олардың
жаңа ... соны ... ... ... пайдаланыңыз.
Оқушылардың ақыл белсенділігін дамыту және қолдау заңдылықтарын ұстаныңыз,
ой жұмысында көтеріңкі мезеттермен бірге ... да ... ... тыс ... ... оқушылардың бірнеше
дәрістерде игеретін материалын бір сабақта өтіп, үйретемін ... ... ... ... ... ... жүйелілік- оны
естен шығармаудың бірден-бір кепілі. ¥мытылған білімдер жүйе негізінде ... ... ол ... ... - ... ... ... қиындасады.
- Я.А.Коменскийдің "Барша нәрсе бірізді ажыралмас байланыста
жүргізілуі тиіс: бүгінгі ... ... ... жол ... ... ... ... бір де бір есіңізден шығармаңыз.
4. Беріктік принципі
Бұл принципте келесідей ... ... ... ... және оқушылардың танымдық күш-қуатының дамуы - оқу үдерісінің бір-
біріне байланысқан екі тарапы; игерілген оқу ... ... ... ... яғни бұл материалдың мазмұны мен құрлымына ғана тәуелді
болып қоймай, оқушылардың сол пәнге, материалға, ... ... ... да ... ... ... ... болуы оқуды
ұйымдастыруға, әрқилы оқу түрлері мен ... ... ... ... байланысты келеді; оқушылар жады тандамалы сипатқа ие: қандай да
материал оларды маңыздылығымен қызықтырса, сол материал берік ... ... ... білімдердің бекуіне жәрдемші оқу іс-әрекетін түсінуден
дәстүрлі оқу жүйесіне жаңа ... ... ... ... ... ... ... ес мүмкіндіктерінен гөрі ойлау
қабілеті көбірек іске қосылады. Сондықтан аса ... ... ... жаттауға сарп етпей, балалардың күш-қуатын үнемдеңіз, ес
жүктемесін ... ... ... ... ... арттырмаңыз.
- Қате қабылданған немесе түсініксіз материалдардың ... жол ... Бала әр ... ... ... және ... ... есте сақтайтын болсын.
- Қосалқы сипатқа ие материалды жаттаудан балаларды
құтқару үшін, оларды ... ... ... ... ... ... пайдалануға үйретіңіз.
- Есте сақтауға қажет материал қысқа да нұсқа ... ... өзі ... ... ... ... бәрін жатталатын
материалдар қатарынан шығарып тастаңыз.
- Есіңізде болсын, өтілгенді ұмыту үдерісі оқу жұмысы біткен
бойда ... ... ... ... ... мен ... ұмытудың
психологиялық заңдылықтарымен сәйкестендірілуі қажет.
- Қайталаулар жиілігі оқушының ұмыту жағдайларына ... ... ... көбі жаңа ... ... ... ... ең көп жойылатын мезетінде ұйымдастырылып, ал кейін бұл ... ... ... ... толық тоқтатылмайды.
- Оқушыларды өз мүмкіндіктеріне сәйкес күш салып, жұмыс істеуге
үйретіңіз. ... жол ... ... ... желісін
қалыптастырыңыз.
- Алдын-ала оқу үдерісіне аса қажет екі сапаны - қызығу мен
ұнамды қатынас ... жаңа ... ... бастамаңыз.
- Оқу материалын ұсынуға назар салуды ұмытпаңыз. Өзара қисынды
байланыстағы білімдер мен ... ... ... жоқ ... берік игеріледі.
- Оқу қарқыны төмендегенін байқаудан, кейін қалдырмастан ... ... Бұл ... ... түрі келесідей болуы мүмкін: оқу
барысына қызығушылықтың ... және ... ... ... ... ... ... Оқу барысын жасанды жолмен жеделдетпеңіз.
- Оқушылардың ырықты зейінін аса жүктемеңіз; тікелей тап-
сырмалар және ... ... ... ... ... өз ... құлақ салуға үйретіңіз. Оларды өте қызықтырған жәйттер жөнінде
ұстамдылықпен әңгімелеңіз. Сабақта балаларды оқу ... ... ... ... ... ... "уағызының" орнына -
әзіл, ертегі, өнеге хадистер, аңыз-әңгімелер пайдаланыңыз. ... ... ... ... ... ... жүйесін кең пайдаланыңыз, әрі
оны үлкен ептілікпен бағдарлап барыңыз. ... ұзақ ... сарп ... алмаған баланың кейбір қасиеттері осы бірін-бірі оқытуда
кенеттен жеңіл әрі жылдам пайда ... ... ... білетін дамытыңыз есте қалдыруды
жеңілдетуші әрқилы тәсілдерді пайдалануға үйретіңіз.
- Оқылғанның бәрін ... ... және ... ... оқушы ең басты деген ақпараттарды игеруге күш салсын, бұл ... ... ... негізі.
- Күні ілгері үнамды сеп-түрткілер қалыптастырмай, жаңа
материалды өтуге кіріспеңіз. Бала ... ... ... ... үзақ
сақталмайды.
- Оқу логикасын сақтаңыз, өйткені ... ... ... ... игеріледі.
- Өтілген материапдарды қайталау мен бекітуде ... ... ... ... оның ... мен сезімдерінің белсенділігін
көтеруге тырысыңыз.
- Білімдерді түсіндіру және бекіту жүмыстарын ... жаңа ... ... ... қорытындылар келтіріп, жарқын
көрнекі қүралдар пайдаланып, олардың ... ... ... ... Материалдарды қайталауда алғашқы ... ... ... ... өтілген материал қорын
жаңа түрғыдан талдауға, сапыстыруға үйретіп, өз пікірлерін ... ... Оқу ... ... ету үшін ... ... көрнекі қүралдарды, техникалық оқу ... ... ... Жаңа ... ету барысында оны бүрын игерілгендерімен
байланыстырыңыз, еткендерді жаңа материалдарға қоса ... ... ... жеңіл әрі біртекті болмасын: олар балаларды тез
шаршатып, даму барысына кедергі болуы мүмкін. ... бәрі ... ... назар аударыңыз. Белсенді ой мен саналы шешім іздестіруді,
нәтижелерді беріпген шарттармен салыстыруды қажет еткен ... ... ... ... ... нені және қалай орындауды, жүмыс нәтижесіне
қандай ... ... жете ... ... үлгі ... ... барысында оқушыларды шаршатып алатындай ауыр
жүктемелерге душар етпеңіз.
- ... ... ... ... үшін ғылыми
негізделген нақтамалық тәсілдер түрін, ... және ... ... тек ... ғана оқу ... тиімділігін көтеруге, оның
нәтижелілігін мақсатты бағдарлап баруға болады.
- ... ... ... ... ... ... ... іс-қызметке саналы және жауапкерлі ... мән ... өз ... ... мен ... бақылап
баруға үйретіңіз.
- Білімдерді бекітудің маңызды формасы - оқушылардың ... ... ... ... ... жиі ... етіңіз. Балалардың сабақтан қалуына, дәрістерден бас тартуы мен онда
жұмыссыз отыруына тиым ... ... бұл ... және ептіліктердің берік
игерілуіне нұқсан келтіреді.
5. Түсініктілік принципі
Түсініктілік принципі оқытудың көп ... ... ... бұл, бір ... - ... ... ... байланысты келсе, екінші жағынан - дидактикалық үдерісті
оқушылардың даму деңгейімен сәйкестендіре ... және іске ... Бала ... ... ... ептілігі, ойлау
тәсілдеріне сәйкес келген дүниені ғана түсіне алады.
Түсініктілік ... іске ... өз ... ... классикалық ережелер: жеңілден-қиынға, белгіліден-
белгісізге, қарапайымнан-күрделіге өту. ... ... оқу ... ... ... оқытуда міндетті болған ережелер тізімін кеңейте
түсті:
- Өтілуге тиіс материалдардың бәрі әр жас ... ... ... ... ... ... ... да пәнді қабылдауға дайын болуы қажет
екендігін ұмытпаңыз.
- ... ... ... ... ... ... мен даму деңгейін арқау ... ... ... ... ... даму ... зерттеңіз және
оқытуда ескеріңіз.
- Оқу мазмұны және тәсілдері балалар дамуынан бір шама алда
жүретіндей ... ... ... ... оқу ерекшеліктерін
назарға алыңыз. Бір текті мүмкіндіктері бар ... ... ... Оқу ... тиімді қарқында жүргізіңіз, бірақ күшті
оқушыларды аяқтан тартпайтындай, сонымен бірге орташа және ... ... ... тиімді ықпал жасайтындай етіп ұйымдастырыңыз.
- Оқу жұмысы белгілі дәрежеде күш салуды қажет ... ... ... дағдылана алмайды. Оқушылар әрдайым өз
мүмкіндіктерінен төмен оқу қарқынын ... ... ... ... әр оқу
жағдайына сәйкес оқу желісін тиянақты әрі нақты белгілеп барғаны жөн.
- Педагогиканың және ... жаңа ... ... ... мен ... кіші ... материалдар
жәрдемімен қалыптастырып барыңыз, ал қорытынды білімдерді қалыптастыруда -
іріленген білім топтарын ... ... ... ... ... салыстыруды, беттестіруді,
қайшылықтарды кең қолданыңыз. Жаңа және күрделі материалды өтуде күшті
оқушыларды ... ал ... ... - ... және төмен
оқушыларды тартыңыз.
- Жаңа ... ... бір ... ... ... ... ... өтілген оқу жүйесіне негізделуі тиіс.
- Жайлап асыгыңыз! Оқу үдерісін қажетсіз ... ... ... деп ... ... ... төмендетудің
педагогикалық мүмкіндіктері шектеулі.
- Оқушының бір сәттік ой жарқылын оның білім топтағаны ... бұны тек ... ... ... ... ... қалуыңыз
мүмкін.
- Түсінікті болу мұғалімнің анық баяндауы мен ... ... дәл және бір ... ... ... өмір ... жарқын деректер және мы-салдар келтіре, оқытыңыз.
- Баян сөзіңіз ... ... ... Нені ... балалар нені өз бетінше түсінуі мүмкін екенін сезінуге
тырысыңыз. ... ... ... ... ... материалдарға уақыт
бөліп, түсіндіріп жатудың қажеті жоқ. ... ... ... ... ... ... пайдаланбастан, балалар игергендей ... ... ... ... ... өтілгендерді толықтыратын, нақтылайтын жаңа
мысалдар мен деректерді келтіріңіз.
- ... ... ... ... ... ... ... балалар түсінбейтіндей етіп, ақтара салады, жақсы мұғалім
оларды іздеп табуға үйретеді, іздестіруін жеңілдетеді.
- Түсініктілік оқу жеңілдігін білдірмейді, ... ... ... ... ... ... балаға бағдар беру,
түсініксіздер мәнін түсініктілер арқылы ашу, өз бетінше талдау ... ... - ... бәрі ... ... ... ... оқушының еңбеккерлік қабілетімен байланысты:
еңбектену қасиетін дамыта отырып, және қандай да ... ... ... және ... ... созылған ой әрекеттерін
орындауға үйретіңіз. ... ... ... - оқу ... ... ... азайтамыз.
6. Ғылымилық принципі
Ғылымилық принциптің талабы - оқушылар игеруіне ғылым
тарапынан анықталған білімдерді ұсыну. ... ... ... ... осы ... білімдерді игертуге бағытталған. Оқудың ғылымилығы ... ... ... ... және оны қалыптастыру принциптерін қатаң
ұстануына; ... ... ... іске ... ... тәуелді;
қабылданған білімдердің ғылымдық ... оқу ... ... пән аралық байланыстарда іске асып ... ... ... ... бұл ... ... ... ережелерді ашып көрсеткен:
- Оқуды педагогика, психология, әдістеме, педагогикалық
тәжірибенің жаңа ... ... ... Оқу ... ... ... тұрғыдан ұйымдастырудың соңғы тәсілдерін
ендіріңіз.
- Бастапқы оқу дидактикасы мен ... ... ... ... ... ... ғана ... сондай-ақ
дедуктивті оқу әдісін де орынды пайдаланыңыз,бастауыш ... ... ... ... ... ... бұл
нақты құбылыстардың тереңдегі мән-мағынасын тусінуге жәрдемін береді. Бірақ
мектеп курсы шеңберінде толық түсінік берілмеген абстракцияларды ... ... ... жаңа ... ... ... ... жүйелі
қайталап отырыңыз, пәнді оқыту барысында қолданып, пайдаланыңыз, ... ... тез ... ... таным әдісін пайдаланумен, оқушылардың ойлау
қабілетін дамытыңыз, балаларды ізденіс, шығармашыл ... ... Жаңа ... ... бір сәттік міндет деп білмеңіз -
әрбір құбылысты жаңадан түзіліп ... ... ... ... ... қарастыра, талдаңыз.
- Оқушыларды атақты ғалымдардың өмірбаяндарымен таныстыру
мүмкіндіктерін естен шығармаңыз, олар ... ... ... кең ... ... Жаңа ... терминологияны қолданыңыз, ескірген
терминдерден сақ болыңыз, ең соңғы ... ... ... ... ... ... ағымының күннен-күнге артуына
байланысты басты назарды өзекті мәселелерге аударатын ... ... ... ... ... ... оларды жаңа ақпараттарға ден
қоюға үйретіңіз, жаңа мәселелерді ұжым болып талқылауды қолдап-қуаттаңыз.
- Балалардың ... оқу ... ... ... ... болған жағдайларды пайдаланып, ғылыми-тәжірибе
жұмыстарының негіздерімен таныстырыңыз, ... ... ... ... ... ... жаттықтырыңыз. Мәселелермен
айналысудың сензитивтік (жас сатысы) кезеңдерін есіңізде ұстаңыз.
- Танымдық қызметтен оқушыға жаңалық ашу, табысқа жету, ... ... ... ... ... Қате ... себебі болар біртекті және жалған сөздерден
сақтаныңыз. Әсіресе мектептің бастауыш және орта ... ... ... ... қате ... беруіне жол
қоймаңыз. Әлбетте, бұл бала қиялын, ой өткірлігін дамытуға шек қоюдан ... ... ... жол ... қара ... талқыға салмай, ғылыми
тұрғыдан сараптау қажет.
7. Көңіл-күй ескеру принципі
Көңіл-күй ескеру ... бала ... ... мен оның ... ... ... ... көңіл-күйден адам жаны нәр алады, ой
өрісі сәуелелене түседі, оқу ... ... және ... ... Егер ... ... ... зауқы болмаса, оны ауыр да азапты
еңбек сипатында қабылдаса, одан табысты нәтиже күтудің өзі ... ... да оқу ... ... ... көңіл-күйін көтеріп, оны қуанышты
оқиға ретінде қабылданатын дәріс ... ... ... ... ... ... оқу үдерісі өз ықпалының жартысын жояды. Ықыласы болмаған
адамды оқыту - бос ... ... ... өшпенділік, жеккөрушілік
жайлаған баланы оқыту оның ... ... ... ... ... ... Мұндай жолмен қабылданған білім ұзаққа бармай ұмытылады,
одан келер пайда болымсыз. ... ... бар ... ... оқу еңбегі мен білім тартымдылығын көтеруге ат салысады. Олар
бала еліктегендей ғажайып кейіп, ... ... кем ... ... бейнесін жасайды. Бала жанын сенім шуағымен жылытып, оның алғашқы
қадамдарына қолдау көрсетеді. Мектеп ... ... ... да ... ... толтырып отырса, олардың бәрі балалық шақтың балдәурені
секілді оқушы есінде ... ... ... ... принципінің
талаптары осы. Ал бұл талаптарды іске асыруда мұғалімнің міндеттері:
- Әр ... ... ... ... ... ... ... мен қолдау жолдарын ойластыру. Алдағы оқу жұмысы
неғұрлым зеріктіргендей әрқилы болса, оқу ... ... ... ... ... ... ... болуына пайда етудің мүмкіндіктерін
іздестіріп бағу.
- Сынып босағасын көңіл жадыратар кейіппен ... ... ... ... сөз ... ... бастау.
- Демократиялық қарым-қатынас мәнерін ғана ұстану.
- Балалар болмысына, олардың істеріне қызыға ... ... ... ... қапелінде болып қалатын дау-дамайды әрқашан сабырлы,
айқайсыз, тұрпайы және намысқа тиер сөздерсіз шешу.
- Күдер үзгендей әрі қиын жағдайлардан шығу үшін ... ... ... ... ... ... ... өткізілуі үшін оқу әрекетін
танымдық ойындар, жарыстар, конкурстар мен ... ... ... Кіші ... ... оның ... мен толғаныстарынан
ажыратпау: оқу-тәрбие үдерісінің эмоционал көрікті болу қажеттігі - ... даму ... ... ... ... ... көтеретіндей сәттерден ұнамды қалыпта
өтетін тұрақты кейіп жағдайларына өту.
- Оқу материалдары, оқу ... мен ... ... ... ... ... ... пайдалану.
- Оқушыларды жаңа материалды жарқын көңілмен ... ... ... ... ... ... ол ... материалдарды кемітуге, құрғақ сөзді жұмыстарды қысқартуға, сабақ
қарқынын бәсеңцетуге, жұмыс ұйымдастырудағы келеңсіздіктерге, мадақтау мен
бағалауда бір формаға ... ... бала ... ... жол
бермеңіз.
- Балалардың шынайы табыс толғанысын басынан ... ... ... ... жасау.
- Жақсы орындалған жұмыстан алған қанағат сезімін бекіту.
- Қатынас тілінің шабытты, ... ... ... ... мен ... мән беріп, қадағалау.
- Тосын, еліктіргендей тәсілдермен балаларды оқу тапсырмаларына
қызықтырып, олардың ... ... ... ету.
- Мүмкін болғанынша дәрістер мен ... тыс ... ... ... Сабақ барысында, сыныптан тыс оқу жұмыстарында жағымды көңіл-
күй шарттарын жасау үшін ән-күйді пайдалану.
8. Теория мен ... ... ... ... ... ... философияның ақиқат пен
танымдық қызметінің дерек көзі - тұрмыс және іс-әрекет ... ... ... ... ... тәрбие әрқашан өмірдің өзінен
тәжірибемен бастау алып, онымен тығыз байланыста болады, сонымен өсіп ... ... ... ... ... ... Оқудың өмірмен,
теорияның тәжірибемен тығыз байланысты болуы оқу ... ... ... ұйымдастырылуына, оқудың тиімді формалары мен әдістерін
пайдалануға, еңбек пен политехникалық дайындыққа бөлінген ... ... ... жас ... ... келеді.
Оқудың өмірмен ұштастық принципін іске асыру негізі - ... мен озат ... ... ... туындайды. Осыған
байланысты мұғалімнің атқаратын міндеттері:
- Мектепте ... ... ... ... ... байланыстыра, оқушыларды сендіре, дәлелдеу. Оқу
желісін білімнің, оған қоса мектепте алатын құндылықтарының өмірлік қажетті
дүние болатынын түсініп, сезетіндей ... алып ... ... қажеттерінен - білімге, білімнен өмір қажеттігіне
өте ... ... ... - бұл бай, ... ... ... ... Балаларға қазіргі заманның жаңа технологиялары, өндірістік
қатынастары, озат еңбек әдістері жөнінде әңгімелеуге бірде жалықпаңыз.
- Оқушыларды өз ... ... ... ... үйретіңіз. Қоршаған дүниені білім көзі және сол ... ... ... ... Өз ... ... ... оқушыға түсіндіріп бере
алмайтын бірде-бір мұғалім сабақ бермеуі тиіс.
- Мектеп пен өндіріс орындарының ... ... ... ... қатынастарын оқу-тәрбие жұмыстарының
жалғасына айналдырыңыз, бұл үшін "оқу пәні - ... ... ... ... ... бірге "тұрмыстық қажет" сипатындағы мәселелер
мен жаттығулар түзіп, оларды сабақ материалымен байланыстыра ... ... ... ... ... ... қоршаған
болмыс деректерімен толықтырып баруды ұмытпаңыз.
- Оқуды ауыл, ... ... ... ... ... ... ... Аймақтың келешек дамуына орай кәсіби бағдарлау
жұмыстарын өткізіп барыңыз.
- Мәселелі ізденіс және ... ... ... ... таптырмас құралы. Оларды ... ... ... Балаларды еңбекке, қоғамдық және жеке ... ... ... қатынас жасауға баули отырып, мұндай қатынас ... өз ... ... ... ... және ... еңбекті оқушылардың дербес
бақылаулары мен ой толғаныстарына ұштастырып, балалардың дүние болмысын
тануға деген құштарлығын өршітіп, ... көп ... ... әлемін
ашуға ынтықтырыңыз.
- Оқушылардың қоғамдық пайдалы ... оқу және ... ... ... Оқу ... ... ғылыми ұйымдастыру (НОТ)
принциптерін енгізіп ... ... ... ... тұрғыдан алып
барудың теориясы мен тәжірибесін игертіп, оның өнімді де үнемді әдістерімен
қарулануына көмектесіңіз, өз ... ... мен ... ... ... нақты қызметтегі табыстарын дамыта
түсіңіз әрі ... оны ... ... ... орындауға, пайдалануға
дағдыландырыңыз. Ұсақ-түйек табыстардан тұрақты ауқымды ... ... ... Балаларда өз нәтижелерін ұдайы жақсартып баруға ұмтылыс
тәрбиелеңіз, олардың сайыскерлік қабілетін ... ... ... ... ... білімнің 80-85% игеруге
жәрдемін тигізетін істермен байланыстыруға тырысыңыз.
- Балалардың қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... көрсетіңіз, жағдайлар болып
жатса, жас өнертапқыштар жарыстарын өткізіп барыңыз.
- ... ... ... ... ... ... өнер
салаларында өзбетінше білім игеруге ынталандырыңыз; оқудың ... ... ... көзі ... ... ... ... қарастырып, олардың іске асу
ерекшеліктерін әңгіме арқауы ... ... ... ... ... ... жүйеде, бір уақытта, тығыз байланысқан күйде іс-
әрекетте кешенді, түрде жүзеге асып ... ... ... ... ... ... тізбекті өте, пайдалану мүмкін емес. Принциптер
арасында басты не екінші ... ... ... тек ... ... ... мен жалқылық дәрежесі жөнінде болуы
мүмкін. Барша принциптер өзара тығыз ұштасқан, сондықтан бірінің талаптары,
екінші бір ... ... ... ... ... ... де қызметі - бағыттау, оқудың сапалы нәтижелеріне жетудің жолдарын
көрсету. Білімдендіру ісін гуманизациялаудың мәні - баланың ... ... ... ... және дәмыта түсу. Сондықтан оқу еңбегінің
нәтижесі оған жұмсалған ... ... ... ... ... ... табиғи және әлеуметтік мүмкіндіктерін, күш
салаулары мен еңбек нәтижелерін қалыпты мөлшерлеп отырады, егер қандай ... ... ... олар ... ... ... заман гуманистік дидактикасында оқу принциптері табиги
сәйкестік басты принципінің төңірегінде ... ... Бұл ... ... ... 1) саналылық және белсенділік; 2)
көрнекілік; 3) жүйелілік және бірізділік; 4) ... 5) ... ... 7) ... 8) ... мен тәжірибенің байланысы.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Негізгі әдебиеттер:
1. Ж.Б.Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев «Педагогика» Астана., 1998ж
2. А.Е. әбілқасымова. «Қазіргі заманғы ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектептегі басқару жүйесінің принциптері21 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Delphi 7 жүйесінің негізгі түсініктері мен принциптері17 бет
Java тілінде қарапайым сағат құру12 бет
MS DOS-тың құрылымы мен жұмыс принциптері6 бет
SQL тілі39 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды азықтандыру»26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь