Алаш мүддесі

Қазіргі таңда азат ұлтпыз,кемеліне келген ұлтпыз деуге толық қақымыз бар. Оған мүмкіндік беріп,жол салған-Алаш мұраты және алаш ардагерлері.
«О баста Алаш идеясының, Алаш мүддесінің ұйтқысы - жердің жалпықазақтық меншікке көшуі, мемлекеттік дін мен тілдің үстемдігін орнату, ғылымға сүйенген мемлекет құру, жер асты,үсті байлығы жергілікті ұлттың құзырында болу, игілігін қазақ ұлтының көруін қаматамсыз ету болды» [2-24б] Ал мұның барлығы кейін алаш ардагерлеріне қара күйені жағып, «әр түрлі айыптар тағылып», ату жазасына кесілуге алып келді.
Ел болып бірігу үшін үлкен ортақ мүдде керек болды,ұлттық азаматтық тұтастыққа қол жеткізу керек болды. Осы орайда алаш ардагерлері,исі алаш қауымы бірі ағалық,бірі інілік жолмен «Алаш баласы» болып,туыстық жүйе құрды. Сондықтан да Алашорда үкіметі – елдіктің, мемлекеттіліктің белгісі, қазақ халқының ең басты «ескерткіші» деуге әбден болады.
Алаш ұғымы әлі күнге дейін қазақтан ажыраған жоқ. Әлихан Бөкейханов бастаған қазақ зиялылары Алаш атын жаңғыртып, биікке самғатып кетті. Елдің өзі де осыған мұрындық, бастама жасады. 1918 жылы Мәскеу Алашорданы үкімет деп мойындаған. Бұл хабарды алғаш естігендер Жүсіпбек Аймауытов пен Мұхтар Әуезов болды. Олар іле-шала исі алаштан сүйінші сұрағандай, алақайлап хабар жаза бастады.
Өмірі,қазақ-қазақ болғалы көрмеген қуаныш басына келіп, осы сәттен бастап-ақ халық өз билігін өзіне алды. Кеудесінде жаны бар,денесінде қазақтың қаны бар, жүрегінде алаштың намысы бар, ары бар «алаштың
        
        Алаш мүддесі
Қазіргі таңда азат ұлтпыз,кемеліне келген ұлтпыз деуге толық қақымыз
бар. Оған мүмкіндік беріп,жол салған-Алаш ... және алаш ... ... Алаш ... Алаш ... ... - ... жалпықазақтық
меншікке көшуі, мемлекеттік дін мен тілдің үстемдігін орнату, ғылымға
сүйенген мемлекет құру, жер асты,үсті ... ... ... ... игілігін қазақ ұлтының көруін қаматамсыз ету болды» [2-24б] Ал ... ... алаш ... қара күйені жағып, «әр ... ... ату ... ... алып ... ... ... үшін үлкен ортақ мүдде керек болды,ұлттық ... қол ... ... ... Осы ... алаш ардагерлері,исі алаш
қауымы бірі ағалық,бірі інілік жолмен «Алаш баласы» болып,туыстық ... ... да ... ...... ... ... халқының ең басты «ескерткіші» деуге әбден болады.
Алаш ұғымы әлі күнге дейін қазақтан ажыраған жоқ. ... ... ... зиялылары Алаш атын жаңғыртып, биікке самғатып кетті. Елдің
өзі де осыған мұрындық, бастама жасады. 1918 жылы Мәскеу ... ... ... Бұл ... ... ... Жүсіпбек Аймауытов пен Мұхтар
Әуезов болды. Олар іле-шала исі алаштан сүйінші ... ... ... ... ... ... қуаныш басына келіп, осы сәттен
бастап-ақ халық өз билігін өзіне ... ... жаны ... қаны бар, ... ... ... бар, ары бар ... балалары»
бастарын көтерді, «Алаш», «Жаса Алаш» деп атойлады. «Торлаған тұманнан жол
таппай ... ... ... күш Алаш ... еді. ... М.Тынышбаев сынды дүлдүлдер бастапқыда ... ... ... ... ... ... С.Сейфуллин,Т.Рұсқылов,С.Сәдуақасов, М.Әуезов,
Ж.Аймауытов, тағы басқалары ары қарай ... ... және ... әр қилы осы азаматтардың бәрі ұлтшыл, ұлтжанды, ұлты ... мен ... ... ... ... ... да ... [1-
18б].
Алаш қозғалысына бастама болған оқығандар мен зиялылар көп емес те
еді. Ал ... ... ... де уысынан шығармау үшін құйтыртқы
саясат ... ... от ... ... арандату,жанжалға
итермелеу, әрқилы амалдарын іске қосты. Осыған қарамастан алаш зиялылары өз
қарақан бастарын бәйгеге тігіп, ұлт ... ұлы ... ... ұлт ... ту етіп ... ... алаш ардагерлері ұлы істерге жұмылды, ... ... толы ... Бар ... ... бастау-бұлағына енді, қайтсек те туған халқының бұлыңғыр болашағына
«сәуле» шашамыз, жан төзгісіз ауыр ... еш ... ... алып
шығамыз деген арманмен, мақсатпен, зор үмітпен қызмет жасады. Қаншама жыл
отарлау саясаты, қорлық пен ... ... ... ... ... ... ... зор нұқсан келтірді, еңсесін түсірген еді.
Осы ретте ел ... ... үшін ... ... ұлы ... ... ... керек болды. Қазақ қауымы Алаш идеясына жүгінді, бұл – ... ... ... ... идея ... Оянған халық алды-артын бағамдау
қасиеттеріне ие болып, жақсы мен жаманды айыра білді.
20 ғасырдың ... Алаш ... ... ... қызметі
арқасында тарихмызға мүлдем жаңа әлеуметтік ... күш ... Бұл ... болатын. «Олар қоғамдық саяси күреске араласа отырып, азаттық пен
әлеуметтік-ұлттық теңдік үшін ... ... ала ... 14 ... қолы ... қазақ өміріне, қазақ ұлтының мүддесіне байланысты
үлкен мәселелер көтерілген бұл ... ... ... ең ... еді. Сол ... ... ... Бөкейхан бастаған қазақ
зиялылары патшалық билікпен ашық күреске түсті. Осы ... ... ... мүлдем жаңа әдіс-құралдарды пайдаланды (Газет шығару, жұрнал бастыру,
кітаптар шығару)» [1-21б]. 20 ... ... ... ... ... қазақ азаттық қозғалысына не керек екенін, қандай мақсат-
мүдделерді ... анық ... ... жылы қазақ халқының өмірін дүр сілкіндірген бірнеше ірі оқиғалар
болып өтті. Олар: ұлт ... ... ... ұйым - Алаш ... келуі; Ресей империясы құрамында Алаш автономиясын құру туралы
ұсыныстың ... ... Алаш ... Ұлттық Кеңесі - Әлихан Бөкейхан
бастаған Алашорда үкіметінің ... еді. Осы ... ... ... ... бұл - ұлт-азаттық қозғалыс, ұлт өмірімен мәңгі бірге
болатын ұлттық идея. Алаш зиялылары ұлт-азаттық қозғалыстың басқарушы ... ... Осы ... алған уақытта Алаш қозғалысы қазақ ... із ... ... империялық билік тым күшті болатын. Империялық билік
қазақ халқын ғана емес, сол кездегі Ресей ... ... ... да ... теңдік, бостандық берген жоқ, өзге ... ... ... бас ... ... Мұстафа Шоқай
айтқандай, Алаш зиялылары белгілі дәрежеде саяси күресте тәжірибесіздігін
байқатып алды. Ол сол ... ... ... ... тән ... ... Дегенменде, Алаш идеясы мен қозғалысы жасанды, өткінші
құбылыс ... Ол ... ... ... өмір ... ұлт өмірінен нәр алған
құндылықтар жиынтығы. Қазіргі ... Алаш ... ... ... өзекті
тақырыпқа айналуы оның өміршеңдік сипатын айғақтайды.
 Алаш идеясының ... - ... ... ... ... мемлекеттігі жоқ халық - жетім, ... ... ... ... Алаш қозғалысының орны, әрине, осы тұрғыдан анықталатыны ... де ... ... ... ұсынған бағдарлама кеңестік билікке
балама ретінде ұсынылды. Оны да мойындамасқа болмайды.
1917 жылы ... ... ... ... ... болып өтті. Осы
съездердің шешімімен барлық қазақ облыстарында Қазақ комитеттері құрылды.
Ал Қазақ комитеттері болашақ ... ... ... ... ... Ол сол тарихи кезеңде қазақ қоғамына өз мүддесін ... ... ... ... ... - бір күш бар ... ... Алаш
зиялылары осы күшті іске қоса білді [1-30б]. Өкінішке орай, кеңестік билік
оны ... Алаш ... ... мен ... ... көрсетуге көп
күш салды.
Билік пен халық арасындағы үйлесімділік - бұл Алаш ... ... ... ... ... ... ... қаншалықты қаталдық
жасап, қырағылық көрсетсе де алаш ... ... ... рухы,
тәуелсіздік сарындары, әсіресе әдебиетте, ... ... ... ... бұл ... біз Алаш ... ... қалды деп кінәлай
алмаймыз. Алаш ... ... ... үшін ... ... танытты.
Осысымен бізге бағалы. 
Әдебиеттер:
1. «Абай» журналы 4/2008 Х.Әбжанов. Алаш қозғалысындағы ұлттық идея
эволоюциясы.
2. «Абай» журналы 1/2009 ж. Артықбаев. Ежелгі Алаш ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағатай батыр8 бет
Халел Досмұхамедұлы – мұрат ақын шығармаларын жинаушы һәм зерттеуші4 бет
ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиет көрінісі24 бет
Ғұмар Қараш4 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар7 бет
XX ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының атқарған қызметтеріне саяси талдау57 бет
Алаш» идеясы және халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы4 бет
Біртұтас Алаш идеясы және Шығыс Түркістан ұлт-азаттық қозғалысы8 бет
Бухгалтерлік баланс3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь