Қазақстан экономикасында шетел инвестициясын қолдану тиімділігі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ДАМУЫНДАҒЫ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. Шетел инвестицияаларын тартудың негізгі нысандары және механизмдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Қазақстанға шетел инвестицияларын тартуды мемлекет тарапынан реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЭКОНОМИКАСЫНДА ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯСЫН ҚОЛДАНУ ТИІМДІЛІГІ

2.1. Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың халахуалының жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.2 Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициясының келіп түсүін және қолдану тиімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22

3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНА ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯСЫН ТАРТУДЫҢ БОЛАШАҒЫ

3.1. Шетел инвестицияларын тартудың негізгі мәселелері ... ... ... ... ... ... ... .27
3.2. Шетел инвестицияларын тартудың жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ..33

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
Кіріспе

Тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасы тәуелсіз сыртқы нарықтарға шығуға мүмкіндік алды. Бірақ, Қазақстанның сыртқы экономикалық қызметті жүргізуде жеткілікті тәжірибесі жоқ және сондықтан белгілі бір проблемалар туындайды. Қазақстан Республикасының үкіметінің маңызды проблемаларының бірі шетелдік инвестицияларды тиімді түрде тарту мен бөлу болып табылады. Ең алдымен инвестициялар бұл экономикалық маңызды фактор, оның көмегімен алдыңғы қатарлы технологиялар меңгеріледі, нарықтардың отандық тауарлармен толуы жүреді, экспорттық өнімнің бәсеке қабілеттігі көтеріледі.
Қазақстан экономикасының қазіргі дамуында шетелдік инвестициялардың маңыздылығы сөзсіз. Қазақстан Республикасының тәуелсіз мемлекет ретінде құрылуынан бастап шетелдік инвестициялардың көлемі екпінді өсуін байқаймыз. Әлемдік шаруашылық дамуының, қазіргі деңгейінде шет инвестициялардың өсуінің күшеюі байқалады, оның қарқыны халықаралық сауда өсуінің қарқынынан асып түседі. Барлық елдер экономикалық даму дәрежесіне қарамастан экономикалық өсімге жету үшін шетел инветицияларын тартудың әдістері мен жолдарын жетілдірумен айналысады. Сауда ағымдарының, шетел инвестицияларының ағымдарының және технологияның айырбасының либерализациясы жағдайында компаниялардың нарықтағы күресі одан әрі агресивті болып жатыр. Капиталдың болуы, иновациялық қызмет технологиялармен, квалификацияланған адам ресурстарымен қамтамассыз етілуі және тиімді ұйымдастырушылық және басқарушылық практикасы - осы факторлардың бәрі кәсіпорынның бәсеке қабілеттігін қамтамассыз етуде маңызды рол атқарады және сәйкес макроэкономикалық жағдайларда қабылдаушы елдердің экономикалық даму көрсеткіштерін жақсартуға көмектеседі. Бірақ, көп ел инвестиция алғысы келетінін және оған деген бәсекенің жоғары деңгейде екендігін ескеру керек. Сондықтан да шетел инвестицияларды тартуды зерттеу осы таңда өзекті мәселелердің бірі деп айтуымызға әбден болады. “ Қазақстан Республикасындағы шетелдік инвестицияларды реттеу: жағдайларымен мәселелері ” тақырыбын таңдай отырып, курстық жұмысты жазуда келесі мақсат көзделді: шетел инвестициясы, оның ішінде тікелей инвестицияның Қазақстан экономикасындағы атқаратын орнын және мәнін анықтау.
Осы мақсатқа қол жеткізуде келесі мәселелерді шешу қажет:
• ұлттық экономиканың дамуындағы шетелдік инвестициялардың және
олардың нысандарының рөлін анықтау;
• шетелдік тікелей инвестициялаудың себептерін және экономикалық
тиімділігін талдау; шетелдік тікелей инвестицияларды тартудың механизімін қарастыру;
• Қазақстанға шетел инвестицияларын тартуды мемлекет тарапынан
реттеуді зерттеу; Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың хал-ахуалының жағдайын сараптау;
• Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициясының келіп түсуіне
талдау жасау;
• шетел инвестицияларын тартудың негізгі мәселелерін қарастыру;
• шетел инвестицияларын тартудың жетілдіру жолдарын табу.
Курстық жұмыс кіріспеден, ұш тараудан, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Шетел инвестицияларының мәнін және мазмұнын оның халықаралық экономикалық қатынастардағы рөлін, даму тенденциаларын және Қазақстандағы шетел инвестициясының құқықтық аспектілерін зерттеуге жұмыстың бірінші тарауында қол жеткізілмек.
Екінші тарауда шетел инвестициясының оның ішінде тікелей шетел инвестициасының Қазақстан экономикасындағы орнын, көлемін, даму барысын, экономикалық дамуға тигізетін әсерін, сонымен қатар республикадағы тікелей шетел инвестициясын тартудағы және мемлекет тарапынан оларды реттеудегі шараларды зерттеп талдау мақсаттары шешіледі.
Үшінші тарауда теориалық білімдерді тәжірибелік шындықпен салыстыра отырып, Қазақстан Республикасына шетел инвестициясын тартудағы негізгі мәселелерді айқындау және оны жетілдіру жолдарын іздестіруді көздеу мәселелері қойылмақ.
Қолданылған әдебиеттер тiзiмi:

1. Закон Республики Казахстан от 24 декабря 1996 года №54-1 "О валютном регулировании".
2. Қ а з а қ с т а н Р е с п у б л и к а с ы н ы ң « Ш е т е л и н в е с т и ц и я с ы т у р а л ы » З а ң ы , 1 9 9 4 ж, 2 7 ж е л т о қ с а н.
3. Қ а з а қ с т а н Р е с п у б л и к а с ы н ы ң « Тi к е л е й и н в е с т и ц и я л а р д ы м е м л е к е т т i к қ о л д ау т у р а л ы » з а ңы, 1 9 9 7 ж,
4. Киреев А. Международная экономика. - М.: МО.- ч.1,2. - М., 2004 г., С. 230.
5. Мамыров Н.К., Мадиярова Д.М., Калдыбаева А.Е. Халыкаралық экономикалық қатынастар - Алматы.: Экономика, 1997 ж., С. 96.
6. «Стратегия торговой политики Республики Казахстан в процессе присоединения к Всемирной торговой организации», // Азия – Экономика и жизнь, 2007 г., 20.02., С. 7.
7. Ташенова С. Совместное предпринимательство // Внешнеэкономическая
деятельность в Казахстане 2008 г. № 10, С 23.
8. Управление инвестициями. В 2 т. Под общей редакцией В.В. Шеремета.-М., 2003 г.,Т.1, С.177
9. «Япония – лицом к лицу к интернационализации», // Международные экономические отношения, 2008 г., №11, С.12.
10. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
11. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2009 ж.
12. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные тенденции 90-х годов. // Известия. Серия обественных наук, 2008, №3.
13. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2009 г.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2009г.
15. Мейірбеков А. Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы:Оқу құралы.- Алматы: «Экономика», 2005.-252б.
16. Экономика предприятия: Учебное пособие// под ред. профессора В.Я. Горфинкеля, Е.М Кулякова. - Москва: «Банки и Биржи, Юнити», 1996. – 367с.
17. Экономика предприятия: Учебное пособие// под ред. профессора М.А. Сафронова. – Москва: «Юристъ», 1995. – 584с.
18. В. Дзекунов. Обследование развития инновационной деятельности на промышленных предприятиях Казахстана. // Аль Пари. 2009. - №2-3. – С. 76-79.
19. Калдыбаев О., Темирбаев А. Экономика предприятия: Учебное пособие. – Алматы: «Санат», 2007. – 208с.
20. Экономика// под ред. Булатова А. – Москва: «Век». – 1997.
21. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
22. Дуйсенбаев С.К. Шетел инвестицияларының мәні неде?// Айқын. 2011. №4.Б-7
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.....................................3
1. ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ЭКОНОМИКАНЫҢ ДАМУЫНДАҒЫ
РӨЛІ........................................................................
................5
1.1. Шетел инвестицияаларын тартудың негізгі нысандары және
механизмдері................................................................
............................................5
1.2. Қазақстанға шетел инвестицияларын ... ... ... ... ... ... ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯСЫН ҚОЛДАНУ
ТИІМДІЛІГІ
2.1. Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың
халахуалының жағдайы
............................................................................
..........17
2.2 Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициясының келіп түсүін және
қолдану тиімділігін ... ... ... ... ... ИНВЕСТИЦИЯСЫН ТАРТУДЫҢ БОЛАШАҒЫ
3.1. Шетел инвестицияларын тартудың негізгі мәселелері
.............................27
3.2. Шетел инвестицияларын тартудың жетілдіру жолдары
..........................33
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
......................39
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
...................................................................41
Кіріспе
Тәуелсіздік алғаннан ... ... ... тәуелсіз сыртқы
нарықтарға шығуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... жеткілікті тәжірибесі жоқ ... ... бір ... ... ... ... ... проблемаларының бірі ... ... ... ... мен бөлу ... табылады. Ең алдымен инвестициялар
бұл экономикалық маңызды фактор, оның ... ... ... ... нарықтардың отандық тауарлармен ... ... ... ... қабілеттігі көтеріледі.
Қазақстан экономикасының қазіргі дамуында шетелдік инвестициялардың
маңыздылығы сөзсіз. Қазақстан Республикасының тәуелсіз ... ... ... ... ... ... екпінді өсуін байқаймыз.
Әлемдік шаруашылық дамуының, қазіргі ... шет ... ... ... оның ... ... ... өсуінің
қарқынынан асып түседі. Барлық ... ... даму ... ... ... жету үшін ... ... әдістері мен жолдарын ... ... ... ... ... ағымдарының және технологияның
айырбасының либерализациясы жағдайында ... ... ... әрі ... ... ... Капиталдың болуы, иновациялық қызмет
технологиялармен, квалификацияланған адам ресурстарымен қамтамассыз
етілуі және ... ... және ... ... ... ... бәрі ... бәсеке қабілеттігін ... ... рол ... және ... ... жағдайларда
қабылдаушы елдердің ... даму ... ... Бірақ, көп ел инвестиция алғысы ... және оған ... ... ... екендігін ескеру керек. Сондықтан да шетел
инвестицияларды тартуды зерттеу осы таңда ... ... бірі ... ... ... “ Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ...... таңдай отырып,
курстық жұмысты жазуда келесі мақсат көзделді: шетел ... ... ... инвестицияның Қазақстан экономикасындағы атқаратын орнын
және мәнін анықтау.
Осы мақсатқа қол ... ... ... шешу ... ... ... ... шетелдік инвестициялардың және
олардың нысандарының рөлін анықтау;
• шетелдік тікелей инвестициялаудың себептерін және экономикалық
тиімділігін талдау; шетелдік тікелей инвестицияларды тартудың ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан
реттеуді зерттеу; Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың
хал-ахуалының жағдайын сараптау;
• Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициясының ... ... ... ... ... ... негізгі мәселелерін қарастыру;
• шетел инвестицияларын тартудың жетілдіру жолдарын табу.
Курстық жұмыс кіріспеден, ұш ... ... ... тізімінен тұрады. Шетел инвестицияларының мәнін және ... ... ... ... ... даму тенденциаларын
және Қазақстандағы шетел ... ... ... ... ... ... қол ... тарауда шетел инвестициясының оның ішінде тікелей ... ... ... орнын, көлемін, даму барысын,
экономикалық дамуға тигізетін ... ... ... ... ... ... ... және мемлекет тарапынан оларды реттеудегі
шараларды зерттеп талдау мақсаттары ... ... ... ... тәжірибелік шындықпен салыстыра
отырып, Қазақстан ... ... ... ... негізгі
мәселелерді айқындау және оны ... ... ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАНЫҢ ДАМУЫНДАҒЫ РӨЛІ
1. Шетел инвестицияларын тартудың негізгі нысандары және механизмдері
Қазіргі ... ... ... қозғалысы, әлемдік
шаруашылықтың және ұлттық экономикалардың ... ... ... ... ... ... сұранысымен ұсынысына
шиелініскен баланста Қазақстан мен ТМД-ның басқа мемлекетінің позициялары
өте ... ... ... Бұл ... енді тек қана өз ... капитал нарығының өте шағын сигментінде бәсекелесуге ғана болады.
Ал тікелей және портфельді инвестицияларға ... бұл ... ... экономиканың құрылымдық өзгермелі ... ... ... ... ... шектелуі.
Өндіріс факторларының халықаралық қозғалысы ... ... ... ... мен қамтамасыз етілуінде айырмашылықтар
болатын жағдайда сауданы алмастырады.
Егер сауда негізінде ... ... ... ... басқа себептері жатса, өндіріс факторларының халықаралық
қозғалысы халықаралық ... ... ... ... ... ... технологиялық өзгерістер).
Елдердің өндірістік факторлармен қамтамасыз етілуінің ... ... ... факторлардың халықаралық қозғалысы
салааралық сауданы алмастырады және ішкі-салалық ... ... ... қамтамасыз ету деңгейі өзгеше болса, әр ел ... ... ... және ... факторлардың халықаралық
қозғалысы болмайды. Елдер арасында тек сала аралық сауда мүмкін болды.
Өндіріс ... ... ... әдетте халықаралық
саудадан гөрі қатаң ... ... ... ... ... Әлемнің
көптеген елдерінде, соның ішінде дамыған Батыс Еуропа елдерінде, ... және ... күші ... өте маңызды шектеулер әлі күнге
дейін іс ... ... ... ... екі ... анықтауға болады:
капиталдың экспорты және импорты.
Капиталдың ... ... ... және импортының
себептері әр түрлі болады. Басты себептері – бұл ... ... ... және ... ... қысқартуға мүмкіндік беретін
және тәуекелділікті ... ... және елге ... ... ... ... ... алға шығу. Корпарациядағы стау көлемдерінде НИОКР
ға шығын үлесі жоғары болған сайын ... ... ... ... ... болады және керісінше, шетелге тікелей
инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... бақылау жасауға ұмтылады;
• жұмыс күшінің квалификациясындағы артықшылықтар. Олар
жұмысшыларға еңбегін төлеудің орташа деңгейімен өлшенеді. Корпорацияда
еңбекті ... ... ... ... ... тікелей инвестицияларды
экспорттаудың көлемі де жоғары болады және керісінше;
• жарнамалаудағы артықшылық. Ол халықаралық маркетингтегі ... ... ... сатылуында жарнамаға ... ... ... ... сайын, тікелей инвестицияның экспортының
көлемі де ... ... және ... масштаб экономикасы. Ішкі нарықтағы корпорацияны өндіріс өлшемі
болған ... ... ... экспорт көлемі де жоғары болады
және керісінше;
• корпорация өлшемі. Копорация ... ... ... ... ... ... ... де жоғары болады және керісінше;
• өндіріс концентрациясының деңгейі. Корпорация шегіндегі белгілі бір
тауардың өндірісіндегі ... ... ... ... ... ... экспортының көлемі де жоғары болады және керісінше;
• табиғи ресурстарға қол жеткізуді қамтамасыз ету. Белгілі бір табиғи
ресурста ... ... ... ... сайын, осы ресурсы
бар елге тікелей инвестицияларды экспорттаудың көлемі де сол құрылым ... және ... ... ... да ... ... ... кәсіпорындарды құру арқылы, оған тауарды жеткізуге
кететін көліктік шығындарды қысқарту;
• шет елдерінің территориясында реттуші өндірісті құру арқылы, сол елдің
импорттық шектеулерін жеңу.
Капитал ... ... ... алға ... жұмыс күшінің квалификациясының деңгейі;
• жарнамадағы артықшылық;
• масштаб экономикасы;
• корпорация өлшемі;
• өндірісті концентрациялау деңгейі;
• капиталдағы қажеттілік;
• ұлттық фирмалардың ... Ел ... ... ... ... ... тікелей инвестицияларының импорты да солғұрлым ... ... ... ... ... өндіріс шығындары төмен болған
сайын, тікелей инвестициялары импортының ... ... ... ... ішкі ... нарықты қорғаудың деңгейі. Елдің ішкі тауарлары нарығын
қорғаудың кедендік және басқа да деңгейі жоғары ... ... ... ... ... жоғары болады;
• нарықтық өлшемі. Елдің ішкі нарығының өлшемі жоғары болған сайын,
тікелей ... ... ... ... ... ... ... да факторлары:
• шетелдік тікелей инвестициялары арқылы негізделген ... ... ... ... ... ... бар болуы. /3/
Инвестициялық климатты модельдеу мемлекеттің шетелдік инвестицияны
қолдану және тарту саясатын жасаудың ... ... ... ... ... ... ... инвесторға әсерін тигізетін факторларды жүйелі
елестетуге мүмкіндік береді. Екіншіден, елдегі ... ... ... ... ... шетелдік серіктес іс-қимылының ынталануын
сезінуге мүмкіндік береді.
Капитал миграциясының осы ғалымдар анықтаған бір себебі – ... ... пен ... әр елде бір қалыпты болмауы.
Капитал көп жағдайда оған ... ... бар және де ... ... ... шығарылады.
Негізінен, капиталды оған деген сұранысы көп елдер емес, ұсынысы көп
елдер шығарады.
Неоклассиктердің бірі Б. Олин өзінің сауда концепциясында былай ... ... әр бір ... оған ... сұраныспен анықталады, демек,
олар шектеулі өнімділігі аз жерден көп жерлерге қарай көшеді”.
Р. Нурксенің тұжырымы бойынша, тауарды ... көп ... ... капиталға деген сұраныс тез өседі, осыған сәйкес олар ... ... ... ... ... бірге бұл сұраққа неокейнсиандықтар да жауап беруге
тырысты. Неокейнсиандық ... ... ... қозғалысы мен төлем
балансының ... ... ... ... ... ... бірден бір себебі – бұл
әрбір елдің ... ... бір ... болмауы”. Кейнстің осы
көзқарасын Ф. ... пен Р.Ф. ... ... ... осы арақатынасты үш тұрғыда қарастырды:
1. белгілі бір елдің төлем балансының сальдосы плюс (+) таңбалы болса,
онда ... ... ... ел ... ... елге өз ... көбірек сата
отырып. Ішке капитал енгізе отырып, ішке ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде капиталды шетке шығарушы елдің
ұлттық табысы ұлғаяды;
2. егер белгілі бір елдің инвестициясы көбеймесе, бірақ ... ... зор ... онда ... ... ... ... елдің ұлттық
табысын ұлғайтады және жұмыстың ... ... ... шеттен әкелінуі импортер елдің ішкі экономикалық
жағдайына әсер етеді, яғни шеттен әкелетін капитал формаларының ішінде
портфельдік ... ... ... төте ... енгізу әлде қайда
тиімді болып табылады. /4/
Тікелей инвестициялар - ... ... ... ... ... ... ... капитал салынған елдегі ұзақ мерзімді
экономикалық қызығушылықты иемдену мақсатындағы капитал салымдары.
Мемлекеттік ... ... ... емес ... ... санамағанда, олар толығымен жеке кәсіпкерлік капиталды шетке
шығарумен байланысты.
Портфельді инвестициялар - бұл ... ... ... бақылау жасау құқығын беретін шетелдік бағалау қағаздарына капитал
салымдары.
Халықаралық капитал қозғалысының ... әр ... бір ... әдетте ол өзінің инвестициялық және банктік заңдылықтары мен
орналастырылады.
Тікелей шетел инвестицияларына қатысты:
• капитал ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларының экономикалық эффекттері;
• тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау.
Қазіргі таңда әр ... ... ... ... ... тез өсу ... айқындала түсті. Капиталды шетке
шығарудың алғашқы кезеңінде ... көп ... ... ... ... елдерге шығарылды.
Ал қазіргі уақытта капиталдың миграциясы көбінесе дамыған елдердің
арасында жүреді, яғни тікелей шетел ... 70 – 75 % - ... ... елдердің үлесінде болып тұр. Тікелей инвестициялардың
ХХ ... 90 ... ... жалпы көлемінің 25,8%-ті дамушы елдерге,
18,2%-ті АҚШ-қа, 99 %-ті ... 26,6%-і ... ... ... 10%-і ... ... ... басқа елдеріне салынады. /5/
Дамыған елдердің арасында капитал миграциясының ... ... ... ... ғылымды көп қажет ететін, жоғары білімді мамандармен
қамтамасыз етілетін өнім өндірісін ұйымдастыру өте қиын. Сонымен ... ... ... өте ірі ... мен ... ішкі нарықтар бар.
ФРГ мен Жапонияның шетелдерге ... ... ХХ ... 60 ... ... ... Олардың тікелей инвестицияларының өсу
қарқыны АҚШ пен салыстырғанда, екі еседей көп ... ... ... ... күшейді. Мемлекеттің капитал экспортеры ретіндегі
рөлі кенеттен өсіп кетті.
Қазіргі уақытта елдер арасындағы капиталдың қарама-қарсы қозғалысы кең
дамуда, яғни ... әр ... бір ... әрі экспортер, әрі импортер
рөлін атқарады, яғни капиталдың айқасқан ... ... ... ... ... ... елдің ішінде капиталдың жетіспеуінен экспорттың
жүзеге асырылуына, ал импорттың шетелдік капиталдың ... ... рет ... әкеліп соғуы мүмкін. Капитал миграциясы пайда
болған кезеңнен бастап, ХХ ғасырдың 70 ... ... ... ... ... ... айырбасының ең үлкен аймағы болып саналады. ... ... ... ... ... Одақ ... ... дамуы салдарынан пайда болған. Батыс ... ... ... ХХ ... 70 ... аяғынан бастап, азая бастады,
сонымен бір мезгілде АҚШ-та капитал ... өсе ... ... ішінде ХХ ғасырдың 80 жылдарында жұмсалған шетелдік ... ... ... ... бірінші орын алды. Қазіргі уақытта капитал
миграциясының тағы бір ...... ... атап ... ... ОПЕК – ке ... елдерде капитал экспортының пайда болуы. /6/
ОПЕК – мұнай экспорттаушы елдердің ұйымы. ... ... ... ... рөл атқаруда. Мысалы, Кувейттің жеке меншік секторының
инвестицияларының шетелдегі мөлшері (1995 ж.) 100 ... ... ... ... инвестициялары – 30 млрд. долл. болды.
Мемлекеттегі қолайлы инвестициялық климатты жасау ...... ... Қазақстандағы инвестициялық климатты ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесін
құрайтын әр түрлі әдістер кешенінің жиынтығы:
• мемлекеттің нарық ... ... ... және ... ... ... етуі;
• экономикалық реформалардың күйі және дамуы;
• инвестициялық іс-әрекет үшін заңдылық база;
• мемлекеттік ограндарда жүргізу, ... ... ... ... ... ... және нарық инфрақұрылымының дамуы;
• банктық жүйенің тұрақтылылығы;
• саяси климаттың тұрақтылылығы және ... ... ... ... мен тәуекел дәрежесіне
байланысты шетел ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі, бұның көмегімен шетел инвестициялары жүзеге
асырылады. Бұл ... ... ... ... байланысты жақсартқан және жаңа инвестициялық механизмдерді
дамытқан жетістіктердің арқасында мүмкін болды.
Капитал қозғалысының ... ... бірі ... ... ... табылады, бұларды шетел компанияларымен мемлекетке жүзеге
асыру арқылы инвесторлар рыноктан тез кету мүмкіндігінен айырылады. ... ... ... ... байланысты ұзақмерзімді салымдар салуға
дайын, өйткені бұл ... ... ... ... ... ... болатынына сенімді болады. Тікелей шетел инвестициялар тікелей емес
инвестицияларға қарағанда капиталдың ... ... ... өте ... көлемі мен капиталсалымның ұзақ мерзімімен
үйлестіруде, инвестициялаудың бұл формалары ... ... үшін ... ... ... ... инвестицияның мұндай формасын тартуға құштар
екенін көруге ... ... ... ... ... факторларының қозғалысы
сыртқы сауданы ынталандырады, өйткені келесілерді жабдықтау ... ... ... ... қосымша өнімдерді;
• еншілес фирмалар үшін құрал – жабдықтарды кәсіпорындар мен үкімет
төмендегілер үшін тікелей инвестицияға қатысуға тырысады;
• рыноктарды ... ... ... ... ... алу үшін.
Сонымен қатар үкімет саяси артықшылықтарға сай келуге тырысады.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... ... басқада: оны қай сфераға тарту керек және ... ... ... пайда болатындығын анықтау. Ал соңында әр бір нақты нысанның
ұлттық ... ... ... ... ... Бұл мәселелер бойынша
біздің шаруашылығымызда ... ... ... капиталының импортер елдегі келесі себептерге байланысты шетел
инвестициясын тартуға ынталанады:
• елдің экономикалық дамуын қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі, төлем
балансының тапшылығын меңгеру және тағыда басқа;
• орташа және жоғары дамыған елде ... ... ... жаңа ... мен ... алу, ... қабілеттілікті көтеру
үшін шетел капиталын тартады;
• шетел капитал қатынасына таңдаулы саясатты (жеке аймақ және ... ... және ... ... ... ... елдер, сонымен қатар
өте бай елдер де (Кувейт, Сауыд Аравиясы, Сингапур) ... ... ... қарқынында ғана емес, белгілі саланың және технологияның
дамуында қызығушылық танытады;
• көп мемлекеттер шетел капиталын ұлттық экономикаға екі жақты ... яғни ... ... ... ... жол беру шеңберінде (мысалы
ЕО-ның ... ... ... ... ... ... ... қатынасына қарағанда, АҚШ-тың Жапондық ... ... ... АҚШ-тың Жапонияға шығындануы).
Басқа елдермен экономикалық ынтымақтастық бойынша ... ... ... ұйымдарға кіргенде, келісімнің қатысушылары ұлттық
экономикаға шетел инвестициясының жіберілуін либерализациялауға ... үшін екі, ... ... дәл келеді. Шетелден инвестициялар
белгілі салаларда, техника және ... ... және ... ... құлдырау нәтижесінде пайда болған диспропорцияны жеңу және жиналып
келе жатқан артта қалушылықты жеңу.
Қазақстан Республикасында ... өсу және оны ... ... ... ... және ... басты бағыттардың бірі, халық шаруашылығы
объектілері және салаларының өмір сүруіне қолайлы ... үшін ... ... ... және ... регламентациясы
инвестициялаудың қауіпсіздігін табыстылығын нормативті-құқықтық қамтамасыз
ету және қолайлы жағдай туғызу болып табылады. /7/
Әлеуметтік-экономикалық жағдай да Қазақстанның даму жолы ұзақ ... ... және ... ... ... ... ... ұстап тұруды қажет етеді. Елдің ұлттық артықшылығы иілгіш және
балансталған экономиканы құруға ... ... ол ... ... алуы тиіс, бұл жеделдетілген экономикалық өсуге елдің тұрмысының
қолайлы жағдайда болуына себебін тигізеді.
Инвестициялық преференциялар. ... ... және ... ... ... көрінісі ретінде ел заңында
көрсетіледі, яғни нақтылық ... ие – ... ... ... преференция берудің негізгі ... ... ... приоритеті секторларына салу, олардың тізімін ел
үкіметі бекітеді.
Инвестициялық ... ... ... түрде беріледі:
инвесторларға корпоративтік табыс салығы, егер инвестор жаңа өндіріс ашатын
болса немесе кеңейтетін болса ... ... ... кәсіпорынға салу кезінде инвесторды ... ... ... бар ... жетімділігі;
• толықтылығы;
• шынайылығы;
• оны берудің оперативтілігі ... ... ... инвестицияларын тартуды мемлекет тарапынан реттеу
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... сонымен қатар республикалық және ... ... ... ... ... ... ... Конституциясы, Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексі, жер, кен, ... және ... ... ... ... біріккен кәсіпорындар туралы, банк және банктік
қызмет туралы заңдар, ... ... ... ... қызмет, кендік
бақылау және валюталық ... ... ... ... қатынас және
сақтандыру туралы заң ... ... ... және ... және т.б. ... ... жатады.
Екінші топқа заң ережелері мен ... ... ... ... ... олар ... ... және бюджет құратын
ақшалай қаражаттар облысында инвестициялық процесті, сонымен қатар қаржылық
активтерде ... салу ... ... ерекшелікті ескеріммен
аймақтағы инвесторлардың мүддесін қорғайтын аймақтық нормативтік актілерді
реттейді.
Инвестициялық қызметке әсер ететін бірнеше жағдайлар ... ... ... мен ... ...... энергетикалық
хартия мен келісім), сонымен бірге халықаралық қаржылық институттармен
келісімдер арқылы ... - ... ... ... Валюталық Қоры,
Инвестициялық дауларды шешу халықаралық ... ... ... ... ... ... ... құру және даму
банкі) реттеледі. /2/
Қазақстан Республикасының инвестициялық заңдылықтың эволюциясы
Қазақстан ... ... ... ... ... ... инвестициялық заңдылығының қалыптасу тарихы осы
салада заң ... ... ... 1990 ... 7-ші ... ... инвестиция туралы». Ол инвестицияны ... ... ... ... ... 1994 ... 27 ... “Шетел
инвестициялар туралы”. Өзінің заңдарына қарай дамуын 1997 жылы 28 ... ... ... ... туралы» заңында алды. Осылайша
Қазақстан қазір халықаралық қауымдастықтың толық мүшесі. ... ... ... Қазақстанның заң базасының ... әсер ... ... климат жасау үшін Қазақстан әр түрлі елдермен екіжақты
халықаралық келісімге қол қойды.
Қазақстан инвестициялық климатының жақсаруын 2008 жылдың 8 ... ... ... ... көрсетті. Бұл заңның ерекшелігі
шетел және отандық инвесторларға тең ... ... /2/ ... ... ұлттық капиталды ынталандыру мақсаты тұр. Заңның бірінші бөлімі
инвестицияның құқықтық режимі, екіншісі инвестицияға мемлекеттік қолдаудың
реттеу нормалары.
Инвестиция туралы қабылданған ... ... ... ... ... ... ... лизинг пәні қосылады. Ары қарай ... және бір ... ... ... ие. ... ... ... тек қана екінші объект жазылған: жарғылық капитал және
тіркелген активтер. Ол ... ... ... ... және ... ішкі ... ... кепілдіктер. Инвестордың мүддесін қорғау құралдары мен
механихзмдері ретінде келесі дәстүрлі кепілдіктер қарастырылады: Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... кепілдемесі; ұлттандыру және реквизициядан
кепілдеме. Заңда инвесторларға өтемақы нормасы да қарастырылған. Бұл жағдай
инвесторлар үшін ... ... ... ... өтеу ... азаматтық
кодекске сәйкес. Кепілдеменің жаңа түрі заңнамалық актілердің тұрақтылығы:
Қазақстан Республикасы келісімдерінің ... ... ... ... ... ... және қолдаудың
әдістері инвестициялық преференцияның көрінісі ретінде заңда көрсетілген,
яғни нақтылық сипатқа ие – ... ... ... ... ... негізгі шарттары – инвестицияны
экономиканың приоритеті секторларына салу, ... ... ... ... ... ... ... келесідей түрде ... ... ... ... егер инвестор жаңа өндіріс ашатын
болса немесе кеңейтетін болса жеңілдіктер беріледі. Корпоративтік ... ... ... үшін ... ... ... ... пайдалануға жаңа енгізіліп жатқан соммасы ... ... ... ... өткеннен кейін заңмен
бекітілген нормада салықты ... ... . ... инвесторларға өтемақы
нормасы да қарастырылған. ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер, яғни олар импортталған
құралдарға кедендік ... ... ... преференциялар
инвестордың мемлекеттік органмен жасасқан контрактісі ... ... ... ... мен ... ... заңда мемлекеттік гранттар көрсетілген, яғни
инвестициялық ... ... ... үшін ... ... ... ... Заң мемлекеттік грант ретінде мына объектілерді
айқындайды: жер учаскелер, ... ... және ... Және ... ... ... инвестициялық жобаның 30%-нен аспау керек.
Жаңа инвестицияға мемлекеттік көмек берудің артықшылығы бұрынғымен
салыстырғанда:
- корпоративтік табыс салығына және ... ... ... ... яғни инвестор қаншалықты көлемде ... ... ... ... деңгейде жеңілдіктер беруді есептеу тартылатын
инвестицияның сапасына байланысты болады;
- заңмен өз еркімен сақтандыру енгізіледі, яғни коммерциялық
тәуекелдік ... ... ... дауды шешу тәртібі өзгертілген, яғни інвестор
үшін екінші оң жағдай. Біріншіден ... ... кең ... екіншіден барлық дауларды халықаралық арбитражда ... бар ... ... халықаралық – құқықтық реттеу. Ерекше назарды
халықаралық келісімдердің маңызына, бәрінен ...... ... шартына мән берген жөн. Өзімізге белгілі, қазіргі ... ... ... ... ... ... ... асады: ұлттық құқықтық
және халықаралық құқықтық. Ұлттық құқықтық реттеудің ... ... ... ... ... ... ұлттық заң берген кез келген
уақытта алынып ... ... Ал ... ... ... кепілдер
біржақты тәртіппен алынып тасталмайды. Халықаралық құқықтық реттеу шетел
инвестициясын көпжақты және екіжақты ... ... ... ... ... халықаралық ұйымдар, мысалы: БҰҰ құқықтық реттеуге үлкен
әсерін тигізеді. Халықаралық құқықтық ... бір ... ... ... келісімі құрайды. Екіжақты келісім инвестицияны ... ... және ... мүлік негізінде меншік;
• компаниядаға пайдық қатысу;
• инвестицияға байланысты экономикалық құндылықтарды құрумен
байланысты ақша қаражаттарын талап ету құқығы;
• интелектуалдық ... ... ... ... ... ... басқа барлық құқықтар мен заттай құндылық./8/
Кейбір ... ... ... ... ... ... ... қосады. Әрине, екіжақты келісімнің мәні ондағы кепілдікке
байланысы. Осылайша Қазақстан Республикасы қол ... ... екі ... ... екі ... ... ең ... жағдай
тәртібі немесе ұлттық тәртіп. Инвестор әрбір жағдайда екі ... ... ... Қазақстан Республикасы инвестиция облысын инвесторлар
үшін жалпы ережелер қолданылған, елге ... ... ... ... климатты жақсартуға ... ... ... және ... ... орын ... Республикасының құқықтық режимі бойынша шетел инвестициясы
келесі жағдайлармен белгіленген:
1. Кез-келген шетел инвестициясының жұмсалу ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың
Қазақстан Республикасының қайырымды істерімен немесе шетелдік заңды ... ... ... шектетіледі;
2. Мемлекеттік заңнамаға сәйкес заңды және жеке тұлғалардың
халықаралық келісім ... ... ... сол мемлекеттің артынан
халықаралық конвенцияға қол қойғаннан бастап ҚР-ғы заңнамалық актілерге ... ... ... ... және ... кейбір баптарына қосымша жеңілдіктер енгізіліп, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының территориясындағы заңнамалардың,
актілердің, берілген инвестицияның шетелдік инвесторларға немесе шағын
кәсіпорындарға тиым ... ... ... ... комитетімен
қамтамасыз етіледі;
5. Шетел инвесторларына кепілдікті сол қызмет істеп отырған өнеркәсіп
орындарына беріледі.
Қазақстан Республикасының «Шетел ... ... ... және ... және де ... ... экономикасына
шетел инвесторларын тарту барысында, мемлекеттік кепілдікті ... ... ... түр бойынша немесе шетел инвесторларының арқасында
келісілген құжат бойынша анықталады.
Қазақстан Республикасына ағылып ... ... көп ... ... ... ... сәйкесінше Қазақстан Республикасындағы
шетел инвестициясының ... ... ... ... ... ... тұлғаның араласуымен құрылған өндіріс орны»-бұл
заңды тұлға Қазақстан Республикасының территориясында заңнамаға сай жұмыс
істеп жатқан шетелдік немесе біріккен ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының территориясында заңнамаға сай істеліп жатқан ... ... ... ... - шетел тұлғаларының қатысуымен Қазақстан
Республикасының территориясында (заңнамаға сай, акция, пайда ... бар ... ... ... заңнамасының 14 бабына сай заңды тұлғалар
шетел тұлғаларымен бірігіп келесі түрде өнеркәсіп құра алуына құқы бар:
• шаруашылық жолдастық ... ... ... ... бап ... ... ортақ капиталын бөлу туралы заңы немесе
мүліктерді пайдалану барысында ортақ ... ... ... ... ... ... Республикасының азаматтық кодексінде 85
бабына сай) заңды тұлға, өзінің ортақ өндіріс ... ... ... ... ... қоса ... ... қоғамдардың акционерлері діннің қоғамммен байланыстарын,
қауіпсіздік шараларын, ... ... ... ... ... ... ең басты құжаты шетел инвестициясының, қандай
әдіс бойынша діндік құрылым ретінде және де құрамы мен ... ... ... ... орталығына тәуелді болып келеді. Біріккен
кәсіпорын дүниеге келгеннен бастап салық жеңілдіктерімен, салық төлемдеріне
бағынуы тиіс, біріккен кәсіпорындардың ... ... ... ... ... Мысалы: біріккен кәсіпорынның ... ... ... ... ... есептесу әдісі, біріккен
кәсіпорынның пайдасына ... ... ... ... - ... есептесу, Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы
бойынша, «Бухгалтерлік ... ... 1995 ... 26 ... №2732
заңына сәйкес және де Қазақстан Республикасының статистикалық есептесу
басқармасында, Қазақстан Республикасының ... ... ... 26 ... айындағы № 44 заңына сәйкес белгіленеді. Біріккен
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... 24 ... ... «Қазақстан Республикасының шетел инвестициясы
туралы» заңында белгіленген .
Заңды тұлғаларының шетел тұлғаларымен бірге шешілетін сұрақтарды айта
кетсек еңбек режимі, жұмыстан ... ... ... ... ... ... ... туралы заңда көрсетілген. Шетел және
заңды тұлғалардың еңбек қатынасы ... ... ... ... ... мен ұйымдары бұл заңнамаға сай қызмет етеді.
Кәсіпқойлар одағының ... ... ... ... ... 1993 жылдың 9 сәуірдегі № 2107 шаруашылық
серіктестігі кәсіпқойлар ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында заңды тұлғалардың ... ашуы - ... ... ... бірі ... ... ... келесідей кепілдіктер береді:
І. Заңнамалардың кепілдікке жауап берілуі (Қазақстан Республикасының
заңында 6 бап ... ... ... ... ... ... шарт ... 10 жыл ішінде
заңнамалар бекітіледі және де инвестиция көздерінің мемлекеттік органдармен
қарым-қатынастары ұзартылады.
Шетел инвесторларының әлеуметтік жағдайы ... ... ... шарт ... сай кез ... ... ... қызығушылығын тудыратыны ақиқат.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЭКОНОМИКАСЫНДА ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯСЫН ҚОЛДАНУ
ТИІМДІЛІГІ
2.1. Қазақстан Республикасына шетел инвестицияларын тартудың ... ... ... ... және ... ... құру ... мемлекеттiк-басқару қатынастарын және олардың құқықтық реттеуiн
жетiлдiру, осы қатынастарға ... ... ... ... ... ... ... құру кезiнде мемлекеттiк басқару механизмдерiнiң
алдында ... жаңа ... ... ... ... және құқықтық реформаларды жүзеге асыру
жағдайында мемлекттiк-басқарушылық қатынастарын құқықтық ... ... бар. ... бұл ... саласы оның басты мiндеттерiнiң бiрi болып
табылады. Тәжірибеде мемлекеттiк басқару ақппаратының қызметiнiң ... ... ... ал, ол ... ... қызметiне тым
араласуын жеңiлдетедi./9/
Қазақстандағы мемлекет қызметiнiң жаңа салаларының бiрi ... ... ... табылады. Қазақстан Республикасының Президентi
Н.А. Назарбаевтiң «Қазақстан-2030. Барлық қазақстандықтардың көркендеуi,
қауiпсiздiгi және ... ... атты ... ұзақ мерзiмдi
приоритеттi мақсаттар мен жүзеге асыру ... ... ... iшкi ... ... ... бар ашық нарықтық экономикаға
негiзделген экономикалық өсудi жатқызады. ... бұл ... ... ... органдардың қызметiн қайталау байқалады.
Ұлыбританияның, Ирландия, Сингапур, ... және ... да ... ... ... ... үшiн ивесторларға үкiметтiк көмек
көрсетудi, инвестицияны қолдау бойынша маманданған агенттiк ... ... ... ... ... ... 2004 жылдың 22-қаңтарда
құрылға Қазақстан Республикасының инвестициялар бойынша агенттiгi тек 2005
жылыдң ... ... өмiр ... және Қазақстан Республикасының
Президентiнiң 2005 ... 13 ... ... Республикасының
жеке мемлекеттiк органдарын қайта құру, жою және құру ... ... үшiн ... ... ... әлемдiк экономика жүйесiне кiру
табылады. Мұнда да, бүкiл әлемдегідей шетел капитал салымдарына үлкен маңыз
берiледi.
Республикадағы ... ... ... ... сыртқы
iстер министрлiгiнiң 2005 жылдың 13 қазаныңдағы ... ... жеке ... ... ... ... жою және құру туралы»
жарлығымен құрылған Инвестициялар бойынша комитетi жүзеге ... ... ... ... ... ... 1996 ... 8
қарашасындағы жарлығымен инвестициялар бойынша мемлекеттiк саясатты жүзеге
асыратын жалғыз ... ... ... едi. ... көрсетiлген
инвестициялар бойынша 2004 жылдың қаңтарында мемлекеттiк комитет Қазақстан
Республикасының инвестициялар бойынша агенттiгi деп өзгертiлдi./10/
Шетел ... ... ... ... жаңа бағыт болып
Қазақстан Республикасының Президентi жағынан ... ... ... табылады. Осы сұрақ ... ... ... 2003 ... 30 ... ... қабылданды.
Жаңадан құрылған шетел инвесторлярының ... ... ... жанындағы кеңес берушi-ақылдасушы орган болып табылады. Оны
құрудағы ... ... ... ... ... ... реттейтiн заңдылықты жетiлдiру бойынша ұсыныстар, халықаралық
маңызы бар Қазақстан Республикасының iрi ... ... ... ... ... ... ... еңгiзу;
• инвестициялық климатты жақсарту бойынша ұсыныстар жасау;
• ел экономикасының әлемдiк экономикалық процесстерге
интеграциялануы ... ... ... инвестицияны тарту бойынша қызметтер жүйесі ретінде
инвестициялық саясат, практикада ... ... ... ... ... ... ... нарықтың дұрыс жұмыс істейтін инфрақұрылымды құру;
- төлемқабілетті сұранысты көбейту, соның ішінде өнімге және
инвестициялық ресурстарға ... ... ... ... яғниамортизация мен
пайдалануды, пайданы қамтамасыз ететін жағдайларды құру;
- ... ... ... ... ... нарықтың
және басқада инвестициялық ресурстардың интеграциялануы;
- шетел және отандық инвестицияларды тарту үшін тартымды жағдайды
қалыптастыру.
Сонымен, Қазақстан ... ... ... ... ... ... негiзгi бағыттарын атап кетуге ... ... ... құру, қазақстанның халықаралық ұйымдарға
белсендi ... ... ... халықаралық келiсiмдер мен
конвенцияларға отыруы, инвестиция бойынша комитеттiң ... ... ... ... ... ... Қазақстанның инвестициялық
саясаты жетiлу керектiгi және шет ... ... ең ... мен механизмдердi қолдану керектiгi сөзсiз. /11/
Қазақстан экономикасы үшін ... ... ... ... ... ... интегралдануына көмектеседі. Төменде неге ... ... ... дәрежеде пайдалы болуының дәлелдері
келтіріледі.
Жаңа технологияларды беру Трансұлттық корпорациялар (ТҰК) ... және ... ... жоғары компанияларға жатқызылады. Олар
әртүрлі елдерде ... ... ... ... және
өтімділік рыноктарын ұйымдастыруға шейін барлық сатысында ғылыми-зерттеу
жұмыстарының ... ... ... күнгі экономикада басты
өндірушілер барлық әлем ... ... мен ... ... ... әрекеттегі тұлғалар болып табылады.
Егер Қазақстан ТҰК тарта алса, онда оның жаңа ... ... ... ... ... ... компаниялар, олардың
ноу-хауларын менгереді және қатаң бәсеке жағдайында халықаралық рынокка
жұмыс істеуге ... ... ... ... ... мен
менеджерлері алады.
Жұмыс орындарын құру. Экономика өтпелі жағдайда ... ... ... (толық емес) жұмыс бостылық немесе жұмыссыздық
созылмалы проблема болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықпен күресу аз нәтижелі болады.
Ал тікелей инвестициялар жұмыс орындарын құрайды. Сонымен қатар жергілікті
кадрларды ... ... ... ... қолайлы әсерін тигізеді.
Экспортты дамыту. Шетел инвестициялар, алушы ... ... ... орналасқан елдің экспорт тұрақты экономикалық өсу үшін ... және ... ... ... ... Тұрақты валюта импорт
тауарларын сатып алуды ... мен ішкі ... ... қарыздарды төлеу үшін қажет. Шетел инвесторлары Қазақстандағы өзінің
экспортының номенклатурасын кеңейтуге көмектеседі. Дәстүрлі емес ... деп ... жаңа ... ... ... ... ... тауарларын
дәстүрлі экспорттаған Қазақстан үшін өте ... ... ... шикізат тауарларына бағаның төмендеуінің алдында елдің
қорғалмағандығын төмендетеді.
Инвестордың типіне, инвестициялық мақсаттар мен ... ... ... ... түрлерін бөліп көрсетіледі. Сонғы
жылдары алуан түрлі болып келеді, бұның көмегімен ... ... ... Бұл ... ... ... жетістіктердің
арасындағы байланысты жақсартқан және жаңа инвестициялық механизмдерді
дамытқан ... ... ... болды. /12/
Капитал қозғалысының осындай механизмдерінің бірі тікелей шетел
инвесторы болып табылады, ... ... ... мен ... ... ... инвесторлар рыноктан тез кету мүмкіндігінен айырылады. Бірақ
олар жоғары дәрежедегі ... ... ... ... салуға
дайын, өйткені бұл жағдайда салым тәуекелімен байланысты пайда жоғары
болатынына ... ... ... шетел инвестициялар тікелей емес
инвестицияларға ... ... ... сомаларын құрайды.
Инвестицияның өте ... ... мен ... ... ұзақ мерзімімен
үйлестіруде, инвестициялаудың бұл формалары алушы елдер үшін ... ... ... Қазақстан инвестицияның мұндай формасын ... ... ... ... инвестицияларын тарту мен пайдалану тиімділігі мен көлемі елдегі
инвестициялық климаттың болуына тәуелді болады. “Капитал елге келу ... ... деп ... ... ... болуын
қажет етеді. Сол факторлардың ішінен: эконоимкалық ... ... ... ... ішкі ... ... нарықтың көлемі (Бір
адамға шаққанда жалпы ішкі өнімнің көлемін ... ... ... ... экономиканың ресурспен қамтамассыз етілгендігі;
инвестициялар үшін ... ... ... ... ... ... коррупция жағдай; кедендік, қаржылық реттеу;
салықтардың және ... ... ... ... ... реформалардың қадамы; ... ... ... ... ... ... ... келе жатқан көптеген елдер, зерттеушілердің ... ... ... Олар ... дамуында тек өз ресурстарына
сенеді); сыртқы ... ... ... бұл ... ... емес, егер
қарызға алынған ақша жол ... ... ... бұл экономикалық даму үшін жақсы); волютаның ... ... ... ... ... ... ... үшін қажет ... Бұл ... ... кепілденеді. Ол
жергілікті волютамен ... ... күші (Бұл ... ... ... ... нарықтық экономикаға көшуі үдемелі қарқынмен өсіп келе
жатыр. Мемлекеттік меншіктің жекешелендіруі жүзеге асты.
Өнеркәсіптік өндірістің құлдырау қарқыны 2004 ... ... ... орта ... Бұл ... «қалқымалы» бағамға көшу
салдарынан болды және мұнай мен металлға әлемдік баға ... ... кен ... ... ... ... ... Инвестицияларды
игеру динамикасы экономикадағы қайта белгіленген ... ... ... болып табылады.
Инвестициялар үшін заңды базасы, заңдардың ... ... ... ... ... жеңілдіктер тізбегі, артықшылық пен
кепілдік болып табылады. Олар ... ... ... ... ... ... босатуды және 5 жылға, дейінгі мерзімде жерге салық 5
жылға дейін 30%-ке ... ... ... ... ... ... ... асыру үшін кіргізілетін құрал-жабдық,
шикізаттар мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау туралы» заңдағы маңызды
қағида қазақстандық заңдардың өзгеруінен олардың жағдайы ... ... ... ... ... береді. Бұл баптың мағынасының
байламы – қазақстан экономикасына инвестор капиталды ... ... ... ... үшін ... ... ... сенімді болуында.
Заң шығаруы актілер (салықтық, ... ... ... ... ... инвестициялық қызметі басталған кездегі жүзеге асқан
актілерді қолданады, егер жаңа заңда ... ... ... ... ... ... әрі қарай нығайту үшін Қазақстан
Республикасында мемлекет басшысының тапсырысы бойынша жасалған 2004-2005 жж
тікелей инвестицияны тарту бағдарламасын ... ... ... және
экономикалық тәуекелді төмендету үшін ... ... ... ... ... ... бірнеше елдермен екіжақты келісім жасау
мақсатқа қойылған./14/
Саяси ... ... ... ... ... ... ... барлық тікелей шетел инвестицияларының 4/5 ... ... осы ... ... ... ... керек. Өйткені
Азиядағы, Ресей және Бразилиядағы қаржы ... ... ... ... ... ... көшті, инвесторлардың дамып
кележатқан мемлекетер мен ... ... пен ... ... ... ... ... Қазақстанның негізгі
экспорттық позициясының баға коньюнктурасы төмендеуде. Әлемдегі ... ... ... ... ... ... жерлерін игеруге және оны сыртқы рыноктарға тасымалдауға теріс
әсерін тигізуі мүмкін ... ... ... ... ... үшін ... мен ... түрлері және көлемімен
анықталмайды, оларға тек әлеуметтік – саяси және ... ... ... ... ... іске ... даму үшін
мемлекеттің саясаты ... ... ... ... Халықаралық тәжірибе
көрсеткендей экономика даму үшін тікелей инвестицияның келуі біртіндеп
көбееді. Ол мемлекеттерге ... ... мен ... ... ... ... артуына, инвесторлық қызметке жағдай
жасауға ... ... ... ... Инвесторлық «ойын ережесі» барлық
инвесторлар үшін анық және түсінікті болуы тиіс. Олар ... ... және ... ... мен ... ... жол
бермеуі керек. Қазіргі ... ... ... инвестицияларды
тартуға және өндіріс пен сауданы ... ... ... ... болып табылады. Сонымен қатар биліктің ... ... ... ... мен сақтауды қамтамасыз ету ... ... зиян ... мемлекеттік инвестициялық имиджіне
нұсқау келтіруді және мемлекеттік оргондарға сенімділікті төмендетеді.
2.2. Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициясының ... ... ... тиімділігін талдау
Қазіргі кезде ел макроэкономикалық көрсеткіштерінің салыстырмалы
тұрақталуына ... ... ... ... жету бойынша шараларды
жүзеге асыру маңызды ... ... ... ... ... ... ... кең тартуды болжайды. Капиталды жинау
мен инвестициялаудағы екпін ... ... ... қоса ... ... шешуге мүмкіндік береді. ... ... ... өсім ... оның ... ... қатарлы
технологиялар меңгеріледі, нарықтардың ... ... ... ... ... ... ... көтеріледі. Қазіргі
кезеңде Қазақстан ірі ... ... ... ресурстардың
түрлілігі мен стратегиялық тиімді кен орындарының болуына ... ... ... ... ... үшін ... ... Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы жаңа
заңды қолдану ... ... ... бола ... ... көздері бойынша инвестиция құрылымында едәуір өзгерістер
пайда болды, әсіресе ... ... ... Қазақстанның Азиялық
аймақтағы стратегиялық ... бай кен ... ... ... потенциялы сонымен қатар ... ... ... ... ... тікелей инвестицияларының сыртқы қаржы ресурстарының
жалпы ағымдағы ... ... ... ала ... ... ... инвестициялар тікелей түсімдерді көрсетеді, бірақ
олардың ... ... ... әлі жоқ. Заң ... толық еместігі салық жүйесінің тұрақсыздығы ... ... ... Инвестициялық белсенділіктің азаюы өндірістің
одан әрі құлдырауы оның ... ... ... ... алып келді , әсіресе бұл машына ... ... ... материялдарының өнеркәсібі сияқты қор жинайтын салаларға ... ... ... ... ... перспективалы формалары
келесідей: портфельді ... ... ... алу); ... құруға кететін инвестициялар; кәсіпорынды басқаруға алған
фирмалардың инвестициялары; ... ... ... ... ... Шетелден капитал қазіргі уақытта негізінде
екі канал арқылы тартылады: үкіметтік ... ... ... ... ... инвестициялар.
Қазақстан көптеген инвесторларды бай табиғи ресурстарымен, арзан жұмыс
күшімен және ішкі ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың аймақтары бойынша бөлінуінде
маңызды роль атқарады. Бір ескеретін жәйт ... көп ... ... қажет бірақ сонымен қатар бұл жағдайда егеменді еліміздің ... де ... ... ... ... тікелей шетел инвестицияларын тарту бойынша
алдыңғы ... ... тау кен ... 5431,54 млн. ... (64,48 ... беру 1791,97 млн. долл. (21,27 %), өңдеу өндірісі 515,77 (6,12 %)
болып отыр (кесте 1 және 2 ... ... ... ... белгiлi
қызығушылықты қазақстандық экономиканың қара металлургия, энергетикалық
кешені мен ... ... ... ... ... отыр. /16/
Кесте 1. Қазақстан Республикасына қызметтер нысандары бойынша тікелей шет
инвестицияларының 1998 – 2009 ... ... ... ... |2007 |2008 |2009 ... ... |7,4 |5,0 |2,4 |1,6 |-2,02 ... кен ... |7841,2 |3088,1 |2123,4 |2187,8 |5431,54 ... | | | | | ... өндірісі |1766,4 |832,4 |993,7 |993,7 |515,77 ... ... | | | | ... ... және |433,0 |33,8 |19,0 |67,7 |11,39 ... | | | | | ... және қызмет |150,5 |63,6 |103,2 |164,0 | 267,63 ... | | | | | ... мен | | | | | ... үйлері |52,4 |25,3 |12,3 |7,3 |13,44 ... және ... |160,0 |161,1 |95,2 |75,8 |81,89 ... ... |206,4 |44,8 |11,8 |52,7 |67,74 ... беру, | | | | | ... |1432,8 |454,5 |845,7 |987,1 |1705,93 ... ету және | | | | | ... ... | | | | ... ету | | | | | ... ... | | | | ... ... |118,1 |6,0 |13,4 |4,2 |90,74 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... көзі:Қазақстан Республикасының статистикалық жылдығы (ежегодник) //
Абдиев К.С. редакциясында, Алматы ... ... ... ... 2009 ж., ... ... Республикасына қызметтер нысандары бойынша тікелей шет
инвестицияларының 1998 – 2009 ... ... ... ... ... |1993-2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... ... |0,1 |0,1 |0,1 |0,0 |-0,02 ... кен ... |62,4 |67,8 |51,7 |47,6 |64,48 ... | | | | | ... ... |14,1 |14,1 |20,3 |21,6 |6,12 ... ... | | | | | ... ... және ... |0,7 |0,5 |1,5 |0,14 ... және ... |1,2 |1,4 |2,5 |3,6 |3,18 ... | | | | | ... мен | | | | | ... ... |0,4 |0,5 |0,3 |1,1 |0,16 ... және байланыс |1,3 |3,5 |2,3 |1,6 |0,97 ... ... |1,6 |1,0 |0,3 |1,1 |0,80 ... беру, | | | | | ... ... |10,0 |20,6 |21,5 |21,27 ... және ... | | | | | ... ... ету | | | | | ... басқару, | | | | | ... ... ... |0,1 |0,3 |0,1 |1,08 ... және | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... ... ... жалдығы (ежегодник) //
Абдиев К.С. ... ... ... ... ... ... 2009 ж., 317-318 бет.
Қазақстанның жағдайында өзінің экономикалық мәселелерін шешу үшін
шетел ... ... ... ету ... жұмыс істейтін
шаруашылық ұйымдарды құруы мүмкін. Мұндай ұйымдар қамтамасыз ету және бөлу
торымен иемденуі ... ... ... ... ... тәжірибесіне
қарама-қарсы, ол жерде жетілген рынокта бәсекелестің көбеюі кезінде
компаниялар товарлармен қызметтердің бар ... ... ... бос
жерлерін іздеуге саясат жүргізеді.
Қазақстанда бұл үрдістер керісінше жүреді, әсіресе ... және ... ... ... ... ... және басқа
да формалды емес мәмілелердің жасалуы өзіндік қамтамасыз ету көздерінің
болуын талап етеді./17/
Қазақстан ... ... ... инвестициялары біріккен
кәсіпорындар және 100% шетел капиталы бар ... ... ... ... 2008 жылы ... ... ... қызмет
етті және Алматы, Астана ... және ... ... ... ... ... ... шетелдік капиталы бар кәсіпорындардың саны
және аймақтардың ондағы үлес салмағы
(дана)
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 ... ... |2366 |3995 |5300 |6597 ... |12 |14 |17 |22 |47 ... |41 |56 |81 |114 |42 ... |45 |90 |117 |117 |129 ... |89 |139 |270 |361 |441 ... ... |42 |78 |129 |160 |252 ... |21 |24 |26 |32 |40 ... ... |37 |60 |98 |99 |130 ... |94 |150 |191 |246 |260 ... |14 |35 |65 |76 |103 ... |7 |7 |15 |19 |20 ... |33 |72 |75 |85 |138 ... |26 |29 |37 |41 |50 ... ... |8 |21 |76 |96 |107 ... Қазақстан |22 |35 |67 |83 |127 ... қ. |121 |197 |270 |345 |378 ... қ. |1253 |1359 |2461 |3404 |4233 ... ... Қазақстан Республикасының сыртқы саудасы және ... ... ... ... // Б.К. ... ... ... Қазақстан Республикасының статистика агенттігі, 2009 ж., ... ... ... ... ішкі ... да ... инвесторлары Қазақстан экономикасының шикізат саласына инвестиция
салғанды көздейді, әсіресе таукен өндірісі және жылу ... ... ... ... ”MINPROKCHILEVICH” және “НАК”, “Алтын - Алмас”
фирмалары арасында Семей облысындағы ... ... ... ... ... ... тартылған тікелей шетел
инвестицияларын мысалға келтірсе ... ... ... көлемі 198
млн.$ жылу энергетикалық кешенінде тікелей шетел ... ... мен ... өндіру мен іздеу салаларына салынады. ... ... ... ... - ... ... “SHEVRON
OVERSEAS” компаниясы мен бірге олар тенгиз және ... ... ... ... /18/
Шетел инвестициясын тиімді тартып қолдану үшін ... ... ... ... қажет. Қазақстан Республикасының
инвестициялық қызметтің қаржылық шарттарын ... ... ... ... ... ... ... шарттарын сипаттайтын көрсеткіштер
(пайызбен)
| |2008 |2009 |2010 ... жыл ... ... ... | | |17 ... ... ... ... | | ... ақының орташа безбенделген |15,5 |13,7 | ... ... | | | ... ... ... | | |7,5 ... ... аяғына) |7,0 |7,5 | ... ... (МЗ) (жыл ... ... | | | ... |971,2 |1634,7 | ... МЗ-тің үлесі | | |30,5 ... ... |23,6 |29,5 | ... бар ... ... ... (жыл| | |25,8 ... |24,6 |23,2 | ... ... ... млн.| | |10258,8 ... ... жыл ... |4962,0 |9277,0 | ... АҚШ долларының бағамы | | |146,5 |
| |149,6 |136,04 | ... ... ... |106,4 |106,9 |107 ... ... ... | | |125,8 ... ... |109,3 |116,3 | |
3 . ... ... ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫН ТАРТУДЫҢ БОЛАШАҒЫ
3.1. Шетел инвестицияларын тартудың негізгі мәселелері
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... шетелдiк кеңесшiлер аудиторлық және заң
фирмаларын қоса алғанда, коммерциялық және экономикалық сұрақтар ... ... ... ... ... ... бiрақ
инвестициялауға толық шешiм қабылдамаған мүмкiн инвесторлармен ... ... ... ... республикада келiссөздер жүргiзу және
инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшiн сәйкесiнше жағдайлар ... ... Олар ... ... ... халықаралық индекстердi
дәлелге алады, мысалы, ЕБРР (Европалық қайта құру және даму ... ... ... қолайлы емес инвестициялық жағайлары бар елдер қатарына
жатады. Олар ... ... жиі ... ... ... жоғары шығындар, виза дайындаудағы ... мен ... ... ... ... ... Осы ... бәрi
инвесторларды кен өндiру өнеркәсiбiнен басқа өндiрiс және қызмет салаларына
инвестициялаудан шошытады./19/
Шетел инвесторларының ... ... ... ... ... ... (Заирдағы Мебуту, Италиядағы бiрнеше даулар т.б.).
Жеке ... ... ... ... бiр ... ... ... Бiрақ инвестициялық процесстердегi ақшаны заусыз табу мен пара ... ... ... мен ... ... масштабта тұрақсыздандыра
алатын көлем алды. Жемқорлықты жою ... ... ... ... қор (ХВҚ) ... елдерде белгiлi бiр кезеңде ... ... ... ... Сөйтiп, Венгрияда мыңдаған адамдар инвестициялық жобаны
жүзеге асырудың барлық кезеңдерінде пара күтiп тұрады мұндай жағдайдағы
жасампаз және ... ... ... тiптi ... ... ... ... терiс қарайды. Жемқорлықтың мүмкiн деңгейi негiзiнде
әрқалай. ХВҚ мәлiметтерi ... 2005 жылы ... пара мен ... ... $5 млрд ... кеттi.
Әрине, ешкiм өзiне зиян жасап жұмыс iстемейдi және сондықтан ... жоба ... ... ... ... оның ... ... бойынша 25-30% өседi. Бұл жағдайда елдiң сыртқы қаразы да өседi,
ал жобаны өткiзу ... ... ... 40%-ке өседi. Европалық
одақта трансұлттық жемқорлық туралы ... ... ... ол ... ... ... ... сатып алуы қылмыс ретiнде қаралады. ОЭСР-
де жемқорлықты болдырмау және ... ... ... конвенция бойынша жұмыс
жүргiзiлiп жатыр. Шетел инвесторлары үкіметтік кепілдігі бар ... ... ... ... алумен сыртқы қарызды басқару туралы Қазақстан
Республикасының заңында мұндай кепілдікті беру ... ... ... ол ... қарыздың шегімен ... ... ... ... ... ... заңда олардың екеуі қарастырылған:
жобаның кұнынан 15 %-тен кем ... ... ... ... болуы
және мемлекеттік бюджет; бюджеттік және бюджеттік емес ... ... ... Ал қалғандары жобаны қабылдайтын ведомствалардың қарауына
қалады. Осылайша іріктеп алу мәселесінде бәсекенің тазалығы ... ... ... кезде ол республикалық бюджетке ... ... ... экономикасы үшін ... ... ... ... ... ... Бірақ бұл кезде ... ... ... ... табу ... ... ... кейін инвестордың өз ... ... ... Осылайша, тек 1995 жылдың екінші жартысында
отырған 21 ... 7-і ... ... экономикалық даму
шындығы шетел тікелей инвестицияларының сыртқы ... ... ... жеңді бұл орта ... ... ... көрінді. Бұдан ТШИ тартудың мүмкін ... ... ... ... ... ... ала ... бұл
процестің барлық артықшылықтарын толық ... ... ... ... сыртқы қарызын көбейтпейді деп ... ... ... ... ТШИ ... ... және ... шетел тікелей ... ... ... мен ... ... болып келеді, олар ... ... ... ... ... ... формасы жалға беру мен
концессияны білдіреді, яғни сыртқы кәсіпкерлік құқық беру, ұзақ ... беру ... ... ... ... түрдегі
ерекшелігі. Орны толатын және орны толмайтын табиғат ресурстарын ... ... ... жеке ... басқа түрдегі салалардың ерекшелігі
сонымен қатар елдің ... ... сай ... ... ... ... бекіту. Біріккен кәсіпорындарының
Қазақстандағы даму ... ... ... ол елге ... ... көздеу керек және ... ... ... артықшылығын ескерген жөн. Бірақ оны таңдаулар ... ... ... формасын қазіргі уақытта әлемдегі
экспортталатын капиталды қадағалау болып табылады. Қазақстан мен басқа ... ... ... ... позицияларына байланысты шетелдік
капиталға баланста сұраныс пен ... ... ... тек ... ... яғни ... төменгі әлемдік сегментінде, ... және ... ... ... несиелері мен жоюлы
кепілдіктерді қамтамасыз етулер арасында. Бағалау ... ... ... ... ... 60-70% болса батыс елдерінің үкіметінің
ресми және кепілді несиелерін ... ... ... ... ... несиелері. Бұл белгілі жағдайда Халықаралық валюта қорының өсуін
оның қысым ... ... жеке ... ... ... ... бұл ... энергетикалық құрылымдық реформаларын болжайды.
Осыған қарамастан Қазақстанның капиталдар экспортында жалпылама мақсатта
елдермен байланыста, ... ... ... ... ... ... инвестиция тартуды көрсетеді. Бірлескен және толық кәсіпорындарды
қалыптастыру формасымен ... пен ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Шетел
кәсіпкерлігінің капиталдарын тарту сонымен қатар бәсекелестіктің дамуымен
және ішкі нарықта монополиямен ... ... ... ... ... ... көмегімен ұлттық өндірушілер күшінің тиімділігін
арттыруға болады. Тікелей шетелдік инвестицияның парасаттылығы ... ... ... ... ... қосымша жұмыс
орындарын пайдалану қабілеті. /21/
Тек шетелдік инвестиция мен бірлескен ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде
бірлескен және шетелдік банктерді қалыптастыру ... ... ... ... бұндай банктер мемлекеттік ұлттық банктерге тіркеп қояды. Әлемдік
тәжірибе инвестициялаудың басқа формасын иемденеді. Олардың арасында ... ... ... ... ... инвестициялар» немесе акционерлік
формадағы емес инвестициялар деп ... ... ... ... ... лизинг, франчайзинг, бірлескен өндіріс, құрылыс ... ... ... жүзеге асыру барысында әрбір ... ... ... ... ... таңдайды. Қазіргі уақытта
батыстың инвесторлары қаншама ... ... да ... ... ... үшін ... етудің белгілі
артықшылығын ескеріп отырады. Акционерлік бірлескен кәсіпорынның мүшелік
жетекшілік органдары ... ... ... ... ... ... ... тек капиталдың орын ауыстыруы ... ... ... ... бас компания өз маркасын, басқару
құрылымын, ноу-хауын және т.б. ... ... ... ... ресурстарды толығымен немесе ішінара инвестицияны ... ... ... ... ... ... ол өз пайдасы мен қайтадан
алынған несиесі ... ... ... ... бір бөлігін бас
компания өз еліне аударады./22/
ТШИ ағымдарының ... қиын ... және олар ... ... жағдайына теріс әсер етіп, ... ... өте ... ... ... ... ... 10-12 % орта ... ... ... алуының уақытша шектеулері болмайды ... ... ... ... ... ... ... байланысты алдын-ала есептеу ... ... ... ... қызығушылығы негізінен
республиканың шикізат өнеркәсібіне шоғырланған. Бұл ... ... ... олар 3-5 жылдан кейін бастапқы шығындарды жабатын және
өндірістің одан әрі ... ... ... ... бере ... күтеді. Негізінен ... ... өз ... өз
кәсіпорындарының дайын өнімі ретінде алады; мұнай, ... ... ... металл және т.б., яғни ... ... ... ... 2003 ... ... шетел
инвесторларының дивидендтері ... ... ... ... яғни шығарылатын өнімнің көлемінің номиналды өсімі ... ... дәл ... ... сай ... ... ... балансының ағымдағы есебіне теріс әсер ... ... ... ЖІӨ және басқа көрсеткіштер
макроэкономикалық ... ... ... ... капиталдарды
қадағалау керек болып табылады. Шетелдік ... ... ... сыртқы берешектерді өтеу мүмкіндігімен және қосымша ұлттық
капитал салымдарын төлеу ... ... ... түсімі минималды
қажеттіліктен (төменгі шекара) мөлшерге дейін ұлттық қауіпсіздік деңгейінде
жүзеге асырылады (жоғарғы шекара). Егер ... алу ... ... ... ... ... көздерінің қатынастары бойынша
сәйкестіксіз арқылы құрылады. Сондықтан сыртқы несиелерді тарту кезінде
қарызға алу ... ... ... қажет, сондай-ақ елдің экспорттық
көлеміне сыртқы несиелер ... ... ... ... керек.
Болжаулар бойынша Қазақстан ... ... ... ... ұзақ ... жеңілдіктер заемдар және несиелер
бойынша 12 және одан жоғары жылдарда өтелу керек. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... берешектер деңгейінде 18-20 процент ... ... ... ... отырады. Сыртқы қарызға алу тәжірибесі ... ... ... ... ... 35-40 ... ... қарыздың
шекті деңгейі бойынша қабылданады. Қазақстада ... ... ... ... ... ... мен шетелдік басқару тәжиребесі
қолданылып жүр. ... ... жаңа ... ... ... ... дағдарысын байқатты. Дегенмен тәжиребедегі шарт жасасу
фирмамен басқару оның ішінде шетелдіктер ... ... ... бір ... ... табыстау, шетелдік инвестордың елеулі
монополиялы саланы иемденгенін білдіреді. Бұдан ... ... ... ... ... тек ағымдағы мінездемелер арқылы орындалады.
Қазақстанның шетел инвесторларына тартымды фактор – ел ... ... ... ... ... ... ... экономикасының алдынғы
болашағында өнеркәсіптің өндіруші және қайта ... ... ... алуға бағдарлануымыз қажет. Транзиттік процестегі деңгейінің
маңызды индикатор ... ... ... ... ... тиісіт
денгейге дейін даму үшін ... ... ... ... нарықта
Қазақстанның позициясын нығайту үшін алдын ала маңызды шарт ... ... ... болуы мүмкін. Экономика секторларының
арасында инвестицияны қайта бөлу пайдасына ... ... ... ... ... ... болып көрінеді, басқа салалардың
жеткілікті инвестицияланбауынан ... жеке ... ... көп болып кетуі «голландтық ауруға» шалдықтыруы мүмкін. Инвестициялық
саясаттың ұзақ мерзімді және ... ... ... әр ... ... ... жету ... табылады./24/
Ал стратнегиялық проблемалар қайта құру және кәсіпорынды жаңғырту
шешілмейді. Басқарушы фирмаларды капитал ... және ... ... кәсіпорынның жекелік формасындай салым құралдарына деген құқықты жоққа
шығарды. Осындай көз ... ... шарт ... барысында қалдықсыз
шикізат және фирманың жедел басқармасы өнімінде ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етті.
Елдің ішкі артықшылығының маңызды факторы жұмыспен қамтамасыз етілуі
болып табылады. Мамандардың бағасы бойынша елде халықтың активті ... ... ... ... ... асып ... ... есеп
берудің жетілдірілмегендігі жұмыссыздықтың нақты мөлшерін, соның ішінде
жоғары квалификацияланған ... ... ... ... ... анықтау мүмкін емес.
Инвестиция және салық бойынша халықаралық орталық ... ... ... ... жүргізді. ... ... ... ... ... осындай мүмкіндікті
қарастырып жатқанын 46 респонденттердің 39-ы ... Бұл ... ... ... орын алатын шетел инвестициясының сферасындағы
барлық негізгі позицияларды көрсетеді. Ірі батыс компаниялары ... ... ... ... ... жалпы алғанда қолайлы,
бірақ ары қарай шетел капиталының ... үшін ... ... ... ... бюрократиялық бөгет;
• қаржылық тәуекел;
• Қазақстанның салық және қаржылық режимдеріндегі жетіспеушілік;
• құқықтық инфрақұрылымның жеткілікті дамымауы;
• валюталық бақылау./25/
Инвестициядан ... алу ... ... ... ... ... ... құйылуына кедергі
жасайтын басым факторлар болып табылады. Инвесторларға тұрақты және сенімді
саяси талап ... ... ... үшін ... ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатымен оларды реттеуді қарастыру
қажет және ... ... ... ... ... ... ... пайдалануды тоқтату керек. Мұндай жағдайлар өкінішке
орай, шетел компанияларында бар, олар өндіріс ұйымына көп емес ... ... ... ... ... құқықтарына қысым көрсету
есебінен заңды емес баюға жетеді. Өндірісте шығындарды азайту ... ... ... ғана емес және де ... кешіктірумен және
қысқартумен, күзет талаптарын және жұмысшылардың еңбек шартын орындамаумен
жетеді. Шетел кәсіпорындарында қазақстандық жұмысшылардың құқықсыз ... ... ... ... ... ... ету ... осындай кәсіпорындарда еңбек қатынастарын реттеу мәселелеріне
байқамдықпен қарауында болып отыр.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... үкімет аралық келісімге қосылмады, ол ... ... ... ... ... Бұл ... ТМД
елдерінің үкіметтерінің басшылар кеңесімен 1997 жылы 9 қазанда ... ... ... ... ... ... ... және
ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығы, жұмыссыздықтан қорғау, ... ... ... ету ... ... ... бөлігінде халықаралық
еңбек ұжымының негізін қалайтын конвенция бекітілмеген.
Республикада әлеуметтік серіктестік қалыптаспаған. Үкімет арасында,
кәсіподақтар арасында (оның ... ... және ... емес ... ... ... ... өнеркәсіпшілер одағы ... ... ... конгресі арасында 2007 жылдың
басында ... ... қол ... ... ... мен жұмысшылар арасында әлеуметтік серіктестік дұрыс жолға
қойылмаған. ... ... ... ... ірі ... ... ... жатқызуға болады: «Испаткармет» ОК, «Феррохром» Акционерлік
қоғамы, «Казахстан Алюминий» ... ... ... кен ... ... қоғамы, “Алматы темекі компаниясы” Акционерлік қоғамы
тағы да басқа ірі кәсіпорындар. Көп ... ... ... ... ... ... ... жасаудан бас тартады.
Осылайша мемлекет шетелдік капиталды ... ... оны ... сала ... мемлекет ұлттық кадрлердің шетелдік кәсіпорындарда
жұмыс істеуін, жұмыс тәртібі мен ... ... ... ... ... оқуы мен ... білім алуы сияқты маңызды мәселелерді
реттеуінде көп кемшіліктері ... ... ... тартудың жетілдіру жолдары
Қазіргі кезде Қазақстан экономикасына шетел ... жаңа ... ... жатыр.
Бірінші, ең негізгі шетел капиталын ... ... ... ... ... ... техникалық потенциялын
меңгеру, әсіресе машина жасаудың конверсияланатын ... ... ... ... ... және
диверсификациялау.
Үшінші, импорт ... ... ... ... ... , ... ... дәрі-дәрмектің, машина жасау
өнімдерінің, т.б. өндірісін дамыту.
Тортінші, транспортпен байланыс, өңдеуші ... мен ... бай ... ... бар, еңбегі мол аймақтарға (бірінші
кезекте оңтүстік , батыс және ... ) ... ... келуіне
ықпал ету.
Қазақстан экономикасының салыстырмалы қаржылылық ... ... ... ... қатаңырақ қарау жағдайында
(үкіметтік несиелер мен ... ... ... ... ... ... ролін шетел тікелей инвестициясы алып
отыр.
Шетел ... ... ... ... ... ретінде инвестордың басқа экономика резиденті ... ... ... ... ұзақ ... қызығушылық
алуымен сипатталады.
Қазақстандағы шетел инвестициялық қызметiн басқарудың мемлекеттiк
механизмдерiн жетiлдiру келесi ... жүру ... ... ... комитеттiң қаржымен қамтаммасыз етiлу
проблемасын шешу. ... ... ... ... ... Ирландиядағы 1950 жылы берi жұмыс iстейтiн ұқсас
инвестицияны қолдау бойынша ... өз ... үшiн, $26 ... жылдық бюджетi бар екенi көрсетiледi. Орталық және ... ... ... ... ... бойынша 3 алдыңғы қатарлы
мемлекеттер (Венгрия, Польша ж/е Чехия) өз инвестицияларын ... ... ... ... ... ... ... бағалауы бойынша, ITD Hungary жылдық бюджетi $5 ... Poland ... ... млн, ... ... ... комитетiне республикаға шетел
инвестицияларын тарту кезiнде консалтинг қызметтердi кең ... ... ... ... бұл сала ... толығымен шетел консалгтингтiк
компанияларына берiлген. Атап айтсақ, заңды ... беру де ... ... и Мак-Кензер», “Уаит и Кейс” және т.б, аудит
және бухгалтерлiк консультация –«Прайс уотерхаус», ... ... ... Инвестициялар бойынша комитеттiң аймақтық бөлiмшемелерi мен шетелдiк
өкiлдiктерiн құру. Инвестициялар бойынша ... ... ... ең болмағанда инвесторларға өте ... ... ... ... құру ... Оларға келесi
аймақтарды жатқызуға болады: Атырау, Маңғыстау, ... ... ... ... ... ... ... (өнеркәсiптiк).
Қазақстанның шетелдегi елшiлiктерiне инвестициялар бойынша
комитеттерге ... ... ... ... ... ... қою керек:
жарнамалық компаниялар конференция, семинар жүргiзу инвестиция заңы туралы
және шетелдердiң мемлекеттiк басқару органдарының шетел ... ... ... ... мәлiмет жинау, мүмкiн инвесторлар iздеу және т.б.
3) Тiкелей инвестицияларды ... жж. ... ... бойынша комитеттiң шетелдiң ... ... ... ерекшелiктердi және инвестиция тарту
бойынша тәжiрибенi бiлу үшiн ... ... ... ... ... ... әлемдiк банкпен МВФ МIGА, ПРООN, FIАS,
ЮНИДО ТАСИС, WАIPА және басқада ... ... ... ... ... ... Iпvestmeпt Advisory,
Service (FIAS)-бұл халықаралық Валюта қорының, әлемдiк ... және ... ... тiкелей шетел инвестицияларын тарту
саласында техникалық көмек ... ... ... ... ... бұл ұйым ... жобаларды жүзеге асырады: ... ... ... ... тосқауылдарды бағалау
(Мадогаскарда, Малиде, Сенегалда, Латвияда, Мавританияда), шетелдiк
меншiкпен ... құру ... ... ... пен ... ... шетел инвестициялары туралы заңды қайта қарау (Литва)
және т.б.
Қытайда FIAS екi қызықты жобаны жүзеге ... ... ... ... тарту жүйесiн құру бойынша жұмыстың
аяқталуы;
• елдiң инфрақұрылымдағы шетел инвестициясы үшiн заңды және ... ... ... Қазақстан FIAS-тың тiкелей шетел инвестициясын тарту
саласында ... ... ... ... ... мен ... кең
қолдану керек.
Қазақстан Республикасына шетел инвестициясын тартуды ... ... ... ... ... ... ... қызметтің жетілуін реттейтін жаңа ... ... ... ... ... ... көлемдері мен оны қолдану туралы ақпараттың
баршаға ... ... ету ... ... мемлекеттік қолдау туралы” ... мен ... ... қажеттігі мен сәйкесінше ... жету үшін ... ... құру ... атап ... ... ... туралы ақпаратқа маманданатын
баспа органы жоқ. ... ... ... ... көптеген қиындық тудырады. Көптеген ... бұл ... ... ... мақсаттарымен
түсіндіреді. Ешкім ұлттық ... ... ... ... бастысы
экономикалық пайда, ... ... пен ... тиімді бөлу.
Республика үкіметі инвестиция тарту бойынша ... ... 2007 ... ... ... тарту үшін өте маңызды өңдеу
өнеркәсібінің ... ... ... ... “Салықтар мен бюджетке салынатын басқа да міндетті
төлемдер туралы ” ... ... ... ... ... бойынша
салық салудың тұрақтылығына, ... ... ... ... пен ... ... бойынша өзгеру ... ... ... ... ... ... жағдайларына кепіл береді. Жаңа
салық кодексі жобасының осы және ... да ... ... ... ... үшін ... ... болып
табылады.
Қолайлы инвестициялық жағдай жасау үшін, отандық және ... ... ... үшін ... ... фирмаларымен бірлескен жобаларға көмек беру және ... мен оның ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінің приоритетті салаларына ... ... ... ... ... сауда-экономикалық
ынтымақтастық жобалары мен бағдарламалары және дамыған ... ... ... ... жалғастыру;
- негізгі капиталға инвестициялауға бағытталған пайда бөлігін салық
салудан ... ... ... ... үшін ... ... және инвестициялық қызметтің құқықтық базасының
тұрақтылығын, тікелей ... ... және ... ... ... ... ... ету;
б) Қазақстан Республикасы үкіметінің қаулыларын өңдеу және ... ... ... ... мен ... ... ... және нақтылау туралы;
- тікелей инвестициялар үшін жеңілдіктер мен ... ... ... және ... ... салалық инвестициялық информациялық проспектілерді дайындауды
қолдау, потенциалды отандық және ... ... ... ... ақпараттық бюллетень құру, олардың дипломатиялық ... ... ... ... ... жатқан жағдайға ... ... ... ... ... ... ... “Сақтандыру туралы”
заңдарға қажет өзгертулер мен толықтырулар енгізу;
д) шетел капиталын ... мен оның ... ... ... ... ... ету;
е) жоғары технология аймақтарын құруға кірісу.
Әрине, Қазақстан үкiметi үнемi әкiмшiлiк ... оның ... ... ... ... ету ... ... жетiлдiру бойынша шаралар
қолданады. Бiрақ, бiздiң ойымызша, Қазақстан үшiн ең негiзгi және ... ... ... үшiн тартымды заң жүйесiн құру болып отыр.
Бұл үшiн бiрнеше шараларды ... ... ... ... ... саясатында екi заң бар: 1994 жылғы 27 ... ... ... заң және 1997 ... 28 ... “тiкелей
инвестицияларды мемлекеттiк қодау туралы” заң. Бiз екi жеке ... ... ... ... ... ... ортақ заң шығару
керек деп ойлаймыз.
Республикадағы визалық тәртiп те одан әрi ... мен ... ... ... ... ... тарту бағдарламасында
айтылған шетелдiк фирмалар, компаниялар өкiлдiктердiң ... ... ... ... ... визаны енгiзу туралы ұсынысты қолдау
ақталады (басқару мүшелерi және директорлар кеңесiнiң ... ... ... үшiн ... ... ... ... керек
шетелдiк жұмыс күшiнiң өкiлдерi инвесторлық визаны алуға кандидат ретiнде
қарастырылмады. Бұл визаны ... ... ... бiрi ... ... негiзгi капиталға салған инвестицияларын дәлелдеуi ... ... ... ... мәмiлеге отырмаған шетелдiк
компаниялар, ... ... және жеке ... ... ... ... дәлелдейтiн куәлiктi ... ... ... ... ... және ... ... өтудiң
оңайлатылған тәртiбiне құқығы болады. Шетел ... ... көз ... үшін ... және ... ... шешу қажеттілігімен
байланысты. Қазіргі экономикалық жағдайда шетел ... ... өте ... ... ... ... ... тереңдету,
инвестициялық ресурстарды қысқарту, қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... кадрларды
дайындау, шетел тәжірибесін ... ... оң әсер ... ... ... және ... және ... қаражаттар берумен қатар
сонымен бірге елдегі нарықтық қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің ары қарай дамуы
монополизіммен күресуде елеулі маңызы бар. Бұл ... ... ... ... ... кәсіпорындарды құру жолымен, елде монополияның
қалыптасқан диктатына қарсы тұра алатын, ... е түсе ... ... ... ... негізгі шаралары ретінде шетел
инвесторлары келісімдерді орындау, ... ... ... ... жою, ... салу ... жеңілдету
міндеттемесін қабылдауды ұсынды. Ал инвестициялаудың оң факторы ... ... ... ірі ... ... минералды және
табиғи ресурстардың байлығы, жақсы оқытылған және ... ... ... ... ... ... экономикасы үшін стратегиялық маңызы
жоқ, шетелдік капиталға тән және ... ... ... маңызды (жеңіл
және тамақ өнеркәсібі, тұрмыстық тахника шығару, ауыл шаруашылық техника,
ағаш өңдеу, ... ... және ... қорғау құралдары) Соңғы
кездері шетел кәсіпорындар 100% шетелдік капиталмен ... ... ... ... кәсіпорындардың республика көлемінде көбеюі
кездейсоқтық емес. Шетелдік инвесторлар қазақстандағы шағын ... ... ... ... ... ... ПРООН, Ситибанк сияқтылар жеке
кәсіпкерлерді қаржыландырады. Инвестицияларды таңдау мен тартуда тек қана
халықаралық қаржылық ұйымдарға ғана ... ... ең ... ... ... ... ... асыра алатын өнеркәсібі дамыған
елдердің үкіметтік құрылымдарына бағыттау лазым.
Осыдан шыға келе ... ... ... ... ... және шарттарға жауап беруі қажет, шаруашылық субъектілердің
белгіленген ағымды және перспективті ... ... ... ... ... сала алады.
Инвестицияны тарту процесті тұрақтандыру мен жеделдету ... ... ... ... ... ... ... салықтың кедендік реттеудің
нормативті-құқықтық негізін құру;
- салықтық жинақтарды, тарифтерді және бекітілген жеңілдіктерді
рационализациялау;
- Қазақстанның өндіргіш күштерінің даму артықшылықты ... ... ... ... және ... ... ийілгіш
қаржылық реттеудің болуы;
- мәселелерді шешуде органдардың компетенциясының жоғары деңгейінде,
ол шетел инвестициясындағы әр ... ... және ... ... процесті реттеу шараларындағы қосарланушылықты жою.
Қорытынды
Әлемдік шаруашылық ... ... ... ... ... өсімінің күшеюі байқалады, оның ... ... ... ... асып ... ... даму дәрежесіне қарамастан экономикалық ... ... ... ... ... ... мен жолдарын
жетілдірумен айналысады.
Қазiргi көзқарастарға сәйкес шетел инвестицияларының келуi ... ... бар, ... ... ... ... ... кiру
мүмкiндiгi жоқ елдерге өте қолайлы әсер етедi.
Қазіргі кезде ел макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... жету бойынша шараларды
жүзеге асыру маңызды міндет ... ... ... ... шетел капиталын кең тартуды болжайды. ... ... ... ... ... ... ... қоса алғанда
бірнеше проблемаларды шешуге мүмкіндік береді. Бірінші кезекте ... өсім ... оның ... ... ... ... нарықтардың отандық ... ... ... ... ... ... көтеріледі.
Республикаға шетел инвестицияларының тартудың перспективалы формалары
келесідей: портфельді инвестициялар (акция сатып алу); ... ... ... инвестициялар; кәсіпорынды басқаруға алған
фирмалардың инвестициялары; кәсіпорындарды өздері ... ... ... Шетелден капитал қазіргі уақытта негізінде
екі ... ... ... ... ... ... халықаралық несие
және тікелей инвестициялар.
Қазақстан экономикасына ... ... ... ... ... ... одан ... Ұлыбритания, Швейцария және Нидерланды. Салалық бөлiну
бойынша осы инвестициялардың көп бөлiгi ... ... ... түстi металлургияға салынады. Шетел инвесторларының қызығушылығын қара
металлургия, энергетикалық кешен, тамақ өнеркәсiбi, байланыс және кен ... ... ... ... мен ... тиімділігі көбінесе елдегі
инвестициялық климаттық жағдайына тәуелді болады. Қазақстанның Азиялық
аймақтағы ... ... бай кен ... ... ... ... ... қатар еңбек ресурстарының жоғары білім
деңгейі инвестициалық климоттың ерекшкліктеріне жатады
Қазақстанда инвестициялық ... ... ... қолайлы, бірақ ары
қарай шетел капиталының құйылуы үшін күрделі ... ... ... бюрократиялық бөгет;
• қаржылық тәуекел;
• Қазақстанның салық және қаржылық режимдеріндегі жетіспеушілік;
• құқықтық инфрақұрылымның жеткілікті дамымауы;
• валюталық бақылау.
Қазақстан Республикасына шетел ... ... ... ... ... қажет.
Ол үшін:
- сыртқы экономикалық қызметтің жетілуін реттейтін жаңа заңдар мен
қаулылар ... ... ... ... ... мен оны ... туралы ақпараттың
баршаға ашықтығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... және ... белсенділіктің күшеюі үшін ұсынылады:
... ... ... ... ... беру және ... мен жүзеге асуына септігін тигізу;
• инвестицияларды өңдеу өнеркәсібінің ... ... ... жұмысты халықаралық ... ... ... ... мен бағдарламалары және ... ... ... ... ... ... ... капиталға инвестициялауға бағытталған пайда бөлігін салық
салудан босату.
Қолданылған ... ... ... ... ... от 24 декабря 1996 года №54-1 "О валютном
регулировании".
2. Қ а з а қ с т а н Р е с п у б л и к а с ы н ы ң « Ш е т е л ... в е с т и ц и я с ы т у р а л ы » З а ң ы , 1 9 9 4 ж, 2 7
ж е л т о қ с а ... Қ а з а қ с т а н Р е с п у б л и к а с ы н ы ң « Тi к е л е й ... в е с т и ц и я л а р д ы м е м л е к е т т i к қ о л д ау т ... а л ы » з а ңы, 1 9 9 7 ... ... А. ... ... - М.: МО.- ч.1,2. - М., 2004 г., ... ... Н.К., Мадиярова Д.М., Калдыбаева А.Е. Халыкаралық экономикалық
қатынастар - Алматы.: Экономика, 1997 ж., С. 96.
6. ... ... ... Республики Казахстан в ... к ... ... ... // Азия – ... ... 2007 г., 20.02., С. ... Ташенова С. Совместное предпринимательство // Внешнеэкономическая
деятельность в ... 2008 г. № 10, С ... ... ... В 2 т. Под общей редакцией В.В. Шеремета.-М.,
2003 г.,Т.1, ... ...... к лицу к интернационализации», // ... ... 2008 г., №11, ... Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының
2003-2015 жылдарға ... ұзақ ... ...... 2003 ... ... Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-
инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2009 ж.
12. ... Б.Д. ... ... ... ... и региональные
тенденции 90-х годов. // Известия. Серия обественных наук, 2008, №3.
13. Кожахмедов Д.Б. ... как ... ... ... ... // Аль-Пари , №1.2009 г.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2009г.
15. Мейірбеков А. Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын ... ... ... ... Экономика предприятия: Учебное пособие// под ред. профессора ... Е.М ... - ... ... и ... ... 1996. – ... Экономика предприятия: Учебное пособие// под ред. профессора М.А.
Сафронова. – Москва: «Юристъ», 1995. – 584с.
18. В. Дзекунов. Обследование развития ... ... ... ... ... // Аль ... 2009. - №2-3. – С. 76-
79.
19. Калдыбаев О., Темирбаев А. Экономика предприятия: Учебное пособие. –
Алматы: «Санат», 2007. – 208с.
20. ... под ред. ... А. – ... ...... Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының
2003-2015 жылдарға арналған ұзақ ... ...... 2003 ... ... С.К. ... ... мәні неде?// Айқын. 2011. №4.Б-
7

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестиция63 бет
Шетел инвестицияларын қазақстан экономикасына тарту процесін реттеу9 бет
Қазақстанның мұнай газ саласы19 бет
Шетел инвестицияларын тартудың негізгі жолдары және олардың тиімділігі8 бет
Қазақстан Республикасының инвестициялық климаты. Шетелдік инвестициялар, оларды тиімді пайдалану саясаты42 бет
Қазақстан Республикасының Мұнай-газ секторындағы шетелдік инвестициялардың тиімділігін бағалау59 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Инвестициялық жоба,оның құрылымы және өмірлік циклі24 бет
Инвестициялық жобалаудың теориялық және ғылыми-практикалық проблемаларын және оның Қазақстан экономикасының экономикалық өсуі жағдайындағы ролін зерттеп, соның негізінде инвестициялық жобалаудың басқару тиімділігін жетілдіруге байланысты ұсыныстар жасау76 бет
Инвестиция тартудың теориялық және методологиялық негіздері78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь