Көне Рим әдебиеті

Б.д.д. ІІІ ғ. ортасында Жерорта теңізінің батыс жағалауында, Италияда, антикалық әдебиеттің екінші бөлігі – рим әдебиеті өркендей бастайды. Рим әдебиеті грек әдебиетімен байланысты болды. Рим әдебиеті грек әдебиетімен бірге дамыған, бірақ ол латын тілінде шығарылды, себебі Рим латын тайпаларының орталық қауымы болды.
Римде құл иеленушілік қоғамның дамуы Грекия қоғамының дамуындай болды. Рулық құрылыстың күйреуі, құлиеленушіліктің өркендеуі, таптық қоғамның пайда болуы, құлдардың еңбегіне негізделген өндіріс, полистің (қала-мемлекет) дамуы мен күйзелісі – осының бәрі Грекия мен Римге тән болған. Экономикалық және саяси дамудың ұқсастығы болғанымен, Рим тарихының көптеген ерекшелігі болды. Ол тарихи және географиялық жағдайларға байланысты болды. Рим құрып жатқан Грекияның орнына келді. Римде грек қоғамының өтіп кеткен өмірі қайталанады, бірақ ол күрделі және өзге түрде болады.
Рим әдебиеті өзінің сұрақтарына дайын жауаптарды грек әдебиетінен тауып тұрды. Грек тарихының әр кезеңдерінде пайда болған дүниетану мен идеология рим қоғамының дамуына пайдаға асты. Римдіктер өз мәдениетінің әр түрлі салаларының (философия, дін, өнер, әдебиет) дамуына гректерден материал алып пайдаланды. Римдіктер гректерден алған материалды өздерінің тарихына, идеологиясына, жергілікті мәдениет пен салт-дәстүрлеріне байланысты дамытты.
Рим әдебиеті грек және Батыс Еуропа әдебиеттері арасына байланыс жасады. Қайта өркендеу дәуірінде де, XVII-XVIII ғғ.да антикалық әдебиет тек рим әдебиеті арқылы танымал болды. Сол кездерде грек драматургтары Эсхил, Софокл, Еврипидтен гөрі рим драматургы Сенека танымал болған, ал еуропалық эпостан Гомердің поэмалары емес, Вергилийдің «Энеидасы» көбірек танылған. XVIII ғ. ғана грек әдебиетіне көңіл бөлінді, ал ХІХ ғ. рим
        
        Көне Рим әдебиеті
Б.д.д. ІІІ ғ. ортасында Жерорта теңізінің батыс ... ... ... ... ... – рим әдебиеті өркендей
бастайды. Рим әдебиеті грек ... ... ... Рим ... ... ... дамыған, бірақ ол латын тілінде шығарылды, себебі Рим
латын тайпаларының орталық ... ... құл ... ... ... ... ... дамуындай
болды. Рулық құрылыстың күйреуі, құлиеленушіліктің өркендеуі, таптық
қоғамның пайда ... ... ... ... өндіріс, полистің
(қала-мемлекет) дамуы мен күйзелісі – осының бәрі Грекия мен ... ... ... және саяси дамудың ұқсастығы болғанымен, Рим тарихының
көптеген ... ... Ол ... және ... ... ... Рим құрып жатқан Грекияның орнына келді. Римде грек
қоғамының өтіп кеткен өмірі ... ... ол ... және өзге ... ... ... ... дайын жауаптарды грек әдебиетінен
тауып ... Грек ... әр ... пайда болған дүниетану мен
идеология рим қоғамының ... ... ... ... өз мәдениетінің әр
түрлі салаларының (философия, дін, ... ... ... ... алып ... ... ... алған материалды өздерінің
тарихына, идеологиясына, жергілікті ... пен ... ... ... грек және Батыс Еуропа әдебиеттері арасына байланыс
жасады. Қайта өркендеу ... де, ... ... ... әдебиет тек
рим әдебиеті арқылы танымал болды. Сол кездерде грек драматургтары Эсхил,
Софокл, Еврипидтен гөрі рим ... ... ... ... ал ... Гомердің поэмалары емес, Вергилийдің «Энеидасы» көбірек танылған.
XVIII ғ. ғана грек ... ... ... ал ХІХ ғ. рим әдебиетін дұрыс
бағаламай, таза ... ... деп ... ... көп ... ... да, жас рим ... ерте
дамыған грек әдебиетінен тәуелді болса да, рим әдебиеті грек әдебиетінің
жәй көшірмесі ... Оның да көп ... бар. Рим ... ... ... ... оларды өзгертіп, жаңа түрде ... грек ... ... ... ... болды, ал рим
әдебиетінде оның ... ... ... ... дамуы, оның «алтын дәурі», Рим империясының пайда
болуы мен күйреуі антикалық әлемнің дамуының соңғы кезеңіне келді.
Рим ... ... ... ... ... ... ... келеді.
І. Ежелгі кезең – рим әдебиетінің пайда болуына дейін (б.д.д. 240
ж, ... ... ...... ... ... ... (б.д.д.
240ж.- 81 жж.).
ІІІ. Рим әдебиетінің «алтын дәуірі»:
1) Цицеронның заманы – рим ... ... ... (б.д.д.81-43
жж.);
2) Августың заманы – рим поэзиясының гүлдену кезеңі (б.д,д. 43-14
жж.).
IV. Рим ... ... ... (14-117 жж.).
V. Соңғы императорлық кезең (117-476 жж.).
Рим мифологиясы. Римдіктер олимп ... ... ... бірақ
олардың аттарын өзгертіп алды. Мысалы, бас ... ...... ... ...... ... патшалығының әміршісі Аидты – Плутон,
неке, аналар мен балалардың қамқоршысы, ... ... ...... соғыс
құдайы Аресті – Марс, сауда-саттықтың құдайы Герместі – Меркурий, сұлулық
пен махаббат құдайы ...... ... мен ... ... әйел
құдай Афинаны – Минерва, аңшылық құдайы Артемиданы – Диана, ұста құдай
Гефесті – ... деп ... ... ... ...... махаббат
құдайы, Афродитаның ұлы Эротты – Амур ... ... деп ... І ғ. соңы мен б.д. І ғ. ... рим ... ... ғасыры»
деп атайды. Римнің аса ... ... осы ... өмір ... ... ... кетті.
Рим театрыларында грек және рим драматургтарының ... ... ... ... ... Грекиядағы театр жұмысымен танысып,
солардың үлгісі бойынша Римде тастан қаланған алғашқы театр салдырды. І ... 50 мың ... ... ... ... ... салынды. Грек
жазушыларының шығармалары латын тіліне аударылды. Рим ақындарының ... ... ... ... мен ... ... – біздің заманымызға дейін шығармалары тұтас жеткен, комедия
жанрында жазған ... рим ... ... 184 ж. ... ... Тит Макк ... аты Плавт – «жалпақ табан» ... ... ... ... Ол ... мәлімет өте аз. Танымал драматург көптеген
комедияларын ... Оның ... грек ... ... Көбіне Плавт «жаңа» аттикалық ... ... алды ... ... ... демократиялық бағытта жазған ... ... ... ... ... үлкен сүйіспеншілікпен суреттеледі
(«Елес», «Вакхидалар», «Псевдол»).
Плавтың әйгілі комедиялары – «Мақтаншақ сарбаз», «Екі ... т.б. ... ... ... ... ... ... Олар
гректер мен римдіктердің өмірін, тұрмысын шебер суреттеп, ескі ... ... ... ... Цицерон (б.э.д.106-43 жж.) – атақты адвокат, шешен,
жазушы, саяси қайраткер. Цицерон Арпин ... ... ... Ол ... оқытушылардан білім алды. Мектепте грек әдебиетінің классикасымен
танысты –Гомердің поэмаларымен, ... ... ... ... грек және ... ... шешен сөйлеумен, грек тілінен
аударумен және поэма жазумен машықтанды.
Грек және рим ... ... ... ... іске ... Цицеронның өте бай әдеби мұрасы сақталды:
саяси бағытта, сотта сөйлеген 58 ... ... ... ... ... ... философия туралы 19 трактаты, аса маңызды психологиялық
құжат, ... ... ... және ... азамат соғысы туралы деректеме
болып табылатын 800-ден астам хаты бар.
Цицерон адвокаттық қызметіне б.э.д. 80-ші ... ... 63 ж. ол ... ... сайланады, сол кезден бастап оның беделі
қатты өседі: ол ... ... роль ... Кіші Азияда проконсул болады.
48 ж. император Цезарь жеңгеннен кейін саясаттан қол үзіп, ... Сол ... ол ... ... ... ... ... - римдегі шешен өнерінің тарихы, стилі туралы), философиялық
трактаттар. ... рим ... ... ... ... ... ... мақсат етті. Ол этика, метафизика, тану ... ... ... ... және рим ... грек ... ең
маңызды бағыттарымен таныстыратын еңбектердің сериясын шығарды. Цицеронның
маңызды жетістіктерінің бірі – латын тілінде философиялық терминологиясын
шығару.
Б.э.д 44 ж. ... ... ... ... ... Оның атақты
«Филиппики» еңбегі Антонийге қарсы күрестің әдеби ... ... ... ... атты ... грек ... ... Филипп
Македонскийге қарсы сөздерінен алған).
Цицерон еуропалық мәдениет тарихына үлкен ықпал жасады. Ол ... ... ... болып саналады. Оның аты шешен ... ... ... Цицерон еңбектері Қайта өркендеу дәуірінде, XVII-XVIII ғғ.,
ХІХ ғ. да жоғары бағаға ие ... Ол ... және ... ... ... Вольтер т.б.), француз революциясының жалынды
шешендеріне (Марат, Робеспьер), ... пен ... ... әсер
етті.
Публий Марон Вергилий (б.э.д. 70-19 жж.) – римнің даңқы шыққан
ақыны. Оның өмірі ... ... ... ... ... ... ... келген. Алгашқы білімді Кремонада, соңынан ... ... ... білімін жетілдірген.
Вергилийдің жас кезінде жазған өлеңдері «Ұсақ өлеңдер» деген шағын
жинақ болып шықты (ақын ... ... Бұл ... ... және ... ... әсерімен жазылған.
Вергилийдің алғашқы маңызды шығармасы – «Буколики» («Бақташы жыры»)
б.э.д. 42-38 жж. жазылған. Жинағында ақын ... ... ... ... өмір ... ... саясаттан аулақ болуға тырысады.
«Буколики» дүниежүзілік әдебиетінде ерекше орын алады. ... ... ... ... буколикалық жанр енгізді.
«Буколики» шығармасының арқасында Вергилий рим ақындарының алдыңғы
қатарына шығады. Ол Меценаттың үйірмесіне кіреді. ... ... ... ... ... туралы дастан») император Октавиан ... ... 7 жыл ... ... 4 ... ... ... өсіруіне, мал шаруашылығына, бал араларды ... ... ақын ... ... ... ... ... тарихи
қайраткерлерінің, табиғатының даңқын шығарады.
Әйгілі ақын Вергилий ... ... ... Ол ... дастанына
10 жылға жуық еңбек сіңірді.Вергилий грек және рим ... ... ... Троя ... ... әйел құдайдың баласы Эней туралы айтты.
Эней өрт-жалынға оранған қаладан асыл ... ... ... әбден қартайған
әкесін арқалап шығады. Әдеттен тыс шым-шытырық оқиғалардан ... ... ... Эней ... ... ... үшін өлілердің жер
астындағы патшалығына түседі. Сол арада дана қарттың рухы ... ... ... ... ... және ... аса қуатты әміршілері
болатынын болжап айтады. Вулкан құдай Энейге ... ... ... ... Рим ... ... оқиғалар мен Августың салтанат құруын
бейнелейді. Эней өзінің болашақ ұрпақтарын, олардың арасынан Римге тыныштық
орнататын, ... ... ... ... ... қалтырататын
«құдіретті Августы» да көреді.
«Энеида» салтанатты және ... ... ... ... ерлікті, өз борышына ... ... ... құрметті
дәріптейді. Ақын гректер мен римдіктердің діни нанымдарын, ежелгі аңыздарын
империяны және ... өзін ... ... үшін ... пайдаланды.
Гораций Флакк (толық аты Квинт Гораций) - (б.д.д.65 – 8 ... ... ... ... ... Ол ... ... құлдан
туған. Рим және Афиныда білім алған. Азамат соғысы басталған кезде ... ... ... жағында болғанымен, кейін император
Августың сарай ақыны болған.
Гораций өлең жазуға ... 42 ж. ... ... 30-шы ... екі ... шығады. Гораций «Одалар», «Сатиралар», «Хатттар»,
«Эподтар» т.б. кітаптардың авторы. Оның үш ... ... ... ... өлең ... ... ... одасы жаңа заман
ақындарына үлгі болған. (Г.Р.Державин, А.С.Пушкин т.б.). Горацийдің ақындық
сырын ашқан «Поэзия ғылымы» ... ... ... ... ... ... ... поэзиясының әсіресе XVI - XVIII ғғ.
лирика жанрының қалыптасуында аса зор роль ... І ғ. ... ұлы ... ... ... ... құдайлардың
болуын жоққа шығарды. Ол әлемнің, адамның пайда ... және адам ... ... ... ... ... ... Лукрецийдің пікірі
бойынша табиғат атомдардан тұрады. ... ... ... ... ... тірі заттарды, адамдардың жанын құрайды. Ол денемен бірге
өлетін жанның мәңгі өмір сүретінін теріске шығарды.
Апулей Луций ... 124 ж. ... - ... жылы ... ... туып ... атақты рим жазушысы. Дәулетті жанұядан шыққан.
Карфагенде риторикалық білім ... ... ... оқыған. Көп
саяхаттаған. Римде ... ... ... латын тілін үйренді.
Карфагенде тұрған кезде үлкен жетістіктерге жетті. Апулейге тірі ... ... ... және маг ... Апулейдің шығармашылығы әр алуан. Ол
латын, грек ... ... Оның ... ... ... еңбектері, әр түрлі жанрда жазылған ... бар. ... грек ... ... ... ... жоқ.
Латын тілінде жазылған шығармалардың көбі сақталды: философиялық трактаттар
және «Метаморфозы» немесе «Алтын есек» атты ... ... ... ... деп аталған, IV ғ. әйгілі ... ... ... «Алтын есек» деп атайды). Әлем әдебиетіне Апулей «Алтын есек» романының
авторы болып кірді. Романда ІІ ғасырдағы Рим ... ... ... өмірі бейнеленген. «Алтын есек» Еуропа ... ... ... ... ... ... айналып, одан қайта адам
кейпіні оралған адам туралы ... аңыз ... ... ... ... «Метаморфозы» грек шығармасының өңделген түрі. Апулей грек
жазушысы Лукиан ... ... ... ... ... ... да Лукианнан өзгеше.
Бас кейіпкер киген есектің маскасы адамдардың ... ... ... үшін ... мүмкіндік берді. Апулей шығармасында
провинциялық қоғамның таптарын әр түрлі жағдайларда көрсетеді; ол ... ... ... ... жер иелерінің қиын жағдайын бейнелейді.
Сонымен қатар, Апулей шығармасындағы дін мен ... ... ... ... ... бар. Эпизодтар бай фольклорлық ... ... ... ... ... ... ... үлкен әңгіме
(екі кітаптың көлеміндей) - «Амур мен ... ... ... Бұл ... ... кең ... ертегілік сюжеттердің бірі: құбыжыққа тұрмысқа
шыққан қыз келісімді бұзады; күйеуі жоғалып кетеді; әйелі оны іздеп ... ұзақ ... ... оны табады.
«Метаморфозы» романы орта ғасырда кең таралған. Апулейдің
кейбір новеллаларын ... ... ... «Амур мен Психея» туралы
ертегі үлкен жетістіктерге жетті. Бұл сюжет әдебиетте кеңінен пайдаланды
(Лафонтен, Виланд, Богданович ... ... ... - ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алтын жүлге7 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Көне Грек әдебиетінің архаикалық дәуірі12 бет
Қытай20 бет
Қазақтың шешендік сөздері5 бет
11-15ғғ. франция, англия, германия, италия23 бет
4-7 ғасырлардың бірінші жартысындағы византия империясы5 бет
VII-XI ғ Оңтүстік және Батыс славяндар.Ежелгі орыстар мемлекетінің құрылуы. Киевская Русь. Крест жорықтары. Қалалардың дамуы.Крестшілердің мемлекеті8 бет
А Пушкин классикалық көне әлем жұмыстарының түсінігі28 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь