Атмосфера және атмосфера ауасының ластануы

Мазмұны

І. Кіріспе.

ІІ. Негізгі бөлім.

1. Атмосфера және атмосфера ауасының ластануы ... ... ... ... ... ..4

2. Тасымалдаушы көліктердің ауа атмосферасына әсері ... ... ...10
2.1. Тасымалдаушы көліктің атмосфераны ластаушы қайнар көзі екенін сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

3. Автотасымалдау көліктерінде пайдаланатын негізгі отындар.
3.1. Автомобиль жанармайлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

3.2. Газ балондарымен жүретін автокөліктердің пайдаланатын отыны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

4.Эксперименттік бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
4. 1.Көліктердің көміртек оксиді, көмірсутек, азот оксиді, күкірт, күйе және қорғасынды шығарудың есеп әдістемесі ... ..18

ІІІ. Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Кіріспе.
Адамзат қоғамның белгілі бір даму барысында, оның ішінде индустриясының дамуы үшін табиғаттың тепе-теңдігін сақтау ісі тұрды. Адамзаттың тіршілік ету үшін табиғат процесстеріне айтарлықтай зиян етпеді немесе азғана мөлшерде нұқсан келтірді.
Табиғат пен оның тепе-теңдігі адамдар жер бетіне пайда болмас бұрын миллиондаған жыл бұрын да болған. Осылайша ХІХ ғ. аяғына шейін сақталып келген.
Жиырмасыншы ғасыр тарихқа еш уақытта болмаған техникалық прогрессті, ғылымның өте жылдам дамуына өндірістің энергетиалық ауылшаруашылықтың қарқынды дамуына алып келді. Осымен бірге адамның қоршаған ортаға әртүрлі істермен қоршаған ортаға индустрияны әкелуі зиян келтіре бастады. Осындай жауапсыздықтың нәтижесінде өмір сүріп отырған планетамызға адам айтықсыз өзгерістер болып жатыр.
Соңғы онжылдықта көліктердің жылдам өсуіне байланысты қорщаған ортаға тигізетін кері әсері күшее түсті.
Көліктер мұнайдан жасалған майларды өте көп мөлшерде жандырады, сонымен қатар олар қршаған ортаға үлкен қасіретін тигізеді, ал ең алдымен атмосфераға. Көліктердің үлкен бөлігі үлкен қалаларда шоғырланғандықтан, ол қалалардың ауасы кедейлене ғана қоймай, қорытылып шыққан зиянды газдардың компоненттерімен ластанады.
Жыл сайын көліктердің саны көбеюде, соған байланысты атмосферада зиянды заттарда көбеюде. Көліктердің үнемі өсуіне байланысты, олар қоршаған ортаға және адамның денсаулығына белгілі бір мөлшерде кері әсерін тигізеді.
Біздің қалада қоршаған ортаны қорғау ең басты мәселе болып табылады. Сол себептен ғылыми жұмысымның мақсаты Шымкент қаласындағы Тәукехан даңғылындағы атмосфералық жерге дейінгі қабаттың қанщалықты ластанғанына мәлімет беру болып табылады.
Негізгі ауаның ластану көздері көліктердегі іштен жану двигателдері болып табылады, олар атмосфераға қорытылған газдарды, қорытылмаған жанармайды және жанармай буларын шығарады. Қорытылып шыққан газдың ішінен 280-дей толық қорытылған(жанған) және толық қорытылмаған(жанбаған) мұнай жанармайлары табылған, сондай-ақ жанармайда неорганикалық қосылыстардың бірнеше түрлері табылды.
Осы Жоғарыда ітеп жатқан жұмыстардың проблемасы өндірістің газбен ластауына жол бермеуін кедергі жасау, яғни осы өндіріс орындары өте қауіпті қоспалардың смог типтерінің пайда болуына себепші болуда өнім өндірісі барысында бөлінетін газ тәріздес өндіріс қауіпті қоспаларын екі түрге бөлуге болады:
а) әртүрлі бөлшектер (аэрозоль) қатты заттар жоқ, түтін, сұйық бүркептер-тұмандар.
б) газ тәрізді және бу тәрізді заттар.
Аэрозольды заттарға ұшып жүретін әр түрлі бөлшектер органикалық немесе органикалық емес қатты, заттар , немесе ұшып жүретін жеңіл тұман тәріздес бұрқақтар.
Шаң-дегеніміз дисперсті тұрақсыз жүйе, оның құрамы түтінмен тұманға қарағанда ірі бөлшектерден тұрады. 1 см3 жерге келетін концентрация құрамы түтінмен тұманға қарағанда аздау.
Неорганикалық шаң дегеніміз тау жыныстарын бұзу барысында пайда болатын газ бөліну құбылысы руданы қайта өңдеуде, металл өңдеуде минерал тұзымен тыңайтқыштарды өңдеуде, құрылыс матеиалын, карбид ж-т. заттарды өңдеуде бөлінетін неоргникалық зат.
Өңдірістік шаң дегеніміз – ол органикалық зат-мысалы көмір, ағаш, тарф, сланец өндірудегі бөлінетін шаңдар күйелер.
Түтіндерге тартылыс күшіне қарай жай қозғалыста отыратын аэродисперлік жүйедегі түтіндер жатады. Түтіндер жоғары отынды жандыру кезінде өнімді қайта өңдеу барысында пайда болады, және химиялық қосылыстар нәтижесінде пайда болады, мысалы: амиак пен хлор сутегінің қосылысы негізінде немесе электр доғасындағы темір буларының қышқылдануы барысында түтін пайда болады. Қалдықтар мөлшері шаң мен тұманға қарағанда түтінде аз болады субмикранмен есептегені мөлшер 5 мкм- ден 0,1 мкм дейін болуы мүмкін. Тұман – сұйық тамшылардан тұрады, ол суықтың бумен конденсациялануы әсерінен пайда болады. өндірісте пайда болатын тұмандар негізінен күкірт пен фосфор қышқылдарынан пайда болады.
Екінші бөлігі – газ (алау) будың бөлінуі өндірісте жиі ұшырасады. Оларға қышқылдар, галогендер, галогенөндірушілер, газды оксид, альдегид, кетан, спирт, көмірсутек, аминдер, нитроқосындылары, металл булары, придиндер, меркаптандар және т.б.
Қазіргі таңда қалдықсыз өнім техналогиясы әлі толық ендірілмеген, яғни қалдықсыз өнім өндірісі жоқ, газ (алау) тазалаушылардың негізгі міндеті ауаға кететін улы газдардың мөлшеріне санитарлық (тазалық) мөлшері негізінде ұстап отыру ғана төменде таблицада ПДК мөлшері бойынша ауаға кететін газ мөлшері көрсетілген.
Қолданылған әдебиеттер
1. Экология: Жоғары оқу орнына түсетін оқу құралы./Акимова Т.А.,Хаскинова В.М. М.:1993.
2. Агаджанян Н.А.,Тройкин В.И./Адамзат экологиясы. М.:1997.
3. Протасов В.Ф.,Молганов А.В. /Экология,денсаулық және Ресей аумағындағы табиғатты қорғау М.:1995.
4. Реймерс Н.Ф./Табиғатты қорғау және адамзаттың қоршаған ортасын қорғау М.:1996.
5. Бобылев С.М.,А.Ш.Ходжаев./Табиғатты қорғау экономикасы.М.:1997.
6. Біздің ғаламшар;М.:1985.
7. Пьер Агесс;Экология кілті;Л.:1982.
8. В.З.Черняк;Жеті керемет және өзгелері/ М.:1983
9. Г.Хефлинг.2000-шы жылға баяндама./М.:1990.
10. В.В.Плотников.Экология шекарасына./М.:1985.
11. Экология, охрана природы, экологическая безопасность. Учебное пособие в 2-х книгах под ред. Проф. Данилова-Данильяна в.И.М.: МНЭПУ, 2006,стр.503
12. Федорова А.И., Николськая А.Н. Практикум по экологии и охране окружающей среды. Учебное пособие. Воронеж, 2004
13. Сабинин А.А. Автомобили с дизельными двигателями. М.: Машиностроение, 2003, 431срт.
14. Малов Р.В. Автомобильный транспорт и защита окружающей среды. М.: Транспорт, 2005, стр.180
15. Корчагин В.А., Филоненко Ю.А. Экологические аспекты автомобильного транспорта. Учебное пособие, М.: МНЭПУ, 2004, стр.100
16. Защита окружающей среды от техногенных воздействии под ред. Невской Г.В. М.: МГОУ, 2003, стр.113
17. Голубев И.Р., Новиков Ю.в. окружающая среда и транспорт. М.: Транспорт, 2001, стр 96
18. Величковский Б.Т. и др. Здоровье человека и окружающая среда. М.: Новая школа, 2006, стр 235
19. Луканин В.Н., Буслаев А.П., Трофименко Ю.В. и др. Автотранспортные потоки и окружающая среда: Учебное пособие для вузов. М.: ИНФРА-М, 2003 – 408с.
20. http://www.google.kz/
21. http://www.google.ru/
22. http://www.edu-cip.kz/
23. http://www.ontustik.stat.kz/
        
        Мазмұны
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
1. Атмосфера және атмосфера ... ... ... ... ауа ... ... ... көліктің атмосфераны ластаушы қайнар көзі екенін
сипаттау....................................................................
.......10
3. Автотасымалдау көліктерінде пайдаланатын негізгі ... ... Газ ... ... ... ... 1.Көліктердің көміртек оксиді, көмірсутек, азот оксиді, күкірт, күйе
және қорғасынды шығарудың есеп әдістемесі......18
ІІІ. Қорытынды.
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.22
Кіріспе.
Адамзат қоғамның ... бір даму ... оның ... ... үшін ... ... сақтау ісі тұрды.
Адамзаттың тіршілік ету үшін ... ... ... зиян ... ... мөлшерде нұқсан келтірді.
Табиғат пен оның тепе-теңдігі адамдар жер бетіне ... ... ... жыл ... да ... ... ХІХ ғ. аяғына шейін ... ... ... еш ... ... техникалық прогрессті,
ғылымның өте жылдам дамуына ... ... ... дамуына алып келді. Осымен бірге адамның қоршаған ортаға ... ... ... ... ... зиян келтіре бастады. Осындай
жауапсыздықтың нәтижесінде өмір сүріп отырған планетамызға адам айтықсыз
өзгерістер ... ... ... ... ... өсуіне байланысты қорщаған ортаға
тигізетін кері әсері күшее ... ... ... ... өте көп ... ... сонымен
қатар олар қршаған ортаға үлкен қасіретін ... ал ең ... ... ... ... ... ... шоғырланғандықтан, ол
қалалардың ауасы кедейлене ғана қоймай, қорытылып шыққан зиянды ... ... ... ... саны ... соған байланысты атмосферада зиянды
заттарда көбеюде. Көліктердің үнемі өсуіне байланысты, олар қоршаған ортаға
және адамның ... ... бір ... кері ... ... қалада қоршаған ортаны қорғау ең басты мәселе ... ... ... ... жұмысымның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... қанщалықты ластанғанына
мәлімет беру болып табылады.
Негізгі ауаның ластану ... ... ... жану ... ... олар атмосфераға қорытылған газдарды, қорытылмаған
жанармайды және жанармай буларын шығарады. Қорытылып ... ... ... ... ... және толық қорытылмаған(жанбаған) мұнай
жанармайлары табылған, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ітеп ... жұмыстардың проблемасы өндірістің газбен
ластауына жол бермеуін кедергі жасау, яғни осы өндіріс орындары өте қауіпті
қоспалардың смог ... ... ... ... болуда өнім өндірісі
барысында бөлінетін газ ... ... ... қоспаларын екі түрге
бөлуге болады:
а) әртүрлі бөлшектер ... ... ... жоқ, ... ... газ тәрізді және бу тәрізді заттар.
Аэрозольды заттарға ұшып ... әр ... ... ... немесе
органикалық емес қатты, заттар , немесе ұшып жүретін ... ... ... ... тұрақсыз жүйе, оның құрамы түтінмен тұманға
қарағанда ірі ... ... 1 см3 ... ... ... ... тұманға қарағанда аздау.
Неорганикалық шаң дегеніміз тау жыныстарын бұзу барысында пайда болатын
газ бөліну құбылысы руданы қайта өңдеуде, металл ... ... ... ... құрылыс матеиалын, карбид ж-т. заттарды өңдеуде
бөлінетін неоргникалық зат.
Өңдірістік шаң дегеніміз – ол ... ... ... ... ... ... ... шаңдар күйелер.
Түтіндерге тартылыс күшіне қарай жай қозғалыста отыратын аэродисперлік
жүйедегі түтіндер жатады. Түтіндер жоғары отынды ... ... ... ... ... ... ... және химиялық қосылыстар нәтижесінде
пайда болады, мысалы: амиак пен хлор сутегінің қосылысы негізінде ... ... ... ... қышқылдануы барысында түтін пайда
болады. Қалдықтар мөлшері шаң мен ... ... ... аз ... ... ... 5 мкм- ден 0,1 мкм ... болуы мүмкін. Тұман
– сұйық тамшылардан тұрады, ол ... ... ... әсерінен
пайда болады. өндірісте пайда болатын тұмандар негізінен күкірт пен ... ... ... ... – газ ... ... ... өндірісте жиі ұшырасады.
Оларға қышқылдар, галогендер, галогенөндірушілер, газды оксид, ... ... ... ... нитроқосындылары, металл булары,
придиндер, меркаптандар және т.б.
Қазіргі таңда қалдықсыз өнім техналогиясы әлі ... ... ... өнім ... жоқ, газ ... тазалаушылардың негізгі міндеті
ауаға кететін улы ... ... ... ... ... ... отыру ғана төменде таблицада ПДК мөлшері бойынша ауаға
кететін газ мөлшері көрсетілген.
1. Атмосфера және атмосфера ... ... ... ГОСТ ... ... ... атмосфера
құрамында әр түрлі қоспалардың болуы. Атмосфераның ластануына табиғаттың
түрлі жағдайлары себеп болуы мүмкін (құмды дауылдар, ... шаң ... ... ... ... ... ... ластанады.
Сондықтан адамның іс-әрекеттерінен кейбір аудандарда әр түрлі өнімдердің
шығындыларын ашық тастай салу салдарынан атмосфера ... ... ... әр ... бөледі жаппай бүкіл әлем бойынша
атмосфераның ластануы немесе қалалардың қоршаған ортаны әртүрлі ... ... ... ... ... ластау процесінің ерекше
түрінің бірі ол бір уақытта өте үлкен аймақтың атмосфераның өзгеруі.
Шымкент қаласы үлкен ... ... онда 200 ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының айналаны қорғау аймақтық басқару
орталығының мәліметтеріне ... ... ... ... ... ол мұнайды қайта өңдеуші зауыт ТОО ... ... ... ... ... ... және жлу ... объектілері АО «ПК
Южполиметалл», ОАО «Шымкентцемент», ОАО «Энерго орталық-3». Мұнайды ... ... ТОО ... ... Ойл Продактс» 2004 жылы атмосфераға – 9
мың.тонна, АО «ПК Южполиметалл» - 4,8 мың тонна, ОАО ... ... ... ОАО «Энерго орталық-3» - 6,6 мың ... ... ... шығарған. Өнім өндірісінің ... ... ... ... кл - АО «ПК ... ОАО ... ОАО «Химфарм»,
ОАО «Джин-Тэкс»;
ІІ кл – АО «Құрылыс материалы», ТОО КСМ ПТ «Аликулов и К»;
ІІІ кл – ТОО ... ТОО ... ОАО ... дән»;
IV кл – кіші және орта бизнес орталықтары, АЗС, СТО және т.б.
ЖЭО-1 мен ЖЭО-2 ... ... ... көмір, ал ... 3» - ... СЭС – тің ... бойынша АО ПК «Южполиметалл», АО
«Химфарм», ЖЭО – 1, ЖЭО – 2, ... ... ... ... ал бұл ... ... ... қорғау істері әлі іске
асырылмаған атмосфераны қорғау іс-шараларытолық көлемде орындалмай отыр.
Соңғы 5 жылда лас ... ... ... ... біршама
төмендеген еді, ол кейінгі жылдары (2002-2007 жж) керісінше көтерілді.
Шығындылардың азайуының себептері ауа ... ... алып ... АО ... ОАО ... ОАО ... - ... тоқтап тұруына байланысты.
Атмосфераны ластаушы (ЗВ) зиянды заттарының ауаға таралу қала
экономикасының ... ... ... ... өркендеуі, автокөлік
санының көбейуіне байланысты. Қазіргі кезде қала бойынша – 60,0 мың дана әр
түрлі ... жүк ... саны ... ол 1999 жылы ... ... – 34,0 ... құраған еді.
Автокөліктер санынң қарқынды өсуі 200- ге тарта өндіріс орталықтарынын
жұмыс істеуі атмосфераны ластаушы орталықтарының ... ... ... ... ... есептеледі, және жаңа құрылыс ... ... ... (шағын мөлтек аудандар) және де ... ... ... ... ... қалдықтары атмосфераға тарап ол
қоршаған ортаны бүлдіріп адам ден ... зиян ... ... және оның ішіндегі ... ... ... ... ... ... анықтайды оның таралу
аймағын уақытына қарай анықтайды. Сондықтан атмосфера ... ... ... қоспалар концентрациясының ұзақ уақыттағы жиынтығы (ай,
жыл) нәтижесінде анықтайды.
Қаланың ... ... ... ... ... тіркеп
отыртады. Шымкентте – 2006 ж. Казгидрометтің мәліметтері бойынша 4 ... ... ... ... 1 пункт – Абай проспекті, 1 май көшесінің қиялысы;
№ 2 пункт – Ордабасы даңғылы;
№ 3 пункт Попов көшесі ... (№62) және ... ... 8 ... – Сайрам көшесінің қиялысы және Манкент тас жолы.
Бақылау негізін төрт ауданы ... ... ... ... ... ... ... көміртегі оксиді және шаң.
Төмендегі В кестесінде ауа ... осы ... ... келтірілген, бұл арқылы қаланың атмосферасын
ластаушы ингредиенттердің деңгейінің жоғарылығына куә боламыз. Әсіресе шаң
, азот диоксиді, сирек көміртегі ... ... ... ... атмосфералық ауасындағы ластаушы заттардың
негізгі құрамының сипаттамсы.
| | ... ... ... ... |
|Пост |Қоспаның аталуы| | ... | | | |
| | |мг/м |ПДК ... |мг/м |ПДК ... |
| | | ... | |қысқалығы |
|1 |Шаң |0,36 |2,4 |1,7 |3,4 |
| ... ... |0,008 |0,2 |0,036 |0,1 |
| ... |303 |1,1 |14 |2,8 |
| ... |0,032 |0,8 |0,16 |1,9 |
| ... ... | | | | |
|2 |Шаң |0,33 |2,2 |1,9 |3,8 |
| ... ... |0,008 |0,2 |0,036 |0,1 |
| ... |3,4 |1,1 |19 |3,8 |
| ... |0,064 |1,6 |0,42 |4,9 |
| ... ... | | | | |
|3 |Шаң |0,38 |2,5 |1,5 |3,0 |
| ... дикосиді |0,007 |0,1 |0,23 |0,5 |
| ... |3,4 |1,1 |17 |3,4 |
| ... |0,036 |0,9 |0,19 | |
| ... ... | | | | |
|8 |Шаң |0,3 |2,0 |1,4 |2,8 |
| ... |3,0 |1,0 |9 |1,8 |
| ... |0,036 |0,9 |0,15 |1,8 |
| ... ... | | | | ... |Шаң |0,34 |2,3 |1,9 |3,8 ... ... ... |0,007 |0,1 |0,036 |0,1 |
| ... |3,3 |1,1 |19 |3,8 |
| ... |0,042 |1,0 |0,42 |4,9 |
| ... ... | | | | ... тозаң ПДК- бойынша белгілі болғаны орташа – 2,3 есе, көміртегі
оксиді -1,1 есе, азот ... ... ... – 1,0 ... тозаң мен көміртегі оксиді концентрацяиыс ең көп деңгейі ПДК
бойынша – 3,8 есе азот ... ... – 4,9 ... ... жағдайын (көлемін) оның құрамындағы гигиеналық
мөлшерге тең келетін ... ... ... Гигиеналық мөлшер
атмосферадағы ПДК – ның концентрациясының ... ... ... ... ол ... және оның ... ... тікелей немесе басқа да
бір жағдайларда онша жағымсыз әсер етпейтін адамның жұмысына, ... ... ... ... жағдайларына әсер етпейтін концентрация мөлшері.
Атмосфераның орташа тазалығын бағалау үшін оны бір ... ... ... ПДК ... ... ... Әрине осы теңестірулер арқылы
ПДК концентрация деңгейімен тура келуі оны өте ... деп ... ... ... ... осы ... асып ... мүмкін. Осыған
байланысты тағы бір ластануды тексеру деңгейі көлемі бар, ол ... ... ... ... ... 20 ... аралығында концентрация деңгейін
барлық бір рет алынатын концентрация деңгейімен салыстыру.
Біркүндік және ... ... бір рет ... ... ... ... ... мекендер атмосфера ауасының ластануы ПДК ГИ
2.1.6.698.98 РК 3.02.036.99.
Атмосфераға өте көпмөлшерде зиянды ... ... ... Оларды шығару
түрлеріне қарай және оның көлеміне қарай үш топқа бөледі.
Бірінші топқа жататындар – шаң ... газ, ... ... ... ... ... олар қатты сұйық отындарды жағы процестері арқылы
пайда болады.
Екінші топқа жататындар – қоғасын, кадмий, сынап және басқа улы заттар.
Үшінші ...... иісі өте ... ... ... ... ... өндіріс шығындыларында аздап болсада кездеседі.
ОҚО гидрометрология орталығының мәліметтері бойынша Шымкент қаласының
қоршаған ... ... ... ... шаң және ... ... сай 20-2,7 ПДК және 3,3-5,4 ПДК бұл ... бір рет
концентрациясы) ал, қалған ингредиенттер (азот диоксиді, көміртегі оксиді,
күкірсутек және ... ... ... ... ... (2006 ... пен ... оксидінің концентрациясының өсуі ТЕЦ- терде ... көп ... ... ... қатты отын жағатын жылыту қазандықтары
мен жеке секторларда қосылады.
Ауа бассейінің ауыр металдарымен өте көп көлемде ... ПКЗ № ... ... ... ... ... ... ластауға себепші АО ПК
«Южполиметалл». Мұндағы орташа жылдық қорғасын концентрациясы 0,005 ... бұл ... ... төмен.
Бірақ, мыстың ең жоғары көрсеткіш мағынасы – 2,5 ПДК, никель – 1,4 ... ауа ... ... ... ... бойынша да –
ИЗА 4 жүргізілді ол торт стационарлы ... ... Ол мына ... 1, 2 , 3, 8) ол РД ... ... ... бақылау
басшылығына» Москва 1991ж.
Шымкент қаласыбойынша жасалған ИЗА бойынша 2006 жылы ... ... ... – 11,8 ... бұл «Өте лас» ... көрсетілімдерге көрсетілген атмосфера ауасының ластануы оны
қоныстанушыға тәуекелділігі аз деген қортынды ... ... Бұл ... ... ... ластану жөнінен төртінші орында ... ИЗА – ның ... ... ... ... білу үшін ... ... -23, Алматы -15, Өскемен – 13, Орал – 2,5.
Ал экологиялық Ал, экологиялық шиеленушілік көрсеткіштері бойынша, балл
көрсеткіштері арқылы бағалану нәтижесінде 132 ... ... ... болу факторлары бойынша Шымкент ең лас қала ретінде эколгиялық
деңгейі өте қауіптілігі ... өте лас 6 ... ... ... 1996ж; КазНИИМС МГиОН РК). Теңестіру үшін ең сәтсіз ... ... ... 24,6; ... – 21,8; Шымкент – 21,6; Семей
және ... ... ... – 16,3; ... – 15,6, ...... ... ең бұзылған жері ол магистарль жол ... ... ... ... ... ауа бұзылуда (атмосфера
ластануын бақылау пунктері бойынша №№ 3 және 8). 2001 ж ... ... ... ... ... ... бойынша мынаны көруге
болады:
Көлік тынымсыз жүріп тұру к езінде немесе ... ... ... ... ... ... нәтижесінің көрсетуі бойынша, көлік
тоқтаусыз жүріп тұрған кездегі көміртек оксидінің ең жоғарғы ... ... мг/м ... ал ... жүрісін тоқтатқандағы көрсеткіш – 3 ... ... ең ... ... – 0,21 мг/м3 ал, акция кезінде ол
0,014 мг/м3 дейін төмендеген. Формальдегид концентрациясының мөлшері ... ... ... бұл ... жүрісінің артуы және ... ... ... ... ... ... қаладағы барлық өндіріс
орталықтары санитарлық мөлшерге сәйкес жобалануы тиіс, олар санитарлық
тазалық сақтау ... ... ... оның ... мемлекеттік табиғатты қорғау
әдістерінің есептеріне сәйкес қабылдану тиіс. (СН № 1.01.001-97). [7].
2. Тасымалдаушы көліктердің ауа атмосферасына әсері.
2.1. ... ... ... ... ... көзі ... кәсіпорындары өздерінің міндеттері мен жол ... ... ... ... ... ... ... Өздерінің
орындар жұмысы мен міндеттеріне қарай автокөліктер адам тасушы, ... және ... ... ... ... Адамдарды
тасымалдаушы автокөліктер олар арнайы адам тасу үшін жасалынған, оларға
жеңіл көліктер жане ... ... ... ... көп емес адам ... арналған автокөліктерді
жеңілавтокөліктер дейді, ал 8 адамнан көп адам ... ... деп ... ... қозғалғышының жұмыс көлеміне қарай және құрғақ
массасына сәйкес мына ... ... ... аз (1,2 мд2: 850 кг); ... мд2: 850-1150 кг); ... (1,8-3,5 мд2:; 1150-1500 кг ; үлкен с
3,5 дм жоғары; 1700 кг дейін).
Қаланың ішінде ... ... және қала ... ... ... ... үшін ... автобустарды қалалық автокөліктер
дейді, ол қала мен қала арасына ... ... ... ... дейді. Бұл автобустар адам отыратын орындар саны оның белгілі бір
міндетіне қарай 10-80.
автобустар ұзындықтарына ... мына ... ... ... кіші –
5 мдейін; кіші – 6 – 7,5 м; орташа – 8, 9,5 м; ... – 10,5 – ... ... ... ... жүк ... ... қарай
бөледі, яғни жүк қораб көтеру массасына қарай (т) жүк көтеру күшіне ... мына ... ... жеке аз 0,3-1т; аз – 1-3т; орташа 3-5 т; үлкен 5-
8т; ерекше үлкен – 8 т ... ... ... олар ... жұмыстарын атқармайды. Оларға
көшені тазалап, суаратын коммуналдық қызметтеріне ... ... ... ... ... және т.б. ... жағдайларына қарай ыңғайландырылған автомобильдерді жәй қарапайы
және тар жерлерден ... ... ... деп ... қарапайым түрі бір,ал екіншісі екі түрі үш ... ол бұл ... ... ... ... және жолсызбен
жүруге арналған.
Автокөлік қозғалғышының ... ... ... ... қозғалғыштар, газды, дизельді, электрлі двигательдер деп
бөледі.
Қоршаған ортаны ... ... ... ДВС ... ... отын ... булануы жатады.
Іштен жану қозғалғышы деп – бұл қуат қозғалғышын айтады, онда ... ... ... жұмысқа ауысады. Олардың пайдаланатын отындары
түріне қарай ДВС ... ... ... ... ... немесе дизельмен
жұмыс істейтін қозғалғыштарға бөлінеді. Жану әдістеріне қарай сұйық жанғыш
ДВС қоспалары ... ... ... ... немесе ұшқын арқылы жанатын
болып ... ... улы ... ... жататындар: жанып
біткен газдар, картер газдары және сұйық отын булары.
Қозғалғыштан жанып біткен шығынды газ (от) құрамы ... ... ... ... – СnHm , азот ... НО, альдегидтер, бензол пирен ... ... ... ... ... ... ... олар жақсы
тығыздалмаған поршін сақиналары ... ... ... ... ... ... арқылы бөлінеді.
Сұйық отыннан бөлінген бұлар қоршаған ортаға двигательге май құйған
кезде ұшады.
Карбюратерлі двигательден бөлінетін шығындылар құрамы ... ... ... СО-95%, СnHm – 55%, NOx-98%, картер газдары СnHn1-5%, NOx-2%,
отын газдары - СnHm-40 % дейін.
Улы шығындылардың ... ... ... жағдайына
байланысты болады. Егекр автомобильдің бос жүрісі жүйесін жөнге салмаса
онда отынның жүзу ... ... ... СН- шығындысын 30-50 %
көбейеді және сонымен бірге цилиндр поршин ... ... ... ... бірі ... ... да ... 4 цилиндірі СН шығындысын
100-200 % көбейтіп жібереді.
Двигательдің іштен жану ... ... ... (от) улы ... 2. ... ... ... Қозғалғыштың ОГ негізгі типті компонент құрамдарының
(жанармай – және отпен қосылатын, дизельді – ... ... ... |ДВС ОГ ... ... ... ... | |
| ... ... ... қосылғыштар |
| |В % ... кг |В % ... кг |
| | |1000л не | |1000л не |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... |200 ... ... |25 ... |
|NOx |0,8 ... |20 |0,5 ... |36 ... |0,2-3,0 |25 ... |8 ... ... |- |10 ... |- |- |
| | ... | | ... |0,5 мг/л ... |0,001-0,009 |- |
| | | |мг/л | ... |0,04 г/м3 |1,0 ... г/м3 |3,0 |
| ... | | | |
3. ... ... ... ... | ... ... ... мг/м |
| | | ... ... зат | |
| | ... ашық ... елді |ПДКмр |
| | |ауа ... ... ... | ... ... ... |
| | | ... күндігі | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |(СО) ... ... |20,0 |3,0 |5,0 |
|2 |(NOx) азот ... |2,0 |0,04 |0,085 |
|3 ... (СnHm) |- |- |1,0 |
|4 ... буы |юо | | |
|5 ... - |0,5 |0,035 |0,035 |
| ... |0,7 |0,03 |0,03 |
| ... ... | | | |
|6 ... ... |10,0 |0,05 |0,5 |
| ... ... | | | |
| |SO4) | | | |
|8 ... ... ... ... |1х10-6 |- |
|9 ... |- |0,05 |0,15 |
3. ... ... ... негізгі отындар.
3.1. Автомобиль жанармайлары
Автокөлік қозғалғышының жұмыс істейтін бензиндері ГОСТ бойынша 20.84.-
77 бензиннің мына маркалары шығарылады: АИ-80, АИ-92, АИ-96, ... әрпі – ... ... ... ... ал октан саны матордың
әдістері бойынша ... И - әрпі ... ... ... ... ... Автомобиль бензиндері АИ-98 ден басқасы жазғы қысқы болып
бөлінеді. Қысқы бензиндердің ... тез ... ... бар ... тез іске ... ... береді. [15].
Этил бензиндері өте улы ол сұйық немесе бу ... ... ... ... ... түссе оның аяғы ауыр науқасқа әкеледі.
Дизель отындары
Дизельді отынмен ... ... ... ... өте ауыр мұнай фракцияларынан тұрады. Бұл отындар двигательдің
жұмсақ бір қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз етуі ... оның ... ... ... келуіне жағдай жасау керек, ол үшін ... ... ... ... отын ... ... ... мен су болмауы
тиіс және құрамындағы органикалық қышқылдар мен ... аз ... ... ... құрамы белгілі бір қоюлық жабысқан болуы ... ... ... ... ... ... ... ГОСТ бойынша 305-73 – сортты дизель отыны шығаруда: Ж –
жазғы, Қ – ... ҚС- ... ... А- ... Осы аталған
отындардың бәрі екі тобқа бөлінеді: біріншісі мұндағы күкірт құрамы – 0,2 ... ... – 0,5 % ... , автокөліктер үшін арналған дизель отындары ГОСТ 4749-73 бойынша үш
сорттан тұрады: ДЖ- жазғы, ДҚ-қысқы, А- арктикалық.
ДЖ- жазғы дизель отынын тек ... ... ... 00С ... ... Температура – 200С нөлден төмен болған кезде қысқы – Қ
отынын пайдалану керек, ол 300С аяз ... ... – ДҚ ... ... ... одан да төмендегенде арктикалық отынды пайдалану керек. Бірақ
арктикалық отынды суық – 300С ... ... ... Газ ... жүретін автокөліктердің пайдаланатын отыны.
Газ баллондары пайдаланатын автокөліктер үшін газ отындары табиғи ... ... ... мүмкін. Табиғи газдар жер қойнауынан газ немесе мұнай
саңылаулары арқылы өңдіріледі. Ал, қолдан жасалынған газдар олар ... ... ... жасалған қосымша өнімдер.
Мына маркалы газдар белгілі: - СПБТЗ- бұлар ... мен ... ... ... техникалық газ; СПБТЛ – техникалық жазғы газ пропанмен бутон
қоспасы, БТ- техникалық бутон.
Сұйытылған пропан – ... газы ... сай ... ... құрамы –
90%, болуы тиіс, ал жазда – 70% . Газ ... ... ... ... ... ... ... және т.б. ластайтын заттар болмауы тиіс.
Қысымдалған газ деп қоршаған ортадағы ... ... ... – 20 мың кг/м ... ... газ ... ... газды атайды.
Сұйытылған газ – деп газ жағдайынан сұйық жағдайда келтірілген ... және онша ... емес ... – 1600 кг/м2 газды атайды.
Газ балаларды пайдаланатын автокөліктер үшін қысымдалған ... ... ... ... ... ... пайда болуы - өнімнің толық жанбауы және азот ... ... жану ... әр ... ... жүреді.
Улы заттың бірінші тобы ол химиялық реакцияға ... ... ... ол ... ... де және жану ... де ... яғни кеңейеді.
Улы заттың бөлінуінің екінші тобы – азот пен артық оттегі өнімдерінің жану
кезіндегі ... ... ... ... ... болу реакциясы термикалық қасиетке ие сондықтан
оның ... ... ... жоқ. Сондықтан келтірілген улы заттар
пайда болу механизімін бөлек ... ... ... улы ... бөлу ... ... ... газдар (ОТ) картер газдары және отынның ұшуы яғни булану
қозғалғыштан ... ... ... ... ... көміртегі тотығы
болады (СО).
Көмірсутектер (СхНу) азот тотығы (NOx) бенз(а) приен, альдегидтер ... ... ...... ... бір ... қосындылары, олар пирен
сақиналары жақсы нықталмаса сол жерден өтіп қозғалғыш картеріне түседі,
одан матор ... ... ... ұшуы ... құю ... арқылы
шығады: шлангалар арқылы, оның қосылған жерлері арқылы және т.б. ... ... ... ... ... О, О2, О3, С, СО, СО2,
СН2, СnHm, СnHmО, NO, NO2, N, N2, NH3, HNO3, HCN, H, H2, OH, ... улы ... ... өнім толық жанбаса онла пайда болатын күй,
көміртегі тотығы, көмірсутегі, альдегидтер.
Улы заттарды-регламенттелген немесе регламент етілмеген деп ... адам ... әр ... әсер ... ... - СО2, NO3, СхНу, RxCHO, SO2, күйе, ... СО ... – бұл газ түсі мен иісі жоқ, ... жеңіл.
Ол поршиннің үстінде жәгне цилиндр қабырғаларында пайда болады, оның
активизациясы қабырғалардың қарқынды жылу бөлу нәтижесінде болады, отынның
нашар ... ... ... СО2 – ның Со –ге және О2 бұл ... ... ... істеп тұрғанда Со концентрациясы онша көп емес (0,1
...0,2%) ал, карбюратерлі ... олар бос ... ... ... ... ... аз күш түскен кезде СО құрамы 5-8 % ... Оның ... ... ... жұмыс істеп ... ... ... сол, егер ... ... ... тап ... ұшып жатқан
молекулаларды тұтандырып жанып кетуіне жағдай жасайды. NO2 (азот ... ... ОГ- ның ... өте улы газ.
4.Эксперименттік бөлім.
4.1.Көліктердің көміртек оксиді, көмірсутек, азот оксиді, күкірт, күйе
және қорғасынды шығарудың есеп әдістемесі.
1. ... ... ... ... ... есеп ... ... жағдайы:
Автомобильдердің қанауы қоршаған ортаны ... ... ... байланысты. Ортақ шығарылатын газдардың 66%-і көліктер ... ... ... ... үлесі өсуде, олардың 2008- жылға
үлесі 61591 бірлік, 2006-жылдың үлесіне қарағанда 10933 ... ... ... газдың ... улы ... ... олар адам ... өте ... көміртек тотығы, азот
тотықтары, көмірсутектер, ... және ... ... улы ... және ... күйе ... ... транспорттық ошақтардың бірнеше спецификалық
ерекшеліктері бар, проблеманы шешудің кез-келген ... ... ... ... ... ортаға ерекше қауіп төндіріп тұрған себебі,
қалдықтардың ... ... 1 ... ... аралықта жүзеге асуы болып
табылады.
Адам денсаулығына орасан зиян ... ... ... ... улы ... ... қорғасын, кейбіреу полицикликалық
көмірсутектер (бензапирен) жатады.
Қорғасын іштен жану двигателінде тетраэтилқорғасын жанғанда пайда
болады, ол бензиннің ... ... ... үшін ... ... ... максималдық құрамы 0,25 г\кг(0,37 г\л).
Егер жеңіл ластау фракциялары үлкен қашықтыққа орын ... ... ... ... тарай отырып, онда қорғасын қосылысы локальды түрде
түсіп қалады.
Осылайша нәтижесінде ... ... ... жер ... және ... шөп(клумба) ластанады.
Көптеген зерттеулер 70% -ке дейінгі зиянды заттар 10-сантиметрлік жер
қыртысында жиналады. Оларды жойған сайын қорғасынның ... ... ... қатар қорғасынның таралу жолдары оның ... ... және ... ...... ... жер ... береді, және де көптеген кедергілерге байланысты болады.
Ауадағы қорғасынның үлесі 10-нан ... –қа ... ... ... жол ... жер қыртысында 10мг\кг-ға дейін жетеді. Дәл сол уақытта
қоныстанған аймақтарда ... ... ... шегі анықталды,
0,007мг\м3 .
Улы заттар атмосфераға қорытылып шығарылған газдың ішінен ғана ... Улы ... ... ... да ... Әсіресе бензин,
дәлірек айтқанда ... ... ... ... шығатын және
карбюратордан, және де двигателден шығатын картер газы. ... ... ... бензиннің бу концентрациясы – 1,5мг\м3.
Бірақ көліктер аэрозольдің күшті бөлініп шығудың қайнар көзі болып
табылады, қайсылар екі ... ... ... ... ... ... қалалардың атмосферасына түседі,
көліктердің двигателдерінде ... ... емес ... ... ... ... жұқа ... күйенің
аэрозолі бөлініп шығады. Двигательмен шығарылатын ... ... ... бар, ... ... және мутагендік
қасиеттер бар, яғни оның ... одан әрі ... ... түседі.
- аэрозольдің екінші бөлігі көлік шинасымен және ауа ... ... ... Осы ... үлкен қалалардың
көлік жолдары бірінші реттік және екінші реттік атмосфераны зақымдаушы
заттардың бөлініп шығуының ... ... көзі ... ... ... ... шығатын газдардың есебі.
Автомобильді көліктердің бұл көшемен Mj жүргендегі ең үлкен зиянды
заттарды щығаруы мына ... ... = mij * ... ... mij – ... жүргендегі шығын г\км
m ij = mi * K ri * K ...... ... ... i-ла ластаушы заттың шығыны г\км;
К ri – ... , ... ... көп ... ... қозғалып
өткендегі зиянды заттардың шығуының есебі;
К li - коэффициент , көліктің техникалық ... i-ла ... ... шығуына әсері;
LNжалпы – көліктің белгілі көшеден жүріп өткен жолдың бір ... ... ... ... ... маусымдық қосындысы мына жолмен
есептеледі:
LNжалпы =∑ L N мау = ∑ υ көл t g N ... ... υкөл ... ... Nмау – белгілі көшеден жүріп өткен көліктер саны;
t g – ... ... ... жүріп өтү уақыты, мына ... ... g = L/ ... ... L- ... ұзындығы,км
Бұл екі формуланы қортындылай келе , көліктің бір жылдық жүріп өту
жолы ... ... ... = ∑ L* N ... ... өткен көліктердің жалпы саны қосындылармен есептеледі:
N Nмау = t * ( Nа + Nк + Nк + Nт ) * n
t = ... 6 - ... = ... ... ... ... бұл ғасырдың ең басты мәселесі болып отыр.Біздер
қайта,қайта қоршаған ортаға төніп келе ... ... ... ... ... ... әлі үлгереміз деген үмітпен бұл сұраққа селсон
қараймыз.
Адамның қоршаған ортаға әсері күннен-күнге кемудің ... ... ... дұрыстау үшін мақсатты бағытталған ... ... ... ... ... қорғаудың дәл
нәтижелерін жинақтау, ... ... ... ... ... жаңа ... ... арқылы табиғат
анамызды қорғай аламыз.
Бұл жағдайларды қазір шешпесек ертен кеш болуы мүмкін.
Бұл жерде ... ... ... ... ... қорытылып
шығарылған, автокөліктер ауаны ластаушы көзі ретінде алынып мінездемелер
келтірілген.
Қаладағы көлігі ең тола ... ... ... ... жүру
жиілігі, және де зиянды заттардың құрамы ... ... ... ... кері ... әсерін төмендетуге ұсыныс берілді.
Нақты көліктерден шығатын зиянды ... азот ... ... ... ... және ... қалай есептеу жөніндегі әдістері
көрсетілген.
Сонымен, Шымкент қаласының қазіргі ... ... хан ... ... туралы жалпы жағдайы қамтылған.
Қолданылған әдебиеттер
1. Экология: Жоғары оқу орнына түсетін оқу ... ... ... Агаджанян Н.А.,Тройкин В.И./Адамзат экологиясы. М.:1997.
3. Протасов В.Ф.,Молганов А.В. /Экология,денсаулық және Ресей ... ... ... ... ... қорғау және адамзаттың қоршаған ортасын қорғау
М.:1996.
5. Бобылев С.М.,А.Ш.Ходжаев./Табиғатты қорғау экономикасы.М.:1997.
6. Біздің ... Пьер ... ... ... ... және ... ... Г.Хефлинг.2000-шы жылға баяндама./М.:1990.
10. В.В.Плотников.Экология шекарасына./М.:1985.
11. Экология, охрана ... ... ... Учебное пособие в
2-х книгах под ред. ... ... ... ... 2006,стр.503
12. Федорова А.И., Николськая А.Н. Практикум по экологии и ... ... ... пособие. Воронеж, 2004
13. Сабинин А.А. Автомобили с дизельными двигателями. М.: ... ... ... Р.В. ... ... и ... ... среды. М.:
Транспорт, 2005, стр.180
15. Корчагин В.А., Филоненко Ю.А. ... ... ... ... пособие, М.: МНЭПУ, 2004, стр.100
16. Защита окружающей среды от техногенных воздействии под ред. Невской
Г.В. М.: ... 2003, ... ... И.Р., ... Ю.в. ... ... и ... М.: Транспорт,
2001, стр 96
18. Величковский Б.Т. и др. ... ... и ... ... М.: ... 2006, стр ... ... В.Н., Буслаев А.П., Трофименко Ю.В. и др. Автотранспортные
потоки и окружающая среда: ... ... для ... М.: ИНФРА-М, 2003 –
408с.
20. ... ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өскемен қаласының атмосфералық ауасының ауыр металдармен ластануы6 бет
Автономны энергияны үнемдеуші экоүй жобасы16 бет
Алматы қаласы атмосфералық ауасының ластану жағдайы22 бет
Алматы қаласын қалыптастырудағы географиялық және экологиялық мәселелер3і29 бет
Алматы қаласынан шығарылатын зиянды заттектердің қоршаған ортаның экологиялық жағдайына әсері77 бет
Алматы қаласының ауа басейнінің сапасын бақылауды басқару және ұйымдастыру37 бет
Алматы қаласының техникалық жөндеу орталықтарының қоршаған ортаға ықпалы27 бет
Алматы қаласының экожүйесі16 бет
Жалпы әлемдік экологиялық проблемалар5 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь