Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылығын дамытудың өзекті мәселелері


1 Шығармашылық процесс
2 Оқу.тәрбие процесінде оқушының мүмкіндіктерінің артуы
Қазіргі заман психологиясы мен педагогикасында психологиялық шығармашылық аумағындағы зерттеулер белсенділік байқатуда. Өйткені, қоғамның тәжірибесі шығармашылық жетістік тұлғалық емес, әлеуметтік
мағынаға ие болғандығын мойындап, психология-педагогикалық ойлардың осы мәселеге назар аударуына мәжбүр етті.
Шығармашылық процесс- жаңаны құрумен байланысты әрекет нәтижесі, шығармашылық өнім; Шығармашылық - тұлғалық категория, мінез-құлық ерекшелігі.
Педагогикалық-психологияда жалпы қабылданған шығармашылық білім беру және тәрбие теориясы жоқ. Тұлғаның шығармашылығын дамыту оқу-тәрбие процесін баскаруды шамалайды. Бұл мәселе Л.В.Занков, Д.Б.Богоявленская, П.Я.Гальперин, В.В.Давыдов, А.Н.Леонтьев т.б. еңбектерінде көрініс тапқан.
Тәжірибеде шығармашылық әрекетті тікелей баскару үнемі ойлаған нәтижеге сәйкес келе бермейді. Шығармашылық атмосфераны құру үшін шығармашылыққа жағымды жағдай туғызу керек. Ол үшін когнитивті және эмоционадды қызығушылықты оятатын инновациялық технологияларды қолданған жөн.
Көптеген ғылымдар әр баланың туа біткен шығармашылық мүмкіндіктері бар, оны дамьпу тек шығармашылық әрекетте жүзеге асады деген пікірде. Демек, шығармашылық даралықты қалыптастыру әлеуметтік орта шарттарына тәуелді. Мектепте білім беру әдістерін қолданып, танымдық процесті ұйымдастыру тәсілдері арқылы баланың шығармашылыққа бейімделуін дамытуды ынталандыруға болады.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫН ДАМЫТУДЫҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Қазіргі заман психологиясы мен педагогикасында психологиялық
шығармашылық аумағындағы зерттеулер белсенділік байқатуда. Өйткені,
қоғамның тәжірибесі шығармашылық жетістік тұлғалық емес, әлеуметтік
мағынаға ие болғандығын мойындап, психология-педагогикалық ойлардың осы
мәселеге назар аударуына мәжбүр етті.
Шығармашылық процесс- жаңаны құрумен байланысты әрекет нәтижесі,
шығармашылық өнім; Шығармашылық - тұлғалық категория, мінез-құлық
ерекшелігі.
Педагогикалық-психологияда жалпы қабылданған шығармашылық білім беру
және тәрбие теориясы жоқ. Тұлғаның шығармашылығын дамыту оқу-тәрбие
процесін баскаруды шамалайды. Бұл мәселе Л.В.Занков, Д.Б.Богоявленская,
П.Я.Гальперин, В.В.Давыдов, А.Н.Леонтьев т.б. еңбектерінде көрініс тапқан.
Тәжірибеде шығармашылық әрекетті тікелей баскару үнемі ойлаған
нәтижеге сәйкес келе бермейді. Шығармашылық атмосфераны құру үшін
шығармашылыққа жағымды жағдай туғызу керек. Ол үшін когнитивті және
эмоционадды қызығушылықты оятатын инновациялық технологияларды қолданған
жөн.
Көптеген ғылымдар әр баланың туа біткен шығармашылық мүмкіндіктері
бар, оны дамьпу тек шығармашылық әрекетте жүзеге асады деген пікірде.
Демек, шығармашылық даралықты қалыптастыру әлеуметтік орта шарттарына
тәуелді. Мектепте білім беру әдістерін қолданып, танымдық процесті
ұйымдастыру тәсілдері арқылы баланың шығармашылыққа бейімделуін дамытуды
ынталандыруға болады.
Тұлғаның шығармашылыққа бейімделуін дамытудың маңызды шарттарының бірі
қауіпсіз, комфортты психологиялық орта. Психологиялық климат ұжымның
эмоционалдық деңгейде көрінетін іскерлік ынтымақтастық сипатын, ұжымдағы
қалыптаскан карым-катынасты көрсетеді.
Шығармашылық даралықты қалыптастыру мәселесіне тұлғалық түрғысынан
карауды жақтаушылар субъектінің эмоционалды-түрткілік сипатының есебін
жүргізу кажеттілігін көрсетіп отыр. Түрткі немесе оку өрісінің түрткісі
баланың шығармашылыққа бейімделуінің дамуымен қоса тұлғаның эмоциялық
өрісінің дамуына да ықпал етеді. Түрткілер ретінде кажеттілік пен
қызығушылық, ұмтылыс пен эмоциялар, орнату мен идеялардың өзара байланысы
қарастырылады.
Тұлғаның шығармашылыққа бейімделуін зерттеу мақсатында жүргізілген
педагогикалық экспериментке 4 сынып оқушылары қатыстырылды. 4 сыныптардың
негізгі зерттелуші топ ретінде алынып отырылғаны тегін емес. Біріншіден,
осы жаста бастауыш мектептегі оқыту мерзімі баланың шығармашылыққа
бейімделуінің дамуында айкын сензитивті мерзімімен сәйкес келеді.
Екіншіден. бастауыш сынып оқушыларының шығармашылығының дамуының педагогика-
психологиялық шарттары толық зерттелуге мүмкіндік бар.
Психолог және бастауыш сынып мамандарының ұйымдастыруларымен
Торренстің 3 серияға топтастырған 12 тесті: вербальды, бейнелік және
дыбыстық түрлері колданылады. Олар вербальды шығармашылық ойлауды, бейнелі
шығармашылық ойлауды, сөздік-дыбыстық деңгейдегі шығармашылық ойлауды
диагностикалайды. Зерттеуде көрсеткіштер келесі факторлармен анықталады:
1. жылдамдық (жеңілдік, өнімділік) - бұл фактор шығармашылықпен ойлаудың
жылдамдығымен сипатгалады және жауаптардың жалпы санымен анықталады;
2. икемділік – бұл фактор шығармашылық ойлаудың икемділігін сипаттап,
оқушының басқа ойды жылдам меңгеруге қабілеттілігін көрсетіп, берілген
жауаптардың тобымен анықталады;
3. сонылық фактор -- шығаршшылық ойлаудың өзіндік ерекшелігін, мәселеге
ерекше қарауды сипаттайды және сирек кездесетін жауап, ерекше элементтерді
қолдану, жауап құрылымының сонылығымен анықталады; топқа бөлу кезінде
біржақты жауаптардың сирек кездесуі арқылы бағаланады.
Бастауыш сынып окушыларына графикалық әрекет жакын болған соң кез-
келген құбылысты сурет арқылы танып-білу табиғи жағдайда өтеді. Сонымен
бірге, суреттік әдістердің шынайы нәтиже беретіні көптеген ғалымдарда күмән
туғызғандықтан зерттеулерде сараптаудың қосымша материалдары ұсынылуы тиіс.
Зерттеу мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес оқушыларға
1) бейбітшілікті; 2) қуаныш, реніш, қорқынышты бейнелеу ұсынылды.
Әлем картинасы тестісінің мазмұнында әлем бейнесі ұғымы адамның
қоршаған ортада практикалық бағытталу тәсілдерімен байланысты болуы тиіс.
Сондықтан суреттердің нұсқалары мынадай тәртіппен анықталынып берілуі тиіс:
-ғаламдық сурет;
-пейзаждық;
-тікеяей қоршаған орта;
-метафорикалық картииа;
-абстракты – сызбалық;
Қуаныш, реніш, корқыныш суретін сараптау барысында мынандай нұсқалар
айқындалды:
- Сызбалық-сурет;
- кескіндеме (живопись) сурет (тек түсіндіру барысында қолданылады);
- метафорикалық сурет;
Шығармашылыққа бейімделуді қамтамасыз ететін заттар мен кұбылыстар туралы
стеоритипті, жалпылама емес, жаңаша (метафорикалық, бейнелі) ойлаумен
байланысты.
Ең алдымен, сабақта жиі кездесетін мұғалімнің тапсырмасы анықтадды.
Мысалы, оқушыларға мынандай тапсырмалар ұсынылды:
• кандай да бір кейіпкердің атынан хат жазу;
• күздің көңіл-күйін, көктем иісін, өзінің көрген түсін, бір
кейіпкердің сезімін суретке салу;
• ертегі, жұмбақ құрастыру; өзін суретте бейнеленген әрекеттің
кейіпкері рөлінде сезіне отырып, ұсынылған сурет немесе сөйлем негізінде
әңгіме құрастыру;
• мәтіннің басы немесе соңы, жағдаяттар бойынша,
мақал-мәтелдер, фразеологиялық сөз тіркестері негізінде әңгіме құрастыру,
фантастикалық жағдаяттарды ойлау;
• бір кейіпкерден сұхбат алу, сахналауға қатысу;
• оқушылардың алған әсерлері жайлы әңгімелесу;
• сөздік материалды өзінше түсіндіру;
• берілген мәселелерден, жағдаятардан не пайда болатынын болжап,
суреттеу;
• әр түрлі сала бойынша білімін пайдалана отырып, бақылау, экспериментін
жүргізіп, әр түрлі мәселелерді шешуде жоспар құрастыру;
• мәселеге кез-келген адам, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін дамытудың теориялық негіздері
Математикадан шығармашылық қабілеттерін дамытудың жолдары
Шығармашылықты арттырудың теориялық мәселелері
Оқыту барысында оқушылардың танымдық белсенділігін дамыту
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту
Оқушылардың жеке пәндерін оқыту үдерісінде танымдық міндеттерін қалыптастыру
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін дамыту
Қазақ тілі пәнін оқыту барысында бастауыш сынып оқушыларының тұлғасын адамгершілікке тәрбиелеу
Оқыту барысында оқушылардың танымдық белсенділігін дамыту жолдарын теориялық тұрғыдан негіздеп, практикада қарастыру
Математика сабағында оқушылардың шығармашылық жұмысын ұйымдастыру
Пәндер