Тауарлық-материалдық қорлардың экономикалық мазмұны және ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбегінде оның есебін жетілдіру сұрақтары мен мәселелері

Мазмұны:

I Бөлім. Тауарлық.материалдық қорлардың экономикалық мазмұны және ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбегінде оның есебін жетілдіру сұрақтары мен мәселелері.
1.1.Тауарлық .материалдық қорлардың экономикалық мазмұны.
1.2.Тауарлық.материалдық қорлардың есебін ғалымдар мен тәжірибелердің еңбегінде жетілдіру мәселелері.

II Бөлім. ЖШС “МТС.Құрылыс” ұйымдық . экономикалық сипаттамасы, есеп және қаржы жұмысын ұйымдастыру.
2.1. Кәсіпорынның ұйымдық.экономикалық сипаттамасы.
2.2. ЖШС “МТС.Құрылыс” есеп және қаржы жұмысын ұйымдастыру.
2.2.1. Шаруашылыққа жалпы сипаттама.
2.2.2. Шаруашылықтың есеп саясатының жалпы жағдайлары.
2.2.3. Шаруашылық есеп саясатының негізгі жағдайлары.

III Бөлім. ЖШС “МТС.Құрылыс” «тауарлық.материалдық қорлардың есебінің жағдайы» және «кіріс және шығыс операцияларын құжаттандыру»
3.1. Тауарлық.материалдық қорлардың есебін дұрыс ұйымдастыру мәселелері және мәні. Тауарлық.материалдық қорлар есебінің алдына қойған міндеттері.
3.2. Тауарлық.материалдық қорлар есебінің топтамалық және талдамалық есебі.
3.3. Тауарлық.материалдық қорлар есебін бағалау тәртібі.
3.4. Материалдық заттарды түгелдеу тәртібі және есебі.
3.5. Кәсіпорын өнімдерінің кіріс және шығыс операцияларын құжаттандыру.
3.6. ЖШС “МТС.Құрылыс” «1С: Бухгалтериясындағы» материалдарының есебі.

IV Бөлім. Тауарлы құнды бұйымдардың аудиті.
4.1 Тауарлар қозғалысының аудиті.
4.2 Өнімді сату мен шығаруға байланысты шығындардың аудиті.

Қорытынды мен ұсыныстар.

Әдебиеттер тізімі.
        
        Мазм±ны:
I Бµлім. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ экономикалыќ мазм±ны
жєне ѓалымдар мен тєжірибешілердіњ ењбегінде оныњ есебін
жетілдіру с±раќтары мен мєселелері.
1.1.Тауарлыќ ... ... ... мазм±ны.
1.2.Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ есебін ѓалымдар мен
тєжірибелердіњ ењбегінде жетілдіру мєселелері.
II Бµлім. ЖШС “МТС-Ќ±рылыс” ±йымдыќ - экономикалыќ сипаттамасы,
есеп жєне ќаржы ж±мысын ±йымдастыру.
2.1. ... ... ... ЖШС “МТС-Ќ±рылыс” есеп жєне ќаржы ж±мысын ±йымдастыру.
2.2.1. Шаруашылыќќа жалпы сипаттама.
2.2.2. Шаруашылыќтыњ есеп саясатыныњ ... ... ... есеп саясатыныњ негізгі жаѓдайлары.
III Бµлім. ЖШС “МТС-Ќ±рылыс” «тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ
есебініњ жаѓдайы» жєне «кіріс жєне шыѓыс операцияларын
ќ±жаттандыру»
3.1. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ ... ... ... жєне ... Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар есебініњ
алдына ќойѓан міндеттері.
3.2. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар есебініњ топтамалыќ жєне
талдамалыќ есебі.
3.3. ... ... ... ... тєртібі.
3.4. Материалдыќ заттарды т‰гелдеу тєртібі жєне есебі.
3.5. Кєсіпорын µнімдерініњ ... жєне ... ... ЖШС ... «1С: Бухгалтериясындаѓы» материалдарыныњ
есебі.
IV Бµлім. Тауарлы ќ±нды б±йымдардыњ аудиті.
4.1 Тауарлар ќозѓалысыныњ аудиті.
4.2 ¤німді сату мен ... ... ... ... мен ... ... Бµлім. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ экономикалыќ мазм±ны
жєне ѓылымдар мен тєжірибешілердіњ ењбегінде оныњ есебін
жетілдіру с±раќтары мен ... ... ... ... мен ... ќызметі барысында µздерініњ дайын
б±йымдары, сату ‰шін сатып алѓан тауарлары, сатып алѓан
тауарлары, сатып алѓан біраќ єзірге ±йымѓа келіп ... ... ... ... ... ... ж±мыстарды орындау жєне
ќызметтерді кµрсету барысында пайдалануѓа арналѓан
ќосалќы бµлшектері, отындары, ыдыс жєне ыдыстыќ
материалдары, жартылай ... жєне ... ... сол ... ... ќоры т‰ріндегі
аѓымдаѓы активі болып табылады.
Олардыњ µндіріс ќ±ралдарынан айырмашылыѓы, µндіріс ... ... ±заќ ... ќатысып, µздерініњ табиѓи
пішінін саќтай отырып µндірілетін µнімге µз ќ±ныныњ бір
бµлігін ќосып отыратын болса, ењбек заттары µндірісте
пайдаланылѓан кезде µздерініњ бастапќы ... ... ... ... ... ... ж±мыстыњ µзіндік ќ±нынан т±рады. Сонымен
ќатар ењбек заттары µндірістік ќор болып табылады.
Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ барлыќ т‰рін есепке алу ‰шін
1300 “Ќорлар” бµлімініњ негізгі, ... ... ... Б±л бµлімше ќ±рамына тµмендегі синтетикалыќ
шоттар кіреді:
1310 “Шикізаттар мен материалдар”
1320 “Дайын µнім”
1330 “Тауарлар”
1340 “Аяќталмаѓан µндіріс”
1350 “¤зге ќорлар”
1360 ... ... ... боынша резерв”
Б±л шоттардыњ барі де ќ±рылымы жаѓынан ... ... ... ... ... єр ... ... ќалдыќтары мен т‰скен жєне кіріс болѓанр, ал кредитінде
шыѓыс болѓан µндірістік запастар мен дайын µнімдердіњ сандары
мен ... ... ... ... міндеттері:
дайындалѓан, келіп т‰скен жєне µндіріске немесе сыртќа
босатылѓан
материалдарды уаќытында есептеп, кіріске алу немесе есептен
шыѓару;
материалдыќ ќоймада жєне тасымалдау кезінде т‰гел ... ... ... ... ... ... тµмендеп кетпеуін баќылау;
материалдарды µндірісте пайдаланѓан кезде олардыњ техникалыќ
жолмен ... ... жєне ... ... ... µндірісте ±тымды пайдалануын баќылау;
дайындалѓан материалдардыњ µзіндік ќ±нын ... жєне ... ... ... тауып, пайдаланылѓан
материалдар ќ±нын єр обьектініњ шыѓынына ќосу.
Жаќсы жєне ... ... есеп ... ... ... ... кµмегін тигізеді. Материалдыќ
ќорлардыњ т‰гел жєне д±рыс саќталуы, сондай-аќ ±тымды
пайдалануы, ж±мсалуы ‰шін алдын ала мыналарды ... ... ... ... ... саќтайтын ќойма
немесе бµлме болуы ќажет жєне бµлмелердіњ єр ќайсысы ќорлардыњ
белгілі т‰рін саќтауѓа арналѓан болуы керек;
ќорлар ќойманыњ єр ... ... ... ... ... ... ... жєне босатќаннан кейінгі кезде
ќалдыѓын тексеруді ќамтамасыз ететіндей етіп орналастыруы
керек.
Кєсіпорындар мен ±йымдардыњ єкімшілігі материалдыќ ќорлардыњ
саќтайтын жерді таразымен, ... ... ... ... жєне ... жиі ... ќадаѓалап отыруы керек. ¦йымныњ басшысы
материалдарды ќабылдайтын жєне босататын адамдардыњ
топтарын белгілеп, олармен материалдарѓа жауапкершілік
туралы шарт жасайды. ... ... ... ... адамдарды ж±мысќа алу,
ж±мыстан босату барысында ±йымныњ ба бухгалтерімен алдын
ала келісіп отыруы ќажет. Материалдыќ ќорларды кіріске алу ... ... ... ќол ќою ... ие болѓан ќызмет
иелерініњ тізімін белгілеу кєсіпорын басшысыныњ ... ... ... ... ... болып табылады.
Тауарлыќ-материалдыќ ќорлардыњ есебін д±рыс жєне ±тымды
±йымдастыру ‰шін мыналар керек:
материалдыњ бірыњѓай номенклатурасы мен жоспарлы есеп айырысу
баѓасын ... ... дєл ... ... жєне ... алу мен ... шыѓару операцияларыныњ тєртібін
саќтау;
бірыњѓайланѓан алѓашќы есеп ќ±жаттары нысандарыныњ т‰рлерін
белгілеу жєне олармен ±йымныњ барлыќ бµлімін ќамтамасыз
ету.
Сонымен ќатар материалдарды ... ... ... ... ... жєне басќа жаќќа берілетін мµлшерін
белгілеп, оларды жетілдіріп отыру керек. ... ... ... ... ... ... ... тексеріп жєне олардыњ нєтижесін дер кезінде
есепке алып отыру ќажет.
1.2. Тауарлы- материалды запастарыныњ есебін ѓалымдар
мен ... ... ... ... ... запастар болып материалдыќ ресурстар мен мањызды
активтер табылады. Кєсіпорын активтері екі категорияѓа
бµлінеді. Біріншісі ќаржы активтері, олар тµлемдерді
ж‰ргізуге м‰мкіндік туѓызады не ... ... ... ... келесі категориясы ретінде табыстар
мен сєйкес келтірілмеген, ж±мсалмаѓан ... ... ... ... ... шыѓындары, материалдыќ запастар,
жылжымайтын м‰лік, ѓимараттар мен ќ±рылѓылар, материалдыќ
емес ... ... ... ... ... ... ... ±йымдастыру, бухгалтерлік есептіњ
мањызды с±раќтарыныњ бірі болып табылады.
Тауарлы-материалды запастарлыњ есебін шаруашылыќ субъектілері №
7 “ ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
стандартына сєйкес ±йымдастырылады. Сол стандартќа сєйкес
тауарлы-материалды запастардыњ есебін ±йымдастыруда
баѓалау єдісін д±рыс ... ... орын ... ... сатылѓан µнімдер (ж±мыс, ќызмет) µзіндік ќ±ны
негізінде жиынтыќ кіріс кµлемінде єсер етеді,
сєйкесінше зањды т±лѓалардыњ табыс салыѓыныњ кµлемі
мен кєсіпорын іс-єрекеті ќаржылыќ ... ... ... ... ... ... ... нєтижеге
єсерініњ мањыздылыѓы жµнінде “Синик” ЖШС тєуелсіз аудитор
фирмасыныњ директоры А.З.Н±рсейтовтыњ() пікірінше: “Дайын
µнімдер мен тауарларды сатудан т‰скен т‰сімдер µндірістік жєне
коммерциялыќ кєсіпорындардыњ ењ ... ... кµзі ... ... ... ... µнімдер мен тауарлар ќоры
м±ндай кєсіпорындардыњ активтерініњ негізгі бµлігін ќ±райды.
Дайын µнімніњ ... ќ±ны осы ... ... ... ... µзгеруіне байланысты µзгеріп
отырады. Ал кєсіпорындар материалдардыњ бір т‰рін есепті
кезењ ішінде єр ... ... ... алуы ... Сондыќтан
есепті мерзім соњында ќалѓан материалдыќ ќорлардыњ ќ±ны
неѓ±рлым жоѓары болады.М±ндай жаѓдайда сатылѓан дайын
µнімніњ µзіндік ќ±ны мейлінше тµмен болады да,
кєсіпорынныњ негізгі ќызметтен ... ... ... ... ... ... ... баѓалау кєсіпорынныњ ќаржылыќ
нєтижесінде де балансына да єсер етеді. Есепті кезењ соњында
ќалѓан ќалдыќ саласын аныќтауда жіберілген ќателер
кєсіпорынныњ ќаржы ... єсер ... ... ... ... ... ... есептіњ ењ ќызыќ та, кµп талќыланып
ж‰рген мєселерініњ бірі. Айтып кеткендей материалды
ќ±ндылыќтарды баѓалаудыњ нєтижелері кєсіпорынныњ ќаржы
нєтижесіне єсер етеді, ал кєсіпорындар алѓа ... ... сай ... салыѓын тµлейді.
Сондыќтан мемлекеттік салыќ органдары кєсіпорындар
материалдыќ ќорларыныњ д±рыс баѓалануына ќатањ ... ... ... кєсіпорындар басшыларымен
бухгалтерлерініњ алдында екі т‰рлі мєселе т±рады:
1. ¤німніњ µзіндік ќ±нын тµмендету.
2. Табыс салыѓыныњ кµлемін азайту.
Материалдыќ ќорлардыњ ... екі ... ... ... ... ќорлар ќалдыѓы материалдыќ ќ±ндылыќтардыњ
кµлемі мен олардыњ баѓасыныњ кµбейтіндісіне тењ. Сондыќтан
материалдыќ ќ±ндылыќтарды есепті кезењніњ соњында д±рыс
баѓалау ... ... ... ... ... ... білу ќажет. Осыѓан байланысты кєсіпорындар кµбінесе
есепті кезењ соњында т‰гелдеу,яѓни инвентаризация
ж‰ргізеді. Алайда т‰гендеу ж‰ргізу ... де ... мен ... ... ... ... ... салыќ комитетініњ жанама салыќтар бµлімініњ
бастыѓы И.Р.Талипованыњ() ойынша: “Т‰гендеу кєсіпорындарда
кей жаѓдайда ‰стіртін ж‰ргізіледі, яѓни тауарлы-материалды
ќ±ндылыќтардыњ наќты бары тексерілмей, инвентаризация
тізіміне ќалдыќтар, ќойма ... ... ... жаѓдайда инвентаризация ж‰ргізуге ќатањ тиым салынады,
аталѓан жаѓдай кєсіпорында орын алса,баќылау инвентаризациясын
ж‰ргізеді. Себебі, µндірістік ... ... ... оныњ ... ... есеп жєне
баланста кµрсету кєсіпорын м‰лкін баѓалаудыњ басты ќажетті
шарты болып табылады.”
Наќты материалдардыњ ќ±нына тікелей жолмен сатып алу баѓасын
енгізу ‰шін м‰мкін болса, ... ... ... ... ... бір партиямен т‰скен тауарлар єр т‰рлі
болатыны белгілі. Кей жаѓдайда ... ... ... ... ... ... ... шыѓындарды жеке
шоттарда есептеп, оларды жанама єдіспен
тауарлы-материалды запастар ќалдыѓымен,
ж±мсалѓан бµлігі арасында бµлу д±рыс деп ойлаймын десе ,
экономика ѓылымыныњ кандидаты А.А.Єбдіманаповтыњ() ... ... ... ±йымдастыруда
туындайтын ќиындыќтыњ біріне жанама шыѓындарды аныќтау
жатады. Біз білетіндей бір бірлік µнімге келетін ‰стеме
шыѓындарды аныќтау µте к‰рделі. Ол ‰шін барлыќ ... ... ... т‰рден т±ратын барлыќ µнімге
бµлу керек, ал м±ндай жаѓдайда кейбір ±сыныстар мен
шешімдерді ќабылдау ќажеттігі туындайды.
Негізгі ќиындыќ, ... ... ... бµлігініњ тікелей
шыѓындарѓа жатуында, яѓни µнім µндіру кµлеміне ... емес ... ... ... ... басќару т±лѓаларыныњ лауазымды жалаќысы,
арендалыќ тµлемдер. Жанама шыѓындарды µндірілген µнім
кµлеміне бµлу ‰шін, есепті кезењніњ басында кєсіпорынныњ
ќанша µнім бірлігін шыѓару керек екендігін есеп ... ... ... Ол кезењінде ‰стеме шыѓындарды шыѓару
тєртібін аныќтауѓа, сондай-аќ ќанша бірлікке ‰стеме шыѓындарды
бµлу керектігін айтады”.
Аталѓан єдіс сату кµлемі мен ... ... ... ... баѓалауѓа м‰мкіндік береді. Сондай-аќ осы єдіс
негізінде наќты µнім кµлемі мен ... ... ... ... ... бірлік µнімге
келетін ‰стеме шыѓындардыњ ќаншаѓа артыќ баѓаланѓаны
аныќталады.
Тєжірибеде ќ±ндылыќтарды кірістегенде меншік ќ±ќыныњ ауысу
сєтін саќтамау мањызды орын алады. Б±л мєселені экономика
ѓылымыныњ кандидаты ... ... ... ... ... ќ±ќы ... сєті болмастан
б±рын кірістеледі, не меншік ќ±ќы сатып алушыѓа ауысќаннан
кейін, есеп кµрсетілмей ќалу жаѓдайлары жиі ... ... ... ќ±ны ... тыс ... (002) ... Кµп жаѓдайда есепте д±рыс кµрсетілмей туындаѓан
ќателік, метериалды ќ±ндылыќтар ... ... ... ... асырып тµленуіне єкеледі. Екінші жаѓдай
бойынша ќателіктер материалдыќ ќ±ндлыќтар бойынша
ќалдыќтардыњ азаюына жєне м‰лік салыѓын ... ... ... ... ... ... ... ‰шін, келісім шарт бойынша
тауарлы материалды запастарыныњ жеткізу жаѓдайлары жµнінде
аќпаратпен бухгалтерия ќызметкерлерін уаќытында ќамтамасыз
етіп, ќ±жат айналымын ±йымдастыру тиімділігін арттыру
ќажет.
Кєсіпорындар материалды ќ±ндылыќтардыњ бір ... ... ... єр т‰рлі баѓамен сатып алуы м‰мкін. Сондыќтан
кєсіпорындардыњ бухгалтерлерініњ алдында т±рѓан µте
мањызды с±раќ, оларды ќандай ќ±нмен баѓалау керектігі.
Іс-тєжірибеде ќолданылып келе ... ... ... мен ... ... ±йымдар,
тауарлыќ-материалдыќ ќорларды баѓалауына жєне ќайта
баѓалауына кµптеген єдістерді ќолданылуына болады.
Таурлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтар наќтылы µзіндік ќ±нымен, есепті
баѓамен, орташа ... ... ФИФО жєне ЛИФО ... ... ... ... ... баѓалау
б±ларды сатып алудаѓы жєне дайындаудаѓы ж±мыс наќтылы шыѓындар
сомасымен баѓаланады.
Ќ±ндылыќтар есепті баѓамен баѓалау белгілі кезењде аныќталатын
баѓа кµлемімен баѓаланады. ... баѓа єр ... ... ... ... ... баѓаланатын
таурлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтар µндірістік
процестіњ болашаќтаѓы шыѓындары болып табылады.
Орташа µлшенген ќ±нмен баѓалау ќ±ндылыќтардыњ орты баѓасын
есептеу арќылы сатуѓа т‰скен, ќ±ндылыќтардыњ ќ±ны
шыѓарылады. Орта ќ±нмен ... ... ... ... ... бµлу ... ... єдісі бойынша тауарлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтардыњ
бірінші тобыныњ т‰скені бірінші сатылады жєне б±рында
т‰скен таурлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтар ерте сатылады.
“ЛИФО” єдісі-ќ±ндылыќтарды соњѓы сатып алѓандардыњ баѓасы
бойынша ... ... ... ... ... µзіндік
ќ±ны бірінші кезекте ж±мсалѓандардыњ ќ±нын аныќтау ‰шін
ќолданылады, ал ай соњындаѓы ќорлардыњ µзіндік ќ±ны бірінші
сатып алынѓан ќорлардыњ µзіндік ... ... ... ±ќсастыру - єдетте µзара бірін бірі
ауыстырмайтын жєне арнайы жоболар, тапсырыстарѓа
арналѓан босалќылар бірлігініњ ... ќ±ны ... ... тауарларды бµлшек сауда да баѓалау ‰шін есепке
алынѓан тауарларды, б±ларды сатуѓа дейін ... ... ... ... ... ... ... университетініњ аѓа оќытушысы
М.Д.Магомедовтыњ() “Тауарлыќ-материалдыќ
ќ±ндылыќтарды баѓалау” туралы пікірінде: “Инфляция
жаѓдайыныњ жері ‰лкен болѓан жаѓдайда, есепті кезењніњ
соњында ќоймадаѓы материалдар ќалдыќтарын ФИФО ... ... ... ... сай ... жєне ... ењ жоѓары жиынтыќ табыс мµлшерін кµрсетеді. Б±л єдіс
запастарды басќарудыњ ењ тиімдісі. Таѓы бір айта кететін
жай ФИФО єдісі халыќаралыќ ... ... ... жєне ... ай сайын табыс жµнінде есеп беруді
ќ±руѓа арналѓан”. Ал Ќазаќстан мемлекеттік агроуниверситетініњ
бухгалтерлік ... ... жєне ... ... аѓа ... ойынша: “ЛИФО єдісініњ артыќшылыѓына
кµбірек тоќталады. ЛИФО єдісінде кезінде сатылѓан
µнімніњ µзіндік ќ±ны мµлшері кµп боладыда б±л салыќ
салатын табыс салыѓыныњ сомасы аз ... ... ... ... ... ... аз ... тырысады, єрине
зањдылыќты саќтай отырып. Осы себептен кµптеген
кєсіпорындар сатылѓан µнімніњ µзіндік ќ±ны жоѓары
болатындай, тауарлы-материалды запастарды баѓалау єдісін
ќолданады”.
Ал “Mercur Audit” фирмасыныњ мамандарыныњ()
“Тауарлыќ-материалдыќ ... ... ... ... “Инфляция жаѓдайында салыќ
тµлеушініњ тауарлыќ-материалдыќ ќорларды инфляция дењгейіне
орай ќосымша баѓалау ... ... ... ... ... ќ±ќы бар. Б±л ... ЌР Президентініњ “Салыќ жєне
бюджетке тµленетін басќа да міндетті тµлемдер туралы”
Жарлыѓыныњ 42-бабыныњ 3,4-тармаќшаларымен бекітілген,
онда шаруашылыќ ж‰ргізуші субьектініњ тауарлыќ-материалдыќ
ќорларды сатып алу сєтінен ... ... ... ±ќсату
немесе µткізу сєтіне дейін инфляция дењгейін ескере
отырып, ќосымша баѓалауѓа ќ±ќы бары ескерілген.
Инфляция дењгейі шењберінде ... ... ... ... табысќа енгізілмейді. Есеп беру жылы ішінде
салыќ тµлеушініњ тауарлыќ-материалдыќ ќорлар ќ±нын йинфляция
индексінен асыра арттыруы салыќ тµлеушініњ жиынтыќ ... ... ... ... ... єрќайсысыныњ елеулі артыќшылыќтары
да, кемшіліктері де бар. Сондыќтанда осы ... ... мына єдіс ... деп ... айта ... ... кєсіпорын бухгалтерлік материалдардыњ
ерекшеліктеріне ќарай, алдарына ќойѓан маќсаттарына
жєне де сол кездегі экономикалыќ жаѓдайына талдау жасай
отырып, µздеріне ењ лайыќты єдісті тањдаѓандары жµн ... 2. ... ... ... ... ... ... жєне есеп-ќаржы ж±мысын ±йымдастыру.
2. 1 Кєсіпорыныњ ±йымдыќ – экономикалыќ сипатамасы.
“МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.
Меншік формасы – жеке ... ... ... ... болып
саналдыжєне µзініњ ќызметін Ќазаќстан Республикасыныњ
зањдылыќтарына жєне µзініњ жарѓысына сєйкес орындайды.
Ќ±рылтайшылардыњ ќ±рамы µзгеруіне байлнысты ќайта
тіркеуден µтті.
Жауапкершілігі шектелуі серіктігініњ жеке ... ... ... ... ... жєне орыс ... мµрі жєне µз ... бар.
“МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі шектеулі серіктестігініњ
ќызметтініњ негізгі маќсаты тбыс табу.
Серіктестіктіњ ќатысушылары жеке т±лѓалар.
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... сауда-саттыќ ќызметі;
 жабдыќтау-сатып µткізу ќызметі;
 жолаушыларды жєне ж‰ктерді тасымалдау, экспедициялыќ
ќамсыздандыру, ж‰кті тиеу-т‰сіру жєне такелаж ж±мыстары
бойынша автокµлік саласындаѓы ... ... ... бойынша
ќызмет кµрсту;
 т±рѓын ‰йлерді жєне µнеркєсіп обьектілерін, ішкі жєне
сыртќы ж‰йелерді ќ±ру, жањарту, т‰бірлі т‰рде жµндеу;
 ќ±рылыс-ќ±растыру жєне ... ... ... сантехникалыќ, электр-ќ±растыру ж±мыстары;
 сыртќы экономикалыќ ќызметі;
 шаруашылыќ жєне сыртќы экономикалыќ ќызметтердіњ барлыќ
т‰рлері, соныњ ішінде ... ... ... алу, ... ... ... да агент, делдал ретіндегі
коммерциялыќ ќцызмет жєне т.б.
“МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі шектеулі серіктестік Ќазаќстан
Республикасын зањдарымен тйым ... ... ... ... ... Тізімі зањ актілерімен белгіленген
кейбір ќызмет т‰рлерімен “МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі
шектеулі серіктестігі лицензия негізінде ш±ѓылдана
алады.
“МТС Ќ±рылыс” ... ... ... жарѓылыќ
акпиталы 100 000 /ж‰з мыњ/ тењгені ќ±райды.
Кесте 2.1
“МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі шектеулі ... ... ... тг100 000100 000100
0002Резервтік ќорМыњ тг---3Негізгі ќорлар ќ±ныМыњ
тг--13295580.154Ж±мысшылар саны Адам2025285Аќша ќаражатыМыњ
тг6Кредиторлыќ бережаќМыњ
тг447986.441133215.543956830.047Таза – ... ... ... ... ... болсаќ, онда
мынадай т±жырымѓа келуге болады, яѓни “МТС Ќ±рылыс”
жауапкершілігі шектеулі серіктестегініњ жарѓылыќ ќоры
ќ±рылѓан кезден бастап µзгермеген. Кєсіпорында ... ... ... резервтік ќорды ќ±рудыњ жалпы маќсаты
болып, кездейсоќ жаѓдайлардан болатын немесе жоспарланбаѓан
шыѓымдарды жабу ‰шін жасаќталады. Біраќ ... ... ... ... негізгі ќ±ралдарын 2007 жылдан
бастап сатып алуына байланысты, ол сол жылдан бастап
балансќа енгізді.
Аќша ќаражатыныњ кµлемі 2005жылы 2007 ... ... ... ... ... ... 2005 жылы 2007 жылмен
салыстырѓанда 52656,4 мыњ тенгеге азайѓан, жалпы
кєсіпорын басќа кєсіпорындар алдында бережаќ болып отыр,
Оныњ ... ... ... бойынша да бережаќтары бар екенін
айтып кеткен жµн.
Ж±мысшылар саны жыл сайын µсіп отыр, 2005 жылы 2007 ... ... жылы ... ... ... ... ... Оныњ себебі кєсіпорыныњ ќызмет кµлемініњ
жалпы µндірістіњ ±лѓаюы себептерінен, жана ж±мыс
орындарыныњ барынан деп т‰індіруге болады.
“МТС Ќ±рылыс” ... ... ... ... ... ... пайдамен аяќтаѓанда, ал
таза табыс 2004 жылы 2002 жылмен салыстырѓанда кµлемі
кµбейіп отыр. Б±л ... айта ... ... ... ... ... ... жоѓарылауынан, яѓны
шыѓындардыњ кµбеюінен болып пайда болып отыр.
Ендігі жерде т±рган мєселе, ол кєсіпорыныњ ќызмет кµлемін
±лѓайтып ол ... - ... ... сріктестіктер санын кµбейту, сµйтіп ішкі нарыќта
µз ќызметтеріне с±ранысты ±лѓайтып, ±заќ шаруашылыќ ќызмет
атќару болып табылады.
“МТС Ќ±рылыс” жауапкершілігі шектеулі серіктестілігініњ
ќызметініњ бірі ... жєне ... ... ... ... ... жєне такелаж
ж±мыстары бойынша автокµлік саласындаѓы ќызмет, ж‰ктерді
саќтау бойынша ќызмет кµрсету болѓандыќтан, оныњ негізгі
ќ±ралдарыныњ кµлемімен ќ±рылымына сипаттама беріп µту ... ... ... 2007 ... бастап сатып алуына
байланысты, ол сол жылдан бастап балансќа енгізді.
Кесте 2.2
Кєсіпорыныњ негізгі ќ±ралдар кµлемі мен ќ±рылымы
ќ±‰Жылдар2005 2006 2007 Мыњ, тг%Мыњ, ... ... ... ... ќ±ралдар
----1035621.237.8Барлыѓы----13295580.15100
Б±л кестеден кµріп отырѓанымыздай, “МТС Ќ±рылыс” ЖШС –ніњ
негізгі ќ±ралдар кµлемі мен ќ±рылымы берілген. Кєсіпорын
негізгі ќ±ралдарын 2007 ... ... ... ... ... сол жылдан бастап балансќа енгізді.
Кез келген шаруашылыќ ... ... ... негізгі маќсаты ол пайда табу болып
табылды. Сондыќтан олар µз ... ... ... аз ... ... ... денгейін жоѓарылатуѓа
тырысады. «МТС-Ќ±рылыс» жауапкершілігі шектеулі
серіктестігініњ мамандану дењгейін білу ‰шін, оныњ
тауарлы µнім кµлемі мен ќ±рылымына ... ... ... 2.3. ... ... ... онда мынадай
т±жырымѓа келуге болады, яѓни кєсіпорыныњ таурлы µнім
кµлемі 2005, 2006 жылдары 2007 жылмен салыстырѓанда анаѓ±рлым
жоѓарлаѓан.
Кесте 2.3.
“МТС Ќ±рылыс” ЖШС-ніњ тауарлы µнім ... мен ... µнім ... мен ќ±рылымын зерттей отырып, тауар µнім
кµлемі µскенін байќаймыз. Егер 2006 жылы жалпы тауарлы µнім
кµлемі 000 мыњ ... ... ал 2007 жылы оныњ ... 000 ... ... отыр. Материалдардыњ кµлемі 000 мыњ тењгеден
000 мыњ тенгеге дейін жоѓарлаѓан. Ал отындардыњ кµлемі 000 мыњ
тењгеден 000 мыњ тењгеге жоѓарлаѓан. Егер оныњ ... ... жылы 00 ... болса, 20047 жылы 00 процент, ал отындардыњ
ќ±рылымы 2005 жылы 00 процентті ќ±раѓан болса, 2007 жылы оныњ
‰лес салмаѓы 00 ... ... ... ... ... жаупкершілігі шектеулі серіктестігініњ
атќаратын немесе ж‰зеге асыратын барлыќ ж±мыстары мен ќызмет
т‰рлері, оныњ тауарлы µнімі болып ... яѓни ... ... ... ж±мысшыларыныњ ќ±рамы мен ќ±рылымын аныќтайыќ.
Кесте 2.4
“МТС Ќ±рылыс” ЖШС- ніњ ж±мысшылар саны
ЌЖылдарќ
20052006200711Єкімшілік
бµлімі555-2Шеберлер4673Ж±мысшылар6793Ж‰ргізушілер
5 772Барлыѓы2025288 Ж±мысшылардыњ кµлемін зерттей отырып, оныњ
саны артќанын кестеден ... 2005 ... 2007 ... ... бµлімі µзгермеген, ал жол
белгісін жасайтын шеберлер саны 3 адамѓа ... мен ... саны 2006 жылы 7 адам ... ... 2007 жылмен салыстырѓанда ж±мысшылар саны 3 адамѓа,
ал ж‰ргізушілер саны 2 адамѓа кµбейген. Жалпы ќызметкерлер
кµлемі 2005 ... 2007 ... ... 8 ... Оныњ ... кєсіпорынныњ µндірістік кµлемініњ
артуына байланысты, ќызметкерлердіњ де саны артты.
Енді кєсіпорынныњ ... іс ... оныњ ... ... беру ... тµмендегі кестені талдап
µтейік.
Кесте 2.5.
“МТС Ќ±рылыс” ЖШС- ніњ ќаржылыќ іс- ... ... ... µнім ... ... мыњ тг.
39745557,515502787,5162345160,9222599603,412Сатылѓан µнімніњ
µзіндік ќ±ны, мыњ тг
13685255,3939335572,7543972312,80302870557,413Жалпы
табыс 26060302,2616167214,7618372848,10-768454,161234564Басќада
табыстар2898820,354099993,9023032313,120193492,755Кезеќ
шыѓындары, барлыѓы, мыњ тг
27945833,4917459537,3728575358,90629525,41жалпы жєне єкімшілік
шыѓындар
25046663,9111304415,5728575358,903528694,99ќаржыландыру
шыѓындары -6155121,80--басќада шыѓындар 2899169,58---6Негізгі
ќызметтен кіріс не
зиян1013289,442807671,3112829802,3911816512,951234567Салыќ
салынѓанѓа дейін
табыс1013289,442807671,3112829802,3911816512,958Таза
табыс1013289,442807671,3112829802,3911816512,95
Кєсіпорыныњ Ќаржылыќ ... ... ... кµріп
отырѓанымыздай сонѓы 2005-2007 жылдарѓа шараушылыќ
бойынша пайда екенін аныќтадыќ. ‡ш жылдыќ ... ... ... байќаѓанымыз кєсіпорын 2006 жылы
шаруашылыќ іс-єрекетін 2807671,31 мыњ тењге таза ... б±л бір ... ... кµрсеткіш болып есептеледі.
2007 жылы 2005 жылмен салыстырѓанда ... µнім ... мыњ ... артќан, сонымен бірге сатылѓан
µнімдердіњ µзіндік ќ±ны 302870557,41 мыњ тенгеге
µскен, ал ... ... ... мыњ ... ... ... ... да табыстары 20193492,75 мыњ тењге
µскен. Кєсіпорынныњ таза табыс кµлемі 2006 жылы 2807671,31 мыњ
тењгеге, ал 2005 жылы ... ... ... ... ... ... Б±л кєсіпорын ‰шін µте жаќсы
кµрсеткіш.
Кєсіпорыннын µз шыѓындардыњ дењгейін неѓ±лым тµменгі дењгейге
дейін жеткізе отырып, ќызмет кµлемін осіріп, ішкі ... пен ... ... ... ... ... жоѓарлатып, µндіріс кµлемін µсіріп отыр. Ќорыта
айтќанда, кєсіпорын ‰шін µндіріс шаруашылыќ процесін нарыќ
талаптарына сай етіп ... ... ... ... ... ... отыр деп
ойлаймын.
2. 2 “МТС Ќ±рылыс” жаупкершілігі шектеулі серіктестігініњ есеп-
ќаржы ж±мысын ±йымдастыру.
“МТС Ќ±рылыс” жаупкершілігі шектеулі серіктестігі µзініњ есеп
ж±мысын Ќазаќстан Республикасы президентініњ зањ ... ... есеп ... ... ... ... ... негізгі нормативтік ќ±жаттар ретінде
бухгалтерлік есеп стандартары жєне оларѓа
методикалыќ н±сќалар, сонымен ќоса кєсіпорыныњ ж±мыс
шоттары жасалѓан негізгі шоттар ... ... ... «МТС ... ... ... ќабылданѓан есеп саясаты
ќолданылады. Кєсіпорында журналды – орделі форма
ќолданылады. Оларѓа жазу ... ... ... ... бухгалтерлік есебініњ негізгі міндеттері болып;
 Субъектіні, таѓы да басќа ќызыѓ±шы т±лѓаларды кєсіпорынныњ
шаруашылыќ ... ... то лыќ ... ... ету;
 Субъектілердіњ шаруашылыќ ќызметтерін Ќазаќстан
Республикасыныњ зањдылыќтарына сай ж‰ргізілуін
баќылау ‰шін мемлекеттік органдарды ... ... ... бухгалтерлік есеп- есептеу, ‰здіксіздік,
т‰сініктілік, ќажеттілік, мањыздылыќ, шыњдыќ,
к‰мєнсіз жеткіліктілік, тєуелсіздік, жан- ... ... ... ... отырып ж‰зеге асырылады.
Бухгалтелік ќызметті ±йымдатыру µткізілетін шаруашылыќ
операцияларѓа ішкі жєне алдынала баќылауды бас
бухгалтердіњ міндетіне алудан басталады.
Б±л ‰шін бухгалтерлік ... ... жєне ... ... ... ... Бас ... міндеттеріне; жалпы бухгалтерлік
ќызметтерді ±йымдастыру, ќаржылыќ жєне статистикалыќ
есептемелерді ќ±ру регистрлердегі жазуларды салыстыа
отыра аванстыќ есеп берулерді тексеру, бас кітапты ж‰ргізу,
салыќтардыњ бюджетке ... ... ... жєне ... талдау жасау кіреді.
Бас бухгалтердіњ орынбасарыныњ міндеттері; бухгалтерлік
операцияларды нормативтік ќ±жаттар мен шоттар
корреспонденциясына сєкес уаќытында жєне д±рыс
берілуін тексеру. Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ведомостісін, бухгалтерлік баланс жасау, тілісті
есеп регистрлері бойынша негізгі ќ±ралдары материалдыќ емес
активтердіњ есебін ж‰ргізу ќызметтері болып табылады.
Материалдыќ стол бухгалтері келесідей ... ... ... ... ... ... ... есептерін дебиторлар жеке кредиторлармен есеп
айырысу есептерін ж‰ргізу. Дебиторлыќ жєне кредиторлыќ
міндеттемелердіњ талдауын ж‰ргізу. µндірістік ... ... ... ... ... ... цехтардыњ есебін жасау онім µндірісіне шыѓындар есебін
ж‰ргізу, есеп регистрлеріне сєйкес µнімніњ µзіндік ќ±нын
ќалыптастыру.
Есеп айырысу столыныњ бухгалтері – ... ... µнім ... ... ... Дайын µніммен тауарлар есебініњ тиісті
ќ±жатарѓа сєйкес ж‰ргізілуін тексеру ќызметтерін атќарады.
Сонымен ќатар ењбек аќы есебін, сатып алушы жєне
жабдыќтаушылармен есеп ... ... ... касаѓа наќты аќшаны ќабылдау, беру есеп айырысу шотына
наќты аќшаны ... ... жєне ... ... ... кітабын жєне есебін ж‰ргізумен айналысады.
Кєсіпорынныњ ќаржы ж±мысынныњ негізгі бµлімдері мыналар;
1. Ќаржылыќ жоспарлау. Б±л жерде ќаржылыќ жоспардыњ баланстыќ
жоспары, кіріс пен ... ... аќша ... жоспары
сияќты ќ±жжжаттары жасаќталады.
2. Жабдыќтаушылармен есеп айырысу. Б‰л жерде жабдыќтаушылармен
келісім шарт жасалып, олрамен есеп айырысуды ж‰ргізу
барысындаѓы ќажетті ќ±жаттар толтырылады.
3. ... ... ... Б±л ... ... есеп айырысу
бойынша, саќтандыру операциялары бойынша мєшілелер ж‰ргізіліп,
ќ±жаттар толтырылады.
4. Айналым ќаражаттары. Б±л жерде айналым ќаражатынпайдалану
тиімділігі мен ... ... ... ... ... ... ... М±нда несиені алу жєне ќайтаруѓа байланысты
еспетеулер ж‰ргізіліп, ќ±жаттар толтырылады.
6. Кассалар операциялар. Кєсіпорындаѓы ќаржы ж±мысыныњ д±рыс
±йымдастырылуына оныњ ќаржылыќ жаѓдайына байланысты ... ... ... ... ... іс-
єрекеттініњ аѓымдаѓы топтастырылуы мен жалпылама ќызметін
ж‰ргізу, ќ±ндыќ µлшеммен ж‰ргізі тєсілдері кєсіпорынныњ есеп
саясатында ... ... ... ... – бухгалтерлік есепті ж‰ргізудіњ
белгілі бір тєсілін наќты бір шаруашылыќ жаѓдайында
пайдаланудыњ ... ... есеп ... ... ... ... есеп
саясятында іске асырѓан кезде мыналарды есепке оларды;
 Кєсіпорынныњ м‰ліктік жаѓдайы;
 Кєсіпорын ќызметініњ ... Есеп ... ... ... ... операциясын
кµрсетудіњ ќабылданѓан єдісініњ м‰лік баѓасыныњ жєне
міндеттемелердіњ еспеті жыл ішінде µзгермеуі.
Есеп саясатыныњ басты тапсырмасы – ... ... ... ... б±л ... ... ... маќсаты ‰шін
шараушылыќ жµніндегі толыќ объективті аќпаратты
ќалыптастыру.
“МТС Ќ±рылыс” жаупкершілігі шектеулі серіктестігініњ ќаржылыќ
ќызметініњ ... ... ... ... ... ... Кірісті µсірумен рентабельділікті кµтерудіњ жорлдарын
іздестіру;
 Кєсіпорын ќызметін ќажетті ќаржы ресурстары мен ќамтамасыз
ету;
... ... мен ... ... ... жєне уаќытында орындау.
 Ќаржылындару, несиелендіру маќсатында алынѓан ќаражаттарды
маќсаты пайдалану;
 Айналым ќаражатын тиімді пайдалануды ... ... ... жєне ... ... ... ... саќтау.
Бµлім 3. Тауарлыќ- материалдыќ ќорлар есебініњ жаѓдайы ... ... ... ... ќорларды есептеу ж‰йесі.
3.1. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар есебін д±рыс ±йымдастыру
мєселелері жєне мєні. Тауарлы материалды запастарыныњ
есебініњ алдына ќойѓан міндеттері.
¤ндіріс процесін ењбек ... ... ... ... ... ќатысады. Ењбек ќ±ралдарынан айырмашылыѓы
ењбек ќ±ралдары µндіріс процесіне тек ќана бір ... жєне оныњ ќ±ны ... ... ... ќ±рай отырып, µзіндік ќ±нын
ќ±райды.
Тауарлы- материалдыќ босалќалар дегеніміз б±л актив ... ... ... ... ... жартылай
фабрикаттар жєне ќ±растыру б±йымдары, отын ыдыс жєне
ыдыс материалдары, босалќы бµлшектер, µндірісте ќолдануѓа
немесе ж±мыстар мен ќызметтерді ... ... ... ... ... етуі кезінде сатуѓа арналѓан тауарлар, дайын
µнімдер.
Тауарлы- материалдыќ босалќаларды д±рыс ±йымдастыру ... ... есеп ... ... мен
баѓалау µте мањызды.
¤ндіріс барысындаѓы ќызметтік рµлі мен маќсаты бойынша барлыќ
материалдыќ босалќылар негізгі жєне ... ... ... µнімніњ заттай материалдыќ негізін
ќ±райтын материалдар болса, кµмекші материалдар
µндірілетін µнімніњ µзіндік ќ±нына кіргенімен
негізгі ... ... оныњ ... ... ... Ол ... ... белгілі бір ќасиеттер
дарытады.
Біраќ материалдарды негізгі жєне кµмекші етіп бµлу шартты
сипатќа ие, µйткені олар µнімді шыѓаруѓа ж±мсалѓан
материалдардыњ санына, технологиялыќ сипатына жєне ... ... ... ... ... ... есебін д±рыс ±йымдастыру ‰шін материалдыњ
номенклатуралыќ тізімі мен баѓа кµрсеткішін
дайындаѓан д±рыс.
Материалдыњ номенклатурасы деп ... ... ... бір т‰ріне олардыњ аты, сапасы, мµлшері т.б
кµрсеткіштері бойынша жасалѓанын жіктеу тізімін
айтады. Негізгі ќ±ралдар тізімінде єр материалдыњ ... оѓан ... ... ... мен ... ... Сонымен ќатар номенклатуралыќ тізімде
номенклатуралыќ баѓа кµрсеткіші деп те атайды.
Кєсіпорындар мен ±йымдарда ... ... ... ... белгілі бір µздерініњ
топтары бойынша жєне ішкі топтары, аттары, сапалары мен
мµлшері бойынша ... ... ... ... топќа
тиісті сан ж‰йесі яѓни шифр белгілейді. Шифр ж‰йесіндегі
сандыќ белгілер саны єрбір топќа жататын материалдар санына
байланысты. Материалдарѓа берілген ... б±л ... ... ... есеп ... жєне ... ... кµрсетілетін болѓандыќтан, есеп ќызметініњ
ж±мысын жетілдіру ‰шін сан ж‰йесініњ жєне оныњ шифларыныњ аз
болуы ыњѓайлы єрі д±рыс болады. Материалдарѓа шифрлар
таѓайындаѓанда сол ... ... ќай ... ќандай аралыќ шотќа жататынын кµрсететіндей етіп
таѓайындау керек. Материалдыњ номенклатуралыќ нµмірін жеті
цифрдан ... ... боып ... Оныњ алдыњѓы ‰ш
цифры материалдыњ осы топ ішіндегі реттік санын кµрсетеді.
Номенклатуралыќ нµмірді бес саннан да ќ±растыруѓа ... ... оныњ ... бірінші цифры шоттыњ келесі екі цифры
ќай топќа жататынын, ал оњѓы екі цифры материалдыњ топ
ішіндегі ... ... ... ... ... Номенклатуралыќ баѓа кµрсеткішінде материалдар
µздерініњ статистикалыќ есеп берудегі ... ... ... ... ... ... материалдардыњ єр тобы бойынша
жањадан алынатын материалдарѓа бос орын жєне реттік сан
ќалдырады. Егер ... кµп ... ... ... нµмірге т‰рлері бір тектес, біраќ баѓасы мен
ортында айырмашылыѓы бар материалдарды ... ... ... ... ... ... ... баѓаѓа сєйкес
таѓайындалады. Материалдарѓа ќойылатын
номенклатуралыќ нµмірі, µлшем бірлігі ол
материалдыњ барлыќ кіріс-шыѓыс ќ±жаттарды, ќоймадаѓы
есеп карточкасында жєне материалдыќ есеп беруде кµрсетіледі.
Егер ±йымдарѓа кейбір ... ... ... ... ... ондай материалдар номенклатуралыќ нµмірде
кµрсетілген µлшем бірлігі бойынша ќайтадан саналып ... ... ... баѓа ... ... есбін оперативтік – ќалдыќ тєсілін
ќолдану арќылы ж‰ргізгенде µте тиімді.
Материалдардыњ есебін д±рыс ±йымдастыру ‰шін мыналар керек:
материалдардыњ бірыњѓай номенклатурасы мен жоспарлы есеп
айырысу ... ... ... дєл ж‰йесін белгілеу жєне материалдарды
есепке алу мен есептен шыѓару операцияларыныњ тєртібін саќтау.
бірыњѓайланѓан алѓашќы есеп ќ±жаттары нысандарыныњ т‰рлерін
белгілеу жєне ... ... ... ... ќамтамасыз
ету.
Сонымен ќатар материалдарды алдаѓы уаќыттарда пайдалану ‰шін
µндіріске босату жєне басќа жаќа берілетін мµлшерін
белгілеп, оларды жетілдіріп отыру керек. Белгіленген
тєртіп ... ... ... ... ... баќылау
арќылы тексеріп жєне олардыњ нєтижесін дер кезінде есепке ала
отыру ќажет.
Материалдыќ запастыњ есебініњ алдында келесі негізгі міндеттер
т±р:
запастардыњ уаќытында жєне ... ... ... саќталуын
баќылау;
запастардыњ ќозѓалысы бойынша барлыќ операцияларды уаќытында
жєне толыќ ќ±жаттандырылуы;
дайындалѓан запастардыњ µзіндік ќ±ны жєне транспорттыќ дайындау
шыѓындарын уаќытында жєне д±рыс ... ... ... ... ... ... бір ќалыпты жєне д±рыс алып баруын баќылау;
ќойма запастарыныњ жаѓдайына ... ... ... ... ... жєне ... жµнінде
наќты мєлімет алу.
3.2. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар есебініњ топтамалыќ жєне
талдамалыќ ... ... ... ... ... жµнелту
ќаѓаздарымен жабдыќталады, содан соњ олардыњ деректерін
бухгалтериядаѓы мєліметтерімен салыстырылады. ... ... ... ... ... ... ... даналары – маттериалдар саќталатын орындарда
ќалады, олар ќ±ндылыќтар топтары жєне номенклатуралыќ
нµмірлері бойынша орналасады. Олар аныќтамалыќ ... ... ... ‰шін пайдаланады.
Салыстырудан кейін ќ±жаттардыњ деректемелері кєсіпорында
белгіленген есеп топтары ... ... ... ... жинаќтаушы тізімдемесінде топтастырылады, ол
тауарлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтар кірісі мен шыѓысыбойынша 1300
“Ќорлар” бµлімшесініњ жинаќтаушы шоттары жєне материалдар
топтары бойынша ж‰ргізіледі. Б±л бµлімше ќ±рамына тµмендегі
синтетикалыќ ... ... ... мен ... ... ... “Тауарлар”
1340 “Аяќталмаѓан µндіріс”
1350 “¤зге ќорлар”
1360 “Ќорларды есептен шыѓару боынша резерв”.
Материалдардыњ бухгалтериядаѓы талдамалыќ ... ... ... ... ... ... есепті ±йымдастырудыњ
кµп ќиындыѓына байланысты бухгалтерияда талдамалы есепті
±йымдастыру ж±мысы ‰здіксіз жетілдіріп келеді. Есеп
ж±мысына есеп тіркелімдерініњ µте ±тымды жања ... есеп ... ... жаќсартылып, есеп
машиналары пайдаланып, есеп беру ж±мысы ќысќартылып,
жењілдетудіњ басќа да ... ... ... ... ... ... бухгалтерияларында материалдыќ
талдамалыќ сорттыќ, сандыќ, баѓалыќ есебін карточкаларда
ж‰ргізіп келеді. Жалпы бухгалтерияда материалдардыњ єр
номенклатуралыќ нµміріне бµлек карточка ... ... ... босатылуына
жасалѓан єр ќ±жат деректері тиісті каоточкаѓа жазылуы
керек. Ай біткеннен кейін немесе ай соњында єр карточка
бойынша материалдардыњ айналым тізімдемесіне жазылады.
Сµйтіп, ... ... ... ... ... ... карточкаларда сандыќ есеп ќана ж‰ргізілсе,
бухгалтериядаѓы карточкаларда сандыќ есеппен ќатар
олардыњ ќ±ндары да ... ... ... ... ... есебін ж‰ргізу кµптеген адам к‰шін
жєне уаќытты керек етеді. Сондыќтан да ... мен ... ... ... кейде
кешігіп отырады. Осыѓан байланысты сандыќ карточкалардыњ
орнына кейінгі кезде сандыќ, сорттыќ, ... ... ... болды. Есептіњ б±л єдісін
ќолданѓан кезден бастап кєсіпорындардыњ бухгалтерияларында
сорттыќ, сандыќ, ... ... ... болды.
Шыѓыс етілген материалдардыњ сандыќ есебі алѓашќы ќ±жатта
тікелей жинаќталып ќалдыѓышыѓарылады. Ай біткенен кейін 10-15
к‰н ... ... ... мен ќалдыѓы сандыќ, сорттыќ,
сомалыќ айналым тізімдемесіне жазылады. Б±л єдісті
пайдаланѓанда бухгалтердіњ ж±мысы жењілденгенмен
кемшіліктерде кездесіп отырады. Ол кемшілікке ±йымдаѓы
материалдардыњ ... ... ... мен ... ... ... ... Материалдардыњ есебін
одан єрі жетілдіру негізінде оперативтік – бухгалтерлік
єдісі пайда болады. Іс ж‰зінде б±л єдіс 1950 жылдардан
бастап ќолдана бастаѓан. Б±л єдіс ... ... ... ... ... ... ¤ндірістік запастар мен
ауыл шаруашылыќ µнімдерініњ т‰гелдігімен амандыѓын ќамтамасыз
ету ‰шін ауыл шаруашылыќ мекемелері саќтау талаптарына толыќ
сєйкес ... ... ... ... ... Саќталатын материалдыќ затардыњ ерекшеліктеріне
байланысты жалпы ќоймалар жєне арнайы ќоймалар
±йымдастырылады. Жалпы ќоймаларда ... ... єр ... ... ... ... жаѓдайларды талап етпейтін материалдыќ заттардыњ
бірнеше т‰рлері саќталынады. Кейбір материалдыќ ... ... ... ... ... ... ... м‰мкіншілігі болмаѓан жаѓдайда арнайы
ќоймалар ±йымдастырылуы ќажет. Оѓан жататындар: м±най
µнімдерініњ ќоймасы, астыќ ќоймасы, ... ... жем ... ... орын ... ... орталыќ
ќойма жєне µндірістік бµлімдердіњ ќоймалары болып бµлінеді.
Шаруашылыќтыњ темір жолы, су жолы станцияларынан ара
ќашыќтыѓына байланысты кµп жаѓдайларда станцияларда
орналасќан экспедиторлыќ ќоймалары ... ... ... су немесе темір жол транспорттарымен
жеткізілген ж‰ктерді шаруашылыќќа тасып алынѓанѓа дейінгі
амандыѓы мен ... ... ету ... ... ... ... ... ќ±ралдарымен жєне ћрт сµндіру
жабдыќтарымен тиісті дєрежеде жабдыќталынуы керек. Сонымен
ќатар барлыќ ќоймаларда материалдыќ заттардыњ ќалыпты жаѓдайда
саќталуын ... ету ... ... ... ... ... ... механикаландырудыњ типтік
технологиясыныњ талаптарына сай болуы керек.
Барлыќ жаѓдайларда материалдыќ заттар белгілі бір ... ... Ол ... негізінен ќойма
мењгерушілері болуы керек. Ќойма мењгерушілері ќоѓам алдында
сенімін жоѓалтпаѓан адам болуы шарт. оларды ж±мысќа ќабылдау,
ауыстыру немесе ж±мыстан шыѓару бас ... ... ... ... Ж±мысќа ќабылданатын ќойма
мењгерушісі бас бухгалтерден µзініњ міндеттерімен
жауапкершіліктері туралы арнайы н±сќау алады жєне белгілі
тєртіп бойынша материалдыќ жауапкершілік жµнінде жазбаша
т‰рде келісім-шарт ... ... соњ ... ... ... ... материалдыќ заттардыњ т‰гелдігі мен
амандыѓына міндетті т‰рде толыќ жауап береді.
Барлыќ ќоймаларда саќталынатын материалдыќ заттардыњ кіріс ... ... жєне ... ... ... ... Ол ... № 40 формадаѓы “Ќойма есебініњ
кітабында” немесе № М17 формадаѓы “ Ќойма есебініњ
карточкаларында” ж‰ргізіледі. Б±л карточкалар мен
кітаптар ќойма мењгерушісіне арнайы реестрде ... ... ... ... ... ... ... атау саны кµп
болмаса “Ќойма есебініњ кітабын”, ал атауы кµп болса “ ... ... ... ыњѓайлы. Олардыњ
кµрсеткіштері мен операцияларды жазу тєртібі
бірдей, айырмашылыѓы карточкалар т‰птелмеген бос жеке
параќ к‰йінде болады.
Кітаптар мен ... бір ... ... ... ... ... ... бір жылдыњ кµлемінде
к‰тілетін операциялардяњ шамасына ќарап, бір немесе бірнеше
беттерге бµледі.
Карточкалар синтетикалыќ шоттардыњ ... ... ... ... ... ... ... саќталынатын заттардыњ єр т‰ріне жеке карточкалар
ашылуы тиіс. Есеп ... ... ... ... ... ... ... µлшем бірлігі, номенклатуралыќ ќатар саны
жєне баѓасы кµрсетелді. ... жеке ... ... жеке-жеке жазылуы керек.
Єрбір ж±мыс к‰нініњ алдында ќойма мењгерушісі кіріс ... ... ... ... ерењгі к‰нге ќалатын
ќалдыќтарын шыѓарып отыруы керек.
Жинаќтау ќ±жаттарыныњ кµрсеткіштері келесі айдыњ біріне
ќалдырмай жинаќталып, карточкаларѓа жазылады. ... ... ... ... карточкалар бойынша заттардыњ
айдыњ соњында ќалѓан ќалдыќтары аныќталады. Сонан соњ ќойма
мењгерушісі карточкалардыњ кµрсеткіштері бойынша екі дана
етіп ќоймада саќталынатын ... ... µн ... жєне айдыњ соњындаѓы ќалдыќтары жµнінде№ 121
формадаѓы материалдыќ отчетын жасайды, ал жанар-жаѓар майлар
‰шін № 120 формадаѓы отчет жасайды. ... ... ... ... ќ±жаттары тіркеліп
бухгалтерияѓа тапсырылады.
Отчетты ќабылдайтын бухгалтерлер барлыќ кіріс-шыѓыс
ќ±жаттарыныњ негізінде отчеттыњ д±рыс жасалѓанын
тексеріп, ќабылданѓан соњ, ... ... ... ... ... ... ќойып ќойма мењгерушісіне
ќайтарады. Ол материалдыќ жауапкершіліктегі адам ‰шін,
отчетты тапсырѓаны жµнінде айѓаќ ќызметін атќарады.
3.3. Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар есебін ... ... ... мен ... ... кіріс шыѓысын
пайдалану тиімділігін ќадаѓалауда материалдыќ
заттардыњ болмыстыќ µлшемдерініњ мањызы ерекше.
Дегенмен олардыњ белгілі дєрежеде жиынтыќ кµрсеткіштері
де ... ... ... ... ... ... ќ±н ... ауыстыру арќылы ѓана алуѓа
болады. Ол ауыстыруды заттарды баѓалау жолымен ж‰зеге
асырады. ... ... ... ... запастар
мен дайын µнімдердіњ есебі болмыстыќ µлшемдер мен де ќ±н
µлшемдерімен де ќатар ж‰ргізілуі тиіс.
2 ЌЕБХС сєйкес ќорлар екі µлшемніњ ењ ... ... ... µткізудіњ таза ќ±нымен баѓалануы тиіс.
Ќорлардыњ µзіндік ќ±нын ќорларды ќазіргі т±рѓан ... ... ... шыѓындар мен µњдеуге, алуѓа ж±мсалѓан
шыѓындар кіреді. “Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар” есебі БЕС
сєйкес алуѓа кеткен шыѓындарѓа сатып алу баѓасы, шеттен ... ... ... ... ... сыйаќылар,
кµліктік-дайындау шыѓындары мен ќорларды алуѓа тікелей
байланысты басќа да шыѓындар кіреді.
Материалдар алу сєтінде наќты ќ±ны немесе есептік баѓа ... ... ... ќ±ны ... осы ќорларды дайындау
мен жеткізу шыѓындарынан жєне сатып алу баѓасынан ќ±ралады.
Есептік баѓа бойынша материалдарды есептеуде есеп баѓа ретінде
ќорлардыњ ќ±ны мен ќор ... ... ќ±ны ... айырма осы
шоттаѓы есептеу арќылы айќындалады.
Баланста материалдар есебі наќты ќ±ны бойынша кµрсетіледі, осы
баѓа бойынша олар синтетикалыќ есепте, ал аналитикалыќ
есепте–т±раќты келісім-шарттыќ немесе ... ... ... ... ... сатып алынады. Сатып
алынѓан µндірісітк запастар жабдыќтаушы мекемелердіњ
счет-фактурада ... ... ... ... ... ... ... шыѓындарын ќосалќы шоттарда
бµлек-бµлек есептеп, єр айдыњ соњында негізгі материалдыќ
заттардыњ ... ... сол ... ... ... сєйкес бµліп жазып
отырады. Ол ‰шін єр айдыњ соњында ... ... ... ... ... ... заттардыњ прейскуранттыќ ќ±ндарыныњ
ауытќу пайызы мµлшеріндегі сомаларды материалдыќ заттардыњ
пайдалану баѓыттарына ќарай жазып отырады. Ауытќу пайызын
тµмендеген ... ... ... (%) = ДТ (Ќ) + ДТ (К) х 100
ПК (Ќ) + ПК ... (%) – ... ... (Ќ) – ... ... ... заттардыњ ќалдыќтарына
тиісті дайындау-тасымалдау шыѓындары.
ДТ (К) – аѓымдаѓы айда кірістелген материалдыќ заттардыњ
дайындау-тасымалдау ... (Ќ) – ... ... материалдыќ заттардыњ прейскуранттыќ
ќ±ны.
ПК (К) – аѓымдаѓы айда кіріс етілген ... ... ... ... ... ... ... ќ±нын аныќтаѓан кезде
“Тауарлыќ-материалдыќ ќорлар” 7 БЕС мен ЌЕБХС 2
“Ќорлар” ±сынѓан баѓалау тєсілдері ќолданылуы м‰мкін:
Орташа µлшемді ќ±н бойынша – есептік ... ... ... т‰рдіњ, есептік кезењ соњында ќолданылмаѓандардыњ да,
µндіріске босатылѓандардыњ да бірлік орташа ќ±н есептеулер
мен аныќтауларды ќолдануѓа негізделген.
ФИФО єдісі - ... ... ... ... ... бірінші сатылады жєне б±рында
т‰скен таурлыќ-материалдыќ ќ±ндылыќтар ерте сатылады.
ЛИФО єдісі - ќ±ндылыќтарды соњѓы сатып алѓандардыњ баѓасы
бойынша ... ... ... ... ... ... ... кезекте ж±мсалѓандардыњ ќ±нын аныќтау ‰шін
ќолданылады, ал ай соњындаѓы ќорлардыњ µзіндік ќ±ны
бірінші сатып алынѓан ќорлардыњ µзіндік ќ±нымен есептеледі.
НИФО – “кейін ...... ... ... ... есептен шыѓаруды шамалайды. Б±л тєсілде
материалдарды босату баѓасын т‰скен баѓасымен тењестіру ‰шін
т‰зетулер ќажет. Б±л тєсіл толтыру баѓасы тєсіліне ±ќсас.
Ерекше ... ... - ... ... ... ... жєне ... жоболар, тапсырыстарѓа
арналѓан босалќылар бірлігініњ µзіндік ќ±ны есептеледі.
Стандарттыќ баѓа – ... ... ќ±н. ... ... ... баѓалары бойынша баѓаланады. Наќты баѓа
мен нормативтіњ арасындаѓы айырмашылыќ жеке шотта жиналады.
Шаруашылыќ ж‰ргізуші ... єр ... ... ... баѓалау м‰мкіндігі бар, біраќ тєсіл тањдаѓаннан
кейін ол дєйекті т‰рде 1 есепті кезењнен соњ екіншідеде
ќолдануѓа тиіс. Алайда материалдыњ ... ... бір ... ... ... есте ... ќажет. Баѓалау
тєсілдерін тањдауы субьектініњ есеп саясаты белгілейді.
Егер т‰йінді негіз ... ... ... ... ... ауытќудыњ себеп-салдары ќаржы есеп беруге т‰сініктеме
хат-жазба т‰сіндірілуі тиіс.
Кесте 3.1
“МТС Ќ±рылыс” ЖШС –њ есепті ... орта ... ... ... ... ... ќ±нын табу мысалы
№КµрсеткіштерСаны І µлшемніњ ќ±ны, тењгенаќты µзіндік ќ±ны,
тењге1. ... ... ... ... ... жылы ... партия
ІІ партия
ІІІ партия
200
300
500
140
135
193
28 000
40 500
96 5003. Т‰судіњ жалпы ... 0004. ... ... 0005. Орта µлшеу ќ±ны
І µлшемніњ ќ±ны
х
144
х6. Есепті периодта шыѓындалѓаны
1100
144
158 4007. Есепті жылдыњ
Аяѓындаѓы ќалдыќ
900
144
129 600
Бір ... ќ±ны орта ... ... ... ... ... ... бір µлшемі
144 тењгеден есептеп шыѓарылады.1100 х144= 158400 тењге.
Есепті периодтыњ аяѓында материалдардыњ ќалдыѓы осы ... 144 ... ... ФИФО ...... баѓаланады: біріншісі – кіріске, екіншісі-
шыѓынѓа, яѓни материалдардыњ шыѓыны хронологиялыќ тєртіппен
баѓаланады. Ењ біріншісі материалдардыњ ыѓыны ... ... ... ... ... екіншісі, ‰шіншісі сол
тєртіп бойынша кезекпен есептеледі.
ЛИФО єдісімен ... ... ... ... ... “ соњѓы партия – кіріске, алѓашќысы –
шыѓысќа “. Б±л жаѓдайда материалды ќ±нды заттар ќоймадан
жіберілгенде, соњѓы партияныњ ќ±нымен ... ... ... ... біраќ наќты ќоймадаѓы ќозѓалыс басќалай
болуы м‰мкін. Осы ФИФО жєне ЛИФО єдістерін келесі мысалда
ќарастырайыќ.
Кесте 3.1
“МТС Ќ±рылыс” ЖШС –њ ... ... ... ЛИФО ... ќ±ныныњ наќты ќ±нын табу мысалы
№Кµрсеткіштерсаныќ±ны, тењгесомасы, тењге1. 1 ќањтарѓа
ќалдыѓы:
20 желтоќсандаѓы партия
27 желтоќсандаѓы партия
10
20
200
210
2000
42002.Т‰скені:
8 ќањтардаѓы партия
15 ќањтардаѓы партия
25 ќањтардаѓы партия
30
10
50
220
240
250
6600
2400
125003.Жалпы ... ... ... ФИФО ... ... ЛИФО ... баѓасы95
95
95-
-
--
21450
225505.1 аќпанѓа ФИФО єдісімен есептелген баѓасы
25
25062506.1 аќпанѓа ЛИФО єдісімен есептелген баѓасы
27 желтоќсандаѓы партия
-
5-
210-
1050
Шыѓындалѓан материалдыњ баѓасын ФИФО ... ... ... ... 95 ... Оны ... тєртіптен
шыѓындаймыз:
20 желтоќсандаѓы партия 10 дана х 200 = 2000 ... ... ... 20 дана х 210 = 4200 ... ... партия 30 дана х 220 = 6600 тг.
15 ќањтардаѓы партия 10 дана х 240 = 2400 ... ... ... 25 дана х 250 = 6250 тг.
Осылайша біз 95 дана шыѓындап, оныњ ќ±ны 2000 – 4200 – 6600 ... – 6250 = 21450 ... ... Ќалдыќта соњѓы партияныњ
материалдары болады, 25 ќањтардаѓы 25 дана 250 тењгеден
ќ±ны 6250 тењге. Енді шыѓындалѓан материалдардыњ ќ±нын ... ... ... шыѓындалѓаны 95 дана.
Материалдар шыѓыны:
1. 25 ќањтардаѓы партия 50 х 250 = 12500 тењге
2. 15 ќањтардаѓы ... 10 х 240 = 2400 ... 8 ... партия 30 х 220 = 6600 тењге
4. 27 желтоќсандаѓы партия 5 х 210 = 1050 ... біз 95 дана ... ... оныњ ќ±ны 22500 ... + 2400 + 6600 + 1050) ... 20 ... 15 данасы 210 тењгемен кµрсетіледі жєне 27
желтоќсандаѓы партияныњ 10 данасы 200 тењгеден 3150 тењге.
Осы 3 єдістіњ біреуімен ... ќ±ны ... ... ... ... Сондыќтан
осы 3 єдістіњ біреуін ±стап, кєсіпорын соѓан ... ... ... ... кіріс жєне шыѓыс операцияларын
ќ±жаттандыру.
Кєсіпорындары материалдыќ ќорлардыњ кµпшілігін сырттан алады.
Олардыњ шаруашылыќќа маусым ерекшеліктеріне ќарай ќажетті
мµлшерде жєне ±дайы т‰сіп т±руын ќамтамасыз ету ... ... бір ... ... ... ... келісім шартын т‰зеді. Келісім шартта ќойылатын
заттардыњ атаулары, сан-сапа жєне баѓа кµрсеткіштері, ќою
мерзімі жєне тµлеу тєртібі белгіленеді. Келісім ... ... ... су ... темір жол
транспорттары арќылы материалдыќ заттарды белгіленген
мерзімде жµнелтіп отыруы тиіс. єр бір жµнелтілетін
партияларѓа жолдамалыќ ќызметін атќару ‰шін
тауарлы-транспорттыќ накладнойларымен есеп ... ... ... № 868 ... ... отырады. Транспорт мекемелері ж‰ктіњ станцияѓа келіп
жеткеніне ауыл шаруашылыќ мекемелеріне хабарландыруы тиіс.
Ж‰ктерді жеткізген транспорт ќ±ралдардан мµлшерлі уаќытта
ж‰кті ќабылдап ... ... Олай ... ... ќ±ралдарыныњ негізсіз бос т±рып ќалѓаны
‰шін ауыл шаруашылыќ мекемелеріне белгілі мµлшерде айып
салынады.
Жабыќ вагондармен келген ж‰ктерді ќабылдардан б±рын транспорт
мекемелерініњ ... ... ... жєне пломбалардыњ амандыѓын ќарап шыѓуы керек.
Барлыѓы аман болѓан жаѓдайда ж‰кті жедел т‰рде ќабылдап,
вагондарды босату керек. Егер вагондардыњ б‰тіндігі
саќталынбай, ішіндегі ж‰ктердіњ ... ... ... ж‰кті транспорт жєне жабдыќтаушы мекемелердіњ
µкілдерініњ ќатысуымен «материалды ќабылдау туралы акты»
мен ќабылдап, счет-фактурамен ... ... ... акт ... ... туралы ќ±жаттардыњ барлыѓы да шаруашылыќтыњ
ќабылдау-жабдыќтау бµліміне тапсырылуы керек. Б±л бµлімніњ
ќызметкерлері ќ±жаттардыњ сандыќ жєне сапалыќ
кµрсеткіштерініњ ... ... ... ... ... ... соњ № М-1
формадаѓы “т‰скен ж‰ктердіњ есебініњ журналына”
тіркейді. Б±л журналдыњ ... ... ... ... ... соњ ... ... ќойма мењгерушісіне беріледі. Есеп
ќызметкерлері б±л ќ±жаттар бойынша жабдыќтаушы
мекемелермен есеп айырысудыњ д±рыстыѓын ќадаѓалап
отырады. Кµп жаѓдайларда материалдыќ заттарды
шаруашылыќтыњ ... ... ... ... ... ... ќоймаларынан алуѓа тура келеді.
Б±л жаѓдайда шаруашылыќтыњ сенім ... ... М-2 А ... сенімхат беріледі. Сенімхатта оны кімге,
ќайсы мекемеден ќандай заттар алу ... ... ... ... ... ... ... тарапынан ќатањ баќылауда болуы керек.
Сондыќтан сенімхаттар єдейі ... ... ... ... сенімхаттар туралы белгілермен таѓы
да салыстырып тексерілген соњ комиссияныњ актісі бойынша
жойылады. Шаруашылыќтыњ ... ... жєне ... ... µндеуінен алынѓан µнімдердіњ µњдеуі
туралы отчеттыњ негізінде ішкі накладнойлар бойынша ... ... ... ... ... ... єр айѓа
пайдалану мµлшері белгіленіп, бекітілген пайдалану мµлшері
бойынша екі дана етіп № 117 ... ... ... ... ... заборлыќ карталар” ашылады. Олардыњ
біреуі ќойма мењгерушісінде, екіншісі алушыда ... ... ... ... ... ... бір ... жазылып, алушыныњ картасына ќойма
мењгерушісініњ, ал ќойма мењгерушісініњ картасына алушыныњ
ќолтањбалары ќойылып отырады. Запас бµлшектер арнайы
белгіленген № 117 ... ... ... ... босатылады. Б±л карталарды ќолдану тєртібі жоѓарыда
кµрсетілген жоѓарыда кµрсетілген тєртіп бойынша орындалады.
¤ндіріске пайдаланылѓан м±най µнімдерін № 38 формадаѓы “Ж‰к
таситын ... ... ... ... ... ала жинаќталѓан № 4П формадаѓы жєне №
... “ Ж‰к ... ... жол ... “, №
ЭСМ-2 формадаѓы “Ќ±рылыс машинасыныњ жол ќаѓазыныњ” жєне №
37а формадаѓы “Машина-трактор паркін ... ... ... ... № 65а формадаѓы
“Тракторшы-машинистік есептеу ќаѓазыныњ” кµрсеткіштері
бойынша шыѓыс етеді.
¤ндірістік бµлімшелері арендалыќ ќатар ж‰йесіне есеп айырысудыњ
чектік формасына кµшкен шаруашылыќта µндірістік запастарды
µндірістік ќажеттеріне ... ... ... Есеп ... ... ... арендалыќ
коллективтер шаруашылыќ ќоймаларынан алынѓан µндірістік
запастардыњ жоспарлы-есептеу баѓасымен есептелген
сомасына толтырылѓан ... ... ... ... ... ... ... мењгерушісі чектерді арендалыќ
коллективтер бойынша топтар, єрбір арендалыќ
коллективке босатылѓан µндірістік запастарѓа бір ішкі
накладнойдан екі дана толтырады да ... сол ... ал ... ... ... отчетына
тіркеледі.
Арендалыќ коллективтер µндірістік запастарды к‰нделікті т±раќты
алып т±ратын жаѓдайда оларѓа µндірістік запастар № 117
формадаѓы шектелген заборлыќ карталар ... єр ... ... ... ... бір чек ... беріледі.
3.4. Материалдыќ заттарды т‰гелдеу тєртібі жєне есебі.
Єрбір шаруашылыќта есеп ќызметкері тарапынан µндірістік
запастар мен дайын µнімдердіњ ... мен ... ... ... ... керек. Ол ‰шін ір шаруашылыќта
ж‰йелі т‰рде материалдыќ заттарды ... ... ... мен ... ... ... ... - єрбір саќталу орындаѓы материалдыќ
заттардыњ таѓы басќа ќаражаттардыњ жеке т‰рлерініњ
белгілі бір ... ... ... ... ... ... µлшеп т‰гелдеу єдісі. ¤ткізу
сипаттарына ќарай инвентаризацияларды екі т‰рге бµлуге
болады:
жоспарлы т‰гендеу
жоспарсыз кездейсоќ т‰гендеу
Жоспарлы т‰гендеу єдетте жылдыќ есеп-отчетты жасаудыњ алдында
аѓымдаѓы жылдыњ соњѓы ... ... ... ... ... ... олардыњ теріс єрекеттері
жµнінде шаѓым-сигнал т‰скенде, арнайы тексерулер кезінде таѓы
сол сияќты ... ... ... т‰гендеуді екі т‰рге бµледі:
толыќ т‰гендеу
ішін-ара т‰гендеу
Толыќ т‰гендеу аѓымдаѓы жылдыњ соњѓы тоќсанындаѓы µткізілетін
жоспарлы т‰гендеумен сєйкес. ... ... ... ... ... ... ќ±жаттарыныњ
(аќшалай, заттай, µндірістік запастардыњ, негізгі
ќ±ралдардыњ, дайын µнімдердіњ, ... ... ... ... ... таѓы сол ... белгілі бір
мерзімдегі ќалдыќтарыныњ бухгалтерлік есептегі
ќалдыќтарѓа сєйкестігін тексеру керек.
Ішін-ара т‰гендеу шаруашылыќ ќаражаттарын белгілі бір ... ... ... ... кез ... ... адамдардыњ жасай беруге
ќаќысы жоќ. Оны жасаудыњ белгілі тєртібі бар:
1. Мекеме басшысыныњ арнайы б±йрыѓымен т‰гендеу жасалынатын
обьектілер, оны ... ... ... ќ±рамы жєне
жасау мерзімі белгіленуі керек. Комиссияныњ ќ±рамында міндетті
т‰рде материалдыќ жауапкершіліктегі адамдардыњ болуы шарт.
Т‰рлі себептермен 1 ауруына, матеприалдыќ жауапкершілігі
адамдар ... ... ... ... ... жергілікті
‡кімен органдарыныњ µкілі болуы керек.
2. Т‰гендеуді бастаудыњ алдында материалдыќ ... ... ... сол ... ... ... шыѓыс
операциялары туралы есеп – отчет жасап, бухгалтерге тапсыру
керек. Т‰гендеу кезінде кіріс-шыѓыс операциялары
тоќтатылады.
3. ... ... ... ... есеп – ... ... ... жоќтыѓы, болмаѓандыѓы жєне оныњ
жауапкершілігінде мекеме меншігіне жатпайтын материалдыќ
заттардыњ ... ... ... ... ќолхат
берулері керек. Егер жауапкершілігінде уаќытша саќтауѓа
алынѓан материалдыќ заттар болатын болса, ондв тиісті
ќ±жаттардыњ негізінде ќолхатта кµрсетілуі тиіс.
4. ... ... ... ... материалдыќ заттардыњ
ќалдыќтары т‰гел саналады жєне µлшеледі.
5. ¤лшеу, санау ќорытындылары єр заттыњ атауымен бірге
инвентаризациялыќ тізімдерге жазылады, немесе арнайы
акт жасалынады, оѓан ... ... ... жєне
материалдыќ жауапкершіліктегі адамдар µз ќолдарын
ќояды.Т‰гендеу нєтижесінде артыќ шыќќан ќаражаттар тиісті
топтарѓа кірістелуі тиіс.
ќМазм±ныДтКт12341Материалдыќ ќ±нды заттардлыњ жетіспеушілігі
аныќталды12801310, ... ... ... ... ... жетіспеушілігін есетеп
шыѓарды80401280,21803Материалдыќ жауапкершіліктегі
адамдардыњ кінєсімен болѓан жаѓдайда ( ол адам ... ... ... ... ... ќ±ны1250,21501280,21804Материалдыќ ќ±нды
заттардыњ нарыќтыќ жєне баланстыќ ќ±нныњ арасындаѓы
айырмашылыќ1250,21503510,44105Кінєлі адамнан жетіспеген
материалдыќ ќ±нды заттардыњ орнын
толтырды10101250,21506Кінєлі адамнан жетіспеген
материалдыќ ќ±нын ќосымша ќ±нѓа
салынатын ... ... ... белгілі айыпты адамдар аныќталмаѓан
жаѓдайда, немесе сот шешімі бойынша ќабыл алынбаса, онда
жалпы шаруашылыќ шыѓындарына жіберіледі72101310, ... ... ... ... ... ... ... ќамсыздандыру мекемелері ќамсыздандыру шарты
бойынша орнын толтырса4010,1010, 1280,21807410
Ќ±нды заттардыњ ±рлануы, жетіспеуі жєне ... ... ... жєне ... ... есетіњ журнал-ордерлі формасында № 10 б
ведомостісінде ж‰ргізеді. Б±л ведомосте єрбір айыпты
адамдарѓа жетіспейтін т‰рлеріне ќарай ... ... ... ... жеке баѓаналарында № 1280,2180 шоттарыныњ кредитіпен
айыпты адамдардыњ есебіне, µндіріс шыѓындарына таѓы сол сияќты
жазылѓан саналар кµрсетіледі.
Дебиттегі жєне кредиттегі айналымдардыњ ... ай ... ... 13 ... адам ... тєртіп бойынша «Бас кітапќа»
т‰сіріп отырады.
3.5. ЖШС “МТС Ќ±рылыс” «1С: Бухгалтериясындаѓы» материалдарыныњ
есебі.
Материалдардыњ есебі синтетикалыќ «1С – Бухгалтериясында» 1300
«Материалдар» шотыныњ ... ... ... ... ... ... µнім”
1330 “Тауарлар”
1340 “Аяќталмаѓан µндіріс”
1350 “¤зге ќорлар”
1360 “Ќорларды есептен шыѓару боынша резерв”
Жауапкершілікті саќтауѓа ќабылданѓан материалдар 002
«жауапкершілікті саќтауѓа ... ... ... ... ... тыс шотта
есептелінеді. Берілетін шикізат ретіндегі материалдар 003
«µњдеуге берілген материалдар» шотына баланстан тыс
есептелінеді.
Аналитикалыќ есебі номенклатурасы жєне саќтау ќоймалары ... жєне ... ... ... Егер ... бірнеше
материалды жауапты адам ќызмет ететін болса, онда «жауапты
адамдар» т‰рі суб канто енгізу керек.
Материалдардыњ номенклатурасы жµнінде ... ... ... ... ... ... ... Бірінші
дењгейде материалдыќ ресурстар топтары бойынша есеп
±йымдасытру жµнінде, мысалы «кірпіш», «металл»,
«бензин», «диз-топливо» ал матеприалдыќ ... ... ... ... топ ... ... ... ќоймалары жµнінде аќпаратты саќтау ‰шін
«саќтау жерлер» аныќтамасы ќолданылады. Б±л ... ... ... ... ќоймалары табылады,
мысалы «№ 1 ќойма», «жалпы ќойма», «орталыќ ќойма» жєне т.б.
«1С – Предприятие» программасымен ќолдану арќылы ... жєне ... ... ... ... келесілерді
ескеру керек:
- материалдардыњ номенклатурасы кµп болѓан жаѓдайда ќалдыќ
тєсілін ќолданѓан тиімді, ќойма есекбін 1С Сауда ... ал ... ... «1С ... конфигурациясында ж‰ргізген д±рыс. Б±л
жаѓдайда 10 «материалдар» шотына есеп саќтау жерлері жєне
материалдар топтарыныњ номенклатурасы бойынша ќ±ндыќ
µлшеммен ... ... ... топтар
±йымдастырылмайды, ал аналитикалыќ есеп обьектілеріне єр
т‰рлініњ атауларын жіктейді.
- Материалдардыњ номенклатурасы кµп болмаѓан жаѓдайда
шаруашылыќ ... ... ... ... ... ... жєне бухгалтерлік есепті: (1С –
Бухгалтерия» конфигурациясында ж‰ргізген жµн.
- «1С – бухгалтеория» ... ... ... ... операцияларды келесідей толтыру
технологиясы ќолданылады.
Типтік конфигурациясында материалдарды сатып алу бойынша
шыѓындар себін ж‰ргізуге «материалдардыњ ... ... ... ... ... ... ал одан
«материалдардыњ т‰суі» бµлімшесін тањдаймыз жєне ќ±жаттыњ
экрандыќ формасын аламыз.
«Жабдыќтаушы» алањына «контрагенттер» аныќтамасынан ... ... ... ... алањын толтыру
‰шін Д кнопкасы негізінде бір атаулы аныќтама ашамыз,
сосын есептесу негізін ... ... ... ... ... Щ Д ... арќылы «саќтау
жерлері» аныќтамасын ашып, тышќанмен 2 рет ... ... ... ... кестелік бµліміне келеміз,
бірінші жолда «материалдар» аныќтамасын ашамыз жєне
пиктограмма ситемасы арќылы єуелі ... ... ... ... ... ... ... кнопкасы арќылы материалды кµрсетеміз
жєне ќапжетті санын «жіберілген» графасында О ќоямыз ... ... ... ... – накладнойын ќалыптастырамыз,
ал ќ±жатты µткізусіз саќтаймыз.
Материалдар ќоймадан наќты жіберілгеннен кейін «материалдардыњ
есебі» журналынан ќ±жатты ... жєне ... ... ќ±жаттар мєліметтерімен толтырамыз. «Ќойма»
алањында «саќтау жерлері» аныќтамасынан материалдар
жіберілген ќойманы кµрсектеміз. Керек шоттыњ ... ... жєне ... ... ... ... Енді ќ±жатты
µткізу арќылы саќтаймыз. ¤ткізген кезде ќ±жат автоматты т‰рде
10 «материалдар» шотын ... ... ... ... ... ... наќты жаѓдайда кєсіпорынныњ ќажеттігі жоќ
материалдыњ ќалдыѓын сату жµніндегі операциялардыњ
«материалдарды сыртќа жіберу» ќ±жаты арналѓан.
Бµлім 4. ... ... ... ... ... ... ... экономика жаѓдайында кез келген шаруашылыќ
субъектісініњ маќсаты-табыс табу болып табылады.
1997 жылдыњ 1 ќантарынан бастап іске енген «Финанстыќ шаруашылыќ
ќызметтіњ нєтижесі ... есеп ... деп ... ... ... сєйкес шаруашылыќ субъектісініњ есебінде
мына аќпараттар кµрсетілуі тиісті:
¤ткізілген µнімніњ табысы (ж±мыстыњ ... ... ... ... емес ќызметтіњ табысы
Жай ќызметтен салыќ салуѓа дейінгі табыс
Салыќ ... ... жай ... табысы
Оќыс жаѓдайлардыњ табысы
Таза табыс
¤ткізілген µнімніњ табысы ќосымша ќ±ннан, акциздерден,
салыќтардан жєне ... ... ... алумен
сипаталады. Сонымен ќатар ќайтарылѓан тауарлардан, сату мен
ќ±ндыѓы жењілджіктерден алынѓан салыќтармен де кµрсетіледі.
Оныњ µлшемі № 11 журнал-ордерініњ берілгендері ... ... ... ... ... ... ... єдісімен аныќтауына байланысты тиелу
мерзімі, µнімніњ ќайтарымы жєне банкке кµрсетілген тµмен
ќ±жаттары есептелінеді.µнімді ... ќор ... ... ... ... Оныњ ... ... айналамдылыќ пен табыстылыќтыњ
кµрсеткіштері туєелді болады. Сондыќтан µнімді
сатумен, µткізумен ... ... ... ... ... ... ... процесі шаруашылыќ субъектініњ басќарушысыныњ µзегі,
негізі болып табылады. Оныњ жоспары тапсырыстардыњ
ќамтылуымен жєне олардыњ негізінде наменклатура
бойынша ... ... ... ... ... ... де келістіріледі.
Сатып алушылармен келісім-шартта µнімніњ ассортименті, тиелу
мерзімі, саны, сапасы, ќ±ны, жєне есептеу формасы кµрсетіледі.
Аудиторѓа тиелудіњ жєне µнімді µткізудіњ д±рыстыѓын ... ... ... тиіс:
- Єзір µнімді жабдыќтаудыњ келісім-шарты бар ма жєне ол д±рыс
толтырылды ... ... ... арналѓан ќ±жаттар д±рыс толтырылды ма;
Тенелген µнімніњ ќаќтароы ... ... ... ... баѓасы д±рыс белгіленген бе; м±нда жабдыќтаушыдан сатып
алушыѓа µнімді жеткізуге кеткен шыѓындар ... ... ... тиелген µнімге арналѓан тµлемдік талаптарды
±сыну;
- Егер µнім жабдыќтаушыныњ ќамбасынан µткізілетін болса, онда
оныњ
- ... ... ... ... ... Єзір ... ... есепке алынуыныњ ±йымдастырылуыныњ
д±рыстыѓы;
- ¤німді µткізу мен тиеудіњ аналитекалыќ жєне синтетикалыќ
есептеудіњ д±рыс ж‰ргізілуі;
- ¤німді µткізу мен тиеудіњ бухгалтерлік проводкалардыњ д±рыс
ќ±рылуы.
Жалпы табыс деп ... ... ... финанстыќ нєтижені
айтамыз. Ол µткізілген µнімніњ табысы мен негізгі ќызметтіњ
нєтижесіндегі µткізілген µнімніњ µзіндік ќ±ныныњ айырмашылыѓы
ретінде аныќталады. ¤німді µткізудегі табыстыњ сомасыныњ
д±рыстыѓын ... ... ... ... ... ... деп ... стаьяны тексеруі
ќажет. Б±л статья бойынша µткізілген µнімніњ µндірістік
µзіндік ќ±ны сипатталады.
¤ндірістік µзіндік ќ±нды ќ±райтын шыѓындар экономикалыќ
ќ±рамыныњ сєйкестігіне байланыстыкелесі ... ... ... ... ... ... ... ќордыњ тозуы
Таѓы басќа шыѓындар
«Тауарлы-материалды ќорларды тіркеу» бухгалтерлік есепке алу
стандартына калькуляция статьялары боыйнша топтастырылѓан
шыѓындардыњ тобы келтіріледі. Ол мына статьялардан т±рады:
Ќайтарымды ... ... ... ... ... ... ... µнімніњ µндірістік µзіндік ќ±нына
ќатысыныњ д±рыстыѓын тексерген кезде аудитордыњ мыналарѓа
жењіл аударѓаны жµн:
 µнімніњ µзіндік ќ±нына кіретін шикізат пен ... ... ... ... сатып алу жєне єзірлеу процестерініњ
д±рыс кµрсетілуіне; ол белгіленген есептік саясатќа тєуелді
болады.
... ... ... жатпайтын шыѓындардыњ
µзіњдік ќ±нына арналѓан кµшірме фактілері бар ма;
 ¤німніњ µзіндік ќ±нына кіретін фактілер бар ма, ... ... ... ... пен
материалдардыњ ќ±ны. Біраќ олар µндірісте
шыѓындалмаѓан
 Ќ±рылыста єр т‰рлі ж±мыстарда, саяси-мєдини объектілерді
ќамтамасыз етуде ќолданылѓан материалдардыњ ќ±ныныњ негізгі
ќызметініњ шыѓысына арналѓан жаѓдайлар бар ма: ... ... ... ... шотына немесе басќа да
финанстыќ шыѓу кµздеріне жазылуы керек. Басќа субъектілерге
кµмек кµрсету реті де осылайша:
 ¤німді µндірудіњ технологиясыц мен техникалыќ ... ... пен ... шыѓындарыныњ нормаларыныњ
ќалыптасу д±рыстыѓы;
 Ќайтарымды µзіндік ќ±нына ... ... ... ... ... ... кіруініњ д±рыстыѓы.
Оѓан сонымен ќатар делдалдыќ жєне сыртќы экономикалыќ
±йымдарѓа тµлінетін комиссиялыќ марапаттар, яѓни
брокерлік ќызметтер де жатады.
 ¤німніњ µзіндік ќ±нына ќамбадаѓы ... ... ... ... жєне ... т±лѓаныњ
болиауыныњ кезіндегі.
 Субъектініњ материалдыќ ќымбаи заттарды алѓанда бірге ќосып
алатын ... ... ... ... д±рыс
кµрсетіледі. Б±л жерде, егер ќаптамалардыњ ќ±ны
материалдыњ ќ±ныныњ ішіне кіретін болса, ... ... ... ... ... байланысты т‰сіру ќажет.
Ал егер тараныњ ќ±ны материалдыќ ... ... ... онда ол оларды иемденуге кеткен шыѓындарѓа кіреді.
 Есепке алынѓан баѓалар бойынша материалдыќ ресуртардыњ
фактикалыќ µзіндік ќ±ныныњ материалдыњ ... ... ... материалдыќ шыѓындармен ќатар µзіндік
ќ±ндарѓа ењбекаќыѓа кететін шыѓындар жатады. Кейбір
материалдыќ µндірістіњ саларында ол барлыќ шыѓынныњ 1/3
бµлігін ... ... да ... осы ... т‰ріне де
кµп кµњіл бµлуі ќажет. Ењбекке тµленетін шыѓындардыњ ... ... ... шыѓындар сияќты сипатталатынын
ескеруі ќажет.
«Ењбекке тµлем» статьясында персонал субъектіге тµлінетін
шыѓындар, ж±мысшыларѓа берілетін сыйлыќтар , ынталандыру
жєне орын толтыру тµлемдері соеымен ... ... жоќ ... ... ... жазылѓан. Аудитор ењбекке тµлінетін
шыѓындарды мењгере отырып, орындалѓан ж±мысќа тµлінетін
жалаќыныњ толыќтай µзіндік ... ... ... Ал орын ... ... зањ ... ќалыптасќан
нормамен ж‰реді. Аудитор сонымен бірге ењбекке тµлінетін
шыѓындардыњ ішіне мыналардыњ кіретінін білуі керек. ¤німніњ
ќ±ны, ол ж±мысшыларѓа натуралды тµлем ... ... ... ... бір категориясына тегін
берілетін нєрселердіњ ќ±ны (формалыќ киім, т.б.) ењбектіњ
реттеуіне байланысты тµлемдер (райондыќ ... ... ... ... таулы аймаќтардаѓы ж±мыс коэффиценті
бойынша, табиѓатты, климаты µте ауыр аудандардыњ ... ... ... ... ... ... зеттеуге жатады. Б±л шыѓындардыњ кµп ‰лесін
берілетін жєне ќосымша демалыстар, жасµспірімдерге ж±мыс
мерзімдегі жењілдіктер, аналардыњ ж±мыс ... бала ... ... т.б. ... Тексеру кезінде, шыѓындардыњ ж±мысыныњ
демалыс уаќытындаѓы жалаќыларына ќосылуыныњ д±рыстыѓына
кµњіл аудару ќажет. Ж±мысшылардыњ демалысќа бір
уаќыттардашыѓуына жазылады (демалыс тµлемдер)
µнімніњ ... ... ... Егер ... шыѓуы бір ќалыпта ж‰рмесе бір мезгілде
демалысќа ж±мысшылардыњ шыѓу саны кµп болса, онда
демалысќа ... ... ... ќ±рымыз.
Шаруашылыќ субъектісініњ демалыс тµлемдеріне тањдаѓан
есеп варианты есеп саясатына тіркеліп, µзгермеуі тиіс. Егер
субъект ... ... ... жєне ... ... аќыларын
тµлеу ‰шін шыѓындар резервін ќ±рса, онда 685 шот
«ж±мысшылардыњ демалыстары бойынша аударма
бережаќтар» бойынша операциялардыњ д±рыстыѓы
ќ±ралады.
Б±нда демалыс тµлемдеріне ... ... есеп ... ... ... тµлем ќорына тек демалыс к‰ндеріндегі
сомасы кіретін ескеру ќажет. Егер демалыс периодыныњ ... ... айѓа ... онда сол ... ... ... ретінде сипатталады. Ењбек шыѓындарын
тексеру кезінде аудитор µнімніњ µзіндік ќ±нына кірмейтін
аќшалай немесе табиѓи т‰рдегі тµлемдердіњ тізіміне кµњіл
аударуы керек. Мысалѓа демалуѓа ... ... ... ... саясатќа берілетін
жолдамалар т.б. ¤ндірістік µзіндік ќ±нѓа персонал субъектісіне
арналѓан тµлемдердіњ келесілері жатпайды: дивиденттер, пойыздар
жєне акция бойынша т.б. ... ... ... ... яѓни ... ќосымшалар, асханадаѓы таѓам
баѓасыныњ ќымбаттауына байланысты компенциялар, ж±мыс
орнына жету ‰шін ... ... ... ... жєне ... ... компенсациялар, ж±мыс
орнына жету ‰шін ќолданылатын ортаќ транспорттар ‰шін тµлемдер
жєне ењбекаќыѓа ... жоќ т.б. ... ... ... ... ... ... стаьясында мемлекеттік ќорларѓа салымдар сипатталады.
Б±л ќорларѓа аудармалар актта белгіленген саќтандыру ... ... Б±л ... ... тек ... жєне табиѓи
сипаттаѓы тµлемдер ѓана ќабылданады. Ал б±дан зейнетаќы
зањдылыѓына байланысты зейнетаќылар ... ... ... ... да ... ... µнім т‰рі ‰шін, яѓни µзіндік ќ±ны ‰шін шыѓындардыњ
таратылу єдістемесініњ д±рыстыѓы аныќталады.
Негізгі жєне кµмекші µндірістер бойынша ќосымша ... ... ... 8030 бµлімшесініњ «Ќосымша
шыѓындар» шоты арналѓа. Осы бµлімшесініњ шотыныњ
шаруашылыќ операцияларыныњ сипатыныњ д±рыстыѓын міндетті
т‰рде тексерген жµн. Сонымен ќатар «негізгі ќызметтен т‰скен
табыс» ... ... ... ... ... ... ... кµлемі жалпы табыстан барлыќ єкімшілік
шыѓындарды, кезењ шыѓындарыныњ жиынтыѓын шегерген тењ
болады.
¤німді µндіруге кеткен шыѓындардан б±л шыѓындардыњ айырмашылыѓы
– олар µндірістіњ ... ... ... ... ... бір уаќытта , мерзімде ештење сатпаса да,
шыѓынданады. Кезењ шыѓындарыныњ µндірістік µзіњдік
ќ±ннан ... ... ... ... ... ... Оныњ ... экономикадаѓы б±л
ќасиетті саќтылыќ жєне сєйкестік принцептерімен
т‰сіндіріледі.
Кезењ шыѓындары - ќаржы-шаруашылыќ ќызметтіњ есебініњ
нєтижесініњ кµрсеткіштері. Ал кµрсеткіштер алѓашында
тауарлы-материалды ќордыњ ќалдыќтарына кіріп, ... ... ... ... ... Содан соњ барып финансты-шаруашылыќ
ќызметтіњ есебініњ нєтижесініњ кµрсеткіштеріне айналыды.
Кезењ шыѓындары сол шыќќан ... ... ... ... ... ... ... Б±л талаптар шаруашылыќ
субъектісініњ баѓалыќ саясатта д±рыс шешімдер ќабылдауы ... ... жєне ... ... ... ... байланысты шыѓындар. Пайызѓа тµлінетіњ
несиелері бойынша пайыздыќ тµлемдер, жабдыќтаушылардыњ
бойынша пайыздыќ тµлемдер, ... ... ... пайыздыќ
тµлемдер, ќ±нды ќаѓаздар мен т.б. бойынша тµлемдер. Аудитор
шаруашылыќ операциялары бойынша шот корреспонденцияларыныњ
д±рыстыѓын тексеруі керек(олар пайыздарѓа тµленетін
шыѓындардыњ ... ... жєне ... 14 ... ... 7320 ... ... бойынша шыѓындар»
сєйкестікті де тексеруі ќажет.
Тауарлы-материалды ќорлардыњ µткізілуімен байланысты шыѓындарды
тексеруге басты кµњіл аударылады. Б±л шыѓындардыњ ќ±рамына
мыналар кіреді:
Сату бµлімшесініњ ж±мысшыларына тµленетін ... жеке ... ... ... ... ... ... т.б.
Шыѓу пунктіне дейінгі ж‰ктіњ жеткізілуіне, жетілуіне,
орашасына, ќаптамасына кететін шыѓындар, комиссиондыќ
аудармаларѓа арналѓан шыѓындар, µткізу орындарында тауарды
саќтау ‰шін ... ... ... жєне ... нарыќќа жылжуына арналѓан
шыѓындар (Маркетингке шыѓындар), игеруге жєне жарнамалыќ
б±йымдар шыѓару ‰шін кеткен ... ... ... ... ... ... баѓасыныњ жєне т.б. аналогиялыќ шыѓындар.
Шыќќан бухгалтерлік жазылымдар 7110 «тауарлардыњ µткізілуі
бойынша шыѓындар» шотымен ... жєне ... емес ... табыс- б±л жай ќызметтен
салыќ салуѓа дейінгі табыстардыњ жиынтыѓы немесе 1995
жылддыњ 24 суєіріндегі. Ќазаќстан ... ... ... ... ... ... ... табыс. Б±л жарлыќ «Салыќ жєне басќа да
міндетті тµлімдер» туралы ... ... ... ... салыѓы бойынша шыѓарылѓан есептемелердіњ
д±рыстыѓын тексеріп, 7710 «табыс салыѓы бойынша
шыѓындар» шотыныњ берілгендерін № 14 журнал-ордерініњ
б±л шоттыњ кредитімен сєйкестендіруі тиіс.
Табыстардыњ соњѓы ... ... таза ... ... ... жай ... пен оќыс ... табыстардыњ
сомасымен аныќталады. Б±ндай жаѓдайлар мен операциялар жиі ... деп ... ... ... ... субъектісініњ таза табысына оќыс жаѓдайлардыњ зияны,
тоќталѓан операциялардыњ зияны, сонымен ќатар басќа ±йымдарда
‰лестік ќатысу кері єсерін тигізеді.
Тоќталѓан операция деп филиалдыњ ... ... ... Ол ... т±лѓаныњ ќызметініњ дара баѓытын
кµрсетеді. Єрбір оќыс жаѓдайдыњ мазм±ны мен ... ... ... ... ... ... ... ‰шін мыналарды ашып кµрсету ќажет:
Тоќталѓан операцияныњ мєні.
Финанстыќ есеп беруді дайындау маќсатында операцияныњ салыќ
ќ±рылымдарѓа жєне ... ... ... ... беру ... ... ... тоќтауыныњ мерзімі.
Тоќтату єдісі (сату, жабу, жою жєне т.б.)
Тоќталѓан операциядан т‰скен шыѓын, зиян.
Есепе беру кезењдегі филиалдыњ жай ... ... ... ... ... ... ашылѓан мєселерді
т‰пкілікті мењгеруі ќажет.
Таза табыстыњ кµмегімін дебеттік жєне кредиттік айналымдарды
салыстыру арќылы ... ... 5410 шот ... ... Ал оныњ ... (сальдо) «Есеп беру жылыныњ
таратылмаѓан табысы» шотына аударылады.
Осылайша біздер бухгалтерлік баланста жєне финанстыќ-шаруашылыќ
ќызметтіњ нєтижесі туралы есеп беруде сипатталѓан финанстыќ
есеп берудіњ барлыќ бес ... ... ... №3 ... есеп берудіњ формасына келер
болсаќ, онда кµрсеткіштері финанстыќ анализді ж‰ргізуде
ќолданылатын ќаржылыќ ќордыњ ... ... ... сату мен шыѓаруѓа байланысты шыѓындардыњ аудиті.
Аудиттыњ басты тапсырмаларына мыналар ... ... ... есеп ... ... ... шыѓын элемеииері мен
калькуляциялыќ статьялар бойынша т‰рлерініњ д±рыстыѓын
тексеру; Шыѓындардыњ єзір µнім мен аяќталмаѓан ... ... есеп беру ... ... ... мењгеру; µндірісте жартылай фабрикаттардыњ
т±тастыѓын кµрсету, белгілеу; µзіњдік ќ±нныњ т‰су
резервініњ жєне µнімніњ материалдыќ сиымдылыѓыныњ
резервін шыѓару.
Аудиторлар µзіндік ќ±нды тексерген уаќытта ... ... ... ... ... ќ±рылымы туралы жаѓдаймен
басќарады.
Тексеру реті топтастыру єдісіне жєне шыѓындардыњ µндірісте
кµшіріліміне тєуелді. Есептіњ дєст‰рлі варианты шыѓындарды
тура жєне ... ... ... Б±л ... ... ... ... µнімніњ µндірілуімен, ќызмет кµрсетумен, ж±мыс
атќарумен байланысты да, ал жанама ќылып бµледі. Б±л
вариантта жалпы т‰рде, тура ... ... ... ... ... ... ... да, ал жанама
шыѓындар негізгі µндірісті басќарумен жєне ќызмет кµрсетумен
байланысты. Тікелей шыѓындар мен жанама шыѓындардан аударылып
кµшіріледі. ... ... ... µзіндік ќ±ныныњ сомасы
7010 кредит шотына 1320 дебет шотына дайын µнім, 1330 ... ... ... немесе 1350 «басќа да тауарлар»
шотына аударылады.
Аудитордыњ топтастырудыњ б±л вариантыныњ д±рыс ... бір айѓа ... ... ... ... ... ... Аудитор µндіріске кеткен
шыѓындардыњ есептеу єдісін жєне µнімніњ наќты µзіндік
ќ±ныныњ калькуляцияѓа ±шырылуын мењгеруі тиіс. ¤німніњ
т‰ріне, типіне мына ... атап ... ... ... ... ... жµндеу сипатына ќарай
жєне біріњѓай материалды кєсіпорындарда ќолданылатын ... ... ... ... , ... ... ... т.б. ж±мыстарды атќарѓанда.
Аудитор 2 єдістіњ µнімніњ µзіндік ќ±нын табудаѓы єсерін ескере
отырып, ќолдану д±рыстыѓын ... ... ... ... ... арасына тарату
єдісін тањдаудыњ д±рыстыѓы µндірілетін µнімніњ ќаншалыќты
жаѓынан д±рыс баѓаланатынын белгілеу ‰шін аныќталады.
Мысалы, µнеркєсіпте шыѓындардыњ ... ... ... ќ±н ... процессінде µндірістегі жартылай фабрикат
б±йымдардыњ есептік жылжу ќарќындылыѓыныњ ... ... ... ... номенклатурасынан,
орындаѓан ж±мыстардыњ ќабылдану ретінен, факторлардыњ саќталу
жаѓдайынан туєелді. Тексеруші кєсіпорынныњ ... ... ... ... ... ... керек жєне µндірістегі жартылай
фабрикаттардыњ жылжу ќозѓалысын баќылауѓа баѓытталып,
жасырын некелердіњ болмауын, жетіспеушіліктердіњ пайда
болмауын, ќабылдаумен, ±сынумен, жартылай
фабрикаттардыњ транспортталынуына байланысты
т±лѓалардыњ жауапкершілігініњ µсуін тексеріп ... ... ... ќалыптасќанына толыќтай сегнімді болуы ‰шін
аудитордыњ ±йымдаѓы есептеуіне баѓа беруі ќажет.
Тексеруші ... ... ... ... ... жєне жартылай фабрикатты вариантары болуы
м‰мкін. Бірінші вариант жеке ... ... ... ... ... цехтан цехќа берілуі
кезінде бухгалтерлік санасыз есептіњ ж‰ргізілуін
болжайды. Б±нда жартылай фабрикаттардыњ, бµлшектердіњ,
б±йымдардыњ жасалуына кеткен шыѓындар цехтар бойынша
ескеріледі. Ал ... ... есеп жеке ... ... ... ... ќ±ныныњ
саналуынмен жузеге асады. Жартылай фабрикаттарды
дайындауѓа кеткен шыѓындар цехтар бойынша «жеке меншік
µндірістіњ жартылай фабрикаттары» деген комплекстік ... ... ... шыѓындардыњ ќ±рамыныњ калькуляциялыќ
статьялар бойынша т‰рленуін мењгеруге кµп кµњіл бµлінеді.
Шыѓындардыњ ‰немі тексерілуі олардыњ маќсаттыќ
мањызын,технологиялыќ процесспен байланысын алады,
шыѓындардыњ µндірілген µнім ... мен ... ... ... ... аудандар, бригадалар) ќалай
ќалыптасатынын кµрсетіп, сонымен ќатар завод ішіндегі
шаруашылыќты есептіњ нєтижесі мен µнімсіздік шыѓындарын
кµрсетеді.
Калькуляция статьяны бір элиметті немесе комплекстік ... ... ... ... ... тексеру ‰шін
аудитор жоспарлыќ жєне фактылы шыѓындарды салыстырып,
жіберілген жоѓалтулар мен артыќ шыѓындарѓа негізгі ... ... ... ... ќ±нныњ негізгі деген
статьялары мыналар болып табылады: µнімніњ µндірілуімен тыѓыз
байланысты шыѓындар; табиѓи шикізаттарды пайдалынуымен
байланысты шыѓындар ... ... ... т.б.); µндірісті дайындауѓа жєне мењгіруге кеткен
шыѓында; µндірістіњ технологиясыныњ ... жєне ... ... ... ... емес ... ойлап табумен жєне рационализаторлаумен
байланысты шыѓындар; µндірістік процесске ќызмет
кµрсетуге кеткен шыѓындар; ... ... ... ... ... ... арналѓан шыѓындар;
µндірісті басќарумен байланысты шыѓындар; мамандарды даярлау
мен ќайта даярлауѓа кеткен шыѓындар; ењбектіњ жаѓдайын жєне
саќтандыру техникасын ќамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... мен ... даярлауѓа кеткен шыѓындар; мемлекеттік
єкімшілік саќтандыруѓа жєне зейнетаќылыќ ќамтылуѓа арналѓан
аударымдар; банктіњ несиесі бойынша тµлемдер; материалдыќ
емес активтер бойынша тозу жєне ... ... оќи ... аудитор µнімініњ µзіндік
ќ±нына кірмейтін шыѓындарѓа б±рыс ќатынастыќ жаѓдай ... па, соны ... ... ... мен ... кеткен шыѓындарѓа
мыналар жатпауы тиіс; ќ±рылып жатќан кєсіпорынныњ
дирекциясын ќамтуѓа арналѓан шыѓындар; жабдыќтардыњ
бµлек т‰рлерініњ монтажыныњ ж±мыстардаѓы ... жєне ... ... жою ... т.с.с
Сонымен ќатар зањныњ, нормалар мен нормативтердіњ б±зуышы
байланысы бар шыѓындарды да зерттеу ќажет. Негізінде
мыналар жатады: Ќоршаѓан ... ... ... ... тµлемдер; µндірістік емес зейнетаќы
ќорларына уадарымдар жєне µнеркєсіптіњ ж±мысшыларыныњ µз
еріктерімен саќтандырулары, мерзімі µткен немесе
кешіктірілмеген ќарыздар жєне т.б. шыѓындар
µнеркєсіптіњ немесе кєсінорынныњ шотымен ... ... ... ... ... ... статьясын
т‰пкілікті тексереді, кєсіпорынныњ басќаруындаѓы
ж±мысшылардыњ ќ±рамын жєне оныњ бµлімшелірініњ
ќ±рылысын; ж±мыстыќ ... ... ... ... ... ... ... тµлемдер,
кењес беру жєне аќпараттыќ ќызмет кµрсетулерге тµлемдер;
µкілдік шыѓындар; басќа ±йымдардыњ ... ... ... ... т.б. Осы шыѓындардыњ ішінде
µкілдік шыѓындарѓа кµп кµњіл бµлінеді. Оѓан µкілдердіњ
ресми ќабылдануына арналѓан шыѓындар; аудармалардыњ ќызмет
кµрсетуі ‰шін тµлемдер; автотраспортты ... ... ... шыѓындарѓа зањдыќ нормалар мен
нормативтер бойынша смета ќ±рылуы тиіс, ал олар болмаѓан
жаѓдайда µкілдік шыѓындар ... ... ... ... ... ... ... кµлеміне µндірістік емес шыѓындар да
єсерін тигізеді. Сондыќтан ... ... ... ... кіргендерін есепке алады: жµндеуге арналѓан шыѓындар,
т±рып ќалудан шыѓындар; кінєлі адамныњ болмаѓан кезіндегі
материалдыќ ќ±ндылыќтардыњ жетіспеуі; µндірістік
жараќаттыњ ... ... ... ... ... ... ќысќартылуѓа байланысты µндірістен
босатылѓан ж±мысшыларѓа тµлемдер. Осы жоѓалтулар мен
шыѓындарѓа єсерін тигізген факторлар мен себептер
т±рѓызылады. Аудитордыњ баѓыттарыныњ негізгі ... ... ... динамикасындаѓы шыѓындардыњ ќ±рылысы мен
ќ±рамыныњ мењгерілуі табылады. Б±л шыѓындарѓа лоардыњ
экономикалыќ ќ±рылысын есептегенде мыналар жатады:
материалдыќ шыѓындар (ќайтарымды ќалдыќтардыњ ќ±ныныњ
шегерілгенінде); ењбекке ... ... ... аударымда; негізгі ќорлардыњ
амортизациясы; т.б. шыѓындар.
«Материалдыќ шыѓындар» элементінде сырттан алынѓан шикізат пен
материалдардыњ ќ±ны, б±йымдардыњ ќ±ны, µндірістік сипаттаѓы
ќызмет кµрсетулер мен ... ... ... шикізат,
энергияныњ барлыќ т‰рлері сипатталѓан. Материалдыќ
ресурстардыњ ќ±ныныњ аныќталу д±рыстыѓы белгіленеді. Ол
олардыњ сатып алынѓан ќ±нынан, ќосымшалардан, ќамтамасыз ету
±йымдарыныњ комиссиялыќ марапаттарынан, тауарлы биржаныњ ... ... ... ... тасымалдауѓа
тµлемдерден ќалыптасады. Материалдыќ ресурстардыњ
ќ±нына кєсіпорынныњ ќаптама мен алаша алуѓа кеткен
шыѓындары да ... ... ... ... ... ... болып табылатын
жєне тексеруге жататын – «Ењбекке тµлінетін шыѓындар». Б±л
элементте кєсіпорынныњ негізгі µндірістік персоналыныњ
ењбегіне тµленетін шыѓындардыњ топтастыѓы жатады. Сонымен
ќатар ж±мысшылар мен ... ... ... ... ... сыйаќылар, орын толтыру жєне
ынталандыру тµлемдері, ж±мысшылардыњ ењбегіне тµлемдер
жатады. Б±л жерде аудитор орындалѓан ж±мыс ‰шін тµлінетін
экономикалыќ µзіндік ќ±нѓа толыќ ... ... ... ... ... кіреді.
¤зіндік ќ±нѓа тек зањ бойынша ѓана кіретін орын толтыру
тµлемдерін (ќ±нныњ кµтерілуіне байланысты ењбекке
тµлем, аналардыњ нєрестені к‰туіне байланысты ... де ... ... ... ... ... б±л
шыѓындар нелер кіретіндігін де ескереді: ж±мысшаларѓа
табиѓи тµлем ... ... ... ... ж±мысшылардыњ
бір бµлігіне тегін берілетін формалыќ киім сияќты, заттардыњ
ќ±ны, аудандыќ ... ... ... ... ... ... бойы ... істегені ‰шін жалаќыѓа ќосымшалар).
Шыѓындардыњ µзіндік ќ±нына кіру м‰мкіндік факторлары бар
шыѓындар бар олар: єдейі ... ... ... ... кµмектер, зейнетаќыѓа ќосымшалар, ќ±нныњ
µсуіне байланысты орын толтыру тµлемдері, кєсіпорынныњ
ж±мысшыларына ±сынылѓан µнімдер бойынша баѓалыќ
айырмашылыќтар, ењбекаќымен байланыссыз демалуѓа жєне
сауыѓу орталыќтарына жолдамалар.
Берілген статьямен ... ... ... аударылымдар» статьясына тексерілуде.
Аудитор шыѓындардан ењбектік тµлемдерге міндетті аударымдардыњ
мемлекеттік єлеуметтік саќтандыру органына, (белгіленген зањдыќ
нормалары бойынша) , зейнетаќы ќорларына, мемлекеттік
медициналыќ саќтандыру ќорларына ... ... ... Егер ... ... ... ерікті медициналыќ жєне басќа т‰рдегі
саќтандыру келісім шартына отырса онда, ... ... сол ... ... ... ... ... амортизациясы» стаьясын тексере келе,
аудитор негізгі µндірістік ќорлардыњ толыќтай
ќалыптасуына арналѓан амортизациялыќ аударымдардыњ
д±рыстыѓы мен зањдылыќ сипатын ќадаѓалап, белгілейді. Олар
негізгі ќорлар мен дєлелдеген ... ... ... ... активті бµлімдерініњ тездетілген амортизациясын
ќоса есептеп, саналуы ќажет.
Аудитор «Сол тєріздес басќа шыѓындар» комплекстік статьясын
терењірек ... Оѓан ... ... салыќтар,
бюджеттік емес єлеуметтік ќорларѓа аударымдар, ластаушы
заттардыњ шектеулі тасталуына тµлемдер, ставкалар ... ... ... µнімніњ сертификациясы бойынша
ж±мысќа тµлемдер, шыѓындар, кµтермелер, тыс кєсіпорындарѓа
µрттік жєне к‰зеттік ќорѓанысы ‰шін тµлемдер, мамандардыњ
даярлануына жєне ... ... ... байланыс
ќызметі ‰шін тµлемдер, аренда ‰шін тµлемдер жєне т.с.с.
шыѓындар. Жоспарлау, есепке алу жєне µнімніњ µзіндік ќ±ныныњ
жіктелуі туралы с±раќтар бойынша салалыќ ... ... ... ... ... статьялар бойынша д±рыстыѓын белгілеп,
есеп беру кезењі мен дайын µнім аяќталмаѓан µндірістіњ
ќалдыќтары арасында шыѓындардыњ µнім т‰рі бойынша
таратылуын тексереді. Аяќталмаѓан µндірістіњ ... жєне ... ... баѓасыныњ кµрсетілімдерін
белгілеудіњ кµп маѓынасы, мєні бар. Себебі одан кµп жаѓдайда
тауарлы µнімніњ µзіндік ќ±ныныњ есептік кµрсеткіштерініњ,
табыстыњ, одан бюджетке жєне єдейі ќорларѓа
аударылымдардыњ ... ... ... Осыѓан
байланысты аудитор «аяќталмаѓан µндіріс» баланстік статьясыныњ
кµрсеткіштерін бас кітаптыњ шотындаѓы (7010, 7110) шоттар
ќалдыќтар сомасымен ... ... ... к‰нделікті есептегі д±рыстылыѓын негізділігін
аныќтайды.
Ќорытынды мен ±сыныстар
Нарыќтыќ экономиканыњ ќай саласында да µндірістік запастар
кєсіпорынныњ айналым активтерініњ ќ±рамды бµлігі болып
табылады. ... ... ... ... салмаѓы
т‰рлеріне, т‰су кµздеріне, баѓалау єдістеріне
байланысты. Агроµнеркєсіп кешенін ±йымдастыруда
µндірістік шыѓындардыњ мањызды элементі болып материалды
шыѓындар ... ... ... ... ... ... ретінде µндіріс
процесінде толыќтай ќолданылады жєне µзініњ ќ±нын µндірілетін
µнімніњ ќ±нына толыѓымен алып барады.
ЖШС ... ... ... ... ... ... есебі жєне аудиті» таќырыбына жазылѓан
дипломдыќ ж±мысты ќорытындылай келе мынадай т±жырымѓа келуге
болады. Осы ж±мысты орындау барысында ењ алдымен
тауарлы-материалды ... ... ... жаѓынан ашуѓа тырыстыќ. Тексеру ж±мысы ‰шін
методикалыќ база ретінде тауарлы-материалды ќ±нды
б±йымдарыныњ есебі теориясы мен тєжірибесі бойынша
Ќазаќстандыќ жєне Ресейлік ѓалымдардыњ ењбектері алынды.
Кµріп ... ЖШС ... ... ... жаѓдайы
ќарастырылѓан жылдары µзгеріске т‰скенімен жыл соњында
табыспен аяќтап отыр. Тауарлы µнім кµлемі есепті жылы
жоѓарылауда. Алайда алдыњѓы екі ... ... ... ... ... ... ... жаѓдайыныњ жаќсаруы жєне сомалар бойынша
µсімдік шаруашылыѓы ‰лкен ‰лес алып ... тек ... ... ѓана ... ... ... ... шаруашылыѓына мамандандырылѓанын кµреміз.
Ќаржы жєне есеп ж±мысыныњ кµлеміне ќызметкерлерініњ міндеттерін
тиісті адамдарѓа бµліп, тиімді ±йымдастырылѓан. Жалпы есеп
кєсіпорындарында ... ... ... ... ... б±йымдардыњ есебін
бекітілген н±сќаулыќтар, ±сыныстар бойынша ж‰зеге
асырады. Жалпы ... ... ... ... ... ... жабдыќталады.
Осы ЖШС “МТС Ќ±рылыс” есептерініњ синтетикалыќ жєне
аналетикалыќ есебініњ жаѓдайына тоќтала келе мен
‰шінші ... ... ... ... ... ±йымдастырылуы жаман емес.
Осыѓан байланысты шаруашылыќтыњ тауарлы-материалды ќ±нды
б±йымдардыњ есебініњ ... ... ... ... ... ... ќ±жаттардыњ толтырылуында барлыќ реквизиттері
толыќтай толтырылмаѓан, кейбір жауапты адамдардыњ ќолы
жоќ.
2. Ќойма шаруашылыѓы нормативке сєйкес ±йымдастырылмаѓан,
кейбір материалдарѓа субшоттар д±рыс ±йымдаспаѓан.
3. ... ... ... ... ... ... ќ±жаттардыњ ќолдан сызылѓан
‰лгісін ќолдану шаруашылыќ операцияларыныњ толыќ жєне наќты
бейнеленбеуіне ... ... ... ... аяќтай келе мынадай ±сыныстар жасаѓым
келеді:
- ішкі баќылау ж‰йесін к‰шейту;
- µздеріне ќажетті типтік формасын типографияѓа бастырып
ќолдану;
- ќойма ... ... ... ... ... ... квалификациясын кµтеру ‰шін
оќуларѓа жіберу;
- алѓашќы ќ±жаттар мен жабдыќтау ж±мысыныњ ењбек сиымдылыѓын
тµмендету ... ... ... ... ... ... прогрессивтік нормалар мен жоспарлы кµлемдерін негізге ала
отырып, µндіріске ... ... ... ... алѓашќы есептеулерді ж‰ргізуді жетілдіру маќсатында ќойма
есебін автоматтандыру ќажет.
Осы аталѓан ±сыныстарды кез келген шаруашылыќтыњ ±йымдастыру
жаѓдайына ескеріп, µндірісте ќолдануды ±сынамын.
Єдебиеттер тізімі.
-Ќазаќстан ... ... ... ... алу ... к‰ші бар Жарлыѓына µзгерістер мен толыќтырулар енгіз
туралы: Зањ // – 1995 жыл – ... есеп ... ... жєне ... ... ... бекіту туралы: ЌР-њ ќаржы
министрлігініњ 2002 жылѓы 29 ќазан №542 бќйрыѓы //
Информационный бюллетень министерства финансов РК – ... – 67-80 ... ... А.А., ... А.К. ... ... том 3. //
Бухгалтерский учет и аудит: - 2001. № 2. – стр. 44-54.
2. Єбдіманапов Є.Є. Есеп кµрсеткіштерін µзара ... ... ... // ... есеп жєне аудит. –
2002 - № 16 – 3-16 б.
3. Єбдіманапов Є.Є. Бухгалтерлік есеп ... жања ... ... ... ... ... // ... есеп
жєне аудит. – 2003. - №1. – 3-16 б.
2. Єбдіманапов Є.Є. Ќаржылыќ ќорытынды есеп терминдері мен
элементтерін тану. // ... есеп жєне ... ... - №5. – 39-46 б.
3. Єбдіманапов Є.Є. Есеп саясатыныњ концептуалды негіздері мен
ќалыптасуы. // Бухгалтерліќ есеп жєне аудит. – 2003. - №3. ... ... ... Є.Є. Есеп ... ... негіздері мен
ќалыптасуы. // Бухгалтерліќ есеп жєне аудит. – 2003. - №4. –
3-8 б.
5. Васин Ф.П. ... ... ... пособие. – М:
Финансовая Академия при правительстве РФ, 1997. – 102 с.
6. Витулева Т. Негізгі ќ±ралдарды есептеп шыѓару. // Бухгалтер
бюллетені. – 2002. - № 49. – 19-21 ... ... В. ... ... жањѓырту. // Бухгалтер
бюллетені. – 2002. - № 31. – 19-24 б.
8. Доход (убыток) от изменения метода ... ... // ... – 2002. - № 49. – 19-21 ... ... Б. ... аудиторских проверок
товарно-материальных затратов. //
Ізденіс-Поиск). – 2002. - №1.-131-135 ... ... Б.Г. ... Г.Т. ... ... проверок товарно-материальных запасов //
Сборник докладов конференции профессорско-преподавательского
состава. ЗКАУ по ... ... ... работ за
1999г. / ЗКАУ – Уральск 2000.
11. Камышанов А.П. и др. Бухгалтерский учет и ...... ... Кондраков Н.П. Бухгалтерский учет: учебное пособие. ... – М, ... ... М.Д. ... А.В. ... ... запасов предприятий. //
Пищевая промышленность – 2003. №2. – 12-13 стр.
14. Малькова Т.Н. Теория и практика международного
бухгалтерского учета: ... ... – СП ... 2001.
15. Н±рсейітов З. Оценка себестоимости товарно-материальных
запасов: Бухгалтерский учет // Вестник предпринимателя. –
2001. №9 – 21-22 ... 6 – ... ... ... алу» ... есеп
стандарты // Бухгалтер бюллетені. – 2003. №14 – 2-4 б.
17. ... ... ... ... ... ... словарь-справочник бухгалтера
(Под редакцией Е.М.Арына, Р.К.Жоламана).
18. Родостовец В.К. и др. – Бухгалтерский учет на предприятии –
3-е издание. ...... 2002 – 728 ... ... В.В., ... О.И. ... и отраслевые особенности
бухгалтерского учета: «Центраудит – Казахстан» – 2000.
20. Сатмурзаев А.А, Абдыкалыков Т.А. Бухгалтерский учет в
рыночной ... ... ... А.: ... 1998.
21. Сатмурзаев А.А., Ќ±дайбергенов Е.Ќ. Бухгалтерлік терминдер
ќысќаша орысша-ќазаќша ... ... А.: ... ... Ф.С. ... бухгалтерский учет: В 2-х
частях. Учебное пособие / Под общей редакцией Н.К.Момырова
А.: Экономика ч-1. – ... ... И.Г. ... ... с примерами и
расчетами. От регистрации фирмы до ее ликвидации //
Файл бухгалтера. Специальный выпуск «Путеводитель
бухгалтера». – 2003 - № 44-45, ст. ... ... ... ... алу» ... ... // ... бюллетені – 2003 - №14 – 4-6 б.
25. Талипова И.Р. Учет ... ... ... учет иаудит – 2003 - № 4 – 26-33 стр.
26. Учет товарно-материальных запасов - // ... ... – 2003 - № 4 – 3-35 ... ... Л., ... Е. ... ... істен шыѓуы,
бухгалтерлік жєне салыќ есебі // Бухгалтер бюллетені – 2002
- №25 – 6-9 стр.
28. Хендриксен Э.С., ... М.Ф. ... ... ... ... ... Я.В. Соколова – М.: Финансы и статистика, 2000.
29. Шамгонов А.Ш., Искакова Б.Г., Джапарова Н.К., Мукеева У.Б.
Учет ... ... ... ... / ... ... - µркен, 1998.
30. Шамгонов А.Ш. Негізгі ќ±ралдар жєне материалды б±йымдардыњ
есебі: Оќу ќ±ралы – Орал: ¤ркен, 1997.
31. ... А.Ш., ... Н.К. ... ... на ... ... запасов» для студентов очного и
заочного обучения бухгалтерских и экономических
специальностей вуза / ЗКАУ – ... ... ... А.Ш., ... Р.У. ... есеп ... есеп жєне аудит факультетініњ 0707 –
мамандыѓында оќитын студенттерге арналѓан
тєжірибелік сабаќтардыњ єдістемелігі – Орал: БЌМУ –
2001 – 50-70 б.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалдық емес активтердің есебі44 бет
«М.Сералин шығармашылығы»4 бет
Анатомия мен физиология ғылымдарының қысқаша даму тарихы4 бет
Англиядағы ассоциативтік психология5 бет
Дене тәрбиесі жүйесіндегі қазақтың ұлттық ойындарының орны10 бет
Жұмыспен қамтылу саясатының мәні және бағыттары мен функциялары4 бет
Жұмыспен қамтылу саясатының мәні, бағыттары және функциялары жайлы4 бет
М.Сералин шығармашылығы туралы4 бет
Макроэкономиканың пәні және әдісі3 бет
Мұхамеджан Сералиннің шығармашылығы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь