Дүниежүзілік шаруашылық


1 Дүниежүзілік шаруашылық ұғымы
3. ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ САЛАЛЫҚ ЖӘНЕ АУМАҚТЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге


ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫ ОҚЫП ҮЙРЕНЕЙІК
Дүниежүзілік шаруашылық ұғымы. Дүниежүзілік шаруашылықтың қалыптасуы іс жүзінде адамзаттың бүкіл тарихын қамтиды.
Ұлы географиялық ашулардың нәтижесінде халықаралық сауда Еуропа мен Азияның соң жер шарының басқа да аймақтарын қамтыды. Олардың арасындағы өнім айырбасы дүниежүзілік рыноктың мұнан әрі кеңеюі көліктің дамуына мүмкіндік туғызды. Теңіз көлігі барлық материктерді бір-бірімен байланыстырды. ХІХ ғасырдың екінші жартысында темір жолдардың ұзындығы тез өсіп, олар континенттердің ішкі бөліктерін байланыстырды, Генрих Гейненің бейнелеп айтқанындай . [7].
Алайда, дүниежүзілік шаруашылықтың қалыптасуында басты орын ХVIII ғасырдың аяғы мен ХІХ ғасырдың басында Батыс Еуропаның бірқатар елдері мен АҚШ-та оларда өткен өнеркәсіп төңкерістерінен кейін туған ірі машина индустриясына тиді. Демек, дүниежүзілік шаруашылық ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында ірі машина индустриясының даму нәтижесінде құрылыды.
Дүниежүзілік шаруашылық дегеніміз - бұл бүкіл дүниежүзілік экономикалық қарым-қатынастармен өзара байланысқан бүкіл дүние жүзі елдерінің ұлттық шаруашылықтарының тарих қалыптасқан жиынтығы.
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі туралы ұғым. Географиялық еңбек бөлініс туралы ұғымды терең және жан-жақты зерттеген Н.Н.Баранский оны экономикалық геогрфияның негізгі ұғымы деп аталады.
Географиялық еңбек бөлінісі - адам қоғамы дамуының тауарлы өндіріс пен айырбастың өсуінен туатын сөзсіз нәтижесі. Оның сөзсіздігі жеке аумақтардың арасында әрқашан да айырмашылықтар болуына байланысты. Ол айырмашылықтар, біріншіден, географиялық жағдайында, екіншіден, табиғат жағдайлары мен байлықтарында, үшіншіден, әлеуметтік-экономикалық жағдайларында - даму деңгейінде, шаруашылық құрылымында, еңбек қорларында, тарихи дәстүрлерінде және т.с.с. Мұндай айырмашылықтар өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы өндірісінің көптеген түрлерінің белгілі бір аумаққа бекітілгендей болуына әкеп тірейді.
Бұл жекелеген экономикалық аудандарға қатысы, сондай-ақ халықаралық географиялық еңбек бөлінісінің нәтижесінде өзара байланысқан тұтас елдерге де қатысты. Ол ежелгі кезде туған, бірақ дүниежүзілік шаруашылықтың шығуына байланысты дүние жүзін қамтыды.
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі жеке елдердің өнімнің белгілі бір қызмет көрсетуге және оларжы айырбастауға мамандануынан көрінеді.
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі уақыт өте өзгеріп отырады.
Халықаралық мамандану саласы - географиялық еңбек бөлінісінің нәтижесі. Жеке елдердің өнімнің белгілі бір түрлерін өндіруге жәнебелгілі бір қызмет көрсетуге мамандануы өндіруші елдің оларды өз қажетінен артық мөлшерде өндіруін қажет етеді. Ол халықаралық мамандану салаларының, яғни көбінесе өнімді экспортқа шығаруға бағытталған және халықаралық географиялық еңбек бөлінісінде ел бірінші кезекте айқындайтын салалардың қалыптасуынан нақты көрініс табады.
Дүниежүзілік шаруашылық жүйесінде аймақтық экономикалық топтардан басқа салалық экономикалық топтар да бар. Олардың ішіндегі ең маңыздысы - мұнайды сыртқа шығаратын елдер ұйымы (ОПЕК), ол 11 елді біріктіреді.
Шаруашылық өмірді интернационалдандыру. Транс-Ұлттық Корпорациясы (ТҰҚ)ү дүниежүзілік шаруашылықтың даму процесі және халықаралық географиялық еңбек бөлінісінің және экономикалық интеграцияның тереңдеуі шаруашылық өмірді интернационалдандыруды қажет етеді. Бұл процесте шешуші орынды транс-ұлттық корпорациялары алады. 90-жылдардың ортасында олардың жалпы саны - 250 мыңға жетті. ТҰК-дың үлесіне дүниежүзілік өнеркәсіп өндірісі және әлемдік сауданың 1/3, жаңа техника және технология барлық патентінің (куәлігін) 415 келеді. Бірақ ТҰК-ның кеңеюінің басты құралы капиталды шығарумен байланысты қаржы қызметі болып табылады. Міне,сондықтан да академик М.Н.Сойсеев осы заманғы дүниежүзілік шаруашылықты деп атайды.
Таяуда ғана ТҰК-сы негізінде трансұлттық бола отырып, өзінің әсерін дүние жүзінің кейбір аймақтарына таратқан. Соңғы кезде ғаламдық деп атауға болатын ТҰК пайда бола бастады. Олар дүниежүзілік рыноктік экономика елдерінің барлығында не ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дүниежүзілік шаруашылық және оның даму тенденциясы9 бет
Дүниежүзілік шаруашылықтың жаһандануы және инвестициялық процесс31 бет
Ғылыми-техникалық революция және дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы7 бет
Қазіргі дүниежүзілік шаруашылықтағы валюта жүесі19 бет
Қазақстанды дүниежүзілік шаруашылыққа интеграциялау36 бет
Макроэкономикаға кіріспе.Макроэкономиканың пәні және әдістемесі200 бет
Нарық талабына орай ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының ұйымдық-құқықтық формаларының қалыптасуының ғылыми негіздері68 бет
Оңтүстік Қазақстан облысында кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы40 бет
Экономика саласынан дәрістер курсы35 бет
Әлемдегі нарық шаруашылығы және экономикасы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь